༄༅།། ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་

པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་

ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་

རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་

རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་

བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

གླེགས་བམ་བཅུ་དགུ་པ།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན། ༢༠༡༩
The Official Biography of His Holiness the Dalai Lama Norbulingka Institute

དཔར་ཐེངས་དང་པོ། དེབ་གྲངས་ལྔ་ཚན་ ༥༠༠
First Edition:500 copies.

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ཡིག་ཐོག་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་པར་དེབ་འདི་ཆ་ཚང་ངམ། ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ཐབས་རྣམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱིན་ཡིག་སོགས་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་གང་གི་ཐོག་ཏུའང་ཕབ་བསྒྱུར་དང་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་འགྲེམས་མི་ཆོག
Copyright © 2019 Norbulingka Institute. All rights reserved, including the right to reproduce or translate this book or portions thereof in any form whatsoever.
For information and permission, please contact The Director, Norbulingka Institute

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།
ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།
Editorial Team: Kalon Trisur Kalsang Yeshi, Namgyal Dorjee, Sherab Gyamso, Yeshi Gawa, Karma Dorjee, Lakshay, Gendun, Sonam Tsering, Kalsang Tsultrim

Published by:
Norbulingka Institute
PO Sidhpur-176057 Dharamsala
Distt. Kangra, HP India
Tel:+91 1892 246502 / 246405
E-mail:info@norbulingka.org

ISBN: 978-81-94011-04-0

Printed at Archana Ph: 011 26810747/48
www.archanapress.com

༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རླབས་ཆེན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པར་ཐུགས་སྣང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རེ་འདོད་སྐོང་ཕྱིར། ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོའི་པོད་ཕྲེང་རྣམས། ཀུན་གྱིས་གཟིགས་བདེའི་སླད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་ཡིན་ལ། ཡིག་གཟུགས་རྙིང་པ་ནས་ Unicode ལ་སྒྱུར་སྐབས་ཆད་ལྷག་ནོར་འཁྲུལ་རེ་ཟུང་བྱུང་ཡོད་སྲིད་པས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་པོར་གསུང་བའི་རེ་བ་ཞུ།

དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད།

དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ནང་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ལམ་དུ་བཀོད་པའི་དེབ་ཕྲེང་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་པ་ལྟར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོན་ཞིག་ཡིན། རང་རེ་གངས་ལྗོངས་པར་མཚོན་ན་ྋརྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པའི་མཛད་རྣམ་འགོད་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་ཤིག་དང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་ལའང་མེད་པའི་ལྷ་སྐལ་དུ་རྒྱལ་བློན་སེམས་དཔའ་དུ་མ་དང༌། སྡོམ་བརྩོན་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པས་གསེར་འཁོར་ཕྱག་མཚན་དུ་བཞེས་པ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་སྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་བོད་འབངས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་སླད་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྟར་དུས་དང་འཚམས་པར་ཁ་ལྗོངས་པད་མའི་འདབ་མ་དགོད་པའི་ལྟེ་གནས་སུ། མཚན་དཔེའི་གེ་སར་གྱི་ཕྲ་ཚོམ་དགོད་པ་དང༌། ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་བོད་འབངས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཡོལ་གོར་ཐོབ་པ་ནི། བོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩ་སླར་གསོ་ཐུབ་པའི་སྡོང་པོའི་རྩ་བ་ཚུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལོས་ཡིན།

གང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་པ་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་རྩ་གཅིག་ཉིད་དུ་འཕྱན་པའི་ཁྲོད་ནས། གླིང་འདིར་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བདོ་ཞིང༌། ཁ་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ནི་ཟེགས་མ་རེ་ཡང་བརྗོད་ནུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འགོངས་པ་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་མཛད་པའི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཏང༌། གང་གི་མཚན་མཛད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་བློ་འཚམས་གང་ནུས་འགོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་དཀར་ལེགས་ཚོགས་གསེར་གྱི་ཆོས་སྡོང་ཆེན་པོ་མཐོར་འདེགས་དང་ལྷན། ལྔ་རིག་ནོར་བུའི་ཕྲ་རྒྱན་འགོད་པའི་དགའ་སྟོན་དེ་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཟོང་ལས་བསྐྲུན་རྒྱུའི་སྐལ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ནི། དེ་བས་ལྷག་པའི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་མེད་པའི་རྨད་བྱུང་གི་བགྱི་ཁུར་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་མཛངས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུའི་མྱོང་བྱང་དང༌། དཔྱད་འཇོག་གི་རྣམ་དཔྱོད་ལས་བལྟམས་པའི་ཁྱད་ཡོན་ནི་ཤིག་ལ་རུས་མེད་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདོ་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྐྱེན་པས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ྋཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་པར་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་དཀའ་བའི་གནས་བབ་ཀྱང་བྱུང༌། དེ་ལྟའི་ངལ་ཚེགས་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་སོ་མེད་རྐན་འགྲས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ནས་ད་ལམ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ (ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ཡན་གྱི་མཛད་རྣམ) རླབས་འཕྲེང་དོན་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་དཔར་སྐྲུན་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་བ་ནི་བློ་སྤོབས་མངོན་མཐོའི་ཆ་རྐྱེན་དམ་པར་སྨན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱུང༌།

འབྲི་རྩོམ་ཞུ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་གང་ཐུབ་ཀྱི་ལས་དབང་གིས་ད་ལམ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཚུལ་ནས། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་བར་གླེགས་བམ་གཅིག་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་འདི་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དབུ་ཚུགས་ཏེ་བོད་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ བར་གླེགས་བམ་གཉིས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་གླེགས་བམ་གཅིག ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༨༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་གླེགས་བམ་བཅུ་བཅས་ཁྱོན་ད་བར་གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་རྩོམ་སྒྲིག་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

ད་དུང་བློ་ཤེད་མེད་ཀྱང་ཁ་ཕོ་ཆེ་བའི་དཔེ་ལྟར། ད་ཡོད་རགས་ཟིན་ཁག་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་འོས་འཚམས་ཕྱོགས་སྒྲིག་གིས་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་ཁུར་ལ་བརྩོན་བཞིན་པ་ཡིན།

ཐེངས་འདིར་ང་ཚོས་རྒྱུ་ཆ་ཁྱོན་བསྡོམས་ ༡༦༧ ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་པ་དང༌། ད་ལྟའི་འབྲི་རྩོམ་ཟིན་པ་རྣམས་མི་རེ་ངོ་རེས་ལྟ་ཀློག་དང༌། སྣོན་འཕྲི་ལན་མང་ཞུས་ཁར་མཁས་དབང་གཞན་ལའང་གཟིགས་དཔྱད་དུ་ཕུལ་ཏེ། མདོར་ན་མིང་ཚིག་གི་དག་ཆ་ཚུན་ལའང་གྲོས་བསྡུར་དགོས་རིགས་གང་ཐུབ་ཞུས་ཁུལ་ཡིན།

དེབ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཡང༌། འཛད་གྲོན་ལ་དགོས་མེད་གཙིགས་སུ་མ་བྱས་པར་ཤོག་བུ་དང༌། རྒྱབ་ཤ་སོགས་གང་ལེགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ཞུས་ཏེ་སྤུས་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་དེབ་གྲངས་བརྒྱ་དང༌། དེ་འོག་དེབ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་བཅས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

མཐའ་དོན། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང༌། ལས་མི་འགོ་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་གཉེར་བྱས་པའི་སྙིང་པོར་མཛད་རྣམས་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ལས་ཁུར་རྒྱུན་མཐུད་བླང་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཕྱི་དགེ་བའི་སྐྱབས་འཇུག་གི་རྒྱ་ལས་མ་འགོངས་པ་ཞེས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མཛད་དེབ་འདི་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བས་དམ་པ་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན། ཐུགས་མི་ཁྲེལ་བའི་ངང་ནས་དགོངས་འཆར་བཀའ་སློབ་ལྷུག་པོར་འཇོ་བ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།

དམིགས་བསལ་གསལ་བཤད།

མཛད་རྣམ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད་དེང་ཕན་དཔར་སྐྲུན་ཟིན་ཁག་ཏུ་ཡོད་པར་ཅུང་ཟད་སྣོན་འཕྲི་དགོས་རིགས་ཕུད་འདོན་ཐེངས་སོ་སོར་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལམ་འདིར་ཆེད་དུ་ཞུ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ལ། གླེགས་བམ་འདིར་ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་བའི་མིང་འདོན་ཞུས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་བྱུང་ཁག་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་གདངས་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དབྱིན་ཇི་དང་ཧིན་རྡུའི་ཡི་གེར་མེད་སྟབས། དྲ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་འཚོལ་ཞིབ་གང་ཡོང་ཞུས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་དབྱིན་སྐད་སོགས་ཀྱི་ནང་མཚན་དངོས་འབྲི་སྲོལ་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་བ་རྣམས་རང་སོར་འཇོག་རྒྱུ་ལས་ཞུ་ཐབས་གཞན་མ་བྱུང་བར་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ།

མཛད་རྣམ་ནི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་འཕྲིན་ཐང་མར་བརྡལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པ་འདས་པའི་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མཛད་རྗེས་ཀྱི་བསྡོམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག

མགོན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ང་ཚོའི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མེད་ན། བོད་ཅེས་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། དེས་ན་མཛད་རྣམ་ལྗགས་ཀློག་གནང་མཁན་ཚོས་ཚུལ་འདི་ཉིད་མཁྱེན་བརྟས་དགོས་པ་ཅིས་ཀྱང་གལ་ཆེ་ཞེས་ཞོར་འཕྲོས་ཀྱི་སྐུལ་གླེང་དང་བཅས་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ལ།

མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞབས་ཞུ་བ་ཐུན་མོང་གི་གསལ་བཤད།

སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་རིགས་གསུམ་གཅིག་བསྡུས་ལྷ་གཅིག་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་པའི་ཆ་ཤས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་བསྒྲིགས་དཔར་ཐོན་དང་པོ་ཡིན་ཞིང༌། མུ་མཐུད་གླེགས་བམ་རིམ་འཐོན་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་ལྟ་ཀློག་གནང་མཁན་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བའང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། དེ་རྣམས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་རྩ་བའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་སྔོན་འགྲོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བར་མངོན།

དེའི་ཕྱིར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་མཛད་རྣམ་འདྀའི་མཆོད་བརྗོད་དང༌། སྔོན་གླེང་དུ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་བཞེས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བཅས། རླབས་འཕྲེང་དང་པོ་ནས་གསུམ་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང༌། འོ་སྐོལ་གྱི་འདྲེན་མཆོག་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་མཆོག་མིག་མི་འཛུམ་གྱིས་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ནས། གང་གི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཞིང་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་རབས་དང༌། བོད་ཡུལ་དུ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་བྱོན་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་སྐོར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་མཛད་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཡོད་ཅིང༌། ཞར་བྱུང་དུ། སྐབས་འབྲེལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང༌། མི་སྣ་ངོ་སྤྲོད། དཔྱད་གཞི། ཚིག་མཛོད་ནང་གསལ་ཁ་མེད་པའི་མིང་ཚིག་རིགས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་སོགས་ཚན་པ་ཞེ་གཉིས་ཙམ་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ད་དུང་གླེགས་བམ་འདིའི་ནང་བབ་འབྲེལ་གྱི་སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༨ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༧༢ བཅས་ཡོད།

འདི་དག་ནི་སྔར་ཡོད་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་འཁྲུངས་རབས་དང༌། ཆོས་འབྱུང༌། རྒྱལ་རབས། ཕྱིས་ཐོན་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལས་བཏུས་པ་གང་ཞིག་ལ། སཱར་ ཅཱལ་སེ་ འབེལ་ (Sir Charles Bell) དང༌། ཧྱིའུ་ རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson) གྱིས་བརྩམས་བྲིས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིན་ཡིག་དང༌། དེ་མིན་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་དང་ཨུ་རུ་སུ་བཅས་པའི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་ཁག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བགྱིས་པ་ལས་གསར་རྙེད་དོན་གནད་ཁག་དང༌། བོད་ཡུལ་ཆགས་རབས་སོགས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་དངོས་དོན་གསར་རྟོགས་བྱུང་བ་ཁག་ཀྱང་བསྣན་ཡོད་པས། དེ་དོན་ཚང་མས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱང་གནང་དགོས་ཞུ་རྒྱུ།

གླེགས་བམ་གཉིས་པ་ནི། ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་རྣམ་དངོས་གཞི་འདི་ནས་དབུ་འཛུགས་བྱས་ཤིང༌། རླབས་འཕྲེང་བཞི་པ་ནས་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྩད་གཅོད་ཞུས་པ་ནས། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་བསྐོ་གཞག དགེ་བསྙེན་གྱི་བསླབ་སྡོམ་འབུལ་བཞེས། གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ཡི་གེ་གསན་སྦྱོང་གནང་ཚུལ་སོགས་གཙོར་བཟུང་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་དག་ཀྱང་ཅུང་ཞིབ་པར་འགོད་ཐབས་བྱས་ཡོད། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་མི་སྣ་དང་དགོན་སྡེ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༢ ཤོག་ངོས་ ༥༤༤ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་གསུམ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༤༢ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རབ་བྱུང་སྡོམ་བཞེས་དང༌། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཐེངས་དང་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ནས་བོད་རྒྱའི་དབར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་བར་གཙོར་བཟུང་ཐོག་ཆུ་རྟ་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཞུ་སྒོ་དུས་སྟོན་ཁག་སྟེ། ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱང་སྐབས་འབྲེལ་བབ་བསྟུན་གྱིས་གསལ་སྟོན་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཞར་བྱུང་དུ། གླེགས་བམ་གཞན་དག་དང་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་ཁ་གསལ་མེད་པའི་བརྡ་ཆད་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་དང༌། འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད། ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་གི་མིང་ཚིག་བོད་ཡིག་ཐོག་སྒྲ་སྒྱུར་དག་ཆ་འགྲོ་ལུགས་སོགས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༡ ཤོག་ངོས་ ༦༠༢ བཅས་མཆིས།

གླེགས་བམ་བཞི་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་བཞི་པའི་བར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༥༡ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གྲོ་མོ་ནས་རྒྱལ་ས་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས། ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གསེར་ཁྲི་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བའི་བར་གྱི་མཛད་པ་ཁག་ཞིབ་བརྗོད་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དག་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང༌། དུས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་དངོས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་མྱོང་བའི་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཅན་རིགས་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་སྟེ་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་བརྒྱད་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ནས་ཆེད་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ཡོད། སྐུ་པར་གྲངས་ ༢༩ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༡༨ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་ལྔ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་ནས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལ་ཟབ་དཀྱེལ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་གསན་སྦྱོང་དང༌། གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་གྲྭ་སྐོར་དམ་འཇོག ལྷ་རམས་དམ་བཞེས་ཀྱི་མཛད་སྒོ། རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་འཛུལ་ཉེན་ཁའི་འོག་ྋགོང་ས་མཆོག་རང་ས་ལྷོ་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་རེ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་མི་གནང་ཀ་མེད་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཁག་དང༌། བོད་མི་མང་ནས་རྒྱ་རྒོལ་གསུམ་བཅུ་སྒེར་ལངས་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་བྱུང་རྐྱེན་དང་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་སོགས་ཞིབ་འགོད་བྱས་ཡོད།

གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། དེ་མིན་སྐབས་དེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་ཉེར་དྲུག་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༩ ཤོག་ངོས་ ༦༥༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་དྲུག་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་དགུ་པ་ནས་ཉེར་གཉིས་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་མ་སུ་རི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱ་ཞི་གྲོས་བསྐྱར་མཐུད་ཡོང་ཐབས་སུ་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ་ནས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་ཐབས། སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས། བོད་ཕྲུག་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ ༡༩༥༠ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་དང༌། ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བསྐྱར་སྐུལ་ཞུ་གཏུག་སྙན་ཞུ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཐེངས་དང་པོར་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པའི་གནས་ཆེན་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་སོ་གསུམ་ཙམ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། སྐུ་པར་ ༡༡ དང༌། ཤོག་ངོས་ ༦༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བདུན་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་ཉེར་གསུམ་ནས་ཉེར་དྲུག་བར་ཏེ་རླངས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བུ་གསོ་ཁང་ཆ་ཚང་གནས་སྤོ་ཐུབ་པ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ཀྱི་བུ་ཚབ་དང་སློབ་ཕྲུག་གཏོང་གནང་མཛད་ཅིང༌། བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གཏན་འཇགས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བསྐྱངས་སྐོར་དང༌། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གསར་བཏོད་ཀྱིས་མཚོན། བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས་སོགས་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་རྡོར་གདན་དུ་ཆོལ་གསུམ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་ཕུལ་བའི་མནའ་གན་མཐུ་མོ་ཆེ་དང༌། མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་སྐབས་ས་དབང་ཟུར་ཁང་ནས་ཚོགས་འདུ་སྒོ་དབྱེའི་གསུང་བཤད་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༡ ཡོད།

གླེགས་བམ་བརྒྱད་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་ཉེར་བདུན་ནས་སུམ་ཅུ་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་རང་རྣམ་དཔར་ཐོན་བྱུང་བ། མ་སུ་རིའི་བུ་ཁྱིམ་གསར་འཛུགས་དང་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་དང་པོ་དང་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོར་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་མཚོན། རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་དང་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་མཐོ་སློབ་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་སུད་སིར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་མུ་མཐུད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་སྐོར་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་དང༌། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་ཁག་གཅིག་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ཤོག་ངོས་ ༥༣༧ ཡོད།

གླེགས་བམ་དགུ་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་སོ་གཅིག་པ་སྟེ་རླབས་འཕྲེང་གཅིག་གིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང༌། གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ངོ་སྤྲོད། ༡༩༥༩ དང་ ༡༩༦༠ སོ་སོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྙན་ཐོའི་བརྗོད་བྱ་ཟུར་འདོན་བཅས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༩ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་པ་ནི་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་ལྔ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་གཉིས་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༡༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༦༧ ཟླ ༩ ཚེས་ ༢༣ ནས་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པ་ནས་བཞི་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༤༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་གསུམ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༡ ནས་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བཞི་པ་ནས་ཞེ་བདུན་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བརྒྱད་པ་ནས་ལྔ་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅོ་ལྔ་པ་ནི་ ༡༩༨༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་གཅིག་པ་དང་ང་གཉིས་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བདུན་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༨ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ནས་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༣ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་གསུམ་པ་དང་ང་བཞི་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༩༦ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བདུན་པ་ནི་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༨ ནས་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་ལྔ་པ་ནས་ང་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༡༤ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ནི་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༤ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་བརྒྱད་པ་དང་ང་དགུ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བདུན་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་དགུ་པ་ནི་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླངས་འཕྲེང་དྲུག་ཅུ་པ་དང་རེ་གཅིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༩༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉི་ཤུ་པ་ནི་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་གཉིས་པ་དང་རེ་གསུམ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བཞི་པ་ནས་རེ་དྲུག་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༧ ནས་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བདུན་པ་དང་རེ་བརྒྱད་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༢༦ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ནས་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༧ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་དགུ་པ་དང་བདུན་ཅུ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༢༨ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ནས་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་དོན་གཅིག་པ་ནས་དོན་བཞི་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༢ ཡོད།

འདི་དག་ནི། ྋགོང་ས་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྣམ་‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’དང༌། ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་གདན་ཞུུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་‘རང་མྱོང་མ་བཅོས་ལྷུག་པོར་བཀོད་པའི་བདེན་གཏམ་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་’ཞེས་པ། དེ་བཞིན་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་གདན་ཞུའི་ཁོངས་ཡོད་རྩེ་དྲུང་ལས་ཚན་མཁྱེན་རབ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྤུན་གཡོག་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དངོས་མཐོང་དངོས་མྱོང་གླེང་བཤད་སྒྲ་བཅུག་དང༌། ཟིན་ཐོ་ཁག མཛད་རྣམ་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་འཚོལ་ཞིབ་དོགས་གཅོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བསྒྲུབས་ཁག་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་དོན་བློ་དོགས་ཆོད་མིན་རིགས་བཀའ་འཁྲོལ་སྔོན་ཐོབ་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྐབས་མཚམས་དགོངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུས་སྩལ་ཁག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བཀའ་རྩོམ་མཛད་པའི་ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆེ་བ་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་’ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆུང་བ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གི་རང་རྣམ་‘འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།’འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་སཱར་འབའ་སིལ་ཇེའེ་འགུའུལ་ཌ (Sir Basil J. Gould) ཡིས་བྲིས་པའི་དབྱིན་དེབ་Discovery, Recognition and Enthronement of the 14th Dalai Lama‘ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ངེས་རྙེད་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་’ཞེས་པ་དང༌། ཧེན་རིག་ ཧར་རར་ (Heinrich Harrer) གྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་སྐུའི་གཅེན་པོ་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་དབྱིན་དེབ་Tibet is My Country‘བོད་ནི་ངོས་ཀྱི་ལུང་པ་ཡིན་’ཞེས་པ། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་‘མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།’ ཧྱིའུ་ཨིའི་རི་ཅར་ཌ་སན་ (Hugh Richardson) གྱིས་བརྩམས་པའི་དབྱིན་དེབ་Tibet and Its History‘བོད་དང༌། དེའི་རྒྱལ་རབས་’ཞེས་པ། དེ་མིན་དེབ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་འཁོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས་བོད་དབྱིན་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་འབྲི་སྟངས་སམ། རྩོམ་གཤིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་ནང༌། སྔར་ལམ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་འབྲི་སྲོལ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཚང་མས་ཀློག་བདེ་ལ། གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བ་ཞིག་འབྲི་བ་ལས། གོ་དཀའ་བའི་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་སྤྲོས་རྒྱས་བཤད་དང༌། འཆར་ཅན་མཛད་སྒོ་སོགས་སྔར་ལམ་ཡིག་བརྗོད་ལེབ་བཤུ་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་རབ་བཏགས་ཚིག་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་མས་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲིབ་པ་དེ་རིགས་མིན་པར། དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷུག་པོར་འགོད་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་སྒྱུར་སྐབས་དཀའ་རྙོག་ཆུང་ཐབས་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལའང་བསམ་ཞིབ་བྱ་དགོས་ཞེས་ལམ་སྟོན་མཛད་པ་དེ་དོན་སྙིང་བཅངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲི་རྩོམ་ཞུུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་ནང་རླབས་འཕྲེང་དང་ས་བཅད་དབྱེ་བའི་འགོ་བརྗོད་དང༌། བརྗོད་གཞི་དབྱེ་བའི་དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས་ (paragraph) མང་བ་དང༌། དཔྱད་ཞིབ་བདེ་བའི་གཤམ་མཆན་ཡང་ཤོག་ངོས་སོ་སོར་འཁོད་པ། དབྱིན་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་འགོད་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་‘‘ ’’དང༌། གཅིག་རྐྱང་‘ ’། གྲུ་རྟགས།[ ]དང་གུག་རྟགས་ ( ) ། བརྗོད་ཚིག་བསྡུས་རྟགས་ ་་་་་་ དང་ཤོག་གྲངས་བསྡུས་རྟགས ་་་ ། འབྲེལ་ཡོད་ཚིག་དོན་འདྲ་མིན་དབྱེ་མཚམས་སེག་རྟགས་ / འདི་ལྟར་འཁོད་པ་སོགས་དེང་རབས་སྲོལ་གསར་དངོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དོད་པའི་ཐོག བོད་རང་གི་སྔར་ལུགས་ཤོག་ལྡེབས་རྒྱབ་མདུན་བསྡུས་ཡིག་ བ དང་ ན འགོད་སྲོལ་ཡང་བཀོད་ཡོད།

གང་ལྟར་ཡང་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌། རྩོམ་ཞིབ། རྩོམ་བཅོས། ཡིག་ཆ་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ཕྱོགས་སྒྲིག གློག་ཀླད་ལས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཞུ་བྱ་འགན་ཡོད་སོ་སོ་དང༌། སློབ་སྟོན་པ་བཅས་ཚང་མས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་གྱི་ཁུར་འགན་མཉམ་ལེན་ཞུུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་འཁྲུངས་རབས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གྱུར་པ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། ད་གཟོད་གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་བརྩམས་གྲུབ་དཔར་འགྲེམས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ས་ཕག་ (༡༩༥༩) ལོ་ཕན་གྱི་བོད་གཞུུང་གི་ཡིག་ཆ་དགོས་ངེས་ཁག་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་རྩེ་འགག་གི་འགག་དེབ་ཅེས་པ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་གསལ་འཁོད་དེབ་ཆེན་རྣམས་འདི་གར་མེད་སྟབས། རྒྱུས་མངའ་ཅན་རྒན་གྲས་དང་བགྲེས་སོང་གི་དྲན་གསོའི་ངག་ལམ་གསུང་འཕྲོས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཟླ་ཚེས་དང༌། དོན་ལ་ནོར་འཁྲུལ། མཛད་སྒོ་འཚེམས་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་སྲིད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་དཀར་ནག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཇི་འཁོད་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ལྟ་ཞིབ་བྱ་སྒོར་ནུས་པས་མ་ལྡང་པ་དང༌། ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་བདག་ཅག་གི་ཤེས་ཚད་དང་ཉམས་མྱོང་དམན་པའི་སྐྱོན་ཆའང་མཆིས་ངེས་པས། མ་འོངས་པར་ཁ་སྐོང་དང༌། ཞིབ་བཅོས་ཞུ་དགོས་ལ་སྨན་པའི་ཆེད་དུ། མཁྱེན་ལྡན་ཁག་ནས་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་གྱི་དགོངས་འཆར་ཟོལ་མེད་ལྷུག་པོར་སྩོལ་གནང་ཞུ་རྒྱུ།

མཐའ་དོན། བོད་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམ་པས་ད་ལམ་གསར་དུ་དཔར་ཐོན་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་ཐོག་ད་དུང་བོད་ཡིག་སྨོས་ཅི། རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཞིབ་གསལ་རྙེད་འཐོན་ཡོང་ངེས་དེ་དག་ལས་བརྗོད་སྣོན་དང་འབྲེལ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དང༌། སྙན་ངག་གི་ཚིག་བརྗོད་ཟབ་ལ་བརྗིད་ཆགས་པས་བརྒྱན་པ་མཛད་བརྒྱ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང༌། སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙན་ངག་ཆེན་མོ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་དང༌། ཚིག་ལྷུག་འབྲི་སྲོལ་བཟང་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་དམ་འཛིན་གྱི་ཐོག་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་ཚད་མའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེ་དབྱར་གྱི་ཆུ་གཏེར་ལྟར་རྒྱས་བཞིན་པའི་རྣམ་ཐར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གླེགས་བམ་མང་པོ་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་ཏེ། མཁས་པའི་མཁྱེན་སྟོབས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་རྩལ་འགྲན་པར་འཕྲལ་ནས་མྱུར་དུ་འབད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བཅོས་མིན་རེ་བའི་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བཞིན་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་སོ།།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ།

མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་གླེགས་བམ་དང་པོ་ནས་ཉེར་བཞི་པ་བར་གྱི་སློབ་སྟོན་པ་དང་བཅས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་ཇི་ཡོད་ངོ་སྤྲོད།

ཀ༽ ཐོག་མར་བཀའ་ཤག་ནས་ ༡༩༨༤ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འཆར་ཕུལ་ཕྱག་རྟགས་ཐོན་པ་དེའི་ནང༌། མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱའི་སྔོན་འགྲོ་རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་དང༌། ལས་དོན་འཐུས་ཚང་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བཀོད་བྱུས་སློབ་སྟོན་དང་སྟངས་འཛིན་འགན་ཡོད་ཚོགས་ཆུང་འཛུགས་པ། རྒྱུན་དུ་སྐུལ་ལྕག་དང༌། ལྟ་རྟོག གྲོས་འདོན་བྱ་རྒྱུའི་འགན་འཁུར་བ་སོགས་བསྐོ་བཞག་ཐོག རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་ཟིན་མཚམས་རྩ་བའི་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འཛུགས་དགོས་ཞེས་སོགས་འཁོད་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་དངོས་དོན་ཞུ་སྒོ་ལག་བསྟར་སྐབས་འཆར་གཞི་དོན་ལ་གནས་དང་མ་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དངོས་བྱུང་རྩ་བཟུང་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་བ་ལ། རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད་ (བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་ཀྱི་གནས་རིམ་ཅན་སྐུ་སྒེར་དྲུང་གཙོ། བོད་དུ་སྐུ་སྒེར་ནང་མ་ཁང་གི་མཁན་ཆུང་མདོ་སྔགས་མཐར་ཕྱིན) དང༌། རྡོ་འབུམ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་འཕེལ་རྒྱས་ (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ། ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན) སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་ (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ལྷ་ས་གཉེར་ཚང་བ) རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ (སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་བོད་དྲུང་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) བཅས་དང༌།

ཁ༽ བཀའ་ཤག་གི་འཆར་གསལ་མིན་པའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ལོ་དུས་གང་ནས་གང་བར། ལྷ་སྡིངས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ ༡༩༨༥ ནས་ ༡༩༨༨ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཡིག་ཚང་གཉེར་པ) དང༌། ལྷའུ་རྟ་ར་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་ ༡༩༨༨ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) ཐོན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༣ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཚོ་བྱང་སྤྱི་ཁྱབ་གཞོན་པ) པདྨ་རིག་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས ༢༠༡༡ བར། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས་ ༢༠༠༣ བར། ཨ་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་མཁྱེན་རབ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ ༡༩༩༦ ནས་ ༢༠༠༠ བར། (དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར། དྷ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༢༠༠༠ ནས་ ༢༠༠༨ བར། (འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་གི་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) བཅས་སོ།།

གོང་གསལ་མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་མ་བསྐྱངས་བར་རང་རང་ལས་བགོས་གཞིར་བཟུང་ཞབས་ཞུར་ཁུར་འགན་ལེན་མཁན་རྣམས་ཡིན། ཟླ་སྒྲིལ་ཟིན་པ་ནས་ལས་བྱེད་འཕར་སྣོན་དང་འཕོ་འགྱུར་རིམ་སོང་ལ་བརྟེན། སྐབས་འབྲེལ་ལས་བྱེད་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་སྐབས་དོན་དང༌།

དེ་ཡང་སྔོན་དུ་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གླེང་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པཽའི་གསང་གསུམ་མཛད་འཕྲིན་གྱི་ཟེགས་མ་རེའང་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་འཛམ་གླིང་རྫས་མཚོན་གྱི་དུས་འདིར་མི་རྣམས་ཞི་བས་འཚོ་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་རིང་དུ་བྲལ་ཞིང༌། འདོད་སྡང་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་ནར་མར་འཕྱན་ཏེ་སེམས་རྒྱུད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་སྙིགས་ལྔའི་རང་མདངས་ཆེས་ཆེར་བདོ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་དང༌། དེས་ན་སྙིགས་དུས་འདིར་དུས་གསུམ་ྋརྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་གླིང་འདིའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་ཟློས་ཤིང་མངའ་གསོལ་བ་དང༌། གང་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་འཕྲིན་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བསིལ་ཟེར་བྱེ་བའི་འཕྲོ་འདུ་ལས་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་པོ་འདིར་འཚེ་མེད་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བརྡལ་བའི་མཛད་པ་བླ་ན་མཐོ་ཞིང༌། བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩར་ྋརྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཛད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ཀྱང་དོ་ཟླ་མེད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཇི་བསྐྱངས་བཅས་ཡིག་ལམ་དུ་འགོད་རྒྱུ་ནི་ད་སྐབས་རང་རེའི་མི་རབས་འདིར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་གྱི་གཙོ་གནད་ཅིག་ཆགས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དུ་ཞབས་ཞུའི་ཚན་པ་མང་བའི་མངོན་ཚུལ་དང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་འདི་ཉིད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ལས་དོན་ངོ་བོ་འབྲེལ་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱང་རྒྱུ་འོས་འཚམས་སུ་གཟིགས་ཤིང༌། དེ་དོན་བཀའ་འབྲེལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ནས་སྡེ་ཚན་འདི་ཉིད་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས། འདི་གར་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཤེས་ཚད་མྱོང་རྒྱུས་གང་ཐད་ནས་མགོན་པོ་གང་གི་གསང་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞབས་ཞུར་བརྩོན་རྒྱུ་ནམ་མཁའི་པད་མོའི་མཆེད་ཟླར་འགྲན་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཞུ་ཅི་དགོས། འོན་ཀྱང༌། ད་སྐབས་འདིར་མཁས་མྱོང་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་གཤེགས་དང༌། འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་རང་རང་ལེགས་བྱང་གི་མཛད་ཁུར་བཞེས་མུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་མཛད་བརྟས་མ་གྱུར་པའི་གནས་བབ་ཆགས་མུས་ལ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད།

འོན་ཀྱང༌། སྤྱིར་བྱེས་ཁྲོད་དུ་རིག་གཞུང་གི་སྡེ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདི་གར་དམིགས་བསལ་བོང་བ་གསེར་གཟིགས་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་གཞལ་དཀའི་གནས་སུ་མཆིས་ཞེས་ལག་སོར་པད་འདབ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཀོད་དེ་སྤྲོ་དགས་དྲངས་པའི་ངང་ཚུལ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། གཞན་ཡང་མགོན་པོ་གང་གི་མཚན་ཙམ་བརྗོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཞལ་དུ་མེད་ན། མཛད་པའི་རྣམ་གྲངས་རང་བློས་གང་ལྕོགས་རགས་རིམ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ལས་འགོད་ནུས་བྲལ་ཡང་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་སྟོང་གསུམ་རིན་ཆེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤུངས་པའི་རི་རབ་ལས་ཀྱང་ཆེས་མཐོ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། དོན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་སྐལ་བཟང་གི་ཡོལ་གོར་བལྟམས་པར་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་དོན་ཐོད་བཅིངས་ཞུ་རྒྱུའི་ཡིད་དམ་འཆའ་བ་ལགས་པ་བཅས་འཕྲོས་དོན་ཙམ་དང༌། སྐབས་འབྲེལ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་འགོད་པ་ལ།

༡༽ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༽ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། (ཁྲིམས་ཞིབ་པ་དང་བཀའ་བློན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༨།༣༠ བར།

༣༽སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ། (བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༤།༣།༢ བར།

༤༽པདྨ་རིག་འཛིན། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༡༡།༡།༢༣ བར།

༥༽གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༣།༤ བར།

༦༽དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༡༠།༣༠བར།

༧༽ཤེལ་གླིང་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ། ༢༠༠༠།༥།༡ ནས་ ༢༠༠༡།༦།༣༠ བར།

༨༽མཛེས་བཅུ་ཚང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༢།༤།༢༥ ནས་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༠ བར།

༩༽ཞོ་ར་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། ༢༠༠༢།༤ ནས་ ༢༠༠༥།༨།༡ བར།

༡༠༽གྲགས་པ་བསྟན་དར། ༢༠༠༣།༡༠།༡ ནས་ ༢༠༠༦ བར།

༡༡༽བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ) ༢༠༠༥།༤།༡ ནས་ ༢༠༡༨།༥།༡༥ བར།

༡༢༽རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ། (སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཟུར) ༢༠༠༧།༤།༡ ནས་༢༠༠༩།༤།༢ བར།

༡༣༽ཨ་ཚོཊ་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དབྱངས། ༢༠༠༨།༡༡།༥ནས་༢༠༡༠།༡༢།༡ བར།

༡༤༽ཁྲི་ཀ་དཀོན་མཆོག་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༠༣།༡༠།༡། ནས་ ༢༠༠༩།༡།༢༧ བར།

༡༥༽ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༠༩།༡།༢༨ ནས་མུ་མཐུད།

༡༦༽འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། ༢༠༠༩།༨།༡༧ནས་༢༠༡༦།༦།༩ བར།

༡༧༽རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ༢༠༡༠།༡༢།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༡༨༽གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། ༢༠༡༡།༡།༢༣ ནས་མུ་མཐུད།

༡༩༽ཆོས་རྫོང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༡༢།༥།༥ ནས་ ༢༠༡༣།༤།༡༣ བར།

༢༠༽ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན། ༢༠༡༣།༤།༢༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༡༽མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། ༢༠༡༣།༩།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༢༢༽བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། ༢༠༡༤།༤།༡༡ ནས་མུ་མཐུད།

༢༣༽འཇམ་དཔལ་ཆོས་བཟང༌། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ) ༢༠༡༥།༡།༢ ནས་མུ་མཐུད།

༢༤༽སོ་རུ་ཚེ་རིང༌། ༢༠༡༨།༡༠།༢༢ ནས་མུ་མཐུད།

༢༥༽འབྲི་རུ་བསྟན་འཛིན་དབང་མོ། ༢༠༡༨།༡༠།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

རླབས་འཕྲེང་དྲུག་ཅུ་པ།

ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་བཀའ་དབང་དང་རྗེས་གནང་བཅས་སྩལ་བས་མཚོན་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་དང་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར། སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་
གྱི་སྐོར་དང་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པའི་
མཛད་སྒོ་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་བར་མཇལ་ཁ་དང༌། དབྱིན་ཡུལ། སོ་ལན་བོན་གཞིས་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་བར་མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ་དང་དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢ ཉིན་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་དོན་སླད་སྤྱི་ནོར་གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འཛམ་གླིང་ཆོས་དང་ཆབ་སྲིད་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་ཞི་བདེའི་ལམ་སྟོན་གྱི་བཀའ་གྲོས་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཏུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསུང་གླེང་སྟེགས་བུའི་ཚོགས་པས་ལོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔོན་ནས་གདན་ཞུ་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུར་ཕོ་བྲང་ནས་ཕེབས་ཁར་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་ནང༌། རྒྱ་མིས་བོད་མི་ན་གཞོན་བཞི་སྲོག་ཐོག་གི་ཉེས་ཁྲིམས་གཅོད་འཆར་ཡོད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་པར་རང་ཉིད་ལ་བློ་ཕམ་ཅི་ཆེའི་གནས་སུ་གྱུར། ཁོ་ཚོ་ནི། ལྷ་ས་མཐོ་རིམ་བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་བྱ་བཞིན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་དང༌། ལྷ་ས་ནང་པའི་མཐོ་རིམ་སློབ་ཁང་ནས་སློབ་གཉེར་བྱ་བཞིན་པ་གྲྭ་ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ། ཚོང་པ་རྒྱལ་མཚན་ཆོས་འཔེལ། ཤིང་བཟོ་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་བཅས་ཡིན་པ་རེད། བོད་མིས་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༥ ཉིན་རྒྱ་མིར་ངོ་རྒོལ་གྱེན་ལངས་སྐབས་རྒྱའི་ཉེན་རྟོག་པ་ཞིག་རྐྱེན་འདས་སུ་བཏང་བའི་ཉེས་མིང་བཙུགས་ཡོད་པ་རེད།

ཁོ་ཚོར་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་དྲང་བདེན་གྱི་ཁྲིམས་བཤེར་བྱུང་མེད་པའི་བློ་འཚབ་ངོས་རང་ལ་ཡང་ཡང་ཡོང་བཞིན་འདུག རྒྱལ་ཡོངས་མི་མང་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་ནས། ༡༩༨༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༤ ཉིན་ཡུལ་ཁྲིམས་གཞིར་བཟུང་ནག་ཉེས་ཕོག་པ་རྣམས་ཉེས་པ་སྲོག་ཐོག་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་སྐོར་གསར་ཤོག་ཐོག་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་འདུག འདི་ནི་ཁོ་ཚོར་ངན་ཁག་མ་བཙུགས་སྔོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད། ཁོ་ཚོར་ལག་དམར་བ་ཡིན་པའི་ནག་ཉེས་ནི། ༡༩༨༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་དཀྲིས་ཡོད།

དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་བོད་མིས་རྒྱ་མི་ལ་མི་དགའ་བ་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་ཡོང་རྒྱུ་མིན་གཤིས། བོད་མི་དེ་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་སྲོག་ཐོག་མི་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཟླ་ ༣ པའི་གྱེན་ལངས་རྗེས་བོད་མི་ ༢༠༠༠ ལྷག་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་མི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གནར་གཅོད་ཚད་མེད་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་པའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་ཡོང་བཞིན་འདུག རྒྱ་མིས་རྣམ་པ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་བོད་མིའི་སེམས་ནང་འཇིགས་སྣང་སྐུལ་བཞིན་ཡོད། བོད་མིའི་སེམས་ནང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཇི་ཡོད་ཕྱིར་མངོན་ཆེད་ལས་འགུལ་གང་སྤེལ་བ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་དྲག་གནོན་བྱེད་ཐབས་བྱས་པ་འདི་ནི་བོད་མིའི་རྩ་དོན་སེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་མ་རེད། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཆབ་སྲིད་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་ཡོང་རྩ་གང་ཡིན་ཞིབ་དཔྱོད་གནང་གལ་ཆེ་བ་དང༌། ནད་གཞི་སྣང་མེད་བཏང་སྟེ་ནད་རྟགས་ལ་མགོ་བོ་མ་འཁོར་བའི་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་ཞིག་འཛིན་ཐབས་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཡང་ཚོགས་པས་བོད་མི་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ལ་གཟིགས་རྟོག་གནང་བཞིན་འདུག་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ལ་ (Asia Watch) དང༌། དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་ནས་སྙན་ཐོ་འདོན་སྤེལ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་བླང་བཞིན་ཡོད། ལྷོ་ཨ་ཧཕི་རི་ཀ་ (Africa) དང༌། ལེ་ཊིན་ཨ་མེ་རི་ཀ ཨུ་རུ་སུ་དང༌། ཡང་ན་རྒྱ་ནག་བཅས་པར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གདལ་བཤིག་བཏང་བའི་གནད་དོན་དེ་ཚོ་ང་ཚོ་ཚང་མས་སེམས་འཚབ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། འཛམ་གླིང་གང་སར་ཡོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པ་ཁག་གིས་བོད་མི་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཉེས་པ་སྲོག་ཐོག་ལས་ཕྱི་བཤོལ་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༨༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢ ལ། ཞེས་སྩལ་ཏེ་རང་གཞུང་བཀའ་བློན་ངོ་བཞུགས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་བཅས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་ཞུས་ཏེ་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་ལ་ཞུགས་པའི་བོད་མི་དང་རྒྱ་གར་བ་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ་འབྲས་སུ།

‘‘ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དགར་ཁ་ནས་སྲོག་བློས་གཏོང་གི་ཡིན་ཟེར་བའི་ཚིག་སྐམ་པོ་བཤད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དོན་དག་ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་དངོས་གནས་རང་སོ་སོས་དང་དུ་བླངས་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཐག་བཅད་པ་དེ་ངོ་མཚར་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ལྷག་བསམ་དང༌། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་འདི་ཙམ་བཅངས་པ་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་བོད་མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་སྲོག་བློས་བཏང་བ་དེས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་གང་འཚམས་ཤིག་མ་གཏོགས། དོན་དག་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་ཟེར་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་གཡོ་འགུལ་བྱེད་དགོས། རྒྱ་མིས་གཡོ་འགུལ་བྱེད་ཐབས་ལ་བོད་པ་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་ཤི་ཡོད་པ་རེད་དེ། དེར་རྩིས་འགྲོ་གང་ཡང་མ་བཏང་བ་ཞིག་ལ། ང་ཚོ་འདིར་མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་གིས་སྲོག་བློས་བཏང་བ་ལ་རྒྱ་མིས་གཡོ་འགུལ་བྱེད་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཁྱེད་རང་ཚོའི་ངོས་ནས། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་སྤྱི་དོན་ལ་ལྷག་བསམ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་བཅངས་ཏེ་བོད་དོན་ལ་ལུས་སྲོག་བློས་བཏང་གི་སེམས་ཐག་བཅད་པ་རེད་དེ། ཡང་དེ་རྗེས་ངོས་ཀྱིས་བཏང་བའི་ཡི་གེ་དེ་འབྱོར་ཡོང་དུས། ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ལབ་པ་དེ་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོས་དངོས་གནས་དགའ་པོ་དང༌། དད་པ་དམ་ཚིག་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཉན་ཤེས་བྱས་པ་དེ་ལ་ངོས་རང་ཡང་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཁ་སང་ཡི་གེའི་ནང་ལ་བྲིས་པ་བཞིན། ད་ཆ་ལྷག་བསམ་དེ་འཁྱེར་ནས་ལས་རིགས་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་ལ་ནུས་པ་འདོན་ས་ཡོད། སོ་སོ་རང་ཤི་རྒྱབ་སྟེ་ནག་ཐུམ་དུ་ཕྱིན་པས་དེ་ཙམ་གྱིས་རླབས་ཆེ་རྒྱུ་མེད། དེ་ལས་སོ་སོའི་སྲོག་ཡུན་དུ་འཚོ་བའི་ཐོག་ནས་དང་བླངས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་དང༌། སྙིང་སྟོབས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་མུ་མཐུད་ནས་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་སྐོར་དང༌། བོད་ཀྱི་རང་དབང་སྐོར་ལ་རང་བཞིན་མིའི་དོ་སྣང་སླེབས་པའི་ཆེད་དུ་དཔེར་ན་སོ་སོའི་དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་དང༌། སོ་སོའི་བུ་ཕྲུག་ཚུན་ཆད་ལ་བོད་རང་དབང་བདེན་པའི་དོན་དག་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་བསམ་བློའི་སློབ་གསོ་གཏོང་རྒྱུ་སོགས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་མང་པོ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད།’’1jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཚེས་ ༤ ཞོགས་པ་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཌོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་པར་རང་གཞུང་དོན་གཅོད་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། ད་ལམ་དབྱིན་ཡུལ་དུ་གཟིགས་སྐོར་མཚམས་འདྲི་དང་གསུང་ཆོས་སོགས་བཞུགས་ཞག་ཉིན་བཅུ་གནང་བ་དེའི་རིང་གི་མཛད་འཕྲིན་ནི་རླབས་ཆེ་ཞིང་རང་ཅག་ཐ་མལ་པའི་བློས་དཔག་པར་དཀའ་བ་ཞིག་བྱུང༌།

དེ་ཡང་ཚེས་ ༥ ཉིན་གཟུགས་མཐོང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ཞིག་དང་སྦི་སྦི་སིའི་ (BBC) གསར་འགོད་པ་ཁག་སོ་སོར་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་མང་པོའི་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་གསུང་ཁ་གསལ་ཞིང་གནད་ཕིགས་པ་སྩལ་བ་དཻས་དྲིལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཆེ་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ད་རེས་ཚགས་པར་དང༌། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན། རླུང་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་བཅས་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་ཚོས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་གླེང་ལ་དགའ་མོས་དོ་སྣང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱས་པར་མ་ཟད། མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་གི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་མ་བསྟན་གོང་བོད་དུ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བ། དེ་བཞིན་བོད་ནང་དགོན་པ་དྲུག་སྟོང་ཙམ་གཏོར་བཤིག་བཏང་བ། བོད་མི་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་པ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་གསལ་པོ་གནང༌།

ཚེས་ ༧ ཉིན་ནས་སྐུ་ཞབས་ཤོན་ཇོང་ (Shon John) ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན་ཚོགས་ཁང་ཞིག་ཏུ་མི་གྲངས་ ༡༨༠༠ ལ་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་བཟོད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་ལེའུའི་གསུང་ཆོས་དང་འབྲེལ་བོད་ནང་དམ་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་སྐོར་ཆ་ཚང་ཞིང་གནད་ལ་ཁ་གསལ་བའི་ལྗགས་བཤད་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་ཡིད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་ཐེབས་ངེས་ཉིན་གསུམ་རིང་ཆུ་ཚོད་ལྔ་རེ་བསྟར་ཆགས་སུ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ཨོ་ལི་ཕོ་ཌི་ (Oliford) ཞེས་པའི་ས་གནས་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསུང་གླེང་སྟེགས་བུའི་ཚོགས་པས་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་སྲིད་དབུ་ཁྲིད་ཁག་ཅིག་གིས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཐབས་ཀྱི་བཀའ་གྲོས་ལྷན་ཚོགས་ལ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་བཟང་པོས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་མཐའ་དག་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ལ་བརྟེན་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཞིང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་བར་དགའ་བསུའི་ཐལ་མོ་ཤུགས་དྲག་བརྡབས་ཤིང༌། ཚོགས་ཞུགས་གནང་མཁན་གྲས་སུ་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་དང༌། ཨུ་རུ་སུའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ༌། དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་མོའི་དབུ་བླ། ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་ཟུར་པ། ལྷོ་ཨ་མེ་རི་ཀའི་པེ་རུ་ (Peru) རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་སོགས་ཆོས་སྲིད་དང་ཚན་རིག རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་གྲགས་ཅན་དབུ་ཁྲིད་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང༌། ནང་པ་དང་ཡེ་ཤུའི་གྲྭ་བཙུན་ཁག་གཅིག་ལ་མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ་དང༌། དབྱིན་ཇིར་ཡོད་པའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ཁག་མཉམ་སྦྲེལ་གྱིས་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས།

དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་མོའི་དབུ་བླ་དང༌། སྲིད་བློན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ཨེ་ཌི་ལྦ་ཌི་ཧི་ཐི་ (Edward Heath) རྣམ་གཉིས་སོ་སོར་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་དང་ལྷན་ཅིག་སྒོམ་གྱི་ཐུགས་དམ་ལ་བཞུགས། ཡང་དེའི་རྗེས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་བཅོ་བརྒྱད་དང་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླཻང༌། ལྦེ་སི་ཀྲི་མི་ནི་སི་ཀྲར་ (Westminster) ཞེས་པར་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དུ་ཕེབས་ཏེ་བླ་ཆེན་དང་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང༌། ས་སེག་ (Sussex) ས་གནས་སུ་ཕེབས་ཏེ་པ་སེ་ཀྲ་ལོ་ཛི་ (Pestology) ཞེས་པའི་བོད་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ཡོད་སའི་དྭ་ཕྲུག་ཁྱིམ་ཚང་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཁྱིམ་ཚང་གསར་པ་ཞིག་སྒོ་འབྱེད། དབྱིན་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ། སྦི་སྦི་སིའི་འཛམ་གླིང་གསར་འགྱུར་སྡེ་ཚན་སོགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཁག་དང༌། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན། གལ་ཆེའི་གསར་ཁང་ཁག་གི་གསར་འགོད་པ་སོ་སོ་དང༌། དེ་མིན་མཉམ་སྡེབ་ཀྱི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་སོགས་སྔ་རྗེས་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་ཙམ་གནང་བར་གསར་འགོད་པ་ཚོས་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་དོ་སྣང་བྱས་པ་མ་ཟད། བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བྱུང་བ་དེ་ནི་ཉེ་ཆར་བོད་དུ་རྒྱ་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྔ་རྗེས་བྱུང་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་ཁར། དེ་བས་གལ་ཆེ་བ་ནི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་ཐ་ན་རི་ཀླུང་སྐམ་གཤེར་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་སྐྱེས་ཤིང་ཚུན་ལ་གཅེས་སྐྱོང་བྱམས་སེམས་ཆེན་པོས་སྲུང་སྐྱོབ་གོང་འཕེལ་གྱི་དགོངས་པ་བཞེས་སྟངས་དེ་དག་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་གཞན་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དགོངས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཁོང་ཚོར་སྔར་དང་མི་འདྲ་བའི་གོ་བ་རྙེད་ནས་དགའ་མོས་དད་ཞེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕུགས་ལམ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་དང༌།

དེ་བཞིན་ྋགོང་ས་མཆོག་དབྱིན་ཇིར་ཕེབས་སྐབས་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་མོལ་གསུང་རྒྱུ་མེད་ལུགས་དེ་སྔོན་དབྱིན་ཇིའི་ཚགས་པར་ཞིག་གི་ཐོག་ཐོན་པ་དེ་ཡང་གསར་འགོད་པ་ཚོར་ཆེད་མངགས་ཆབ་སྲིད་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུ་བའི་བསྐུལ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དང༌། གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་ཁག་དང༌། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་སོགས་ནས་གོང་གི་གནས་ཚུལ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་ནན་མོ་གནང༌།

ལྷག་པར། ད་རེས་མཇལ་འཛོམས་ཤིག་གི་སར་བོད་ལ་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་གནང་མ་ཐག་པ་དབྱིན་ཇིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མིའི་མཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་ལོ་ཌི་ཨན་ནལ་སི་ (Lord Annais) མཇལ་འཕྲད་བྱུང་ཞིང༌། སྐུ་ཞབས་ཁོང་གིས་ད་ལམ་བོད་ནང་གཟིགས་ཚུལ་གསུངས་སྐབས་‘‘བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོར་རྒྱ་མིས་སྡུག་པོ་དངོས་གནས་བཏང་འདུག ཉེ་ཆར་དུས་ཟིང་སྐབས་རྒྱ་མིའི་པང་ལེབ་ལ་ལྕགས་གཟེར་རྒྱབ་པ་དེ་འདྲས་བོད་པ་ཚོའི་ལུས་པོར་གཞུས་ཏེ་ཤ་ལྷེབ་ལྷེབ་བཀོག་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་འདུག རྒྱ་མི་ཚོས་ད་ཕན་བོད་ནང་རྒྱ་མི་བརྒྱ་ཆ་ལྔ་ལས་མེད་པ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ད་རེས་དངོས་སུ་མཐོང་སྐབས་བརྒྱ་ཆ་དྲུག་ཅུ་མེད་ཀྱང་ལྔ་བཅུ་ཡོད་ཐག་ཆོད་རེད་’’ཅེས་གསུངས། ད་རེས་དབྱིན་ཡུལ་དུ་བཞུགས་འཇགས་རིང་ཞོགས་པའི་ཆུ་ཚོད་བརྒྱད་པ་ནས་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་དྲུག་དང་བདུན་བར་མཛད་འབྲེལ་ཁོ་ནས་དུས་གྲོན་པ་གནང་ཡང་སྐུ་ངལ་བའི་རྣམ་པ་ཙམ་མི་བཞེས་པར་ད་དུང་དེ་བས་ཐུགས་སྟོབས་དང་སྤྲོ་བས་བརྟས། ད་ལམ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁག་ཆེད་བཅར་ཞུས་པ་དང༌། དབྱིན་ཡུལ་དུ་གནས་སྡོད་བོད་མི་རྣམས་ནས་སྒེར་གྱི་ལས་བྲེལ་ཁེ་ཕན་རྒྱབ་ཏུ་བསྐྱུར་ནས་ཕེབས་སྒྲིག་དང་ཞབས་ཞུ་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཁག་དང་བ་ཆེན་པོས་ཁུར་ལེན་ཞུས་པ་བཅས་གང་ཅིའི་མཛད་སྒོ་ཁག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་སྟེ་དབྱིན་ཡུལ་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་གྱིས་ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ལྡི་ལིར་ཕེབས་འབྱོར་དང༌། ཕྱི་ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་གནམ་གྲུར་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་འཇའ་མུ་དང་ཕེབས་བཤོལ། དེ་ནས་རང་གཞུང་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་དྷ་ས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་གཞུང་དམངས་སེར་སྐྱ་རྣམས་ཕེབས་བསུ་གུས་མཇལ་དང་བཅས་ཕོ་བྲང་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས་ཞབས་བདེ་བར་བཀོད།

༢༽སོ་ལན་བོན་གཞིས་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

དེ་ཡང་ལོ་གཉིས་གོང་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གདན་ས་ཆེན་མོ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་གི་ཡོངས་འཛིན་སློབ་དཔོན་བསྟན་འཛིན་རྣམ་དག་རིན་པོ་ཆེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་མཇལ་བཅར་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ངོས་རང་སྨན་རིའི་གླིང་དུ་ཕེབས་འདུན་ཡོད་ཅེས་གསུང་མོལ་བསྐྱངས་པ་ལྟར། ༡༩༨༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཅན་རྡི་གྷར་དུ་བཞུགས་ཞག་དང༌། ཚེས་ ༢༠ སྔ་དྲོ་ཅན་དྷི་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་སོ་ལན་བརྒྱུད་ཕེབས་ལམ་དུ་སིམ་ལ་བོད་མིའི་བདེ་དོན་དང༌། སྟག་ལུང་རྩེ་པ་སྤྲུལ་སྐུ། སན་འཇོ་ལི་ (Sanjauli) སངས་རྒྱས་ཆོས་གླིང་དགོན་གྱི་འགན་འཛིན་དགེ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་མཚོ། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་པས་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་དང༌། བོན་གཞིས་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་གི་ཡོངས་འཛིན་སློབ་དཔོན་དང༌། ས་གནས་གཞིས་འགོ་སོགས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་རིམ་པ་དང་བཅས་བྱེས་འབྱོར་བོན་པོའི་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ཀྱི་སྡོད་གནས་བོན་གཞིས་ཐོབ་རྒྱལ་གསར་པའི་ས་གནས་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཕེབས་སྒོར་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་གྱིས་གཙོས་སེར་སྐྱ་འགོ་དམངས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་པས་དགའ་བསུ་གུས་བཏུད་ཀྱི་བསྟོད་དབྱངས་དང༌། ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་གསོལ་འབྲས་ཕེབས། ཡོངས་འཛིན་སློབ་དཔོན་དང༌། མཚན་ཉིད་དཔོན་སློབ། ས་གནས་གཞིས་འགོ་སོགས་མཇལ་ཁ་ཞུས་རྗེས་དཔལ་གཤེན་བསྟན་སྨན་རིའི་གླིང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། བླ་མ་སྒྲུབ་པའི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུར་འདུས་སྡེ་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་ཚིག་བཤད་སྤྲོ་དགའི་གདངས་དབྱངས་བརྗོད། རིམ་བཞིན་ཕྱག་དང་བཤགས་པའི་རིམ་པ་གྲུབ་མཚམས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འདེགས་འབུལ་དང༌། དགེ་བཤེས་གཉིས་ནས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གལ་མདོ་གཏན་ཚིགས་ངེས་པའི་ཚད་མ་ལས་འཕྲོས་པའི་བགྲོ་གླེང་གནང༌། དེ་ནས་ན་བཟའ་གོས་དྲུག་དང༌། སྲིད་པ་སྐོས་ཀྱི་ཆག་ཤིང་ཕུལ། སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་ནས་དངོས་གཞིའི་བརྟན་བཞུགས་མལ་འབུལ་བའི་རྣམ་བཤད་སྙན་ཞུ་དང༌། མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན། རྣམ་ལྔའི་ཚིག་བཤད་དང་བསྟུན་མཆོད་པ་རྣམ་ལྔ༌། རྟགས་བརྒྱད་དང༌། ནོར་བདུན་འབུལ་བའི་ཚིག་ཕྲེང་རིམ་བཞིན་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པ་དང་མུ་མཐུད་བལ་ཡུལ་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྲུང་ཚོགས་པ་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཁྱེད་ཚོས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དགོན་སྡེ་གཞིས་ཆགས་དང་བཅས་ལེགས་ཚུགས་ཧུར་བསྐྱེད་བྱས་ལུགས་དང༌། ད་དུང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་སྟོབས་སྐྱེད་དགོས་སོགས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན། བོན་ཟེར་དུས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་རྙིང་པ་ཞིག་དང་རིག་གཞུང་རྙིང་པ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཅིག་རེད། ང་རང་ཚོས་བན་དང་བོན་ཞེས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་རྒྱུ་མེད་ལ། བོད་ཡུལ་ནང་འཇམ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་བཏང་བའི་དུས་ཚོད་ལ་སླེབས་པའི་སྐབས་སུ་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་རང་རང་སོ་སོའི་ཆོས་བརྒྱུད་ལམ་སྲོལ་དེ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་དོན་དུ་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡིན་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་དུས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་སྐབས་ལ་ང་རང་ཚོ་རུག་རུག་བྱེད་ཐུབ་པར་དངོས་གནས་དགའ་པོ་བྱུང༌། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོས་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པ་དང་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད་དེ། དེ་དག་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱས་ཏེ། འདིར་སྣོད་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ལྷག་པར་ཁྱེད་རང་ཚོ་དགེ་འདུན་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་འདིར་རུག་རུག་བྱས། ལྷག་དོན་སློབ་གཉེར་སྤྲད་རྒྱུའི་གྲྭ་གཞོན་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་གྲ་སྒྲིག་ཡག་ཐག་ཆོད་བྱས་འདུག ཞེ་དྲག་ཡག་པོ་རེད།

བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གང་ཅི་ནས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པའི་ཁ་ཐུག་ལ། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་ད་ལྟ་བར་དུ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་དེ་དག་གིས་བྱས་རྗེས་མི་དམན་པ་བཞག་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་ཡིན་ན་ཡང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱེད་རོགས་གྱིས། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད།

དེ་ནས་ང་རང་ཚོ་བན་སྡེ་ཟེར་ནའང་འདྲ་འདུག བོན་ཟེར་ནའང་འདྲ་འདུག གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ང་རང་ཚོ་སུ་དང་སུ་ཡིན་ན་ཡང་བདེ་སྐྱིད་འདོད་མཁན་ཞིག་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཁན་གཅིག་པ་རེད། དག་སྣང་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན། སྤྱིར་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་ཚང་མས་དད་པ་དག་སྣང་སྦྱངས་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཟེར་ནས་ནམ་རྒྱུན་བཤད་བསྡད་པ་དེ་རེད།

བོན་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ན་ཡང་གོང་སྒྲིག་ནས་ཡོང་དུས། དངོས་གནས་ཟབ་ཐག་ཆོད་ཡོད་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཚང་མས་རང་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དེ་ཚོ་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་ཀྱི་ཐོག་ལ་བྱེད་ཐུབ་ན། དངོས་གནས་དྲང་གནས་འདི་དང་ཕྱི་མ་སྤྱི་སྒེར་ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་བྱེད་རོགས་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཞེས་སྩལ་རྗེས།

བགྲོ་གླེང་དགེ་བཤེས་གཉིས་ནས་ཚིག་བཀྲ་བརྗོད་དེ་མཇལ་ཁ་ཞུས། དར་རང་སློག་དང་སྲུང་བྱིན་སྩལ། སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་དང༌། ཡོངས་འཛིན་སློབ་དཔོན། མཚན་ཉིད་སློབ་དཔོན་བཅས་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ་བ་དང་ཀ་ཁྲི་སྒྲོགས་ཏེ་གྲོལ།

ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཐོག་བོན་གྱི་བཤད་སྒྲུབ་འདུས་སྡེའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ར་གསར་བཞེངས་སྒོ་འབྱེད་དང༌། གཞིས་ཆགས་གྲོང་སྡེར་ཕྱག་ནས་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས། ཆོས་རར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་རྟེན་ཨ་རུ་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ལྗོན་ཤིང་ཕྱག་བསྟར་གསར་འཛུགས༌། འདུ་ཁང་དུ་མཚན་ཉིད་དམ་བཅའ་རྩོད་རྒྱུགས་གཟིགས་འབུལ་གྲུབ་པ་དང་འདུས་ཚོགས་གྲངས་ ༡༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་སྲུང་བྱིན་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་གཤེན་གྱི་གར་འཆམ་དང་ས་གནས་སློབ་གྲྭ་བའི་གཞས་སྣ་གཟིགས་འབུལ་གྲུབ་པ་དང༌། བོན་སྒར་གཞིས་ཆགས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་ཐེངས་དང་པོར་བརྟེན་མི་མང་དང༌། སིམ་ལ་སོགས་ཉེ་སྐོར་ནས་ཆེད་བཅར་བཅས་མི་གྲངས་ ༨༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ་མཇུག་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དེ་ནས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་གཞིས་སྒར་དུ་སྐུ་མགྲོན་རིམ་ཕེབས་ཀྱི་མཚན་རྟགས་ཞུ་རྒྱུའི་ཐོག་མར་ད་ལམ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཞབས་སོར་མངོན་པར་བཀོད་པ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་དོན་མགྲོན་དེབ་ཏུ་མཚན་འགོད་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་ཞུས་དོན་ལྟར། ༡༩༨༨།༤།༢༡ ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ། གངས་ལྗོངས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བསྟན་སྲིད་སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་བཅས་པར་ཉམས་རྒུད་མི་ཟད་པ་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་འདིར་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བསྟན་པའི་མེ་རོ་སླར་གསོའི་ཆེད་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་པའི་གྲུབ་འབྲས་འདི་ག་བོན་སྒར་ལེགས་ཚུགས་ཡོད་པར་ཡི་རང་དང་འབྲེལ་ད་དུང་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་སྦྲེལ་གྱིས་རང་གཞན་དུ་མར་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའི་ཞུམ་མེད་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཆེར་སྐྱེད་དགོས་པ་ཡིད་འཇགས་བྱེད་འཚལ། ཞེས་ཕྱག་བསྟར་མ་སྩལ།

གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ད་ཡོད་རིགས་ལམ་བཤད་གྲྭ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དང༌། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་སོགས་འཕགས་ཡུལ་ནང་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་གཞུང་གཞིར་བཞག་སློབ་གཉེར་བྱེད་མུས་ཡར་རྒྱས་ཆེད་མཐུན་རྐྱེན་དངུལ་འབབ་དང༌། ས་གནས་སློབ་གྲྭ་བར་མཐུན་རྐྱེན་དངུལ་འབབ་ཁུངས་སོ་སོར་གསོལ་རས་སྩལ། བོན་སྒར་ནས་ཕེབས་ཁར་བོན་གྱི་ཁྲི་འཛིན་དང༌། ཡོངས་འཛིན་དཔོན་སློབ། སློབ་གཉེར་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་སྐུ་དཔར་སྒྲོན་བཞེས་གྲུབ་པ་དང་ཕེབས་སྐྱེལ་གུས་བསྟར་ཞུས་ཏེ་ཕེབས་ཐོན་མཛད། ཕེབས་ལམ་ན་ཧན་གྲོང་དུ་ས་གནས་རྫོང་དཔོན་ནས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་ཐོག་ནང་མི་གཉེན་འབྲེལ་བཅས་མཇལ་འཕྲད་དང་སྐུ་དཔར་ལྷན་སྒྲོན་གནང༌། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་བོད་མིའི་གཞིས་འགོ་བདེ་དོན་མང་ཚོགས་བཅས་དང༌། གླིང་ཚང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ལམ་བརྒྱུད་དུ་ཕེབས་སྒོ་གཟབ་བསྐྲུན་ཐོག་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་བླ་སྤྲུལ་ཁག ལྡེ་ར་ལྡོང་དྭང་སློབ། མ་སུ་རི་བཅས་པར་གནས་འཁོད་བོད་མིའི་འགོ་གཙོ་འགན་ཁུར། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སློབ་ཕྲུག་དང་བཅས་པས་གུས་བསྟར་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པར་ཕེབས་འཁོར་ལས་བཤོལ་ཏེ་བླ་ཆེན་ཁག་སོགས་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས།

དེ་ནས་དོན་གྲུབ་གླིང་གཞིས་ཆགས་སུ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ངང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དགོན་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྒོ་འཕྱོར་འོག་སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་འཚམས་ཞུ་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས། འདུ་ཁང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་དོན་གྲུབ་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་འཁོར་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དགོན་གྱི་མཁན་པོ་ཨ་ལག་ཡོངས་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་ཕེབས་བསུ་གཙོ་ཁག་གྲལ་ལ་འཁོད། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། དཀར་སྤྲོ་ཤིང་འབྲས་བཅས་རིམ་བཞིན་ཕུལ་གྲུབ་པ་དང༌། ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས་བཞུགས་མཛད།

བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དགོན་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྨིན་གླིང་ངེས་དོན་དགའ་ཚལ་གླིང་དགོན་གྱི་ཡང་སྟེང་ནས་སྤྱན་རྒྱ་སྙན་གསན་འབུལ་བ་དང་བསྟུན་སེར་འཕྲེང་གུས་བསྟར་གྱིས་ཕེབས་བཤོལ་མཚམས་སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། འཁོར་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་གཉིས་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་ཕུལ། དགེ་བསྐོས་ལས་སྣེ་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དབུ་རྩེ་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་དྲངས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེག་པ་དང༌། འཁོར་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ། དེ་ནས་འོག་མིན་ཨོ་རྒྱན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་པའི་གཏེར་ཆོས་གཏེར་བདག་གླིང་པའི་གཏེར་བྱོན་ཚེ་སྒྲུབ་ཡང་སྙིང་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ཆོ་ག་འདོད་འཇོའི་སྒོ་ནས་སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་བཞུགས་ཐོག་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་པ། དགེ་འདུན་ཚོགས་ཡོངས་བཅས་ནས་མཁའ་འགྲོ་བསུ་ཟློག་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་སླད་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང་འབྲེལ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཁུ་ནུ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ།

ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས་ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན་མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔ་བཞུགས་ཁྲིའི་མདུན་དུ་འཁོད་པའི་དར་ཐག་ཀཿཐོག་དབོན་སྤྲུལ་ནས་བཅད་དེ་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ལ་ཡོན་དང༌། སྐུ་གླུད་ལ་མཇལ་དར་ཕུལ་ཏེ་བརྫངས། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། གསོལ་འདེབས་མལ་རྗེས་སྤྲུལ་སྐུ་ཨོ་རྒྱན་ཆོས་འཕེལ་ནས་མལ་བཤད་པ་ཕུལ། ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་ཚོམས་བུ་འདེགས་འབུལ།

དེ་ནས་ཚིག་རིམ་བཞིན་ཚེ་རྫས་དང༌། རྫས་བརྒྱད། སྣ་བདུན་བཅས་མཐུན་འགྱུར་གྱིས་ཀཿཐོག་དབོན་སྤྲུལ་ནས་འབུལ་བཞེས་སྐབས་ཚེ་རིལ་ཚེ་ཆང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་ཆེད་སྩལ་དང༌། ཚེ་མདའ་སྒ་རྗེ་ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་ལ་དམིགས་སུ་སྩལ། འབུལ་འགོའི་མལ་རྟེན་གསུམ་འཁོར་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་འདེགས་འབུལ་དང༌། འབུལ་དངོས་རྣམས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར། གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གསང་ཡུམ་བསོད་ནམས་དཔལ་སྒྲོན་ནས་འདེགས་འབུལ། ཤིས་བརྗོད་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གོང་གསལ་སྤྲུལ་སྐུ་བཞི་དང༌། གསང་ཡུམ་བཅས་པར་གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ། ཀ་ཁྲི་སྒྲོགས་ཏེ་བརྟན་བཞུགས་མཛད་སྒོ་གྲོལ་འཕྲལ་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་སྐུ་ངང་བཞུགས་གནང༌།

དེ་ནས་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་དགོན་དུ་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་དྲངས་གསོལ་འབྲས་དང༌། ཆོས་མགོན་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། སྒ་ལྷ་ཁང་སྤྲུལ་སྐུ། སྒ་བཤད་སྒྲུབ་སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་མཇལ་བཅར་བཀའ་སློབ་ཞུས་པ་དང༌། གསོལ་བཏབ་བཞིན་འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། དགེ་བཙུན། མི་སྐྱ་བཅས་བརྒྱ་སྐོར་ལ་སྤྱོད་འཇུག་ལེའུ་དང་པོ་ཆོས་འབྲེལ་དང༌། ཆོས་མགོན་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་རང་ལུགས་ཀྱི་གསན་བསམ་མཐར་ཕྱིན་སྨོས་མེད་ཐོག་རིས་མེད་ཕྱག་ལེན་གསན་བསམ་ལྷོད་མེད་གནང་དགོས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།

མཁས་གྲུབ་གོང་མ་ཚོས་རང་རང་སོ་སོས་ཉམས་ཞིབ་དང་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་མན་ངག་གི་རྒྱུད་པ་ཆགས་ཡོང་དུས། མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ན་ཡང༌། གནད་དུ་སྨིན་ས་འདྲ་མི་འདྲ་དེ་འདྲ་ཁྱད་པར་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་ཚོ་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང༌། ས་སྐྱ་བཀའ་བརྒྱུད་དགེ་ལྡན་དེ་ཚོ་སྤྱིར་བཏང་གཅིག་པ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།

སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུའི་ཐོག་གསུངས་ཏེ་དཔེར་ན་གསང་སྔགས་བཤད་ཡོང་དུས། གསང་སྔགས་ཕྱི་པ་གསུམ་གསང་སྔགས་ནང་པ་གསུམ། སྐྱེས་པ་དང་རྫོགས་པ་དང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཟབ་རྒྱས་གསུངས་པའི་སྐབས་སུ་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་ཡང་རྩེ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཉེ་ལམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསུངས་པའི་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡིན་པ་རེད།

དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་མཐིལ་འདྲ་བོ་དེ་རྩ་བ་ཚུར་བསྡུར་ནས་ཡོང་དུས་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཟེར་བ་འདི་ཡིན་པ་རེད། ཐབས་ཤེས་ཕྱོགས་རེ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐབས་ཤེས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་དེ་འདྲའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་བཞེས་ཀྱི་སྟེང་ནས། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མི་ལ་བཞད་པའི་རྡོ་རྗེས་མཚོན་པའི་བོད་གངས་ཅན་གྱིས་མཁས་གྲུབ་དེ་དག་གིས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ལམ་བཟང་འདི་འདྲ་ཞིག་ཉམས་བཞེས་གནང་སྟེ། རང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་དོན་མཐར་ཕྱིན་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ང་རང་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་མཐིལ་འདྲ་པོ་དེ་ཡིན་པ་རེད།

དེ་འདྲ་བའི་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ལམ་ཉམས་ལེན་རྣལ་མ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མ་གདན་བྱས་ཏེ་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་པས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གསུངས་པ་ནང་བཞིན། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་མ་གདན་བྱས་ཏེ་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དེ་འདྲ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དེ་རིང་འདིར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་འཇུག་མགོ་ནས་ཏོག་ཙམ་འདོན་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་དང་བཅས།

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཟེར་བ་འདི་ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་ཞིག་སྐྱེས་ན་ཨ་ཅང་ཅང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལབ་མོ་ལྟ་བུ་ཕྲན་བུ་སེམས་བཟང་བ་ཙམ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང༌། འཕྲལ་དུ་བསོད་ནམས་བདེ་བླག་ཏུ་གསོག་ཐུབ་པ། སོ་སོ་སེམས་སྐྱིད་པ། བག་ཕེབས་པ། དགྲ་བསྲུན་ཉུང་བ། ལམ་འགྲོ་ཆེ་བ། རོགས་པ་བཟང་བ། གང་ལྟར་གནས་སྐབས་འཁོར་བར་འཁོར་བའི་རིང་ལ་ཡིན་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྤུངས་པ་བཞིན་དུ་ཡོང་བ་ཏན་ཏན་རེད།

སེམས་ངན་པ་བཅངས། སེམས་གྲོང་པོ་བྱས། སེམས་གནག་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་ཡིན་ན། ཕྱི་མར་ངན་འགྲོ་ལ་སྐྱེ་རྒྱུ་ཨ་ཅང་ཅང་སྟེ། ཚེ་འདི་ལ་ཡིན་ན་ཡང་དགྲ་མང་བ། བཀྲ་མི་ཤིས་པ། མགོ་སྐོར་འོག་ལ་ཚུད་པ། ཐུབ་ཚོད་ཀྱི་འོག་ལ་འགྲོ་བ། རྒྱག་རེས་ཤོར་བ་སོགས་སེམས་ངན་པ་བཅངས་ན་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་ཚང་མ་ཡོང་བ། ག་རེ་ཡིན་ན་ཡང་མི་ཚེ་འདིའི་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང་མི་བཟང་པོ་ཞིག་དང་ཡ་རབས་ཤིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། མི་ཚེ་སྐྱིད་པ་ཡོང་གི་རེད། མི་མ་རབས་བྱས་ཏེ་བསྡད་ན་མི་ཚེ་འདིའི་ནང་ལ་འཕྲལ་སེལ་གྱི་ལམ་འགྲོ་རྒྱུགས་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཕུགས་སུ་སྐྱིད་པོ་མི་ཡོང་བ་དེ་ཏན་ཏན་རེད། ཅེས་སྩལ།

མཇུག་ཏུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ།། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་གྱུར་ཅིག། སྐྱེས་པ་ཉམས་པ་མེད་པར་ཡང༌།། གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་ཤོག། ཅེས་སོགས་གསུངས་ཤིང༌། ཆོས་དགོན་སྤྲུལ་སྐུས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། ཆོས་མགོན་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། སྒ་ལྷ་ཁང་སྤྲུལ་སྐུ། སྒ་བཤད་སྒྲུབ་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ་བླ་སྤྲུལ་གསུམ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། དེ་ནས་རྟེན་གསུམ་རྣམས་ལ་རབ་གནས་ཕྱག་ནས་སྩལ་ཏེ་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྐུ་ངང་བཞུགས་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་དང༌། དེ་ནས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དགོན་ནས་གླིང་ཚང་གཞིས་ཆགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་ཁར་ངོར་མ་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་དང༌། གླིང་ཚང་མི་འཐུས་ཕེབས་བསུ་འཚམས་དར་འབུལ་བཅར་ཞུས། གླིང་ཚང་གཞིས་ཆགས་ངོར་མ་དགོན་དུ་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ངོར་ཀླུ་ལྡིང་མཁན་པོས་འཚམས་དར་ཕུལ་ཏེ་འདུ་ཁང་དུ་སྤྱན་དྲངས། ངོར་ཀླུ་ལྡིང་མཁན་པོས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། དེ་ནས་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་ཞུས་གསོལ་ཇ་ཞལ་ཏོག་འབུལ་བཞེས་ཐོག་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ལྷན་བཞུགས་གསུང་མཆིད་བསྐྱངས་ཏེ་སྐུ་ངང་བཞུགས་དང༌། མགོན་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་ཕྱག་ནས་མཛད། སླར་ཡང་འདུ་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་གནས་བཅུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཞབས་བརྟན་བསྟར་འབུལ་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་འདེགས་འབུལ། ཞལ་འདོན་མཇུག་རྫོགས་པ་དང༌། རྟགས་རྟེན་སླད་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེའི་དབུ་ནས་གང་འཚམས་བར་གསུང་ཆོས་བཀའ་དྲིན་སྩལ།

ངོར་ཀླུ་ལྡིང་མཁན་པོས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། དགོན་དང༌། གླིང་ཚང་གཞིས་མིས་འབུལ་དངོས་བསྟར་འབུལ། བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཀླུ་ལྡིང་མཁན་པོ། གཞིས་འགོ་བཅས་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། ངོར་མ་དགོན་དང༌། གླིང་ཚང་གཞིས་ཆགས་གཉིས་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། དེ་ནས་གླིང་ཚང་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མ་ཎི་འཁོར་ཆེན་ལ་ཕྱག་ནས་བྱིན་རླབས་དང༌། གཞིས་མི་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཆོད་ཆས་བཟོ་བསྐྲུན་ལག་རྩལ་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་འགྲེམས་སྟོན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང་ལག་ཤེས་རྒྱུད་འཛིན་བྱས་པ་གང་ལེགས་ལ་ཧིན་སྒོར་ཉིས་ཁྲི་ཐམ་པ་བགོས་འགྲེམས་བྱ་རྒྱུར་གསོལ་རས་སྩལ། ཉེ་འགྲམ་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་དགོན་ལག་ལ་ཞབས་འཆག་ཕྱག་ནས་སྩལ། དེ་ནས་དོན་གྲུབ་གླིང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་གཞིས་ཆགས་སྤྱིའི་འཐུང་ཆུའི་ཁྲོན་པ་འདྲུ་བཞིན་པར་ཕྱག་ནས་དང་མ་ཎི་རིལ་བུ་བྱིན་རྫས་སྩལ།

དོན་གླིང་གཞིས་ཆགས་མི་མང་ཚོགས་འཛོམས་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་བསྡུར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཚོགས་གཙོ་འཁོར་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་དང༌། བཀའ་བློན་སྐུ་བགྲེས་ནས་གཞུང་དམངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་གསུང་བཤད་གྲུབ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འཕྲལ་ཕུགས་ཀྱི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘སྔོན་མ་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་དང༌། དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ནང་ལ་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་གླེང་སློང་སྐབས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་གཅིག་པུའི་ཐོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་རེད། དེང་སང་གཞུང་ཕན་ཚུན་ནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་ནས་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མེད། ཡིན་ན་ཡང་ཚོགས་པ་ཁག་དང༌། མང་ཚོགས་ནང་ནས་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་རྣམ་པ་ཐོན་ཡོང་མཁན་དེ་དག་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། དགའ་ཞེན་མིའི་བརྩེ་བའི་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་མ་གཏོགས། ཚོང་དངོས་པོའི་ཁེ་ཕན་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕྲལ་སེལ་ཁེ་གྱོང་ཞིག་ལ་བལྟས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་ཞིག་མ་རེད། དེང་སང་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པ་འདི་དག་དངོས་གནས་དྲང་གནས་མིའི་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཤ་ཚ་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གུས་བརྩི་བྱེད་པའི་བསམ་ཚུལ་ཐོག་ནས་བོད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་མངོན་པར་བསྟོད་ཅིང་མིག་དཔེ་བལྟ་སའི་ལུང་པའི་ནང་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཡོང་དུས་རྒྱ་མིས་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་ལ་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་སེམས་ནང་དགའ་ཞེན་མེད་ནའང༌། ཁ་ནས་ཤ་ཚ་བྱེད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ང་རང་ཚོའི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུན་དེའི་རིང་ལ་བོད་མི་ཞེས་ལབ་དུས་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ས་ཡོད་པ་དེ་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ལ་མི་མང་གིས་བརྩི་བཀུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་སྣོན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ཡང་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཐོག་ནས་མི་མང་གི་ལྷག་བསམ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ཡོད་པ་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སའི་ལམ་ཕྱོགས་སུ་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཏེ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོར་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོད་པ་གཞིས་ལུས་བོད་མིས་ཀྱང་ཤེས་པ་བྱས། དེ་ལ་བརྩི་བཀུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན། མི་ཟེར་མཁན་དེ་ལ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་བྱེད་རྒྱུར་མི་དགའ་བ་དང༌། མི་མང་པོ་བསད་རྨས་ཕྱིན་པ་གོ་ན་སེམས་ནང་ལ་མ་བདེ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མིའི་རང་གཤིས་ལ་འཚེ་བ་མེད་པ་དེར་དགའ་མོས་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་བྱེད་རྒྱུར་མི་དགའ་བ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཡོད་བཞིན་དུ་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་བྱུང་ན་དོ་སྣང་བྱེད་པ་དང༌། དེ་འདྲའི་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་མ་བྱུང་ན་དོ་སྣང་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་བྱས་ཉེས་ལ་དོན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ངོས་ཀྱིས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚེ་བ་མེད་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ཡང་རུང༌། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ཡང་རུང༌། དེ་ལ་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་ཁེ་ཕན་དང་དགེ་མཚན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་བོད་ཀྱི་རྩོད་པ་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚེ་བ་མེད་པ་ཞི་བདེའི་ལམ་གྱི་ཐོག་ནས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་འཕྲལ་ཕུགས་ཀུན་ལ་དགེ་མཚན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོའི་མི་ཐོག་རྒན་པ་རྫོགས་ཀྱིན་རྫོགས་ཀྱིན་ལ་མི་ཐོག་གཞོན་པ་འཚར་ལོངས་བྱེད་མཁན་ཚོས་འགན་ཁུར་མུ་མཐུད་དེ་བླང་ཐུབ་པའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་གོ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། ད་ལྟ་འདིར་ཡོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཕོ་གསར་མོ་གསར་ཁྱེད་རང་ཚོའི་སྐྱེས་ས་གཅིག་བྱས་ན་རྒྱ་གར་ལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་འགྲོ། བོད་ལུང་པ་ད་ཕན་མཐོང་མྱོང་མེད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་པའི་ཤ་ཁྲག་རུས་པ་ནས་མཆེད་པའི་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་དུས་གང་ལྟར་བོད་ཀྱི་མི་ཐོག་རྒན་པ་རྣམས་ནས་དོན་དག་ག་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་དང༌། དོན་དག་ག་རེའི་ཐོག་ལ་སོ་སོའི་ལུང་པ་བློས་བཏང་བ་མདོར་ན་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་བློས་བཏང་གི་ངལ་བ་དྭང་ལེན་བྱས་པའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་མི་ཐོག་གཞོན་པ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱས་ནས་མཇུག་སྐྱོང་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་དུང་དེའི་རྗེས་ལ་ཡོང་རྒྱུའི་གསར་སྐྱེས་ཕྲུ་གུ་བྱིས་པ་ཚུན་ཆད་ལ་རིམ་པས་རིམ་པས་ང་ཚོ་བོད་པ་ཟེར་བ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་རྩོད་ལེན་དེ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་ཞིག་མི་ཐོག་གཞོན་པ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཐོག་མ་ནས་འཁོར་ཐུབ་པའི་བསླབ་བྱ་གུང་སྒྲིག་དགོས་ཀྱི་འདུག’’2jམཆན། ཅེས་སྩལ་བ་དང༌། མང་ཚོགས་ལ་བགོས་འགྲེམས་བྱ་རྒྱུའི་བྱིན་རྫས་གསོལ་རས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༤ སྔ་དྲོ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བླ་གྲྭ་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་སླད་འདུ་ཁང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། དགོན་གྱི་མཁན་པོ་ཨ་ལག་ཡོངས་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་འདུས་ཚོགས་ནས་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མ་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་མཁའ་འགྲོ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་མཐུན་འགྱུར་དང༌། གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་ཡོངས་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུས་འདེགས་འབུལ་དང༌། འབུལ་དངོས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར། མཁན་ཟུར་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་གཏང་རག་རྟེན་གསུམ་བཏེག ཤིས་བརྗོད་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་མཁན་པོ་མཁན་ཟུར་གཉིས་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། ཀ་ཁྲི་སྒྲོགས་ཏེ་གྲོལ་རྗེས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལ་སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་བཟུང་བའི་ཆོས་འབྲེལ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་བླ་གྲྭ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་ལེགས་པར་སྩལ།

ཚེས་ ༢༥ སྔ་དྲོ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་འདུ་ཁང་དུ་འཇིགས་བྱེད་བཀའ་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས། ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཐོག་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་མཁན་པོ་དང༌། མཁན་ཟུར། དགེ་རྒན། ཆོས་ཚོགས་འགོ་འཛིན་བཅས་མཉམ་བཅར་གྱིས་དགོན་གྱི་བཤད་སྒྲུབ་འཛིན་སྐྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་རྗེས་ཡོངས་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་རིམ་བཞིན་མཇལ་བཅར་ལ་བྱིན་རྫས་སྲུང་བ་བཅས་སྩལ། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་གི་དངོས་གཞི་དབང་བཞི་དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པ་བཅས་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། ཨ་ལག་ཡོངས་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་གསོལ་འདེབས་དང་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པར་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། མཇུག་ཏུ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཆོས་རར་རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་དང་བསྟན་རྒྱས་སྨོན་ལམ་སོགས་གསུངས། སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ནས་རིགས་ལམ་དམ་བཅའ་རྩོད་གྲྭ་གཟིགས་ཕུལ་གྲུབ་ཉིད་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། དེ་ནས་སྨིན་གླིང་ངེས་དོན་དགའ་ཚལ་གླིང་དུ་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་དབང་བཀའ་ཆོས་འབྲེལ་བཀའ་དྲིན་སྩལ་རྒྱུར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྨིན་གླིང་གི་བཤད་གྲྭ་གསར་བསྐྲུན་ཞུ་མུས་ལ་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་རྩིག་རྡོ་འཛུགས་འཇོག་དང་ཕྱག་ནས་སྩལ། སྨིན་གླིང་འདུ་ཁང་གི་སྒོ་འཕྱོར་དུ་ཚེ་སྦྱིན་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོ་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང༌། སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་བླ་སྤྲུལ། དགེ་འདུན། མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་དང༌། གཟུངས་སྔགས་ཁག་གི་བཟླས་ལུང་བཅས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། ཆོས་ཞུའི་སྦྱིན་བདག་དོན་གྲུབ་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་མི་འཐུས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། དངོས་འབུལ་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར། ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། དེ་ནས་འདུ་ཁང་དུ་དཔལ་ཁྲོ་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང༌། ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་དྲངས། ཉིན་དགུང་ལྗགས་སྨིན་སྨིན་གླིང་དང་ལྷན་བཞེས། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་སྔོན་བཏབ་མཛད་པ་བཞིན་བླ་སྤྲུལ་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ལས་དཔལ་ཁྲོ་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་དངོས་གཞི་དང་བཅས་པ་སྨིན་རྒྱས་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། འཁོར་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམ་མཛད།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དགོན་ནས་ཕེབས་ཁར་དགོན་གྱི་གནས་ཆུང་མགོན་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཕྱག་ནས་སྩལ། དེ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་བདེ་སྐྱིད་གླིང་གཞིས་ཆགས་གསར་པར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་གཞིས་ཆགས་གསར་པའི་སྒོ་འབྱེད་དར་ཚོན་གཅོད་འབྲེག་དང༌། བདེ་དོན་ལས་ཁང་དུ་ཕྱག་ནས་བྱིན་རླབས་སྩལ། གསོལ་འབྲས་དང༌། རྟེན་གསུམ་བཏེག མི་མང་ཚོགས་ཐང་དུ་ནང་སྲིད་དྲུང་ཆེ་མདོ་སྔགས་མཐར་ཕྱིན་ནས་གཞིས་ཆགས་འདིའི་མང་ཚོགས་གཙོ་ཆེ་བ་བར་སྐབས་འབྲུག་ནས་གནས་སྤོ་བྱས་པའི་གནས་སྟངས་བཅས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང༌། བདེ་སྐྱིད་གླིང་བོད་མིའི་ལག་ཤེས་བཟོ་གྲྭར་གཟིགས་སྐོར་དང༌། དེ་ནས་འབྲི་གུང་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་བསྐྲུན་ཞུ་བཞིན་པར་གདན་ཞུས་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། གསོལ་འབྲས་འབུལ་བཞེས། བླ་མ་མཁན་པོ་སློབ་གཉེར་བ་བཅས་ལ་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་དང༌། འབྲི་གུང་རིན་པོ་ཆེར་ཕྱག་སྲུང་དང་ལེགས་དར་སྩལ། བཤད་གྲྭ་སློབ་གཉེར་འཛིན་ཁང་གསར་བསྐྲུན་ཞུ་མུས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང་འབྲེལ་ཕྱག་ནས་སྩལ་ཏེ་དྲན་རྟེན་ལྗོན་ཤིང་ཕྱག་བསྟར་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས།

དེ་ནས་དཔལ་ས་སྐྱ་ཆོས་སྒར་དུ་གདན་ཞུས་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་ཉིད་འགན་འཛིན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་ཞལ་འདོན་གནས་བཅུ་དབུ་ཚུགས། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། མལ་ཚིག་མཚམས་སུ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། འབུལ་དངོས་བསྟར། ཕྱག་སྲུང་ལེགས་དར་སྩལ། རྟེན་གསུམ་ལ་ཕྱག་ནས་སྩལ་ཏེ་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྤྱན་དྲངས། བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བདག་མོ། གདུང་སྲས་གཉིས་བཅས་མཇལ་བཅར་ཞུས། ཉིན་དགུང་ར་ཇི་སྤུར་བོད་རིགས་བུད་མེད་མཉམ་ལས་བཟོ་གྲྭར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྐུ་ཕྱྭའི་ཞབས་བརྟན་ཆེད་གསར་བཞེངས་ཐུབ་དབང་སྐུ་བརྙན་རྣམས་ལ་རབ་གནས་ཕྱག་ནས་སྩལ་བ་དང༌། མི་མང་ཚོགས་འཛོམས་ཐོག་མཉམ་ལས་འགོ་འཛིན་ཐུབ་བསྟན་བཀྲ་ཤིས་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། བུ་བཅོལ་ཁང་དང་བཟོ་གྲྭར་གཟིགས་ཞིབ། བསྟན་སྲུང་དམར་ནག་གི་རྟེན་མཁར་གསར་བཞེངས་ལ་རབ་གནས་ཕྱག་ནས་བཅས་སྩལ། དེ་ནས་ས་སྐྱའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་དང༌། དཔེ་མཛོད་ལ་གཟིགས་སྐོར་ཕྱག་ནས། ཚོགས་ཁང་དུ་མཁན་པོ་ཨ་པད་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་འདུས་ཚོགས་ནས་ཞལ་འདོན་གནས་བཅུ་གསུངས་པ་དང༌། གསོལ་འབྲས་བཏེག བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསུང་ཆོས་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འདུས་ཚོགས་རྣམས་ལ་ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་བཤད་ལུང་སྩལ་ཏེ་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ནས་རྩོད་རྒྱུགས་དམ་བཅའ་གཟིགས་འབུལ་གྲུབ་པ་དང་ཆིབས་ཐོན་སྐབས་དོན་གྲུབ་གླིང་གཞིས་ཆགས་སོགས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་ཞུ་མི་རྣམས་གྲལ་བསྟར་གྱིས་གུས་འདུད་ཕེབས་མཇལ་ཞུས་ཏེ་མ་སུ་རིར་ཕེབས་མཚམས་སུ་མི་མང་སློབ་ཕྲུག དགེ་ལས། ཁྱིམ་ཚང་ཕ་མ་སོགས་ནས་གུས་བསྟར་གྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང༌། ཆིབས་འཁོར་ལས་བཤོལ་མཚམས་ཤར་པ་ཆོས་རྗེ་དང༌། སློབ་ཁྱིམ་འགོ་འཛིན་སོགས་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ་ཏེ་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་བཤད་སྒྲུབ་ཆོས་འཕེལ་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

མ་སུ་རི་སློབ་གྲྭའི་རྩེད་ཐང་སྡིངས་ཆར་སློབ་ཕྲུག་ཚན་ཁག་ཁང་ཚན་སོ་སོ་བསྟར་བསྒྲིགས་རིམ་བསྟུད་ཀྱིས་གུས་བཏུད་ཞུས། འཕགས་བོད་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་གླུ་དང་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ལུས་རྩལ་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། བོད་ཁྱིམ་དྲུང་ཆེ་དང༌། སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་གཉིས་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན། རྒྱ་གར་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཚབ་ནས་གསུང་བཤད། སྐུ་བཅར་བཀའ་བློན་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་ནས་དབྱིན་སྐད་ཐོག་དང༌། བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་ནས་བོད་སྐད་ཐོག་གསུང་བཤད་བཅས་རིམ་བཞིན་གྲུབ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་དང༌། མང་ཚོགས་བཅས་པར་བྱམས་བརྩེའི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། བཤད་སྒྲུབ་ཆོས་འཕེལ་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཚོམས་ཆེན་དུ་དབུས་བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པས་སྐོང་ཚོགས་ཚོགས་འདུར་འབྱོར་བའི་སློབ་ཁག་གི་འགན་འཛིན་དང་འབྲེལ་ཡོད་གཞིས་འགོ་བདེ་དོན་བཅས་མཇལ་བཅར་བཀའ་སློབ་སྩལ། ཚོགས་ཁང་དུ་ཕྱི་ནང་སྐུ་མགྲོན་ཁག་ལ་གསོལ་ཇ་བཏེག་འབུལ་ཐོག་བོད་ཁྱིམ་དྲུང་ཆེས་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ཏེ་རྒྱ་གར་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་མི་སྣ་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས། དེ་ནས་བོད་ཁྱིམ་ལས་ཁུངས་ལ་གདན་ཞུས་གཟིགས་ཞིབ་ཕྱག་ནས་དང༌། བོད་ཁྱིམ་འཛིན་ཁང་དང༌། (SOS) བོད་ཁྱིམ་ལ་རྒྱངས་གཟིགས་ཕྱག་ནས་བཅས་སྩལ།

མ་སུ་རིར་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་མི་མང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་སེར་སྐྱ་མི་མང་དང༌། སློབ་ཕྲུག་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ བརྒལ་བར་སྤྱན་རས་གཟིགས་དཔལ་མོ་ལུགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་དང་དངོས་གཞི་ཆབས་ཅིག་ཏུ་སྩལ་བ་དང༌། བོད་ཁྱིམ་དྲུང་ཆེ་དང་མི་མང་འཐུས་མི་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། སློབ་སྤྱི། གཞོན་ནུ། བུད་མེད། རྣལ་འབྱོར་མའི་ཚེས་བཅུ་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང༌། གཡོགས་དར་སྩལ། ཉིན་རྒྱབ་བཤད་སྒྲུབ་ཆོས་འཕེལ་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མདུན་དུ་མ་སུ་རི་སློབ་ཁྱིམ་དགེ་ལས་ཕ་མ་བཅས་ལ་ཁྱེད་ཚོ་འདི་གའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཤེས་ཡོན་མི་ཚེའི་མདུན་ལམ་ལ་འགན་ཁུར་འབྲེལ་ཡོད་ཤ་སྟག་རེད། ད་ཕན་འགྲིགས་དང་མ་འགྲིགས་ཀྱི་དགེ་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད། གང་ལྟར་བོད་མིར་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་དྲིན་ཆེ་བར་བསམ་ཤེས་དང་ཧུར་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས་སོགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘དགེ་རྒན་ཚོ་དང༌། ཕ་ཚབ་ཚོ་ཚང་མར་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་གི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་དག་འགན་ཆེན་པོ་འཁྲི་ཡོད། ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཆ་བཞག་ན་དུས་དུས་ལ་ཁྱུག་ཙམ་ཁྱུག་ཙམ་ཡོང་སྟེ་ཤོད་རྒྱུ་མ་གཏོགས། དེ་ཙམ་གྱི་བྱེད་ཐབས་གང་ཡང་མེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་ཕྲུ་གུ་དང་མཉམ་དུ་གཤིབ་ནས་བསྡད་དུས་ཕྲུ་གུ་དེའི་མ་འོངས་པར་ལྷག་བསམ་འཁྱེར་སོ་དང༌། ཀུན་སྤྱོད་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་དང་མི་ཡོང་རྒྱུན་དུ་གཤིབ་མཁན་ཚོ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་རྒྱུན་དུ་སློབ་སྟོན་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་པ་ཟེར་མཁན་ཞིག་དང༌། བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐོག་ནས་རོགས་བྱེད་མཁན་བྱུང་བ་རེད་མ་གཏོགས། ཁྱེད་རང་ཚོ་མི་རེ་ཟུང་གི་གདོང་ལ་བལྟས་ནས་རོགས་བྱེད་པར་ཡོང་བ་མ་རེད། ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་འགོ་ཁྲིད་པའི་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་ཟེར་བ་ཞིག་དང༌། དེར་འཇུ་ལུང་འཇོག་ཞབས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་དུས་རོགས་བྱེད་པར་ཡོང་བ་རེད། ཁ་ཤས་ཀྱིས་སོ་སོས་སྒེར་རེ་ཟུང་གིས་བྱས་ནས་བྱུང་བའི་བསམ་བློ་འཁོར་ན་བྱབ་ཆུང་རེད། དྲིན་སུ་ཆེ་ཟེར་ན་བོད་སྤྱི་པ་དེ་དྲིན་ཆེ་གི་རེད། བོད་སྤྱི་ཚོགས་དེ་དྲིན་ཆེ་གི་རེད། འཕྲལ་ཕུགས་ཡུན་རིང་པོའི་བསམ་བློ་གཏོང་བ་དང༌། དེའི་བསམ་བློ་འཁོར་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལྔ་བཅུ་ང་དགུའི་ལོར་སྐབས་དེར་རྒྱ་མིས་ཟིང་འཁྲུག་ལྷིང་འཇགས་བཏང་སྟེ་ལོག་སྤྱོད་ཤོག་ཁག་རྣམས་རྩ་མེད་བཟོས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། དེ་དུས་ཁོ་ཚོའི་བསམ་རྩིས་ལ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མིའི་ལུང་པར་ཕྱིན། དེའི་རྗེས་འབྲངས་མི་ཁ་ཤས་ཐར་བ་དེར་ཕྲན་བུའི་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་རེད་དེ། དེ་ནི་རིམ་པས་རིམ་པས་འཇའ་ལྟར་ཡལ་འགྲོ་གི་རེད་བསམ་པ་དང༌། བོད་ནང་གི་མི་བསད་དགོས་པ་རྣམས་བསད། བརྡུང་དགོས་པ་རྣམས་བརྡུངས། བཙོན་ལ་འཇུག་དགོས་པ་རྣམས་བཙོན་ལ་བཅུགས། ཕྲུ་གུ་ཚོར་སློབ་གསོ་བཏང༌། མིག་དང་རྣ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་བཀག ཁོ་རང་ཚོས་ལམ་སྟོན་བྱས་པ་དེ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་གོ་རྒྱུ་ཐོས་རྒྱུ་མེད་པ་བཟོས་བཞག་ན། རིམ་པས་རིམ་པས་བོད་མི་ཚོའི་བསམ་བློ་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་རེད་བསམ་ནས་ཁོ་ཚོས་རེ་བ་དེ་རྒྱབ། འཆར་གཞི་དེ་བཀོད་ཀྱང༌། ཁོང་ཚོའི་རེ་འཆར་དེ་རྣམས་རྩ་བ་ནས་ཕམ་ཉེས་ཕྱིན་པ་རེད། ཁོ་ཚོའི་སྲིད་ཇུས་དེ་བོད་མིའི་ཐོག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཕར་བཞག་སྟེ་རྒྱ་ནག་མི་མང་གི་ཐོག་ལ་ཡང་སྲིད་ཇུས་དེ་ལམ་འགྲོ་མ་ཕྱིན་པ་རེད།

ད་ཆ་མོ་སོ་ཁོ་ནས་བཟུང་སྟེ་གང་ལྟར་འཛམ་བུ་གླིང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ཐབས་ཤེས་གསར་པ་དང༌། བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་ཐོག་ལ་མ་འགྲོ་རང་འགྲོའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཏེ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བདེན་པ་ཟེར་མཁན་དེའི་གཟི་བརྗིད་རེད། བདེན་པའི་ནུས་པ་དངོས་གནས་ཐོན་རྒྱུ་ཡོད། འཕྲལ་སེལ་འཕྲལ་སེལ་བདེན་པ་ཡོད་པར་གྱོང་ཕོག་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཆ་ནས་བདེན་པ་ཟེར་མཁན་དེ་ལ་ནུས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་གི་མི་དེ་དག་གི་སེམས་ཤུགས་དེ་ང་ཚོའི་མ་རྩ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན། དེ་དངོས་གནས་རང་སུ་ཞིག་གིས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་མ་དགོས་པར་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་རེད། ཧ་ལས་པའི་སེམས་ཤུགས་འདུག དེའི་ཐད་ལ་སྔོན་མ་ངོས་རང་ཡང་བློ་གཡེང་ཡོད། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་ལ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་བོད་ནང་ལ་བོད་མིའི་ལྟ་བ་དེ་བསྡད་ཨེ་ཡོད། མི་རིགས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་བརྟན་པོ་བསྡད་ཨེ་ཡོད། ཆོས་དད་འགྱུར་བ་ཕྱིན་མི་ཡོང་ངམ། དམར་པོའི་ལྟ་བ་འཁྱེར་མཁན་བོད་མི་མང་པོ་ཆགས་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་པ་དྲན་མྱོང༌། ད་ཆ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ནི་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ལྡོག་སྟེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དད་པ་དེ་མི་ཐོག་རྒན་པ་ཚོ་ལས་ལྷག་པ་མེད་ནའང་ཆད་པ་མེད་པ་ཧ་ལས་པའི་བརྟན་པོ་འདུག

བོད་ཕྱི་ནང་དབར་འབྲེལ་བ་བྱུང་དུས་བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དང༌། ལྷག་དོན་གཞོན་སྐྱེས། གཞོན་སྐྱེས་ནང་ནས་ཀྱང་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཐོན་མཁན་དེ་ཚོ་ཧ་ལས་པའི་སེམས་ཤུགས་དང༌། ཕུགས་ཐག་རིང་པོའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་རྩོད་པའི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་ཧ་ལས་པ་འདུག’’3jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོ་མགོན་ཁང་ལ་ཕྱག་ནས་སྩལ་བ་དང་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས་རྗེས་སློབ་གྲྭའི་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་བཅས་ནས་གུས་བསྟར་ཕེབས་སྐྱེལ་དང་བཅས་ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༣ ཐོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད། ད་ལམ་གོང་གསལ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཡུལ་རྣམས་ལ་ལོ་མང་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་རྒྱུའི་མཛད་ཁོམ་མ་བྱུང་བར་བརྟེན་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་སྐོམ་པ་ཆུ་འདོད་ལྟར་གསོལ་འདེབས་རིམ་བསྟུད་ཞུས་དོན་ད་ལམ་རེ་འབྲས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་དགའ་སྤྲོ་འཁོལ་བའི་ཕཻབས་བསུ་ཕེབས་སྐྱེལ་གྱི་རིམ་པ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་དང༌། ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ཀྱི་བསྐལ་བ་ཤར་བས་མི་རྣམས་དད་གུས་སྤུ་ལོང་རབ་ཏུ་གཡོས།

ལྷག་པར་རང་རང་བློ་མོས་དང་འཚམས་པའི་བཀའ་དབང་ཆོས་འབྲེལ་གྱི་རིམ་པ་གང་འོས་སྐལ་ལྡན་འདུལ་བྱའི་ཞིང་ས་གཤིན་པོར་དམ་ཆོས་བདུད་རྩིའི་བརླན་ཞིང༌། ཐར་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་ལ་བཀྲི་བའི་ས་བོན་གྲུང་པོར་ལེགས་པར་མཛད་པ་དང༌། རང་རང་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་རྣམ་པར་དགྱེས་མཉེས་དང་འབྲེལ་བའི་བྱམས་བརྩེའི་བཀའ་སློབ་རྒྱས་པར་སྩལ། གཞན་ཡང་མཛད་གསེང་བཞུགས་ཁོམ་གཏན་ནས་མེད་པར་ཕྱི་ནང་མི་སྣ་ཁག་མང་པོར་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་བཅས་སྐུ་ངལ་ཁྱད་བསད་ཀྱིས་བསྟན་འགྲོའི་མཛད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་བསྐྱངས་གནང་མཛད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་ (Austria) རྒྱལ་སྤྱིའི་བྱིས་པའི་རོགས་ཚོགས་ཀྱི་ (SOS kinderdorf International) ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ (Helmnt Kutin) མཆོག་ལ་བཀའ་ཡིག་གཅིག་སྩལ་བ་གཤམ་གསལ།

ྋ དགྱེས་བརྩེ་ལྡན་པ་སྐུ་ཞབས་ (Kutin) ལགས་སུ།

ཕྱག་བྲིས་གནང་སོན་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ། ཉེ་ཆར་ལྡི་ལི་གསར་པར་མཇལ་འཕྲད་སྐབས་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་སྐོར་དང༌། ང་ཚོ་བོད་མིར་འཕྲད་པའི་དཀའ་སྡུག་གི་གནད་དོན་འགའ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཕན་ཚུན་དགོངས་ཚུལ་བརྗེ་རེས་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བར་དགའ་ཚོར་གྱུར། ངའི་སྐུ་ཚབ་ལྷན་དུ་བཀའ་མོལ་ཞིབ་རྒྱས་གནང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བཞེས་པ་དང་འབྲེལ་མ་སུ་རིར་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་གནད་དོན་སྐོར་ཐོག་མའི་མཁྱེན་རྟོགས་བྱུང་བར་དགའ་ཚོར་ཆེ། ཆབས་ཅིག་ཉེ་ཆར་ངོས་རང་མ་སུ་རིར་ཕྱོགས་བསྐྱོད་དང་སྟབས་བསྟུན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བྱིས་པའི་རོགས་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་གར་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་སྡོད་ཁང་གསར་རྒྱག་གི་ལས་གཞི་ཐོག་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་འདུག་པར་དགའ་ཚོར་ཆེས་ཆེར་གྱུར།

ཉེ་ཆར་ལོན་ཌོན་གྱི་ཕྱོགས་བསྐྱོད་དེ་བཞིན་གྲུབ་འབྲས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐོན་གཤིས། བོད་མིའི་དཀའ་སྡུག་ཐོག་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་དང༌། གསར་འགོད་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་གཞིར་གྱུར། སྨོན་ལམ་མཚམས་སྦྱོར་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༨༨ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༣ ལ། ཞེས་སྩལ།

གཞན་ཡང་འདི་ཉིན་ནས་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ། ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་བྱིངས་བཅས་དགེ་འདུན་གྲངས་ ༥༠ ནས་དཔལ་ཆེན་ཕུར་པའི་ལས་བསྙེན་བཟླས་གསོག་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཆུ་ཚོད་ ༩ བར་བཟླས་ཐུན་གཅིག་རིང་བཞུགས་འཇགས་བསྐྱངས་ཤིང༌། འདི་ཉིན་ནས་ཚེས་ ༡༦ བར་ཉིན་གྲངས་བཅུ་བཞིའི་རིང་ཕུར་པའི་བཟླས་བསྙེན་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་འཁོད་དང༌། ཕྱི་ཚེས་བརྒྱད་ཉིན་བསྟན་སྲིད་བདེ་དོན་སླད་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་ཆེད་དུ་གདན་ཞུས་དང་འབྲེལ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དང་དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ། ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ། སེར་བྱེས་བྱ་དོ་སྤྲུལ་སྐུ། སེར་བྱེས་ཀེའུ་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་དང༌། བྱིངས་དགེ་འདུན་བཅས་ནས་ཉིན་བདུན་རིང་དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་ཕུར་པ་ཡང་སྙིང་སྤུ་གྲིའི་གཏོར་སྒྲུབ་སྩོལ་སླད་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ནས་ ༡༢ བར་དང༌། ཉིན་དགུང་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ནས་དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ བར་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཕྱི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ཉིན་ཕུར་པའི་གཏོར་སྒྲུབ་ཚོགས་དབུར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ། ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས་པ་དང༌། གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ན་བཟའ་རྒྱས་ཆས་ཐོག་སྤྱན་འདྲེན་སྐུ་ཕེབས་ཀྱིས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག སྒྲོན་དར་སྣ་ལྔ་སྩལ་བ་དང་སྦྲགས་སང་ཉིན་ཕུར་པའི་གཏོར་སྒྲུབ་ཟོར་འཕེན་ལ་རྟགས་ཐོན་འཕྲིན་ལས་གནང་དགོས་སོགས་གསུངས་པར། སློབ་དཔོན་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་གྱི་བཀའ་ལས་ནམ་ཡང་མི་འདའ་བར་གདོང་གྲོགས་ཞུ། ཞེས་ལུང་སྩལ།

དེ་ནས་སྨིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་མ་ཧ་གུ་རུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་སྐུ་འཁྲིས་སུ་ཕེབས་ཏེ་གུས་སྟངས་མཛད། ཕྱི་ཚེས་བཅུ་བཞིའི་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཚོགས་དབུར་ཕེབས་ཤིང༌། དགོང་དྲོ་ཉི་མྱུར་སྤྲེལ་དུས་ཏེ་ཆུ་ཚོད་ ༤ ཐོག་རྩིས་འབྲས་ནང་གསལ་ཐེབས་ཕྱོགས་ཤར་སྨད་འཁེལ་བར་ཟོར་འཕེན་དངོས་གཞི་བསྐྱངས། བཀའ་བློན་གཅིག་དང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྤོས་སྣེར་བཅར། གཏོར་སྒྲུབ་ཟོར་འཕེན་གྱི་རྗེས་འབྲེལ་ཚེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་ཆོག་དང༌། གཏང་རག་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམ་མཛད། མཇུག་ཏུ་ཕུར་པའི་བདག་བསྐྱེད་དང་དམར་ནག་གཉིས་ཀྱི་གཟབ་གསོལ་བསྐྱངས། རྣམ་གྲྭ་དབང་ཆེན་ནས་སྐུ་འགྱེད་འབུལ་མཇལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་སྐབས་ཡིག་ཚང་ནས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་མལ་རྟེན་དོད་དང༌། ཚོགས་བཞུགས་རྣམས་ལ་སྐུ་ཡོན་དང་ལེགས་དར་བཅས་ཕུལ།

ཆོལ་གསུམ་ཡིད་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་མུན་པའི་དཔུང༌།།

གཞིལ་བར་བདེན་སྟོབས་སྣང་བ་འོད་པོ་ཆེ།།

དཔུང་པས་འདེགས་ལ་ཞུམ་མེད་དཔའ་བོའི་ཚོགས།།

ཕངས་མེད་སྲོག་ཀྱང་འདོར་འདི་ངོ་མཚར་གནས།།

དེ་ཚེ་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་བླང་དོར་གནས།།

སྟོན་ལ་མགོན་གང་ཉེ་བར་ཕེབས་མཛད་དེ།།

རྩ་དོན་རྩོད་ལ་ཕུགས་རྒྱང་ཡངས་དགོས་པའི།།

གནས་ལུགས་སྤུངས་པའི་ཞལ་ཏ་ཡང་ཡང་མཛད།།

དེ་ནས་སྙན་པ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ན།།

གཡོ་བའི་དབྱིན་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་དེར།།

གང་སྐུ་ཉི་མ་བྱེ་བའི་མདངས་འཛིན་པ།།

ཤར་བས་མཐའ་དག་ཡིད་ཀྱི་པད་འདབ་གྲོལ།།

ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་འོ་མཚོ་གང༌།།

རྣམ་དཔྱོད་མཆོག་གིས་ཉེར་བསྲུབས་པས།།

ཞི་བསིལ་སྣང་བའི་གཏམ་སྙན་མོ།།

སྐྱེ་རྒུའི་རྣ་བར་འགག་མེད་འཁྲོལ།།

སྣ་ཚོགས་ལས་རིགས་ལྗོན་པ་འཁྲིགས་པའི་ཚལ།།

སྐྱོང་ལ་དཔའ་བ་མཁས་རྒུའི་མགོན་གང་ཞབས།།

སྤྱི་བོར་ལེན་ལ་སྙིམ་པའི་གེ་སེར་དག།

དགོད་པ་འདི་ཀོ་རང་བསྟན་རྒྱས་པའི་བརྡ།།

1 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༤༧༨ ནས་ ༤༨༣ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

2 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༤༨༤ ནས་ ༥༠༡ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

3 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༤༥༥ ནས་ ༤༦༧ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་དང་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་མཇལ་འཕྲད།
ཡོ་རོབ་སི་ཏྲ་སི་སྦག་གྲོས་ཚོགས་སུ་གསུང་བཤད།

༡༽སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་དང་ཕྱག་བཞི་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་སྩལ་བ།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༧ དང་ ༡༨ ཉིན་གཉིས་རིང་དྷ་ས་སྨྱུང་གནས་ལྷ་ཁང་གི་བླ་མ་སེར་སྨད་དགེ་སློང་ཐུབ་བསྟན་བློ་གྲོས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་ལྟར། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དཔལ་མོ་ལུགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཞག་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད། སྒྲུབ་ཆོག་གྲུབ་ཉིད་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། བློ་གླིང་མཁན་ཟུར་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན། སྟག་ལུང་རྩེ་པ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དང༌། དགེ་བཙུན། མི་སྐྱ་ཕོ་མོ་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ སྐོར་ལ་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་སྩལ།

ཆོས་ཞུ་སྦྱིན་བདག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། དེ་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་དང་མ་ཎི་རིལ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོ་གའི་ཇོ་ལུགས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་བཞི་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་བཅས་ཟབ་སྨིན་སྩལ།

གཞན་ཡང་དྷ་ས་ས་གནས་བདེ་དོན་དང་བཙུན་དགོན་མཁན་ཟུར་དགའ་ཤར་དགེ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ས་ཟླའི་ཚེས་ ༡༥ འཁེལ་ཉིན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བླ་སྤྲུལ། དགེ་བཙུན། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་བཅས་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠ བརྒལ་བར་ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་པ་ལེགས་པར་སྩལ་ཐོག རྣམ་གྲྭའི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་འཇགས་བསྐྱངས།

༢༽རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་པ།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༥ ཉིན་དགུང་ཆུ་ཚོད་ ༡༢།༤༠ ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཨར་ཝན་ཀ་ཀྲེ་རཱ་མན་ (R.Venkataraman) མཆོག་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ས་གནས་འགའ་ཞིག་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཉིན་འདིར་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་ཉིན་གཅིག་གི་གཟིགས་སྐོར་གནང་ཞིང༌། སྐབས་དེར་བོད་གཞུང་དམངས་ནས་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་ཕེབས་སྒོ་ཁག་ཆེད་བསྒྲིགས་ཞུས་པ་དང༌། བཞུགས་སྒར་བདེ་དོན་དང༌། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བ། བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་དགེ་སློབ་བཅས་ནས་ཕེབས་སྒོ་སོ་སོར་གུས་བསུའི་རུ་བསྟར་དང༌། རོལ་དབྱངས༌། བོད་ལུགས་ཀྱི་ཕྱེ་མར་ཆང་ཕུད་དང་མཇལ་དར་དཀར་གཙང་བཅས་འབུལ་ལམ་ཞུས་པར་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ཕེབས་འཁོར་ལས་བཤོལ་ཏེ་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོ་དང་བཅས་དྷ་ས་སྦག་སུ་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་འཇགས་གནང༌།

ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༢ པ་ཙམ་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ལ་མཇལ་འཕྲད་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཕན་ཚུན་གུས་བཀུར་དང་ཐུགས་བརྩེ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོས་གསུང་གླེང་མཛད། ད་རེས་ཡུལ་གཉིས་བར་གྱི་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་མཛའ་གཅུགས་འབྲེལ་བ་དང༌། ལྷག་པར་དེང་སྐབས་བོད་མི་དཀའ་ངལ་གྱི་དུས་སྐབས་ལ་ལྟ་སྐྱོང་རོགས་ཕན་རྒྱ་ཆེ་གནང་བ་བཅས་ཀྱི་འཕགས་བོད་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་བཟང་པོར་ཤུགས་སྣོན་ཐེབས་པ་བསྙོན་དུ་ག་ལ་ཡོད།

ཡང་སྐབས་དེར་བཞུགས་སྒར་རིགས་ལམ་སློབ་དཔོན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དང༌། བློ་བཟང་དམ་ཆོས། འདི་ལོ་སློབ་གཉེར་དུ་གསར་ཞུགས་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་བདེ་ཆེན་ཆོས་འཁོར་དགོན་གྱི་ཆོས་མགོན་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བོད་རིགས་རྣམས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་སེར་སྐྱ་མི་གཉིས་ཐེ་བས་སློབ་གཉེར་བ་མི་གྲངས་ ༢༥ གསར་མཇལ་ཐོག་རིགས་ལམ་སློབ་གྲྭ་འདིར་རིས་མེད་ཞུགས་ཆོག་པ་ཡིན་སྟབས་ཁྱེད་ཚོ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ཅིང༌། རྩ་བའི་དཔེ་ཁྲིད་དགེ་ལྡན་པའི་ཁྲིད་རྒྱུན་ཡིན་རུང༌། ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོའི་གཞུང་ལུགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། གཙོ་ཆེ་བ་ཤེས་བྱ་ཙམ་དུ་མ་ཡིན་པར་ཐོས་དོན་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ཏེ་རབ་ལ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་འཛུགས་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་དང༌། དེ་མིན་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པའི་རྟེན་རབ་བྱུང་གི་སློབ་དགེ་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་རང་རེ་བོད་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་ཉམས་དམའ་བའི་དུས་འདིར་རང་དབང་ལུང་པར་ཧུར་བསྐྱེད་དགོས་ཐོག དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་མུ་མཐུད་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱས་ཏེ་ཕྱི་རྒྱལ་ཀྱི་ཚན་རིག་སོགས་ཤེས་བྱ་བོད་བསྒྱུར་གང་ཐུབ་བྱ་གལ་སོགས་བཀའ་སློབ་དང༌། བྱིན་སྲུང་བཅས་སྩལ། དེ་རྗེས་རིགས་སློབ་དགེ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་བར་ལམ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བསྐྱོད་པ་ཕྱིར་འཁོར་གནས་སྙན་ཞུ་མཇལ་ཞུས། ཕྱོགས་མཐའ་ནས་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་དུ་ཟླ་གསུམ་འཕྲོད་བསྟེན་སློབ་སྦྱོང་དུ་འབྱོར་བ་མི་གྲངས་ ༡༠ མཇལ་བཅར་ལ་སློབ་སྦྱོང་ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས་བཀའ་སློབ་དང༌། བྱིན་སྲུང༌། མི་རེར་གསོལ་རས་སྒོར་ ༢༠༠ རེ་བཅས་སྩལ།

༣༽ཡོ་རོབ་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་སི་ཏྲ་སི་སྦག་གྲོས་ཚོགས་སུ་གསུང་བཤད་སྩལ་བ།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་དོན་སླད་ཡོ་རོབ་སུད་སི་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་རྒྱུར། སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༤།༣༠ ཐོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས་ཤིང༌། ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཨི་ཏྲ་ལིའི་རྒྱལ་ས་རོམ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་འཇོན་པོལ་ (Pope John Paul) གཉིས་པ་མཆོག་དང་སྐུ་རྐྱང་དུ་མཇལ་འཕྲད་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ལྷག་ཙམ་མཛད་དེ་ལྷན་གཉིས་ཐུགས་འདྲིས་མཛའ་མཐུན་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ནང་པ་དང་ཡེ་ཤུ་ཐུན་མོང་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་མི་མང་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་ཐབས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་མཛད་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་དང་ཐུགས་སྨོན་མཛད།

འདི་སྐོར་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལུགས་གཞན་ཁག་ལ་འབྲེལ་བ་གནང་མཁན་སྡེ་ཚན་ལས་ཁུངས་དང༌། སུད་སི་བོད་ཀྱི་དོན་གཅོད་ཐུན་མོང་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་མཉམ་སྦྲེལ་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ། ད་རེས་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་གྱི་བསྟི་གནས་ཝ་ཀྲི་ཀན་ (Vatican) ནས་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་བཞུགས་སྒྲིག་དང་བསུ་ཕེབས་སྐྱེལ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། དེ་སྔོན་ནས་ལྕམ་སྐུ་ལེ་ཏི་ཨེལི་སི་དང་ཁོང་གི་ཕྱག་རོགས་བཅས་ནས་རེ་སྐུལ་ཞུས་པ་ལྟར། མཁའ་ཐོག་ནས་ཕ་རན་སིའི་སི་ཏྲ་སི་སྦག་ (Strasbourg) ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་གནམ་ཐང་དུ་དབྱིན་ལན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་བགྲེས་གྲས་དང༌། ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ལྕམ་སྐུ་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

ཚེས་ ༡༥ ཞོགས་པ་ཁོང་རྣམ་པ་དང་གསོལ་ཇ་ལྷན་བཞེས་གནང་བར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཆེད་གཏོང་གནང་བའི་གཞུང་ཞབས་སོགས་གནད་ཡོད་མི་གྲངས་དྲུག་ཅུ་སྐོར་བཅར་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་མི་གྲངས་མང་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཁོང་རྣམ་པར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་མདོར་བསྡུས་སྩལ་བས་ཁོང་ཚོའི་རེ་འདོད་ཚིམས་ནས་དགའ་བསུ་ཞུས། དེ་ནས་ཉིནདགུང་བར་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་ཁང་ཞིག་ཏུ་བཞུགས་ནས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་གནད་ཡོད་ཁག་ལས་རིགས་དང་ཚན་པ་གཞིགས་ནས་སྡེ་ཁག་སོ་སོར་བྱས་ཏེ་མི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྐོར་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་ཞིབ་ལྷུག་མཛད། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད ༢།༣༠ ཐོག་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་དུ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་སྡེ་ཁག་ཅིག་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་ཆེ་ཁག་གི་གསར་འགོད་པ། དེ་མིན་ཆབ་སྲིད་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པའི་གྲགས་ཅན་མི་སྣ་ཁག་བཅས་མི་གྲངས་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས་པའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་སྔ་ལོ་ཞི་བའི་དགོངས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་འདོན་གནང་མཛད་པའི་དགོངས་དོན་དང་ལྷག་པར་དེའི་ནང་གསེས་དོན་ཚན་ལྔ་པའི་སྐོར་ཞིབ་འབྲེལ་གྱི་གསུང་འཕྲིན་4jམཆན།འགྲེམས་བཀྲམ་དང་གསུང་བཤད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་སྩལ་ཞིང༌། གསུང་འཕྲིན་འདིའི་ནང་བོད་རྒྱ་བར་གྱི་དཀའ་རྙོག་རྣམས་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་སེལ་ཐབས་དང༌། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང༌། ཁྱད་པར་ཉེ་འཁོར་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མངའ་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་ཞི་བདེར་གནས་ཐབས་སོགས་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་མར་གཟིགས་ནས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་འགན་ཁུར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་རང་འཇགས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌།དེ་མིན་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་གི་སྲིད་གཞུང་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ཕྱི་ནང་འགན་ཁུར་ཚང་མ་ལེན་རྒྱུ། བོད་དེ་འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་བཏོན་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་སྐོར་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་དེ་བོད་གཞིས་བྱེས་མི་མང་གི་འོས་ཤོག་འཕེན་པའི་ཐོག་ནས་བྱེད་དགོས་པའི་དགོངས་གཞི་ཡང་འདོན་གནང་མཛད་ཡོད།

དེ་ཙམ་མ་ཟད་བོད་དེ་མང་གཙོ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡོང་ཐབས་སུ་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ནང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་མཚན་གནས་གང་ཡང་བཞེས་རྒྱུ་མིན་པ་དང༌། འོན་ཀྱང༌། བོད་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་ཆེད་ཐུགས་བརྩོན་ཡོད་རྒུ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱང་གནང་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས་རང་རེ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་བོད་མི་མཆིས་སོ་ཅོག་གི་ཕྲག་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་དབང་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་འགན་ཁུར་ཤིན་ཏུ་ལྕི་མོ་ཞིག་བབས་ཡོད་པ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།

ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྤྱན་རྒྱ་ཡངས་པའིདགོངས་གཞི་དང༌། བྱམས་བརྩེའི་རང་བཞིན་གྱི་མཛད་ཕྱོགས་བཅས་ལ་ཁོང་ཚོས་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་ཞུས་པ་དང་འབྲེལ་ཆེས་གསར་ཤོས་ཀྱི་གསར་འགྱུར་དུ་བརྩིས་ནས་འཕྲལ་རླུང་འཕྲིན་དང་གསར་འགྱུར་དྲིལ་བསྒྲགས་སྡེ་ཚན་བརྒྱུད་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།

སྐབས་དེར་རྒྱ་ནག་གི་ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པ་གཉིས་ཀྱང་ཆེད་བཅར་ཞུས་ཡོད་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུགས་བརྩེ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ཕྱག་བཏང་ནས་དེ་རིང་ངོས་ནས་བཤད་པ་རྣམས་ཡག་པོ་ཤེས་སོང་ངམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་དང་འབྲེལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་གསལ་པོ་ཞུ་དགོས་ཞེས་སྐུལ་ལྕག་གནང་བར་ཕྱི་རྒྱལ་གསར་འགོད་པ་ཚོས་དམིགས་བསལ་གྱིས་དོ་སྣང་བྱས་པ་དང་སི་ཏྲ་སི་སྦག་ཏུ་གནང་སྒོ་ཁག་ཐོག་མིའི་མཛད་འཆར་ལྟར་གེགས་མེད་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཞིང་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་སོགས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའ་གཤམ་འོག་ལས་བྱེད་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་བཅས་ཀྱིས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་གུས་བཀུར་དགའ་ཞེན་ཞུ་ལུགས་འདི་འདྲ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ནང་མཐོང་དཀོན་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་ཡུལ་གྱི་མྱོང་ཅན་མང་པོ་ཧང་སངས་པའི་སྒོ་ནས་གླེང་མོལ་བྱས། ཕེབས་སྒྲིག་བཞུགས་གནས་བཅས་ས་སྐྱའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་འགན་ཁུར་ཞབས་ཞུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

འདིའི་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རང་རྣམ་ནང་ཕེབས་གསལ། ‘‘ཡང་ ༡༩༨༨ ལོ་མཇུག་ཙམ་ལ་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ཆབ་སྲིད་མི་སྣ་ཚོ་ཁག་གཅིག་ལ་གཏམ་བཤད་བྱེད་པར་མགྲོན་བརྡ་འབྱོར་བར་ངོས་རང་དགའ་པོ་བྱུང༌།

དུས་སྐབས་དེ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་མང་པོ་ཞིག་གིས། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་གྲོས་མོལ་གྱི་སྒོ་མོ་འབྱེད་དགོས་སྐོར་རྒྱ་ནག་ལ་འབོད་སྐུལ་བྱས་པའི་དུས་ཚོད་དང་སྐབས་འཁེལ་འདུག སྐབས་དེར་ངོས་ཀྱི་བསམ་པར། དེ་ནི་ཞི་བདེའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་ལ་བསྐྱར་དུ་འགྲེལ་བཤད་དང༌། ལྷག་པར་དུ་དོན་ཚན་ལྔ་པ་དེའི་གོ་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཀྲལ་བའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ་ནས་གདན་ཞུ་དེ་དགའ་པོའི་ངང་ནས་དང་ལེན་བྱས།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༦ པར་ངོས་རང་ནས་སི་ཏྲ་སི་སྦག་གི་གཏམ་བཤད་དེའི་ནང༌། དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་སྟངས་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་འོག་བོད་འདི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དང་མཉམ་མཐུན་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་དང༌། མངའ་ཁུལ་གྱི་ཞི་བདེའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་མ་འཚོག་བར་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་བྱ་གཞག་དང་ཚད་ཅན་རྒྱལ་སྲུང་བཅས་ཀྱི་ལས་དོན་ནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་བཤད་ཡོད།

དེ་རྗེས་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཞེས་མིང་འདོགས་རྒྱུ་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་གྲོས་མོལ་ག་དུས་བྱེད་ཆོག་ཆོག་ཡིན་རུང་དེ་དུས་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ནས་གྲོས་མོལ་བྱེད་ཆོག་ཆོག་ཡིན་ལུགས་རང་ངོས་ནས་ཀྱང་གསལ་པོ་བྱས་ནས་བཤད་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་གྲོས་འཆར་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པས་ཐག་གཅོད་ག་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་མིན་བོད་མི་དམངས་ནས་བྱ་རྒྱུ་ལས། ངོས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་མིན་ལུགས་ནན་བརྗོད་བྱས་པ་ཡིན།

སྐབས་དེར་ཡང༌། པེ་ཅིན་གྱི་བརྡ་ལན་དེ་ནི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཤིག་སྟེ། ངོས་རང་གི་གཏམ་བཤད་དེར་ཁ་རྡུང་བཏང་བ་མ་ཟད། ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ནས་ངོས་རང་ལ་གཏམ་བཤད་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྤྲད་པ་དེར་ཡང་སྐྱོན་བརྗོད་དྲག་པོ་བྱས་འདུག’’5jམཆན། ཅེས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ནུབ་འཇར་མིན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཀྲུ་འིན་གྷན་ (Toghan) དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཕེབས་ལམ་དུ་སུ་ཀྲི་ག་ཀྲར་འཇར་མིན་གྷི་རན་ (Stuttgart) ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་ལྕམ་སྐུ་པེ་ཀྲ་ཀེ་ལི་དང༌། སྐུ་ཞབས་ཕ་རན་སེ་ཨ་ཏྲེ། ཇན་སྦཱར་ (Green Party) བཅས་ནས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ཁོང་རྣམ་པས་བརྩམས་པའི་བོད་སྐོར་གྱི་དཔེ་དེབ་གསར་པ་ཐོག་མའི་ཕྱག་བཞེས་འགྲེམས་སྤེལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པ་བཞིན་གསར་འགོད་པ་སོགས་མི་ཁག་ཅིག་འཛོམས་པའི་སར་འགྲེམས་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ། སྐུ་ཞབས་ཕ་རན་སེ་ཨལ་ཏྲེ་ནས་ཀྱང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་གསུང་བཤད་ཤུགས་ཆེ་གནང་པས་དྲིལ་བསྒྲགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང༌།

དེ་ནས་ཀྲུ་པིན་གྷན་ (Tubighan) ཆེས་མཐོའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ད་བར་ཐུགས་བརྩོན་ཆེན་པོས་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་ཁག་ཕན་ཚུན་བར་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོང་ཐབས་མཛད་དེ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། མིའི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ལ་གསུབ་ཏུ་མེད་པའི་མཛད་རྗེས་འཇོག་གནང་མཛད་པར་གཟེངས་བསྟོད་ཞུ་ཆེད་འཇར་མན་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ཌོག་ཀྲར་ལིའུ་ཁ་སི་པི་ར་ཛི་ (Dr.Lukhas Prazi) ཞེས་པའི་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་དང་བྱ་དགའ་འབུལ་ཚན་པ་དེའི་ཁོངས་མི་མང་ཆེ་བས་སྔོན་ནས་མོས་མཐུན་ཞུས་པ་བཞིན་མི་གྲངས་སུམ་སྟོང་ཙམ་ཤོང་བའི་རྒྱ་ཆེའི་མཛེས་བཀོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཁང་ཞིག་ཏུ་མི་ཚོགས་བྱུར་བུར་ཁེངས་པའི་དབུས་དགའ་བསུའི་ཐལ་མོ་འབྲུག་སྒྲ་ལྡིར་བ་ལྟར་རྡེབ་བཞིན་པར་གདན་དྲངས་ཤིང་ཚོགས་འདུའི་གཙོ་སྐྱོང་པས་ཐོག་མའི་གསུང་བཤད་ནངྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རྣམ་ཀུན་གྱི་ཐུགས་གཤིས་དང༌། མཛད་སྤྱོད་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་ཐབས་ཀྱི་རླབས་ཆེ་བའི་དགོངས་གཞི་བཅས་ངོ་སྤྲོད་ཞིབ་ཕྲ་དང་ཆབས་ཅིག་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་ཞུས་པའི་སྒོ་ནས་ཆེ་བསྟོད་གཟེངས་རྟགས་དང་བྱ་དགའི་དངུལ་འཇར་སྒོར་ལྔ་ཁྲི་ཐམ་པ་འབུལ་བཞེས་གནང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོས་གཙོ་བོ་ཆོས་ལུགས་ཁག་ཕན་ཚུན་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་དང༌། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་པའི་གལ་ཆེའི་དོན་སྙིང་དང༌། བྱ་ཐབས། ཕན་ནུས་སོགས་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་ཟིན་པའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་བར་ཚོགས་ར་ཡོངས་ནས་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ཐལ་མོ་ཡང་ཡང་བརྡབས་ཏེ་གསུང་བཤད་བར་མཚམས་ཡང་ཡང་འཇོག་པ་གནང་དགོས་བྱུང་བ་དང༌། དེ་ཉིན་མི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོས་མི་ཁག་ཅིག་ཚོགས་ཁང་གཞན་ཞིག་ཏུ་བརྙན་འཕྲིན་འཕྲུལ་འཁོར་ཐོག་ནས་གསུང་བཤད་ཉན་ཞིང༌། སྐབས་དེར་ཐེ་ཝན་ནས་ཡིན་པའི་རྒྱའི་སློབ་ཕྲུག་ཁག་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོས་ཀྱང་དགའ་བསུའི་གུས་བཀུར་གྱི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོར་བསྟན། བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དེས་ཚང་མར་སྐུལ་ལྕག་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་མ་ཟད་ལྷག་པར་གདན་ཞུའིསྦྱིན་བདག་ཚོར་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་དོན་གྲུབ་འབྲས་ལ་དགའ་སྤྲོ་དང་སྤོབས་པ་ཆེ་འོས་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང༌།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་འཇར་བོད་རོགས་ཚོགས་ལ་གསོལ་རས་སྩལ་ཏེ་ད་ཕན་ཚོགས་པ་དེས་བོད་ཕྲུག་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གྲོན་ཐད་རོགས་རམ་ཤུགས་ཆེན་གནང་ཡོད་པར་བརྟེན་དེ་རིང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་མཚོན་བྱེད་ཡིན་ཞེས་སྩལ་བ་དེས་ཁོ་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱིས་སེམས་འགུལ་ཚད་མེད་ཐེབས། ཀྲུ་པིན་གྷན་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་གཙོ་འཛིན་ནས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ ༢༠༠ ཙམ་དང་ལྷན་ཇ་སྟོན་ཞིག་ཏུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་སྦྱིན་མགྲོན་གཉིས་ཀས་གསུང་བཤད་གནང༌།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་སུད་སིའི་རྒྱལ་ས་སྦན་ (Bern) དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་གྱི་ཚོགས་པསྋགོང་ས་མཆོག་གི་མིའི་བརྩེ་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་དགོངས་པའི་མཛད་རྗེས་ལ་བྱ་དགའ་སུད་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་ཐམ་པ་ཕུལ་བའི་མཛད་སྒཽ་གཟབ་རྒྱས་འཚོགས་ཤིང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་སུད་སྒོར་ལྔ་སྟོང་ཚོགས་པ་དེ་རང་ལ་སྩལ་ཞིང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཕན་བདེའི་ལས་དོན་མུ་མཐུད་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་ཞེས་དང་སུད་སྒོར་ལྔ་སྟོང་གསར་དུ་བཙུགས་པའི་སུད་བོད་མཛའ་ཚོགས་ལ་གསོལ་རས་སྩལ། ཐུགས་འདྲིས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་སྲས་ཨ་ག་ཁན་ནས་གསོལ་ཇར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ལྷན་རྒྱས་གཉིས་ནས་ཆོས་ལུགས་ཁག་བར་མཛའ་འབྲེལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་མཛད།

དེ་ནས་འཇི་ནི་ཝར་ (Geneva) ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྔོན་ནས་གསོལ་

བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ནང་ཆོས་དོན་གཉེར་ཅན་ཁག་དང༌། རང་རེའི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་སོགས་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་རྗེ་བླ་མའི་གསུང་ཆོས་བཀའ་ཁྲིད་ཉིན་གཉིས་རིང་སྩལ། དེ་བཞིན་འཇི་ནི་ཝར་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་དང་གཞུང་ཚབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་ལོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་སྔོན་ལ་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་ཤིག་དང་སྦྲགས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་ྋསྐྱབས་འཇུག་ཡོང་བའི་སྙན་སེང་ཞུས་པ་བཞིན། ཚེས་ ༢༡ ཉིན་དེ་གར་ཕེབས་ཏེ་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བས་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་མང་པོ་ཞིག་དང་གཞུང་ཚབ་པ་བཅས་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་ལས་བརྒལ་བ་བཅར་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་འདོད་དོན་རེ་བ་ཡིད་བཞིན་གྲུབ་སྟེ་གུས་བཀུར་གྱིས་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་ཞུས། གཞན་ཡང་བླ་མ་ཁག་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་གྱི་འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས་སྐོར་གསུང་གླེང་དང༌། བོད་དོན་སྐོར་ལ་ཐུགས་ཁུར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དཔོན་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་ཟུར་བ་སྐུ་ཞབས་ལ་ལིས་གསོལ་ཇར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་བོད་དོན་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀའ་མོལ་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་སུད་སི་རྒྱ་གྲམ་དམར་པོའི་ཚོགས་པར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ལས་དོན་སྙན་སེང་དང་གསོལ་ཇ་བཞེས། སུད་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་དང༌། སུད་འཁོད་བོད་མིའི་ཚོགས་པ། སུད་སི་ཡོ་རོབ་ཁུལ་གྱི་གཞཽན་ནུ་ཚོགས་པ། སྦན་ལ་ཡོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་ཆུང་བཅས་མཉམ་སྦྲེལ་ཐོག་གུས་བསུའི་མཛད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་ཤིག་ཚོགས་པར་ཞབས་སོར་འཁོད་ནས་འཁྲབ་སྟོན་ལ་སྤྱན་ཞིབ་དང༌། བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཐར་བ་ཆོས་གླིང་གི་ཚོགས་ཁང་དང་སློབ་ཁང་རྒྱ་བསྐྱེད་ཟིན་པར་རབ་གནས་དང་སྒོ་དབྱེ་མཛད། སྣོད་ལྡན་ཁག་གཅིག་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྩལ་ཏེ་རི་ཀོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། སྨན་ཁང་ཞིག་ཏུ་སྐུ་ཁམས་བརྟག་དཔྱད་བཅས་མཛད།

ཚེས་ ༢༥ དང་ ༢༦ ཉིན་གཉིས་རིང་ཛུ་རིག་ཚོགས་ཁང་དུ་བོད་མི་དང་ནང་ཆོས་དད་ཅན་ཕྱི་མི་བཅས་ཆིག་སྟོང་བརྒལ་བར་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་གསུང་ཆོས་དང་འབྲེལ་བོད་མི་ཁེ་གཙང་ཐོག་སུད་སི་དོན་གཅོད་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་དང༌། མི་མང་གི་འཐུས་མི་རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་གཉིས་ནས་ལས་བསྡོམས་དང་ལྷན་བཅར་བཀའ་བློན་རྣམ་གཉིས་ནས་གསུང་བཤད་མཇུག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་མིའི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་བའི་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་སྙིང༌། ‘‘སློབ་ཕྲུག་ཚོར་དམིགས་བསལ་བརྗོད་རྒྱུ་ལ། ཁྱེད་རང་ཚོ་མིའི་མི་ཚེ་གསར་པའི་འགོ་གཞི་ནས་ཚུགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། མི་ཚེའི་ནང་ལ་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས། བསམ་བློའི་ནུས་པ་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་དང༌། འཇིག་རྟེན་གང་གི་ཐོག་ལ་ཡང་ཐབས་ཤེས་ཟབ་པ་ཞིག་དང༌། རླབས་ཆེ་བ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡོང་བའི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུ་དེ་སློབ་སྦྱོང་ཡིན་པས་དེ་ལ་དོ་ཁུར་བྱས་ཏེ་སོ་སོའི་མདུན་ལམ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སློབ་སྦྱོང་ལ་ཧུར་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལྷག་དོན་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་རབ་བྱུང་ངུར་སྨྲིག་གི་རྟགས་ཆ་ལུགས་འཆང་མཁན་ཚོས་རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སྤྱིར་བཏང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་མཁན་ཚོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལ་མ་བརྩིས་ན་སུས་བརྩི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྲིག་ཁྲིམས་བཟོས་པ་འདི་དག་ང་ཚོས་སྲུང་དགོས། བསྲུང་བའི་བབས་འོས་ང་ཚོར་ཡོད། བསྟན་པ་རྒྱ་མིས་བཤིགས་པར་ཧ་ལས་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། བསྟན་པ་ང་རང་ཚོས་བཤིགས་ན་ཐབས་སྡུག་རེད། གྲྭ་པ་རྒན་པ་ཚོས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་གནང་བ་རྣམས་རྒྱབ་མདུན་ངོ་ལྐོག་མེད་པར་སྒྲུབ་དགོས། ཡང་གྲྭ་པ་གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ཆ་བཞག་ན་ཡང༌། ཚུར་ཙམ་འདིར་གྲྭ་པ་འདོད་བློ་མ་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱས། ཕར་ཙམ་དེར་སྤྱིར་བཏང་ཁྱིམ་པའི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་འཆར་ཅན་དེ་འདྲ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཡག་པོ་གང་ཡང་མིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་སྒྲིག་འཛུགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། མི་རིགས་དང་བཅས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་འདི་དགོས་པ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོས་དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དབུ་མའི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་གྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པས་རྒྱ་མི་བོད་ནས་མཐར་སྐྲོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན། འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལོགས་ནས་བོད་ལ་ཤ་ཚ་ཡོད་ན་ཡང༌། དྲག་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མི་བོད་ནས་ཕྱིར་འབུད་བྱ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། འདི་འདྲའི་ངང་ནས་དུས་འགྱངས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་བཟོ་ཉེས་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཀ་ཤོད་མ་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལས་ད་ལྟའི་གོ་སྐབས་ཡག་པོ་ཡོད་པ་འདིའི་སྐབས་ལ་དབུ་མའི་ལམ་བཙལ་ནས་ཐབས་ཤེས་ཤིག་བྱས་ན་བསམ་གྱི་ཡོད། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་ལ་རྒྱ་མི་ཡིན་ནའང་རྟག་ཏུ་ངོ་ཚ་ནས་བསྡད་དགོས་པ། ཁུངས་འཁྱོལ་ལ་མ་འཁྱོལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་གཅིག་རང་རྒྱག་དགོས་པ། བོད་པ་ཚོ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་མྱོང་དགོས་པ། སྡུག་བསྔལ་མྱངས་པས་མ་ཚད་སྡུག་ས་ཞིག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་བོད་མི་མང་མེད་པར་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་སླེབས་ཡོད་པས་སྔོན་ལ་ཚོང་འགྲིགས་ལྟ་བུ་ཡོང་མིན་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་ཡིན་ན་འགྱོད་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རན་པ་ཞིག་གི་བསམ་བློ་བཏང་ན་བསམ་པའི་བསམ་ཚུལ་སྤྱིར་བཏང་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད།’’6jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ད་རེས་རྒྱལ་ཁབ་བཞིར་གཟིགས་སྐོར་མཚམས་འདྲི་བསྐྱངས་པའི་རིང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གནང་སྒོ་དང་ཁྱབ་ཆེ་བའི་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་སོགས་ཀྱིས་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཙམ་ནས་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་ ༨ ཙམ་བར་མཛད་བྲེལ་ཁོ་ནའི་སྐུ་ངལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡང་འགྲོ་དོན་ལ་དགོངས་ནས་སྐུ་མཉེལ་བའི་རྣམ་པ་ཙམ་མེད་པར་ད་དུང་ཐུགས་མཉེས་ཆེར་བསྐྱེད་མཛད་པར་བརྟེན་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་བརྗེད་པར་དཀའ་བའི་དགའ་སྤྲོའི་ཚོར་སྣང་གཏིང་ཟབ་ཅིག་བྱུང་སྟེ་འཕགས་བསྟོད་ལས། མཐོང་བའི་མོད་ལ་སྙིང་གི་གདུང་སེལ་ཀུན་ནས་དགའ་བ་རྒྱས་པར་མཛད། ཅེས་གསུངས་པ་དོན་ལ་གནས་ཤིང་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་ཆེ་ཕྲ་ཚང་མས་ཞབས་པད་སྤྱི་བོར་བླངས་ཏེ་ཚད་མེད་པའི་ཆེ་བསྟོད་གུས་བཀུར་དང༌། འབྲལ་མི་ཕོད་པའི་བརྩེ་ཞེན་དད་མོས་ཞུས་པ་མ་ཟད། བོད་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ད་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལའང་དོ་ཁུར་ཆེན་པོས་བདེན་རྒྱབ་དྲིལ་བསྒྲགས་དང༌། དགོངས་འཆར་ཇི་གསུངས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཤུགས་ཆེ་ཞུས་པ་བཅས་རླབས་ཆེན་གྱི་ཐུགས་བཞེད་འགྲུབ་པའི་དགྱེས་ཉམས་ངང་ཕྱི་ཚེས་ ༢༧ ཉིན་མཁའ་ཐོག་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཕྱི་ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ལྡི་ལིར་ཕེབས་འབྱོར་དང་ཕྱི་དྲོ་ལྡི་ལི་ནས་མེ་འཁོར་ཐོག་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི དེ་ནས་རང་གཞུང་ཕེབས་འཁོར་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་བཞུགས་སྒར་ཁུལ་གཞུང་དམངས་གཉིས་ནས་ཕེབས་བསུ་གུས་མཇལ་བཅས་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

འཕགས་ཡུལ་ས་སྐྱོང་ཆེན་པོའི་ཞབས་པད་ཟུང༌།།

དྷོ་ལ་རི་བོའི་ངོགས་སུ་ཉེར་བཀོད་པར།།

བྱེས་འཁོད་གཞུང་དམངས་ཕེབས་བསུའི་ཡོ་ལང་ནི།།

ཧ་རིའི་ནགས་ཚལ་རླུང་བུས་སྐྱོད་པ་བཞིན།།

ཡུལ་གཉིས་དུས་ཡུན་རིང་མོའི་མཛའ་འབྲེལ་གྱི།།

གསེར་ཐག་ལྷོད་མེད་བརྐྱངས་པའི་སྣང་བརྙན་འབུམ།།

མ་ཉམས་གསོན་པོར་འཛམ་གླིང་འཛིན་མའི་ལྟོར།།

བརྐོས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ད་དུང་གསུབ་མེད་གནས།།

ཚན་རྩལ་ཡོ་ལང་རྒོད་པའི་འདུ་ར་སྟེ།།

ཡོ་རོབ་གྲོང་དུ་ཕེབས་ལ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ།།

ཕྱོགས་ཀྱི་རྣ་བ་རིང་མོར་བརྐྱངས་བྱས་ཏེ།།

མགོན་གང་ཞལ་གསུང་རོལ་ལ་བྲེལ་བས་ངལ།།

ཡུལ་དེའི་སི་ཏྲ་སི་སྦག་གྲོས་ཚོགས་སུ།།

གངས་ལྡན་ར་བ་གསོ་བའི་ལེགས་བཤད་གཏེར།།

ཆེས་ཆེར་གྲོལ་བས་བདེན་པའི་བུ་ཆུང་ཞིག།

གླིང་འདིར་རྒྱུ་བ་མཁས་རྣམས་ད་གཟོད་རྟོགས།།

4 གསུང་བཤད་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

5 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ། ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ ཤོག་ངོས་ ༢༨༥ ནང་ གསལ།

6 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༥༠༢ ནས་ ༥༢༧ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་བཀའ་དབང་དང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན། ས་གནས་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་དང་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་བཀའ་དབང༌།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ འདི་ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་འཁེལ་བས་སྔ་དྲོ་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་འཁྲུངས་གསོལ་ཞལ་འདོན་གྱི་ཚོགས་དབུར་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། བཀའ་བློན་སྐུ་བགྲེས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་ལས་རོགས་ངོ་བཞུགས་རྣམས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཞོན། མངའ་རིས་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར་བཅས་ནས་མཇལ་དར་རྐྱང་འབུལ་དང༌། འཁྲུངས་ལྷའི་ཞལ་ཐང་ལ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་གནང༌། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་རིམ་ཕེབས་དང་ཞལ་འདོན་གྲུབ་རྗེས་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཉི་ཧོང་པ་སྐུ་ཞབས་ཨས་ས་ཧ་རས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྟ་གོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང༌། ཨས་ས་ཧ་རར་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་དང༌། དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་མའི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་དང༌། དབང་བཞི་ཡོངས་སུ་ལེགས་པར་བསྐྱངས།

དེ་མཚུངས་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བྱེས་འབྱོར་མདོ་ཁམས་རི་བོ་ཆེ་དགོན་གྱི་ལས་སྣེ་དང༌། རང་ཁོངས་མི་མང་ཐམས་ཅད་རང་དགོན་འཕགས་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པའི་ཡང་སྲིད་བྱོན་ཡོད་མེད་སྐོར་བསྟན་འགྲོའི་དཔལ་མགོན་རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཆེན་པོ་སྙན་གསེང་ཞུས་པའི་བཀའ་ཡི་དགོངས་དོན་བཞིན་ཞྭ་དམར་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ནས་མཇུག་སྐྱོང་གནང་མཐར་བལ་ཡུལ་བཀའ་རྙིང་བཤད་སྒྲུབ་གླིང་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་མཆོག་གླིང་གི་སྲས་ལ་ངོས་འཛིན་གྲུབ་པ་ལྟར། སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་སྙན་ཞུས་བཀའ་ཡིག་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱི་ཕེབས་དགོངས་དོན་བཞིན། ཡབ་སྤྲུལ་སྐུ་མཆོག་གླིང་དང་སྐུ་ཚ་སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། རི་ཆེ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལས་སྣེ་བཅས་བཞུགས་སྒར་དུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཞབས་དྲུང་དུ་དབུ་སྐྱེས་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བར་བཅར་ཏེ། རི་བོ་ཆེ་འཕགས་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་སྐྲ་ཕུད་འབུལ་མཇལ་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེགས།

ཡབ་མཆོག་གླིང་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མ། ཞབས་གྲྭ། བཀའ་བརྒྱུད་སྤྱི་འཐུས་བློ་གྲོས་མཐར་ཕྱིན་བཅས་མཉམ་དུ་མཇལ་བཅར་ཐོག་འཕགས་མཆོག་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུའི་སྐྲ་ཕུད་འབུལ་བཞེས་དང༌། བསྟན་འཛིན་འཇིགས་མེད་གྲགས་པ་ཞེས་པའི་མཚན་བྱང་སྦུག་དམ་འབྱར་མ་དང༌། ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར། བྱིངས་ལ་བྱིན་སྲུང་བཅས་སྩལ་ཏེ་བླ་མ་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་ཡོན་ལེགས་པར་གསན་སྦྱོང་གནང་སྟེ་བསྟན་འགྲོར་སྨན་པའི་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་གཙང་མ་བདག་གིར་ལྷུར་བཞེས་ཐུབ་པ་དགོས་ཞེས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྤྱི་རྒྱན་དུ་སྩལ།

༢༽ལ་དྭགས་ཟངས་དཀར་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གཉིས་པ་སྩལ་བ།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༡ སྔ་དྲོ་ཟངས་དཀར་དུ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་སླད་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་འཁོར་དུ་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་འཇའ་མུར་ཉིན་དགུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་དང༌། དེ་ནས་སྦ་ཌོར་ (Batote) བརྒྱུད་ཤི་རི་ན་གྷར་ (Srinagar) དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་སུད་ཚོང་བོད་མི་ ༢༠༠ སྐོར་དང༌། ལ་དྭགས་སློབ་ཕྲུག ༦༠ སྐོར། གར་ཞ། སྤི་ཏི་སོགས་མི་གྲངས་ ༤༠ སྐོར་བཅས་མཇལ་བཅར་ཐོག་གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྒྱ་རྒོལ་རང་དབང་གི་དོན་དུ་རང་སྲོག་དོར་ནུས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་ཆེས་ཆེར་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱ་མིས་ཉེས་རྡུང་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་ལུགས་དང༌། ཉེ་ལམ་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་སྐོར་དགོངས་རྒྱ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཕན་དགོངས་འཆར་འདོན་གནང་མཛད་ལུགས། ལ་དྭགས་པ་སོགས་ནང་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་ནང་ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་ཤེས་ཐུབ་པ་དགོས་གལ་ཆེ་བ་སོགས་བཀའ་སློབ་དང་བྱིན་རྫས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༣ སྔ་དྲོ་ཤི་རི་ན་གྷར་བཞུགས་ཡུལ་དུ་ཟངས་དཀར་ཆོས་ཞུའི་སྦྱིན་བདག་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་བསོད་ནམས་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་གཉིས་ཕེབས་བསུར་བཅར་འབྱོར་མཇལ་བཅར། ལ་དྭགས་ཝོ་ཁ་མུ་སྦིག་ (Wakha Mulbekh) ཡུལ་སྡེའི་སྤྱི་འཐུས་མཇལ་བཅར་གྱིས་ཡར་ལམ་དཀར་འཁྱིལ་དུ་ཆོས་འབྲེལ་ཡོང་བའི་སྐྱབས་འཇུག་སྙན་སེང་དང༌། ལ་དྭགས་སི་ཀོ་སི་ (Scouts) དམག་གྲངས་ ༦༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་ཏེ་ས་གནས་བློན་ཆེན་གྱི་དྲུང་ཆེས་ཕེབས་རོགས་ཞུས་ཏེ་མཛེས་ལྗོངས་ལྡུམ་ར་སྐྱེད་ཚལ་དང༌། ཆུ་རྫིང་བཅས་པར་སྤྲོ་འཆམ་དང༌། ཉ་གསོ་ཁང་བཅས་ལ་གཟིགས་སྐོར་གནང་སྟེ་སྤྲོ་ཁང་དྷ་ཅིའི་གམ་ཞེས་པར་གདན་ཞུས་སྐུ་ལྷོད་བཞུགས་ཐོག་ཉིན་དགུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་རྗེས་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ཕུ་རུབ་ཨབ་ཏུའུ་ལ་ (Faroop Abdullah) མཇལ་བཅར་གནང་བ་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་བཀའ་མོལ་བསྐྱངས་ཏེ་ཕེབས་ཁར་མཇལ་དར་སྩལ་བ་དང༌། བློན་ཆེན་དང་ཁོང་གི་བུ་བཅས་ལྷན་དུ་སྐུ་དཔར་སྒྲོན་བཞེས་མཛད།

ཤི་རི་ན་གྷར་བཞུགས་ཡུལ་ནས་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་གཞིས་ཆགས་གསར་པར་གདན་ཞུ་གསོལ་བཏབ་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད། ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་དང༌། མགྲོན་ཁང་དུ་གསོལ་ཇ་ཞལ་ཏོག་འབུལ་བཞེས་སར་ཁ་ཆེའི་འགོ་འཐུས་གསུམ་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ་ཏེ་གཞིས་ཆགས་གནས་སྟངས་བཀའ་རྩད་བསྐྱངས། དེ་ནས་མང་ཚོགས་འདུ་འཛོམས་སར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཁ་ཆེའི་མི་འཐུས་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་དང༌། ཉེ་སྔོན་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་སྐོར་དགོངས་འཆར་འདོན་གནང་མཛད་པའི་དོན་སྙིང་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་འཛོ་འཇི་ལ་ (Zojila) བརྒལ་ཏེ་ཕེབས་ལམ་དུ་ལ་དྭགས་མི་མང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་རྒྱ་གར་འགྲིམ་འགྲུལ་བློན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། རྫོང་དཔོན། བོད་མིའི་གཞིས་འགོ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཕེབས་བསུར་བཅར་མཇལ་དང༌། དཀར་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས་འབྱོར་བསྐྱངས་འཕྲལ་མང་ཚོགས་ལ་འཚམས་འདྲི་གསུང་བཤད་གནང༌།

དཀར་འཁྱིལ་དུ་ཝོ་ཁ་མུ་སྦིག་ཡུལ་སྡེ་དང༌། ལམ་སྒྲོན་བདེ་སྐྱིད་ཚོགས་པ་ནས་གསོལ་བཏབ་བཞིན། མང་ཚོགས་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྟེང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དང༌། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་སོགས་ལྷག་ལྷའི་གཟུངས་སྔགས་ལྗགས་ལུང་བཅས་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ། ཆོས་ཞུའི་མི་འཐུས་གསུམ་ནས་གཏང་རག་མཇལ་བཅར་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། དེ་ཁུལ་བཅའ་སྡོད་རྒྱ་གར་དམག་དཔོན་འཁོར་བཅས་མི་གྲངས་ ༤༠ སྐོར་མཇལ་བཅར་ལྷན་དུ་སྐུ་དཔར་སྒྲོན་བཞེས་བཅས་གནང༌།

དཀར་འཁྱིལ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་པ་ནི་ཁར་ (Panikhar) ཁ་ཆེ་ཡུལ་པ་བླ་མ་བཅས་ནས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གསོལ་ཇ་ཞལ་ཏོག་འབུལ་བཞེས་དང༌། མཇལ་འཕྲད། མང་ཚོགས་ལ་འཚམས་འདྲི་བཀའ་སློབ་བསྐྱངས། དེ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ནང་པའི་ཡུལ་སྡེའི་ས་སྣེར་དབུ་གུར་སྔོན་སྒྲོན་ཐོག་སྐུ་ངང་བཞུགས་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་ཀྱིས་ཕེབས་སྒྲིག་ཞུ་མི་ ༡༥ སྐོར་ལ་བྱིན་རྟེན་གསོལ་སྩལ། རང་ལྡུམ་དགོན་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་སེར་འཕྲེང་དང་བཅས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཏེ་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་དྲངས། གསོལ་འབྲས་དང༌། རང་ལྡུམ་མཁན་པོས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག ཉིན་དགུང་ལྗགས་སྨིན་གྲུབ་མཚམས་དགོན་པའི་འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་རབ་གནས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༧ སྔ་དྲོ་རང་ལྡུམ་དགོན་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་སྤན་རྩེ་ལ་སྟེང་དུ་ཟངས་དཀར་བའི་ཕེབས་བསུ་དང༌། དབུ་གུར་སྔོན་སྒྲོན་ཐོག་སྐུ་ངང་བཞུགས་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་གྲོང་སྡེ་སོ་སོ་ནས་ཕེབས་བསུ་གུས་མཇལ་དང༌། ཡུལ་སྡེ་གཅིག་ལ་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་སྐབས་བསྟན་འབར་མ་དང༌། ལྷ་མོའི་བསྟོད་པ་གསུངས། ཕྲུག་གུ་རྣམས་སློབ་གྲྭར་གཏོང་དགོས་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་ནས་པི་པི་ཐང་གྲུ་འཛིན་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་དགེ་འདུན་པའི་སེར་འཕྲེང་དང༌། ཡུལ་མི་སློབ་ཕྲུག་བཅས་པའི་ཕེབས་བསུ་གྲལ་བསྟར་གྱིས་གུས་མཇལ་ཞུས། གྲུ་འཛིན་ཕོ་བྲང་གཙུག་ལག་ཁང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། གསོལ་འབྲས་དང༌། ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་བསོད་ནམས་རྣམ་རྒྱལ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ཏེ་དབུ་རྩེར་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་ཞུས་བཞུགས་འཇགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༨ འདི་ཉིན་བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཞི་དུས་ཆེན་འཁེལ་བས་ཟངས་དཀར་གྲུ་འཛིན་ཕོ་བྲང་དུ་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༨ ནས་ ༡༠ བར་མཆོད་འབུལ་ཞལ་འདོན་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་དེ་རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་དང༌། ཡུལ་དགོན་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བཅས་བཅར་འཐུས་ཀྱིས་ཞལ་འདོན་གནས་བཅུ་དང་འབྲེལ་བའི་སྐྱབས་འགྲོ་ཁྲུས་གསོལ་དང༌། བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་མཆོད་འབུལ་གནད་སྨིན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ཟངས་དཀར་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང༌། དཀར་ཆ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཅན་དད་གཏོང་ཅན་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་སྩལ་རྒྱུ་བཀའ་བཞེས་ཐོབ་པ་བཞིན། སྔ་དྲོ་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས་ཏེ་གྲུ་འཛིན་ཕོ་བྲང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ས་ཆོག་ཏུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ་ཟངས་དཀར་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག གསོལ་འབྲས་ཕེབས། རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་བཅས་ནས་ཞལ་འདོན་ལྟུང་བཤགས། འཁྲུངས་རབས་གསོལ་འདེབས། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། རྒྱུད་འདེབས་ནས་བཟུང་ཐུགས་དཀྱིལ་བདག་བསྐྱེད་སྲུང་འཁོར་རྒྱས་པ་དང་སྟག་སྣ་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ཆོས་ཞུ་སྦྱིན་བདག་ཁག་བཅས་ཉུང་བསྡུས་ལ་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་གྱི་གསུང་ཆོས་སྩལ། དཀར་ཆ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། དེ་ནས་ས་ཆོག་དབུ་ནས་གསུངས་ཏེ་སྲུང་འཁོར་རྒྱས་པའི་སྐབས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་བཞུགས། ཉིན་དགུང་ལྗགས་སྨིན་གྲུབ་པ་དང༌། ཕུར་གདབ་ནས་ས་སྦྱངས་པའི་བར་གསུངས།

ཚེས་ ༢༠ སྔ་དྲོ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་བཞུགས། སྒོའི་སློབ་དཔོན་བཞི་ཕྱོགས་བཞིར་འཁོད། རྒྱུད་འདེབས་ནས་བཟུང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་རྒྱས་པ་སོགས་རིམ་བཞིན་གསུངས། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་གར་པ་རྣམས་ནས་གར་འཆམས། མང་ཚོགས་རྣམས་ཞལ་མཇལ་ཞུས་མོས་གང་ཡོད་བཅར། གར་འཆམ་གྲུབ་པ་དང༌། རྫས་ལྔ་ལྷ་གནས་ནས་ལས་ཐིག་འདེབས་པའི་བར་གསུངས།

ཚེས་ ༢༡ སྔ་དྲོ་རྒྱུད་འདེབས་ནས་བཟུང་ཐུགས་དཀྱིལ་བདག་བསྐྱེད་ཡོངས་རྫོགས། བུམ་སྒྲུབ་དང༌། མདུན་བསྐྱེད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སོགས་གསུངས། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་མཆོད་ཕྲེང་བསྟོད་པ་ནས་ཚོན་དབྱེ་བའི་བར་དང༌། དེ་ནས་བྲི་ཐིག་པ་རྣམས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བཞེངས་མཛད། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དང་གསུང་ཞབས་བྱིངས་ནས་མཇུག་ཆོག་ལྷག་མ་རྣམས་གསུངས།

ཚེས་ ༢༢ སྔ་དྲོ་རྒྱུད་འདེབས་ནས་བཟུང་ཐུགས་དཀྱིལ་བདག་བསྐྱེད་གསུངས་རྗེས་བྲི་ཐིག་པས་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བཞེངས་མཛད། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དང་གསུང་ཞབས་རྣམས་ནས་བུམ་སྒྲུབ་དང༌། གཏོར་འབུལ། མཇུག་ཆོག་རྣམས་གསུངས། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་ཆོས་ཞུ་བ་སྟག་སྣ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བླ་མ་དགེ་བཤེས། གྲྭ་བཙུན། མི་སྐྱ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ཆིག་ཁྲིར་ཉེ་བར་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་ཆོས་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་དབུ་འཛུགས་གནང༌། ཡུལ་སྐད་དང༌། དབྱིན་ཇིའི་ཐོག་གསུང་སྒྱུར་ཞུས། དེ་ནས་མུ་མཐུད་ཉིན་གསུམ་རིང་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་གསུང་ཆོས་སྩལ་ཞིང༌། ཚེས་ ༢༦ སྔ་དྲོ་རྒྱུད་འདེབས་ནས་བཟུང་ཐུགས་དཀྱིལ་བདག་བསྐྱེད་ཡོངས་རྫོགས་བུམ་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང༌། མདུན་བསྐྱེད་ཚེ་ལྷའི་བར། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་ཚེ་ལྷ་ནས་མཆོད་ཕྲེང་གི་བསྟོད་པའི་བར། གར་པ་རྣམས་ནས་མཆོད་གར་འཆམས། མང་ཚོགས་དང་བཅས་པ་མཆོད་གར་ཞལ་མཇལ་དུ་བཅར་བ་དང༌། དགོན་སྡེ་ཁག་ནས་གར་འཆམ་དང༌། མང་ཚོགས་ཡུལ་པ་དང༌། ཆོས་ཞུ་བ་བོད་རིགས་བཅས་ནས་དྭང་བླངས་ཀྱི་གཞས་དང༌། ཞབས་བྲོ་མཆོད་པའི་ཚུལ་དུ་སྤྲོ་འབུལ་ཞུས་གྲུབ་རྗེས། མཆོད་ཕྲེང་གི་བསྟོད་པ་ནས། གཏོར་འབུལ། མཇུག་ཆོག་བཅས་གསུངས།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་སྔ་དྲོ་བདག་བསྐྱེད་བུམ་སྒྲུབ་སོགས་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་རྣམས་གསུངས། གསུང་ཞབས་རྣམས་ནས་སྲུང་མ་དང་བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་གི་འཕྲིན་བསྐུལ་བསྐང་གསོ་བཅས་གསུངས། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་ཆོས་ཞུ་བ་མི་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྣམས་ནས་རང་རང་བློ་ནུས་དང་བསྟུན་ཏེ་ཁས་ལེན་ཞུས་འཐུས་སུ་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཡོངས་རྫོགས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་དང༌། རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མ་གསུང་འཕྲོས་མཚམས་ནས། སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་བཟུང་བ་དང་བཅས་མཇུག་རྫོགས་པར་སྩལ་ཞིང༌། དེ་ནས་སློབ་མ་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་སྦྱིན་བདག་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཆོས་ཚོགས་སོགས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། མཇལ་ཁར་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། འདི་ཉིན་འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སར་བཞུགས་པ་བར་སྐབས་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཞེ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་མཇལ་བཅར་ཞུས།

ཚེས་ ༢༨ སྔ་དྲོ་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་སོགས་གསུང་ཞབས་རྣམས་ནས་སྔ་ཉིན་བཞིན་དང༌། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་དངོས་གཞི་ཉིན་དང་པོ་གསོལ་འདེབས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པའི་བར་སྩལ།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་བོད་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་འཁེལ་བ་དང༌། སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཐོག་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། གསུང་ཞབས་རྣམས་ནས་བསྐང་འཕྲིན་སོགས་སྔ་ཉིན་བཞིན་བསྐྱངས། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་དབང་ཆེན་དངོས་གཞི་བྱིས་པ་ལྟར་འཇུག་པའི་དབང་བདུན་དང༌། ཀུན་རྫོབ་འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་བཞི། ངེས་དོན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་བཞི་པ་ཚིག་དབང་བསྣན་ཏེ་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས། དབང་ཆེན་སྦྱིན་བདག་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་གཙོས་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། འདི་ཉིན་རྒྱ་གར་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་སྦུའུ་ཀྲ་སིང་ (Buta Singh) ཁུལ་དེར་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་པ་གཟིམ་ཆུང་དུ་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོ་ཚེ་སྦྱིན་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་ཆོག་དང་འབྲེལ་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་སྩལ་རྗེས་ཟངས་དཀར་ཡུལ་དགོན་སེར་སྐྱ་མི་མང་སྤྱི་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། སྟག་སྣ་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་མདོ་ལུགས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དང༌། མཇུག་ཏུ་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམ། བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་ལེགས་འབུལ་དངུལ་དངོས་རྣམས་ཟངས་དཀར་སློབ་གྲྭའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གསོལ་རས་སྩལ།

དེ་ནས་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་དུས་འཁོར་དཀྱིལ་འཁོར་མཇལ་ཁ་ཞུས། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་པི་པི་ཐང་གྲོང་ཚོའི་རི་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྐུ་འཁྱུག་ཕེབས་ཐོག སྨྱུང་གནས་ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱག་ནས་སྩལ། དཔའ་དུམ་ཁ་ཆེ་ཡུལ་མི་རྣམས་ནས་གསོལ་སྟོན་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་སོར་འཁོད། རང་རེ་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ཚང་མ་མིའི་རིགས་ཀྱི་མོས་བློ་དང་འཚམས་པའི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་མཁན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པས་འདིར་ཡང་ཁྱེད་ཚོ་ཡུལ་མི་ཕན་ཚུན་འཆམ་མཐུན་གང་ལེགས་ཡོད་པ་ལྟར་ད་དུང་ཕན་ཚུན་ཤེས་རྟོགས་དང་མཐུན་པོ་བྱེད་གལ་སོགས་བྱམས་གཟིགས་བཀའ་སློབ་ནང་ལྷུག་ཏུ་སྩལ། འཕྲལ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཆོག་དང༌། རྡུལ་ཚོན་བུམ་པར་བླུགས་ཏེ་ཀླུ་ལ་གཏད་པའི་ཆོ་ག་མཛད།

ཚེས་ ༣༡ སྔ་དྲོ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ས་གཞིའི་ཐིག་རྗེས་མི་མངོན་པར་ཁྲུས་ཟིན་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དཀྱིལ་འཁོར་སྟེགས་བུའི་དབུས་སུ་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་བཞུགས། རྣམ་གྲྭ་ཆོག་ཞབས་རྣམས་མཐར་འཁོད་དབུ་ཞྭ་བཞེས་ཏེ་ཤིས་བརྗོད་དབྱངས་རོལ་བཅས་དལ་བུར་གསུངས། བསྟན་འབར་མ་དང༌། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གྱིས་མཐའ་བརྒྱན་ཏེ་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དབབ་པ་བཅས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། ས་གནས་དཔའ་དུམ་གྱི་རྒྱ་གར་དམག་དཔོན་འགའ་ཤས་དང༌། ལམ་སྒྲོན་ཚོགས་པའི་ལས་བྱེད། ད་ལམ་གསུང་ཆོས་སྐབས་ལས་བྱེད་ཁག་བཅས་མི་གྲངས་ ༡༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

ད་ལྟའི་ཟངས་དཀར་ཞེས་པའི་ཡུལ་འདིར་སྔ་དུས་རྒྱ་བོད་པཎ་གྲུབ་སྐྱེས་མཆོག་དམ་པ་མང་པོ་ཞབས་བཅགས་ཤིང༌། ཡུལ་ནང་དགོན་པ་བཅུ་གྲངས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང༌། ས་མཐོ་ལམ་འཕྲང་དོག་པས་དགུན་དཔྱིད་ཟླ་དྲུག་ལྷག་ཙམ་ཕྱི་ནང་འགྲུལ་བསྐྱོད་དཀའ་བས་ཆོས་རིག་དཔལ་འབྱོར་སོགས་སྒོ་གང་ས་ནས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅུང་དམན་ཞིང༌། སྐྱེ་བོ་རྣམས་བླ་མ་ལྷ་ལ་དད་འདུན་རྩེ་གཅིག་པ་ཙམ་གྱིས་རང་སོར་དུས་འདའ་བར་བརྟེན་ྋགོང་ས་མཆོག་གདན་ཞུ་གསོལ་བཏབ་ལ་ཕེབས་བགྲོད་མི་བདེ་ཞིང༌། ལྷག་རླུང་ཐལ་རྡུལ་རྟག་ཏུ་ལྡང་བ་སོགས་སྐུ་ངལ་ཁྱད་བསད་ཀྱིས་དེ་སྔོན་ལན་གཅིག་ཞབས་སོར་བཀོད་པའི་ཐོག ད་ལམ་དུས་འཁོར་བཀའ་དབང་སྩལ་སྨིན་བཅས། མདོ་སྔགས་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེ་བསྐོར་བར་མཛད་པས་ཐག་རིང་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱི་རོལ་ནས་ཀྱང་དབེན་ས་ལུང་ཁུག་དེ་ལྟ་བུར་གསུང་གསང་བདུད་རྩིའི་རོ་ལ་སྤྱོད་པའི་དོན་གཉེར་ཅན་དང༌། བརྙན་དཔར་གསར་འཕྲིན་འགོད་བསྐྲུན་མི་སྣ་བཅས་ཀྱང་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་འདུ་འཛོམས་བྱུང་ཞིང༌། མགོན་པོ་མཆོག་ནས་ང་ནི་ལག་པ་མགོ་ཐོག་ཏུ་འཇོག་མཁན་གྱི་བླ་མ་ཞིག་མིན། སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་གོ་བརྡ་སྤྲོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཚང་མས་ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། རྒྱུན་ལྡན་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་དང་འཚེ་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་འཛིན་དགོས་པ། ད་རེས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་བཤད་དེ་ཙམ་མིན་པར་ཡུལ་དགོན་སོ་སོ་ནས་བླ་མ་དགེ་བཤེས་དྲག་གྲས་ཡང་ཡང་གདན་དྲངས་ཏེ་བླང་དོར་སློབ་སྟོན་ཞུས་ན་དགེ་ཕན་ཡོང་ངེས།

གཞན་ཡང་ཕྲུ་གུ་རྣམས་སློབ་གྲྭར་བཏང་སྟེ་ཤེས་ཡོན་གང་ཅི་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས། ཡུལ་ལུང་ཡར་རྒྱས་དང༌། འཚོ་བ་འཕྲོད་བསྟེན་གང་ལེགས་ཡོང་བར་ཐབས་ཤེས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྒུལ་བསྐྱོད་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བར་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཏེ་ཕུན་ཚོགས་སྡེ་བཞིའི་དོན་དང་ལྡན་པ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་དམན་ལ་བརྩེ་བའི་ཐུགས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ཕ་མས་བུ་གཅེས་པར་སྐྱོང་བ་ལས་ལྷག་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་བདེའི་ལམ་ལ་འགོད་པར་མཛད།

དེ་ནས་ཉིན་དགུང་ཆུ་ཚོད་ ༡༢།༣༠ ཐོག་ལ་དྭགས་སླེས་ནས་ཐད་འཕུར་གནམ་གྲུ་ཕེབས་བསུར་འབྱོར། ཆུ་ཚོད་དང་པོའི་ཐོག་གནམ་གྲུར་བཞུགས་ཏེ་སླེས་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་རང་གཞུང་བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་ཨ་ལགས་འཇིགས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་དང༌། འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། ས་གནས་ཀྱི་ཞི་དྲག་དཔོན་རིགས་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུར་མཇལ་དར་འབུལ་བཅར་དང༌། ཕེབས་ལམ་བརྒྱུད་དུ་ཡུལ་མི་དང༌། བོད་མི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་གྲལ་བསྟར་གྱིས་གུས་མཇལ་ཞུས། ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་དགེ་འཕེལ་གླིང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་ལ་དྭགས་རླུང་འཕྲིན་ལས་བྱེད་ནས་དྲི་བ་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣ སྔ་དྲོ་ཞི་བའི་ཚལ་དགེ་འཕེལ་གླིང་ཕོ་བྲང་ནས་ཆོས་ཞུའི་སྦྱིན་བདག་ལ་དྭགས་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ་དང༌། བོད་རིགས་གཉའ་ནང་ནོར་བཟང་ཅན་དད་ལྡན་སྦྱིན་བདག་ཁག་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཞི་བའི་ཚལ་དུས་འཁོར་ལྷ་ཁང་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ས་ཆོག་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད། སྦྱིན་བདག་གྲས་གཏིང་མོ་སྒང་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་མཐར་ཕྱིན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག གསོལ་འབྲས་ཕེབས། ཆོག་ཞབས་རྣམ་གྲྭ་བཅས་ནས་བདག་བསྐྱེད་དང༌། ས་ཆོག་གི་ཞལ་འདོན་རིམ་པ་རྣམས་གསུངས་ཏེ་ཐིག་འདེབས་བར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༤ སྔ་དྲོ་ཞི་བའི་ཚལ་ཕོ་བྲང་མདུན་དུ་ཧིན་བོད་ས་མཚམས་སུ་གནས་སྡོད་དྭང་སློབ་མི་གྲངས་ ༢༠༠ སྐོར་དང༌། འགོ་བྱེད་གྲས་རྒྱ་གར་དམག་དཔོན་ ༣ བཅས་ལ་ཞལ་མཇལ་ཐོག་འཚམས་འདྲི་དང༌། བྱིན་རྟེན་ཕྱག་སྲུང་བཅས་སྩལ། ལ་དྭགས་སླེ་ཚངས་པའི་ནོར་འཛིན་དབང་མོའི་བུ་ཐུབ་བསྟན་བདེ་ལྡན་རྣམ་རྒྱལ་རང་ལོ་ ༤ སོན་པ་སྐྱེ་བ་སྔོན་དྲན་ལྟ་བུའི་གླེང་གཏམ་གསལ་བརྗོད་སྐོར་བླ་མའི་སྐྱེ་སྲིད་ཇི་ཡིན་སྐྱབས་ཞུ་མཇལ་བཅར་ལ་རེ་ཞིག་གྲུབ་མཐའ་གང་འོས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས་ལེགས་དང༌། སྲུང་བྱིན་སྩལ། དེ་ནས་དུས་འཁོར་ལྷ་ཁང་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་ཆོག་གྲུབ་པ་དང༌། ལྕོག་ལམ་སར་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་རྩེད་ཐང་དུ་ལ་དྭགས་ལྷོ་བྱང་གཞིས་ཆགས་བོད་མིའི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གཞིས་སྤྱི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དང༌། བོད་ཁྱིམ་འགན་འཛིན་དགེ་སློང་བློ་བསྟན་གཉིས་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ་ཏེ་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་རྗེས་བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་ནས་གསུང་བཤད་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་དོན་སྐོར་ཉེ་སྔོན་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སུ་དགོངས་འཆར་སྩལ་བའི་ནང་དོན་བཀའ་སློབ་གསལ་རྗེན་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ནང་རྒྱ་མིས་མནར་གཅོད་དང༌། གདུག་རྩུབ་ཡུག་གཅིག་གིས་བོད་མིའི་བསམ་བློར་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་ཐབས་དང༌། གཞོན་པ་ཚོ་ལ་མགོ་སྐོར་བསླུ་བྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འཁྱོག་བཤད་ལོ་ནས་ལོ་སྦྲེལ་ཏེ་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་སྒོ་གང་ས་ནས་གཏོང་ཐབས་བྱས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་བོད་པའི་བསམ་བློ་དེ་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ཐུག་ཡོད་སྟབས་བོད་མིའི་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་གཏོང་མ་ཐུབ་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བདེན་པ་ཟེར་བ་དེ་རིམ་པས་རིམ་པས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་མཐུད་དེ་མཐའ་གསལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་ཁ་ཐུག་ཁ་ཐུག་ལ་བདེན་པ་རྒྱལ་ཟེར་བ་དེ་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་བོད་ནང་གི་གཞིས་ལུས་མི་དམངས་ཡིན་ནའང་འདྲ། བྱེས་འབྱོར་མི་མང་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་རང་བཙན་གྱི་ཐོག་ལ་སྟོབས་ཤུགས་བསྒྲིལ་ཏེ་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ལྟ་ང་ཚོ་སོ་སོའི་ནུས་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་གནས་སྟངས་ཐོག་ནས་རང་བཙན་ཐོབ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ལྡེང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་དམ་མེད། གལ་ཆེ་ཤོས་ཐབས་ཤེས་དེ་དངོས་འབྲེལ་ལག་ཏུ་སོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་མེད་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག ང་ཚོའི་ད་ལྟའི་སྟོབས་ཤུགས་དང༌། རྒྱ་མིའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། རྒྱ་མིའི་ལུང་པ་གནད་ཆེན་པོ་ཆགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱ་མི་ལ་སེམས་ནས་མི་དགའ་ན་ཡང་དཔལ་འབྱོར་དང་དམག་དོན་གནས་སྟངས། རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིར་ངོ་སྲུང་བྱེད་པ་དང༌། བསྟུན་མཁས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོག་རེད། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་པར་བདེན་པ་ཡོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པར་གཏིང་ནས་ཤ་ཚ་ཡོན་ནའང་དོན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་བོད་པའི་སྲིད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཐུབ་མིན་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། དེ་འདྲའི་དགོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཡག་ཉེས་གང་ཡིན་རུང་ཤེས་རྟོགས་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་དུས་དེ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ལ། དེ་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་རྩིས་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་བས་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་རང་བཙན་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཉིས་ནས་རང་བཙན་ཕར་བཞག རང་ཉིད་ཀྱི་མི་རིགས་ཀྱང་བརླག་འགྲོ་རྒྱུའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། དེ་གཉིས་དབར་ངའི་བསམ་པར་མ་ལན་མ་འགྱོད་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་བྱས་ན་དྲན་གྱི་འདུག རང་བཙན་གཙང་མ་ཡོང་རྒྱུ་ཡང་ཁག་པོ་རེད། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བོད་ནང་རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་སྟེ་རང་སྐྱོང་ཞེས་མིང་སྐམ་པོ་ཞིག་ལས་ནང་དོན་ཐག་གཅོད་ཚང་མ་རྒྱ་མིས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མིན་པ། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་དབུ་མའི་ལམ་ཞིག་བཙལ་ན་འགལ་བ་ཡོད་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མི་མང་གིས་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པ་དང༌། སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་འདོན་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགན་འཁྱེར་མཁན་གྱི་ཆ་ནས་སེམས་ཤུགས་དང༌། བསམ་ཚུལ་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས་པར་དངོས་ཡོད་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཇི་ཙམ་སྒྲུབ་ཐུབ་མིན་བལྟས་ཏེ་གོམ་པ་མི་རྒྱག་མཐུ་མེད་རེད། འགན་འཁྱེར་མཁན་གྱི་ཆ་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་གཅིག་དང༌། མི་མང་གི་ཕྱོགས་ནས་སེམས་ཤུགས་ཀྱི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཕྱོགས་གཅིག་ཡོང་གི་རེད། དེ་གཉིས་པོ་ཕྲན་བུ་མི་མཐུན་པ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་རང་བཞིན་གྱིས་ཆགས་རྒྱུ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཁྱེད་རང་ཚོས་གསལ་པོ་ཤེས་པ་བྱས། བསམ་བློ་ཏན་ཏན་བཏང༌། གལ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ད་ལྟ་ངོས་ཀྱིས་བཏོན་པ་དེར་ག་ཚོད་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་འདུག དེ་ལ་དཔག་པའི་ང་རང་ཚོས་ཀྱང་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།’’7jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་ཏེ་བོད་ཁྱིམ་མགྲོན་ཁང་གི་ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཉིན་དགུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༥ སྔ་དྲོ་ཞི་བའི་ཚལ་དགེ་འཕེལ་གླིང་ཕོ་བྲང་ནས་དུས་འཁོར་ལྷ་ཁང་དུ་ཞབས་བཅགས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། ཤེར་སྙིང་སོགས་དབུ་བསྐུལ་མཛད། ཆོས་ཞུ་བ་འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ལ་དྭགས་བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ། སྟག་སྣ་སྤྲུལ་སྐུ། ཁྲིག་སེ་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དང༌། དགེ་བཤེས། དགེ་འདུན། བཙུན་མ། མང་ཚོགས་ཡུལ་པ་དང༌། བོད་རིགས། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བར་ཀུན་སློང་བཅོས་ཚུལ་སྔོན་འགྲོ་གསུང་བཤད་དང༌། དངོས་གཞི་བློ་སྦྱོང་གླང་ཐང་ཚིག་བརྒྱད་མའི་བཤད་ལུང་ཟབ་རྒྱས་སྩལ་གྲུབ་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱན་འགྲེམས་མཛད། དེ་རྗེས་ལ་དྭགས་ལྕོག་ལམ་སར་ (Choglamsar) རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་ནང་པའི་རིག་གནས་མཐོ་སློབ་ཁང་དུ་གདན་ཞུའི་གསོལ་བ་སྔོན་བཏབ་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྣང་གསལ་ཞལ་འབྱེད་ཀྱིས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་དགོན་སྐོར་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ།

དེ་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང༌། བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་དབུ་ཚུགས། སྦྱིན་བདག་ཐུབ་བསྟན་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་ཟབ་རྒྱས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དང༌། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་སོགས་ལྷག་ལྷའི་གཟུངས་སྔགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ། སྦྱིན་བདག་གཉའ་ནང་ནོར་བུ་བཟང་པོ་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། དེ་རྗེས་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་མཛད། མང་ཚོགས་རྣམས་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་མཇལ་ཁར་བཏང༌།

ལ་དྭགས་བ་ཀུ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། སྟག་སྣ་སྤྲུལ་སྐུ། གཞིས་འགོ་དང་ལས་བྱེད་དང༌། རྐང་བགྲོད་ཀྱིས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཆེད་བསྐྱོད་བཅས་མི་གྲངས་ ༤༡ ལ་མཇལ་ཁའི་ཐོག་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་བླངས་པར་ལེགས་གསོལ་དང༌། ཕྱིན་ཆད་བྱེད་ཕྱོགས་ཀྱང་བོད་མིས་ཆེད་སྐུལ་མ་ཡིན་པར་ཁྱེད་ཚོས་རང་མོས་ཀྱིས་བྱས་ན་ཁྱད་ནུས་ཆེ་ཐོན་ཡོང་ངེས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་དང་བྱིན་སྲུང་བཅས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ལ་དྭགས་གཞིས་ཆགས་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་དང༌། བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་གསར་རྙིང་བསྡོམས་མི་གྲངས་ ༤༠ སྐོར་མཇལ་བཅར་ལ་བོད་དོན་སྐོར་དགོངས་འཆར་གྲོས་གཞིའི་སྙིང་དོན་བཀའ་སློབ་དང་བྱིན་སྲུང་སྩལ། ཕོ་བྲང་ཁོར་ཡུག་སྐོར་སྲུང་རྒྱ་གར་དམག་མི་དང༌། དྭང་སློབ། ཆུ་གློག་ཞབས་ཞུ། མ་བྱན་སོགས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བྱིན་སྲུང་སྩལ། དུས་འཁོར་ལྷ་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་གསུང་ཞབས་རྣམས་དང་བཅས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཆོག་མཛད་དེ་རྡུལ་ཚོན་བུམ་པར་བླུགས་ཏེ་ཉེ་འགྲམ་གཞུང་ཆུར་ཀླུ་ལ་གཏད་པའི་ཆོ་ག་མཛད། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ས་གཞིའི་ཐིག་རྗེས་མི་མངོན་པར་ཁྲུས་ཟིན་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་བཞུགས། ཆོག་གྲྭ་རྣམས་མཐར་འཁོད། དབུ་ཞྭ་བཞེས་ཏེ་ཤིས་བརྗོད་དབྱངས་རོལ་དང་བཅས་གསུངས། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གྱིས་མཐའ་བརྒྱན་ཏེ་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་ཆེན་ལེགས་པར་གྲུབ།

ཚེས་ ༨ སྔ་དྲོ་ཞི་བའི་ཚལ་དགེ་འཕེལ་གླིང་ཕོ་བྲང་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་ལ་དྭགས་པ་པིན་ཀྲོའོ་ནས་གསོལ་བཏབ་བཞིན་མཆོད་རྟེན་ལ་རབ་གནས་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་ཏེ་ཕེབས་ལམ་དུ་འབྲི་གུང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བླ་མ་གཡུ་རུའི་མགྲོན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་རྗེས་དཀར་དཀྱིལ་དུ་ཕེབས་འབྱོར་བཞུགས་ཞག་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༩ སྔ་དྲོ་དཀར་འཁྱིལ་ནས་སྦ་ཌོར་དགོང་མོ་ཕེབས་འབྱོར་བཞུགས་ཞག་བསྐྱངས། འདི་ཉིན་ཕེབས་ཐག་རིང་བ་སྐུ་ངལ་ཆེ་ཙམ་བྱུང༌། ཚེས་ ༡༠ སྔ་དྲོ་སྦ་ཌོར་ནས་འཇའ་མུ་བརྒྱུད་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲིར་ཕེབས་འབྱོར་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་དང༌། རང་གཞུང་གི་ཕེབས་འཁོར་ཕེབས་བསུར་ཆེད་འབྱོར་ལྟར་ཕེབས་འཁོར་བརྗེ་ལེན་བསྐྱངས་ཏེ་དྷ་རམ་ས་ལ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་པད་བདེ་བར་བཀོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཤི་རི་ན་གྷར་དུ་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོ་གནས་སྡོད་བྱེད་སའི་ས་ཁང་དཀའ་ངལ་སྐོར་ཐུགས་ཞིབ་གྱུར་པའི་གནས་ཚུལ་མངའ་སྡེའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་ (Dr. Faroop Abdullah) མཆོག་ལ་བཀའ་ཡིག་གཅིག་སྩལ་བའི་ནང༌།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

སི་རི་ན་སྒར་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོའི་ས་ཁང་སྐོར་ལ་རེ་སྐུལ་ཐུང་ཙམ་ཞུ་རྒྱུར། ངོས་རང་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོའི་སྡོད་གནས་ཁག་ལ་ཕྱོགས་བསྐྱོད་བྱེད་སྐབས་དང་བསྟུན་གང་ཉིད་ནས་མི་འགྲོ་ཆེད་གཏོང་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལྟའི་ཆར། དེར་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བ་ཚོར་ས་ཁང་སྐོར་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཚུལ་ཞུ་གཏུགས་བྱེད་བཞིན་འདུག་པ་ལྟར། ངོས་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་ལ་ཞུ་གཏུགས་དགོས་མངགས་བྱས་ཡོད་ན། གང་ཉིད་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ལ་ཁོང་ཚོར་ཕན་གྲོགས་ཡོང་བའི་བཀོད་ཁྱབ་གནང་སྐྱོང་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གུས་བཏུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཞེས་སྩལ།

༣༽ཌལ་ལ་ཧའོ་སེར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༨ སྔ་དྲོ་ྋགོང་སྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཌལ་ཧོར་དུ་བོད་གཞུང་གཏན་སློབ་ཁང་བཙུགས་ནས་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་གདན་ཞུ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཌ་ལ་ཧའོ་སེར་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་རྒྱ་བོད་སློབ་སྤྱི་དང༌། བཟོ་འགོ་བདེ་དོན། བླ་སྤྲུལ། དགེ་སློབ་མང་ཚོགས་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཟབ་རྒྱས་དང༌། སར་ཀ་ཀྲི་ཧའོ་སེར་ (Circuit House) གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་གསོལ་འབྲས་དང༌། སློབ་སྤྱི་བློ་བཟང་ཚེ་བརྟན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། རྒྱ་གར་སློབ་སྤྱི་དང་བདེ་དོན་སྐལ་བཟང་གཡུ་སྒྲོན་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ།

ཕྱི་ཉིན་ཌལ་ཧོར་དགེ་སློབ་རྣམས་དང༌། མི་མང་བཅས་ནས་རུ་བསྟར་བསྒྲིགས་ཏེ་ཕེབས་བསུ་དང༌། སྤྱན་རྒྱས་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་བོད་གཞུང་གཏན་སློབ་བཙུགས་ནས་ལོ་ ༢༥ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོའི་སྡིངས་ཆར་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་རྒྱ་བོད་སློབ་གྲྭ་ཁག་ནས་གུས་འདུད་རུ་སྒྲིག་དང༌། ལུས་རྩལ་གཟིགས་འབུལ། དེ་རྗེས་རྒྱ་བོད་སློབ་སྤྱི་དང༌། བོད་སློབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཚབ། ས་གནས་བཟོ་འགོ་བདེ་དོན་བཅས་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། རང་གཞུང་བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་གྱིས་གསུང་བཤད་དང༌། སྐུ་བཅར་བཀའ་བློན་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་ནས་དབྱིན་སྐད་ཐོག་གསུང་བཤད་བཅས་རིམ་བཞིན་ཟིན་རྗེས་ཌལ་ཧོར་བོད་གཞུང་སློབ་གྲྭ་དང༌། ས་གནས་གྲོང་སྡེ་འཛིན་སྐྱོང་སོ་སོ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་ལམ་ཞུས། རྒྱ་བོད་སློབ་གྲྭ་བའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་འཁྲབ་སྟོན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘རང་རེ་རང་ཡུལ་ཤོར་ཏེ་གཞན་ཡུལ་དུ་གནས་སྐབས་འདིར་གཞི་རྩའི་གྲུབ་འབྲས་གང་ལེགས་བྱུང་ཞིང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་མང་ཚང་མས་རང་རེར་ཕན་གྲོགས་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད། འཕགས་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འདི་དཔལ་འབྱོར་ཙམ་མིན་པར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་སྔོན་ནས་རིག་གཞུང་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་དགེ་རྒན་དགེ་ཕྲུག་གི་འབྲེལ་བ་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་མཐུན་ཟབ་བྱེད་དགོས། རང་གཞན་ཚང་མ་བདེ་བ་འདོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་སྲོག་ཆགས་འབུ་སྲིན་ཚུན་ཆད་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཞིང༌། བདེ་བའི་རྒྱུ་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་གཅིག་པུས་ཐག་གཅོད་མི་ཐུབ་པར་ནང་སེམས་ཀྱི་ཡར་བསྐྱེད་ངེས་པར་དགོས་པ་ཡོངས་ཁྱབ་མཐོང་ཆོས་ལྟར་ཕྱི་ནང་ཡར་རྒྱས་ཟུང་སྦྲེལ་བྱུང་ན་ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་དེ་ཡང་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕན་བདེར་སྤྱོད་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན་འདིར་རང་གཞན་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་གཞོན་སྐྱེས་སློབ་གྲྭ་བ་ཚོ་ཤེས་བྱ་སློབ་སྦྱོང་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། གཞན་ལ་ཕན་སེམས་དང༌། ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་རྨང་གཞིར་བཞག་པའི་གོམས་གཤིས་འཇགས་ན་སློབ་སྦྱོང་བྱས་འབྲས་རང་གཞན་ཕན་བདེར་འགོད་ཐུབ་པ་མི་ལུས་དོན་ལྡན་ཡོང་ངེས། རང་རེ་བོད་དོན་ཐོག་གཞིས་ལུས་མི་མང་ནས་རང་སྲོག་བློས་བཏང་གིས་སེམས་ཤུགས་ཧ་ལས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱས་ཡོད། རང་རེ་བཙན་བྱོལ་བ་ཚོས་ཀྱང་ད་ཕན་གང་ཡོང་བྱེད་མུས་ལྟར་ད་དུང་འཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཀྱིས་ཧུར་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་སོགས་བཀའ་སློབ་ནན་ཅན་སྩལ་ཏེ་མཛད་སྒོའི་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་པར་གྲུབ།

དེ་ནས་ཉིན་དགུང་ལྗགས་སྨིན་རྗེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་འབྲེལ་ཆོས་ཞུ་པ་རྒྱུད་སྟོད་མཁན་ཟུར་ཕུ་ཁང་སྤང་གོང་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ཏྲེ་ཧོར་སྤང་ནང་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་དགེ་འདུན། སློབ་གྲྭའི་དགེ་སློབ། བཟོ་ལས་མང་ཚོགས་བཅས་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་སྐོར་ལ་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་བཤད་ལུང་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་བར་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དབང་གི་སྟ་གོན་ལེགས་པར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོ་གཏན་སློབ་སློབ་གྲྭར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དཔལ་མོ་ལུགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་དང་འབྲེལ་རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པའི་བཀའ་དབང་དང༌། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་བཤད་ལུང་ལེགས་པར་སྩལ། ཌལ་ཧོར་བོད་རིགས་སློབ་སྤྱི་དང༌། བདེ་དོན་བཟོ་འགོ་གཉིས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་ཆོས་འབྲེལ་ཞུ་མི་སྒོ་མང་དགེ་སློང་བློ་གྲོས་འཇམ་དབྱངས་བཅས་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། མཇུག་ཏུ་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་མཛད། དེ་ནས་ཌལ་ཧོར་སློབ་གྲྭ་དང༌། བཟོ་གྲྭའི་ཁོངས་ནས་ཕེབས་སྒྲིག་ཞབས་ཞུ་བ་མི་གྲངས་ ༢༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང་བྱིན་སྲུང་དང༌། སློབ་གྲྭའི་ཚན་རིག་སློབ་སྦྱོང་འཛིན་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར། མཆོད་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་ཕྱག་ནས། བདེ་དོན་ཡིག་ཚང་རུམ་གདན་བཟོ་གྲྭ་མ་ལག་བཅས་པར་གཟིགས་སྐོར་ཕྱག་ནས་སྩལ་ཏེ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་རྒྱུན་གྱི་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང་ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་རྣམས་མཇལ་བཅར་བཀའ་སློབ་སོགས་གནང་སྒོ་ཁག་རུ་འཛིང་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཁྲོད། ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་རྒྱ་གར་སློབ་དཔོན་རྣམ་པས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་བཀའ་དབང་གི་བདག་བསྐྱེད་དང་སྔོན་འགྲོ་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་ཞུ་བར་ལེགས་སྦྱར་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་གི་པཎྜི་ཏ་རཱམཤ྄ཀངརཏྲྀཔཱཋཱི་ (Pandit Ram Shankar Tripathi) དང༌། གསུང་བསྒྱུར་གྲྭ་བློ་བཟང་ནོར་བུ་ཤསྟྲི། མཐོ་སློབ་ཁུ་ནུ་བ་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ། རྡ་ས་རིགས་ལམ་སློབ་ཐོན་ལྷག་རྡོར། རྣམ་གྲྭ་ཆོག་ཞབས་བཅས་བཅར་ཏེ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ས་ཆོག་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བཀའ་ཤག་སྙན་སེང་གནང་ལམ་ལྟར་སྐབས་བཅུ་པའི་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་གཉིས་གསར་མཇལ་དམ་འབུལ་དང་ཆབས་ཅིག་སྤྱི་འཐུས་བྱིངས་ཀྱང་མཛད་སྒོར་བཅར་དགོས་དང་གསར་མཇལ་ཞུ་འཐུས་བཀའ་འཁྲོལ་བཞིན་བཀའ་བློན་ངོ་བཞུགས་གོང་གསལ་རྣམས་ཕྱག་དབང་ཞུས་སྩལ། གྲལ་ལ་འཁོད། ད་ལམ་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ཆེད་བཅར་རྒྱ་གར་བ་འཇན་ཏ་ (Janata Party) ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་ཨེསེ་པི་མལ་ཝི་ཡ་དང༌། བུད་མེད་སན་ཇི་ཏ་མལ་ཝི་ཡ། ལྡི་ལི་ནེ་ཧ་རུ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་མཁས་དབང་སྤ་རིམལ་ཀེ་དྷ་རྡ་སེ། རྗེ་བྷི་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་གསུམ། གཞན་ཡང་གསར་འགོད་པ་མི་གྲངས་ ༡༠ སྐོར་བཅས་གྲལ་ལ་འཁོད། དེ་འཕྲལ་རྙིང་མའི་སྤྱི་འཐུས་ནུབ་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོ་ཚོགས་གཙོ་དང༌། མདོ་སྟོད་སྤྱི་འཐུས་དོན་ཡོད་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་དམ་འབུལ་ཞུས།

མུ་མཐུད་སྤྱི་འཐུས་བྱིངས་མཇལ་བཅར་གྲལ་ལ་འཁོད་མཚམས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་འགན་ཁུར་དང༌། བོད་མང་གཙོ་གཞུང་དམངས་ཀྱི་གནས་སྟངས། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་བྱེད་ཕྱོགས་སོགས་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་སྩལ་དོན། ‘‘ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད། དེ་རིང་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་སྟངས་སྐོར་ལ་གྲོས་ཞིབ་ཅིག་བྱས་ན་སྙམ་བྱུང༌། སྐབས་རེ་རན་མ་རན་གྱི་དཀའ་ངལ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱི་འདུག བར་ལམ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་ཉམས་མྱོང་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ཏེ་དེ་གཞི་ལ་གཞག་ནས་ད་དུང་འོས་བསྡུ་སྟངས་དང༌། བྱེད་སྟངས་སྐོར་ལ་ལེགས་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་ག་རེ་འདུག

གང་དགའ་ཅི་ལེགས་ཀྱིས་འདི་སྐོར་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཟུར་འཛུགས་བྱེད་དགོས་ཀྱང་བཙུགས་ཏེ་གོ་བསྡུར་བྱས་ནས་མ་འོངས་བར་སྤྱི་འཐུས་བསྐོ་བཞག་སྐབས་དཀའ་ངལ་ཉུང་ཙམ་ལས་མི་ཡོང་བ་ཞིག་དང༌། མདོ་དོན་སྙིང་བོར་དམངས་གཙོ་དངོས་གནས་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པ་འདི་གཞི་ལ་བཞག་ནས་བྱེད་ཕྱོགས་དེ་ལག་ལེན་འཁེལ་བ་དང༌། སྟབས་བདཻ་བ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག ཡང་སྐབས་རེ་ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ། དེ་སྒྲིག་གཞི་དང་མཐུན་གྱི་མི་འདུག་ཅེས་བཤད་ཡས་ཤིག་ཡོད། སྒྲིག་གཞི་མིས་བཟོས་པ་རེད། མིས་ལག་ལེན་འགེལ་དུས་མ་རན་པ་ཞིག་ཡོད་ན། མིས་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་རྒྱུ་མ་གཏོགས་མེད། འདིར་བསམ་བློ་གཅིག་གཏོང་རྒྱུ་མེད་དམ་སྙམ་པ་དོན་ཚན་གཅིག་བྱས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རྙོག་གྲ་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ང་ཚོའི་རྩ་བའི་ལས་ཀ་རྣམས་བསམ་པ་རྣམ་དག་དང་ངོ་ལྐོག་མེད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། གླེང་རྙོག་ཕྲན་བུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཤད་སྦྱངས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ལས་ཀ་སྦུག་ལ་གནོང་དགོས་བ་ཞིག་ཡོད་ན། བསམ་ཚུལ་རིང་ཐུང་ཡོང་བའི་སྐབས་ལ་བཀབ་མ་ཐུབ་པའི་སེམས་ཁྲལ་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་བ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། ང་ཚོའི་རྩ་བའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དངོས་གནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཅིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དུས། དེ་འདྲའི་ངོ་ལྐོག་བྱེད་དགོས་པ་མེད། དེར་བརྟེན་གནས་ཚུལ་ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུ་ལྷག་ཡོང་སྐབས་ཤད་སྦྱངས་ཅི་ཙམ་མང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་རྩ་བའི་གནས་ཚུལ་གསལ་དུ་འགྲོ་བའི་སྤོབས་པ་ཞིག་ང་ཚོར་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བཀའ་བློན་ཚོ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོ་འདིར་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་བཙན་བྱོལ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགན་འཁུར་མཁན་ཡོད་ན་མེད་ན་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཆགས་ཡོད་པས་གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་ན་སྐབས་རེ་བློ་ཡངས་ཡོང་གི་འདུག ངོས་མ་ཤི་བར་ཕལ་ཆེརྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་སྐམ་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་མུར་སྡོད་མདོག་ཁ་བོ་རེད། རྩ་བའི་མི་དམངས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་བཟོས་པ་འདི་སྲ་ཐག་ཐག་ཅིག་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་མཚམས་ནས་ཁུངས་མ་འཁྱོལ་བྱེད་ཡས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འཕྲལ་སེལ་གླ་བའི་འདུ་ཤེས་བྱས་ཏེ་ཞོགས་པ་ནས་ཆུ་ཚོད་བདུན་བརྒྱད་ཅིག་ལས་ཁུངས་ནང་མ་བསྡད་པར་འགྲིག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་མ་གཏོགས་དོ་བདག་ངོ་མའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་སེམས་ནང་གི་སྤྱི་དོན་གྱི་ནད་ཚ་དང༌། སྒལ་བར་རྡོག་ཁྲེས་ཡོད་སྙམ་པའི་བློ་ཞིག་མེད་པ་ཆགས་ན་གང་ཙམ་ག་ལེ་ག་ལེར་གྲ་མ་འགྲིག་ཐོན་མི་ཡོང་ངམ་བསམས་ནས་ཏོག་ཙམ་ཞེད་ཀྱི་འདུག ངོས་ཀྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་གང་ཡང་མིན། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་བཤད་ན་དེ་འདྲ་ཞིག་འདུག’’ ཅེས་སྩལ།

ཚོགས་གཙོ་གཉིས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། གཡོགས་དར་ནང་མཛོད་རེ་སྩལ་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ། དེ་འཕྲལ་རྒྱ་གར་བ་འཇན་ཏ་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སོགས་གོང་གསལ་རྣམས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བཅས་མཉམ་དུ་མཇལ་བཅར་དང་སྐུ་དཔར་ལྷན་སྒྲོན་ཞུས། དེ་ནས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་བྲི་བཞེངས་གྲུབ་པ་དང༌། དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱན་འགྲེམས་སོགས་མཛད།

དེ་ནས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་འཕགས་ལུགས་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་གི་སྟ་གོན་སྒྲུབ་ཆོག་དང་བཀའ་དབང་གི་སྒྲུབ་ཞག དབང་དངོས་གཞི་བཅས་རིམ་པ་ལེགས་པར་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང༌། དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཆོག་དང་ཀླུ་ཆོག་མཛད་དེ་རྡུལ་ཚོན་སྦག་སུ་ན་ (Bhagsu Nath) དང༌། ཀང་ར་ཆུ་རྫིང་ལ་བཤམས། དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་རྗེས་མི་མངོན་པར་ཁྲུས་ཟིན་པ་དང༌། ཤིས་བརྗོད་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐའ་བརྒྱན་པ་བཅས་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གཙང་ལེགས་པར་སྩལ།

༤༽མ་ན་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༩ སྔ་དྲོ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་བོད་མི་གནས་སྡོད་ཁག་ནས་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་ཞལ་མཇལ་དང༌། ས་གནས་བདེ་དོན་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་པའི་ཚོགས་གཙོ་སོགས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་བཅས་མ་ན་ལི་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

མ་ན་ལིར་ཉིན་གྲངས་དགུའི་རིང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་གསུང་ཆོས་གནང་ཡུལ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། མ་ན་ལི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག ཆོས་ཞུ་བ་བློ་གླིང་སླེ་ལུང་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། དྭགས་གྲྭ་གུ་རུ་སྤྲུལ་སྐུ། སེར་བྱེས་ཀེའུ་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས། གྲྭ་བཙུན། ལ་དྭགས། སྤི་ཏི། གར་ཞ། ཁུ་ནུ། མུ་ཁུམ་པ། བོད་རིགས། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་སུམ་སྟོང་སྐོར་བཅར་འཛོམས་ལ་དཔལ་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་གསུང་ཐར་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་གྱི་བཀའ་ཁྲིད་སྩལ། ཧིན་རྡུ་དང་དབྱིན་ཇིའི་ཐོག་གསུང་སྒྱུར་ཞུ་མི་ཁག་གཉིས་ནས་སྐབས་འཕྲལ་གསུང་སྒྱུར་ཞུས།

ཚེས་ ༡༨ སྔ་དྲོ་མ་ན་ལིར་བཞུགས་ཡུན་རིང་ལོ་ལྟར་གསོལ་འོ་འབུལ་མི་གར་ཞ་བ་མ་རྒན་དང༌། བུ་མོ་མ་མས་མཇལ་བཅར་རྗེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས། ཉིན་དགུང་སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་བཟུང་བ་དང༌། གསུང་མཚམས་ནས་མུ་མཐུད་ཐར་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་གྱི་བཀའ་ཁྲིད་མཇུག་རྫོགས་པར་སྩལ་གྲུབ་པ་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་དཔལ་མོ་ལུགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་སྟ་གོན་དང༌། གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་རྒྱ་གར་ཁམས་པའི་ཁོངས་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

ཕྱི་ཉིན་མ་ན་ལིར་རྒྱ་གར་ཁམས་པ་ཐུན་མོང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦ ཐོག་སྒྲོལ་དཀར་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བཀའ་དབང་དང༌། སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་སྦྱིན་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་སྩལ། དེ་རྗེས་མདོ་ལུགས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་དང་འབྲེལ་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམ་ཞུས།

གཞན་ཡང་གར་ཞ་སྐྱིད་ལུང་ (Keylong) སློབ་གྲྭའི་མིང་ཐོག་ནས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ནང་པའི་རིག་གཞུང་དང༌། བཟོ་རིག་པའི་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་སྒོ་དབྱེའི་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་དང་ཤིས་བརྗོད་དང་ཚོགས་འདུའི་བརྗོད་གཞི་སོགས་རིམ་ཞུས་རྗེས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་སྙིང་དོན་དུ། ‘‘དེང་ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཕྱོགས་ནས་ཤར་ཕྱོགས་པའི་ལྟ་བ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ལྟ་བར་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཞིང༌། རང་རེ་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་པ་ཚོས་རང་ངོས་ནས་བློ་རྩལ་ཟབ་དཀྱེལ་དགོས་པ་མ་ཟད། ད་རེས་ཁྱེད་ཚོ་བགྲོ་གླེང་སྐབས་ཕན་བདེའི་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཐུབ་པའི་གོ་བསྡུར་གང་ལེགས་བྱེད་གལ་’’སོགས་སྩལ་ཏེ་མ་ན་ལི་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཅོན་རྡ་ར་དང་སྦིར་གཞིས་འགོ་བདེ་དོན་སློབ་ཕྲུག་བཅས་བོད་མི་ཕེབས་བསུ་གུས་མཇལ་གྲལ་བསྟར་ལ་ཕེབས་འཁོར་ལས་བཤོལ་ཏེ་ཞབས་ཐང་མར་ཞལ་མཇལ་སྩལ་བ་སོགས་མཁས་པ་རྣམས་མགུ་བ་སྐྱེས་པའི་རྣམ་ཐར་སྐྱོང་བཞིན་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཞབས་འཁོད།

སྤུར་རྒྱལ་གདུང་རབས་མུ་ཏིག་དཀར་པོའི་ཕྲེང༌།།

འཛིན་པའི་སྣང་བ་བརྟས་པའི་ལ་དྭགས་ཀྱི།།

ཆེར་གཏོགས་ཟངས་དཀར་སྐྱིད་པའི་སྨན་ལྗོངས་སུ།།

དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་སྩལ།།

དེ་ཚེ་ལྷ་མི་སྤྲོ་བའི་སྐོར་བྲོའི་དབྱངས།།

ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་ཚོགས་བརྒལ་བྱས་ཏེ།།

འཆི་མེད་གྲོང་དུ་འཕུར་ཞེས་ལེགས་བྲིས་བུས།།

འཚབ་འཚུབ་ཚངས་པའི་སྙན་དུ་གསོལ་ལ་བྲེལ།།

ད་དུང་ཁ་བའི་མདངས་དང་ཉེར་བསྡེབས་པའི།།

ཡུལ་དེའི་འགྲོ་རྣམས་མི་ཕྱེད་དད་པའི་ལྟོར།།

སྣ་ཚོགས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་ནོར་བུའི་ཟོང༌།།

གཏེར་དུ་སྦས་པའི་རྣམ་ཐར་དཀར་པོ་བསྐྲུན།།

གཞན་ཡང་ཌལ་ཧོར་དང་ནི་མ་ན་ལིར།།

ཞབས་ཟུང་བཀོད་དེ་ཟབ་གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ།།

ཡང་ཡང་བསྒྲགས་པའི་ཕུན་ཚོགས་དཔལ་ཡོན་ཆེ།།

དད་ལྡན་དད་པའི་གསོས་སུ་ཅིར་ཡང་སྨིན།།

7 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༥༢༨ ནས་ ༥༥༠ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་བཞི་པ།

རྒྱལ་ཁབ་བཞི་དང་ས་གནས་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར། ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པའི་མཛད་སྒོ་སོགས།

༡༽ཡོ་རོབ་བྱང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་བཞི་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་དེང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་རང་དབང་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བའི་གཞི་རྩ་གཅིག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུལ་རྒྱུན་བཟང་པོའི་ཡ་རབས་ལྟ་སྤྱོད་ལ་ཐུག་པ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཉིན་བཞིན་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པར་བརྟེན་ཡོ་རོབ་བྱང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཧཕིན་ལན་ཌ་ (Finland) དང༌། ཌན་མག ནོར་ཝེ། སུའེ་ཌེན (Sweden) བཅས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། རིག་གཞུང་གི་ཚོགས་པ་ཁག་ནས་གསོལ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཏབ་པ་བཞིན་སྤྱི་ནོརྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཆིབས་ཞབས་སྐུ་འཁོར་བཅས་ཞོགས་པ་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་ཅན་རྡི་སྒར་བརྒྱུད་ལྡི་ལི་ཕེབས་འབྱོར་གནང༌།

ཕྱི་ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ནུབ་འཇར་མན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཕེ་རིང་ཕུར་ (Frankfurt) བརྒྱུད་ཧཕིན་ལན་ཌའི་རྒྱལ་ས་ཧལ་སིན་ཁེར་ (Helsinki) ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གནམ་ཐང་དུ་ས་གནས་དཔོན་རིགས་དང༌། རྒྱལ་གར་གཞུང་ཚབ་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཤིང༌། དེ་གར་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གསར་འགོད་པ་བཅར་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་གྱི་དགོངས་གཞི་དང༌། དེ་མིན་གནད་དོན་གལ་ཆེ་བ་མང་པོའི་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ‘‘རྒྱ་ནག་དང་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུ་འདི་བཞིན་གཟའ་འཁོར་གཉིས་ནང་ཚུན་གཞི་རྐང་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་འདིང་རྒྱུར་གཏན་ཁེལ་ཟིན་པ་དང༌། དུས་ཚོད་དེའི་ནང་ཕྱོགས་གཉིས་གོ་བསྡུར་བྱེད་པའི་གཅིག་བསྡུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཐོན་ཐུབ་རྒྱུར་ངོས་ནས་རེ་འདོད་ཡོད་ཅེས་དང༌། ཡང་གསུངས་དོན། བོད་དོན་སྐོར་འཕྲལ་དུ་ཐག་ཆོད་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་མེད་པར་ ༡༩༤༩ ལོར་རྒྱ་ནག་གིས་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་དབང་བསྒྱུར་བྱས་སྟབས་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་ནང་ཐག་གཅོད་བཟང་པོ་གང་ཡང་ཡོང་མི་སྲིད་པ་དང༌། དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་སྟབས་དོན་གནད་དེ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པར་དུས་ཡུན་གང་འཚམས་ཤིག་དགོས་ངེས་རེད།’’ ཅེས་གསུངས།

ཧཕིན་ལན་ཌ་ (Finland) བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཚོགས་པའི་ཕེབས་བསུའི་ཚོགས་འདུ་གྲ་རྒྱས་ཤིག་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་སར་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་དང་བཅས་པར་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་དང༌། ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གྱི་གསུང་བཤད་སྩལ་ཞིང༌། གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་གནང་བའི་ཐོག་གསར་འགོད་པ་ཚོས་དེང་སང་གི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། ལྷག་པར་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་དང༌། གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་འཕྲད། དེ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ཨང་དང་པོ་གཉིས་ལ་དམིགས་བསལ་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་གི་གོ་སྐབས་སྩལ་བ་མ་ཟད། ཡེ་ཤུ་ལྷ་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ལམ་གཏོང་བའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཞུགས།

ཡང་རོ་སི་ཀོ་ཤན་དགོན་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་ཆོས་སྩལ། སྤོར་ནི་ཡ་ཞེས་པའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་ཏེ་ཚན་རིག་པ་དང་བརྙན་འཕྲིན་གསར་འགོད་པ་སོགས་ལ་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་གནང་བ་བཅས་ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱལ་ཁབ་དེར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་ད་རེས་ཐོག་མ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་གའི་སྲིད་འཛིན་རྒྱ་ནག་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་པ་དང་སྐབས་འཁེལ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་དེའི་ནངྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་དང་བོད་དོན་སྐོར་སོགས་གཞུང་གི་རླུང་འཕྲིན་དང༌། བརྙན་འཕྲིན། ཚགས་པར་སོགས་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་གནང་བ་དང༌། ཕྱི་ནང་མི་མང་ཚང་མས་དད་གུས་ཆེན་པོ་ཞུས་པ་བཅས་གཟུར་གནས་དགྱེས་པའི་རྣམ་ཐར་བསྐྱངས་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཌན་མག་གི་རྒྱལ་ས་ཀོ་པན་གྷན་ (Copenhagen) དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར། ཌན་མག་ཏུ་ཉིན་བཞི་བཞུགས་རིང་གསར་འགོད་པ་ཁག་ལ་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་དང༌། ཁུལ་དེར་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་གསར་འགོད་པ་ཁག་དང་གཞུང་གི་རླུང་འཕྲིན་གསར་འགོད་པ་བཅས་ཀྱིས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་དེར་ཕེབས་ཏེ་དྲི་བ་ཁག་ལ་ལན་འདེབས། ཚོགས་འདུ་ཞིག་གི་ཐོག་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་སྐོར་བཀའ་མོལ་གསུང་བཤད་སྩལ་བར་ཚོགས་ཁང་གཞི་ཁྱོན་ལས་བརྒལ་བའི་མི་མང་ཁྱོན་ཆེ་བཅར་བར་བརྟེན་དེ་ཉིན་མི་མང་ཉིས་སྟོང་སྐོར་ལས་མ་ཤོང་བས། ཕྱི་ཉིན་ཚོགས་ཁང་ཆེ་བ་ཞིག་སླར་ཡང་མི་མང་བཞི་སྟོང་སྐོར་ལ་ཆིག་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་གྱི་འགན་ཁུར་འདུ་ཤེས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་ཞེས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་བར་ཚོགས་རྭ་ཡོངས་ནས་དམིགས་བསལ་དགའ་མགུའི་རྣམ་པ་མཚོན་ཆེད་ཡར་ལངས་ནས་ཐལ་མོ་ཡུན་རིང་བརྡབས། དགོང་དྲོ་ཌན་མག་བོད་དོན་ཚོགས་པའི་གུས་བསུའི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་ཏེ་གསུང་གླེང་འདོད་ཁེངས་གནང༌།

དེ་ནས་ཌན་མག་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་སྡེ་ཚན་གྱི་འཐུས་མི་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་མཛའ་བརྩེའི་གསུང་གླེང་དང་ནུལ་སྦོར་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཚན་རིག་པ་ཁག་ཅིག་དང་ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་སྐོར་བཀའ་བསྡུར། གྲོང་ཁྱེར་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོར་ཕྱི་སྲིད་སྡེ་ཚན་གྱི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་བོད་ཀྱི་ད་ལྟའི་དཀའ་ངལ་དང་མ་འོངས་པའི་གནས་སྟངས་ཞེས་པའི་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་8jམཆན།སྩལ།

ཡང་པན་གྷན་ (Copenhagen) གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཀོ་པན་གྷན་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་ཤར་ཕྱོགས་མཚོ་གླིང་གི་རིག་གཞུང་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཤར་གླིང་ཚོགས་པའི་མཁས་པ་ཁག་གཅིག་ལ་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་མོལ་སྩལ་རྗེས་དགོང་དྲོ་ས་གནས་ཀྱི་མི་དྲག་མཁས་དབང་སོགས་ལ་མཇལ་མོལ་གསུང་གླེང་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༥ ཉིན་ཌན་མག་ནས་ནོར་ཝེའི་རྒྱལ་ས་ཨོ་སོ་ལོར་ (Oslo) ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་དང་ཕེབས་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་འཐུས་མི་སོགས་ཆོས་སྲིད་དབུ་ཁྲིད་རྣམས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། ཉིན་གུང་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སུ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ།

ནོར་ཝེར་ཉིན་གྲངས་བཞི་བཞུགས་རིང༌། ནོར་ཝེའི་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ནས་གདན་ཞུས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པའི་གསུང་ལན་བརྙན་འཕྲིན་ངོ་མ་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བསྟན་པ་དང༌། ནོར་ཝེ་ཚན་རིག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་ཚན་རིག་པ་ཚོ་ལྷན་དུ་རང་བྱུང་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ལས་འགན་ཞེས་པའི་ཐོག་བཀའ་བསྡུར། གཞན་ཡང་སྔོན་འཆར་ནོར་ཝེ་གྲོས་ཚོགས་ཕྱི་སྲིད་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་སོགས་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་རུང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་འགོག་རྐྱེན་བཟོས་སྟབས་ཁོང་ཚོས་དགོངས་སེལ་དང་འབྲེལ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆུང་གི་འཐུས་མི་དང་མཇལ་གླེང་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཞུས་པ་བཞིན་དེ་དོན་བསྐྱངས། སྐབས་དེའི་དོན་རྐྱེན་དེར་ཡུལ་དེའི་ཚགས་པར་དང་བརྙན་འཕྲིན་སོགས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཡོ་བྱད་ཚང་མས་གཞུང་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པ་མ་ཟད། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་མ་ཚད་ང་ཚོ་ནོར་ཝེ་མི་མང་ལའང་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་འདུག་ཅེས་མང་ཚོགས་ནས་ཧ་ཅང་ནན་པོ་བརྗོད་པ་བཅས་ཀྱིས་གཞུང་ནས་གསལ་བཤད་སྔ་རྗེས་གནང་དགོས་བྱུང་བ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐེངས་འདིའི་ཆིབས་བསྒྱུར་ལ་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཏེ་བོད་དོན་དྲིལ་བསྒྲགས་ཐད་དམིགས་བསལ་གྱིས་སྐུལ་འདེད་ཆེན་པོ་བྱུང༌།

དེ་བཞིན་ཕྱི་ནང་མི་སྣ་ཁག་ལ་མཇལ་ཁ་སྨོས་མེད་ཐོག གྲོང་ཁྱེར་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོར་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་གི་གུས་བསུའི་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པས་ཕེབས་བསུའི་གུས་འདུད་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སེམས་པ་བཟང་པོ་དང་ཡ་རབས་སྤྱོད་པའི་དགེ་མཚན་སྐོར་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ལ་བཟང་པོའི་བག་ཆགས་འཇོག་གནང་མཛད་ཅིང༌། ཚོགས་ཁང་དེར་སྔར་ཕན་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་མི་འབོར་ཁྱོན་ཆེ་འདུ་འཛོམས་བྱུང༌།

གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་མང་ཚོགས་ལ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ལས་འགན་ཞེས་པ་བརྗོད་གཞི་གནང་སྟེ་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོད་པའི་བཀའ་བརྒྱུད་ཆོས་ཚོགས་སུ་རབ་གནས་དང་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༩ ཉིན་སུའེ་ཌེན་གྱི་རྒྱལ་ས་སི་ཀྲོག་ཧོམ་ (Stockholm) དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། དེ་གར་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་དང༌། སུའེ་ཌེན་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་གསར་འགོད་པ་བཅས་ཁག་སོ་སོའི་དྲི་བར་བཀའ་ལན་སྩལ་མཇུུག་ཀརྨ་ཆོས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་སུ་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་ལ་རབ་གནས་ཐུགས་སྨོན་དང་འབྲེལ་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་འཐུས་མི་དང་ལྷན་དུ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་འཁོད་པའི་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས།

དེར་ཉིན་གྲངས་ལྔ་བཞུགས་རིང་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་དང་གསར་འགོད་པ་སོགས་ལ་མཇལ་འཕྲད་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན། རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་བབ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་གླེང་མོལ་ཞིབ་ལྷུག་སྩལ་བས་མཚོན་སུའེ་ཌེན་ཞི་བདེ་ཉམས་ཞིབ་ཁང་ཞེས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་གྱི་ཚན་རིག་མཁས་པ་ཡོད་པའི་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཐོག་མར་གསུང་བཤད་དང༌། དེ་རྗེས་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་ཞིང༌། ཁོང་རྣམ་པས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཞི་བའི་དགོངས་གཞི་དང་མཛད་བྱུས་ཁག་ལ་རེ་སྨོན་ཆེན་པོས་གུས་འདུད་ཞུས།

ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་བཀའ་དབང་སྩལ་བ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཡེ་ཤུ་ལྷ་ཁང་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་བླ་ཆེན་གྱིས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པར། བླ་ཆེན་ཉིད་ལྷ་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་གང་ཙམ་བར་ཕེབས་བསུ་མཚམས་ཞུར་བཅར། ལྷ་ཁང་དུ་ཡེ་ཤུའི་ཆེ་བསྟོད་གུས་ལུགས་བསྟར་གྱི་ཆོས་དབྱངས་བླངས་རྗེས་བླ་ཆེན་དང་ལྷན་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཞི་བདེའི་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་དང་བསྟུན་རང་དབང་གི་གླུ་དབྱངས་ཕུལ། དེ་ནས་ཞལ་འདོན་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས།

ཡང་སུའེ་ཌེན་བོད་དོན་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་ཚོ་དང་མཇལ་འཕྲད་དང༌། སུའེ་ཌེན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཆབ་སྲིད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་གིས་གདན་ཞུས་ལྟར་གལ་ཆེའི་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོས་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་དང༌། ལྷན་ཚོགས་དེར་སུའེ་ཌེན་གྱི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཆེ་ཁག་ཚང་མའི་མི་སྣ་བཅས་ཁྱོན་མི་བརྒྱད་ཅུ་སྐོར་མཉམ་ཞུགས་གནང༌། ལི་ཆོ་སྤིན་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་དཔེ་མཛོད་ཁང་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ལ་གནས་གཟིགས། ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་མཐུན་ལམ་གོང་འཕེལ་འབྱུང་ཐབས་སྐོར་བཀའ་སློབ་བསྡུས་པ་བཅས་བསྐྱངས་ཏེ་ཚེས ༡༤ ཉིན་སི་ཀྲོག་ཧོམ་ (Stockholm) ནས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་གྱི་དཔོན་རིགས་ཆེ་ཁག་མཇལ་འཕྲད་དང༌། གདན་ཞུས་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ར་མ་ཎའི་ལོ་རྒྱུས་འཁྲབ་སྟོན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བཅས་ཐེངས་འདིའི་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྟན་འགྲོར་སྨན་པའི་མཛད་འཕྲིན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཤིང༌། ཧཕིན་ལན་ཌ་ཕུད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ལ་སྔོན་མ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་མྱོང་བ་དེ་སྐབས་དང་བསྡུར་ན་ད་ལམ་ཆེ་མཐོང་དད་གུས་ཧ་ཅང་གཟབ་པར་མ་ཟད། ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བའི་མཁས་པ་མང་པོ་ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་ནས་ཇི་ལྟར་པདྨའི་མཚོ་ལ་ངང་མོ་འདུ་བ་བཞིན་འཛོམས་ནས་ཟབ་རྒྱས་གསུང་གི་བདུད་རྩི་ངོམ་མེད་དུ་འཐུང་ཞིང༌། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་བཞེད་གཙོ་བོ་ནང་ཆོས་དང༌། ཚན་རིག་རིག་གནས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་ཚུལ་རྣམ་བཤད་ཀྱི་ཐོག་ནས་མིའི་རིགས་ལ་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཏེ། བསམ་བློའི་མཚོན་ཆས་དངོས་པོའི་མཚོན་ཆ་རྩ་བརླག་ཏུ་གཏོང་བའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་སླ་ལ་ཆོད་ཆེ་བ་ནི་སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པའི་སྐོར་གཙོ་བོ་བཀའ་སྩལ་ཀྱང༌། གསར་འགོད་པ་སོགས་བཅར་འདྲི་ཞུ་མཁན་མང་ཆེ་བའི་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་བ། རྒྱལ་སྤྱིའི་འཕེལ་ཕྱོགས་བཅས་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ཞིང༌། དེ་ཡང་བོད་དོན་དཀའ་རྙོག་འདི་རྒྱལ་སྤྱིའི་དཀའ་རྙོག་ཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་ལྟ་བུས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་དོན་ཁུངས་སོ་སོར་དངོས་རྗེན་གནས་སྟངས་ངོམས་པའི་བཀའ་ལན་ཞིབ་པར་སྩལ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ལྷན་བཅར་ཆིབས་ཞབས་སྐུ་བཅར་བཀའ་བློན་དང་ཕྱི་དྲིལ་བཀའ་བློན་གཉིས་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་མང་པོ་དང་མཇལ་འཕྲད་བཀའ་མོལ་གནང་སྟེ་བོད་ཀྱི་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་སྐོར་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་བྱས། གདན་ཞུའི་སྦྱིན་བདག་ཁག་དང༌། ཡུལ་སོ་སོར་གནས་སྡོད་བོད་མི་བཅས་ནས་ཕེབས་སྒྲིགས་ཞུ་བ་སོགས་གང་སར་ངལ་གྲོན་འཛེམས་མེད་ཀྱིས་དད་ལྡན་གཟབ་གཟེངས་ཞུས་བ་བཅས་སྐབས་འདིའི་མཛད་རིམ་ཁག་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོའི་མིག་ལམ་དུ་གསལ་བར་མངོན་པས་ཡིད་ཅན་དང་བ་འདྲེན་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་མཛད། ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྔ་དྲོ་ལྡི་ལི་ནས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

༢༽གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་དང་གསེར་ཀོང་ཡང་སྲིད། སྟག་ལུང་མ་སྤྲུལ་བཅས་ཀྱི་སྐོར།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་གསེར་ཀོང་བླ་བྲང་དང༌། རྟ་པོ་དགོན་པ། ལ་རྟ་ཡུལ་གསུམ་བཅས་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་མྱུར་འབྱོན་ཡོང་བ་དང༌། ས་ཕྱོགས་གང་དུ་འཁྲུངས་ཡོད་མེད། ཞབས་རིམ་ཇི་ལྟར་ཞུ་དགོས་སོགས་ཐུགས་དམ་ཕུལ་བའི་བཀའི་ཕེབས་སྒོར། གསེར་ཀོང་བླ་བྲང་ནས་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་འབུམ་ཐེར་དང༌། རྟ་ཕོ་དགོན་པ་དང༌། ལ་རྟ་ཡུལ་གསུམ་ནས་མ་ཎི་དུང་ཕྱུར་གཅིག དུས་འཁོར་མཚན་སྔགས་གང་མང་བཅས་གསོག་བསྒྲུབ་དགོས་སྐོར་ཕེབས་པ་ཁུངས་སོ་སོས་སྨིན་བསྒྲུབས་ཞུས་རྗེས་སྤི་ཏི་ཁུལ་གྱི་ཕྲུ་གུ་ལོ་རྟགས་བྱི་བ། གླང༌། སྟག་གསུམ་པོ་མིང་བསྡུ་བྱ་དགོས་ཕེབས་པ་ས་གནས་སུ་འཕྲལ་བསྐྱོད་ཞིབ་འཚོལ་མིང་ཐོ་སུམ་ཅུ་ཐམ་པ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པའི་ཕྱིར་ཕེབས་སུ། མཆོག་གསུམ་ལ་གསོལ་འདེབས་ཀྱིས་བརྟག་པ་བགྱིས་པར། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་མཆོག་སྤྲུལ་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་སྤི་ཏི་སྨད་ལ་རི་ཞེས་པར་ཕ་ཚེ་རིང་ཆོས་གྲགས་དང་མ་ཀུན་བཟང་ཆོས་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱི་བུ་ཤིང་བྱི་ལོ་བ་བསྟན་འཛིན་སྐལ་བཟང་ཞེས་པ་གསེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་དུ་ཐུགས་དམ་དགོངས་དོན་ངོས་འཛིན་མཛད་དེ་དྷ་ས་སྨྱུང་གནས་ལྷ་ཁང་གསེར་ཀོང་བླ་བྲང་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་མཛད་སྒོར་སྐུ་ཚབ་སྩལ་གདོང་ཕྱག་སྲུང་དང་མཇལ་དར་ནང་མཛོད་སྩལ།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྐྱབས་རྗེ་མཚན་ཞབས་དགའ་བྱང་སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་སྐལ་བཟང་མཇལ་བཅར་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེར་ཕྱག་མདུད་དང་མཇལ་དར་ནང་མཛོད་སྩལ་འབྲེལ་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་ལུང་རྟོགས་འཕྲིན་ལས་ཆོས་འཕགས་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་དང༌། སྐྱབས་རྗེ་མཚན་ཞབས་སེར་ཀོང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་གསར་མཇལ་དང༌། དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་བཅས་ཆབས་ཅིག་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་གཉིས་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་དང༌། དགའ་ལྷ་དང༌། གང་བློ་མའི་ལྗགས་ལུང༌། ཀ་ཁའི་དབུ་ནས་མཇུག་བར་བཀའ་ཁྲིད་བཅས་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང༌། སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་དང༌། བླ་བྲང་གི་མཛོད་པ། སེར་ཀོང་ཡང་སྲིད་ཀྱི་ཡབ་ཡུམ་སོགས་ལ་ཕྱག་སྲུང་བྱིན་རྟེན་བཅས་སྩལ།

ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་གཉིས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། མགུལ་དར་ནང་མཛོད། སེར་ཀོང་ཡང་སྲིད་ལ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་དང༌། མཚན་བསྟན་འཛིན་ཐུབ་བསྟན་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཞེས་སྦུག་དམ་འབྱར་མ་སྩལ།

ཡང་ཉིན་ཤས་རྗེས། ལྷ་བབས་དུས་ཆེན་འཁེལ་བ་དང་རྣམ་གྲྭའི་འཇིགས་བྱེད་སྒྲུབ་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་རབ་གནས་དངོས་གཞིའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་བཞུགས་དང་འབྲེལ་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་སྟག་ལུང་མ་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཀུན་བཟང་འཇིགས་མེད་ཁྲི་འདོན་གསར་མཇལ་དང༌། མདོ་སྨད་ཟི་ལིང་སྟོང་འཁོར་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་གསར་མཇལ་ལ་སྟག་ལུང་མ་སྤྲུལ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་མཛད་སྒོར་ལྷན་བཅར་གྱིས་མཇལ་དར་རྐྱང་ཕུལ། སྟོང་འཁོར་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་འཕྲལ་སྐྲ་ཕུད་འབུལ་བཞེས། སྟག་ལུང་མ་སྤྲུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང་གཡོགས་དར། ཐུབ་དབང་ཞལ་ཐང་དཔར་མ་མཚན་རྟགས་འཁོད་པ་གཅིག སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང་ལ་ཕྱག་སྲུང༌། གཡོགས་དར། སྟོང་འཁོར་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུར་བསྟན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པའི་མཚན་གསོལ་དང༌། ཕྱག་སྲུང༌། གཡོགས་དར༌། ཐུབ་དབང་ཞལ་ཐང་གོང་མཚུངས། མ་སྤྲུལ་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་ཆུང་ཆོས་རིག་དྲུང་ཆེ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ། ལྷ་བཙུན་མཛོད་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་གཙོས་བླ་ཁག་གཉིས་ཀྱི་ཞབས་ཁོངས། གཉེན་ཚན་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་བཅས་སྩལ།

མཛད་གསེང་དུ་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚ་དགེ་སློང་དག་དབང་སྦྱིན་པ་དང་ཚ་མོ་བཙུན་མ་བསྟན་འཛིན་གཡུ་སྒྲོན་གཉིས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་བཀའ་ཁྲིད་ཀྱང་རྒྱས་པར་སྩལ།

༣༽དྷ་སྟེང་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་དྷ་ས་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་བཙུགས་ནས་ལོ་ཉེར་བརྒྱད་འཁོར་བའི་དུས་ཆེན་གྱི་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་བཞིན་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བོད་ཁྱིམ་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་འདྲ་དཔར་འགྲེམས་སྟོན་དབུ་འབྱེད་དང་འབྲེལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། དེ་ནས་མཛད་གཟིགས་ཞབས་སྟེགས་སྟེང་ཞབས་སོར་འཁོད། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་རུ་སྒྲིག་གུས་བཏུད་དང༌། རྒྱལ་གླུ་བཏང༌། བོད་ཁྱིམ་འགན་འཛིན་སྐུའི་གཅུང་མོ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་ནས་དུས་དྲན་ངོ་སྤྲོད་དང་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་གནང་དོན། ‘‘ཁྱེད་ཚོས་ཤེས་ལྡན་མི་རབས་གསར་པ་གསོ་སྐྱོང་གི་ཆེད་དུ་དཀའ་ངལ་སྤྱད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ད་ཕན་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པར་ཆོག་ཤེས་མ་བྱས་བར་མུ་མཐུད་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཞེས་སྐུལ་ལྕག་གནང་བ་དང༌། ཤེས་ཡོན་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཞིང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་དེང་རབས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་ན། བོད་མིའི་ངོ་བོ་ལྡན་པའི་ཤེས་ཡོན་མེད་ནའང་ཨུའུ་ཙམ་རེད་བསམ་རྒྱུ་མེད། བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལ་མི་བཟང་པོ་དང༌། ཡ་རབས་བཟོ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད་ཅེས་དང༌། འཁྲུག་ཆ་ཆེ་བའི་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བ་འདིར་སེམས་གཙོ་དང༌། དངོས་གཙོའི་ལྟ་བུའི་བར་དང༌། དམག་འཁྲུག་དང༌། ཞི་བདེའི་བར་འཐབ་རྩོད་ཡུན་རིང་ཞིག་བརྒྱུད་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་དངོས་གཙོའི་ལྟ་བ་དང་དབང་ཤུགས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས་མིའི་རིགས་ལ་མནར་གཅོད་ཇི་སྙེད་གཏོང་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཤིག་དུས་རབས་འདིའི་འགོ་ལ་དར་ནས་རིམ་པས་འཚར་ལོངས་བྱས་ཏེ། ད་ཆ་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པར་གྱུར་ནས་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་ལ་སླེབས་པ་ཨུ་རུ་སུ་དང༌། རྒྱ་ནག་སོགས་ནང་འགྱུར་བ་མང་པོ་འགྲོ་བའི་དོན་དངོས་ནས་མཐོང་ཐུབ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་མི་ཚོས་སེམས་གཙོའི་ལྟ་བ་ཞེས་འབོད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས། ལྷག་པར་བོད་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གནའ་བོའི་རིག་གནས་བཅས་ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་གོང་ནས་དར་ཞིང༌། དེང་སྐབས་ཀྱང་གཟི་འོད་འཕྲོ་བཞིན་པ་མ་ཟད། མ་འོངས་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་ནང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་མཁན་མི་རབས་གསར་པ་ཚོར་དེས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་གསུང་བཤད་དང༌། སློབ་གྲྭའི་ཁོངས་ནས་བུ་བུ་མོ་གཤིས་སྤྱོད་ལེགས་པ་གཉིས་དང༌། བོད་ཁྱིམ་ནང་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ཧྲིལ་པོ་ཞབས་ཞུས་ཀྱི་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་གཟེངས་བསྟོད་སྩལ། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུགས་མཆོངས་འཕེན་གསུམ་གྱི་འགྲན་བསྡུར་དང༌། གཞས། བདེ་ཅག་འཁྱུག་པོའི་ལུས་རྩལ་རོལ་རྩེད་ཀྱི་ལྟད་མོ་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་ཟིན་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ཁྱིམ་ལྷ་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་རབ་གནས་ཕྱག་ནས་སྩལ་ཏེ། ལྷ་ཁང་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཧཕ་རན་སི་སྦུ་རོ་གོ་སྤོག་ཏི་ཨར་དང༌། ཨ་ལེ་ཇེ་བྷེ་ཐ་སྤོག་ཏི་ཨར་གཉིས་ནས་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་སྐོར་གློག་བརྙན་བཟོ་མུས་བཞིན་མཇལ་བཅར་ལ་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་དང༌། འཛམ་གླིང་ནང་ཞི་བདེའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཕོ་བྲང་དུ་རང་གཞུང་འཕྲོད་བསྟེན་ལྷན་ཁང་ཁོངས་སློབ་གསོའི་སྡེ་ཚན་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཚོགས་འདུར་ཆེད་འབྱོར་ཕྱོགས་མཐའ་གཞིས་ཁག་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་བྱེད་མི་གྲངས་ ༢༣ དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་འགན་འཛིན་སྐལ་བཟང་དབྱངས་སྐྱིད་བཅས་མཉམ་དུ་མཇལ་བཅར་ཐོག་འཕྲོད་བསྟེན་བྱ་གཞག་ནི་ཐད་ཀར་མིའི་བདེ་ཐང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དང༌། བོད་མིའི་བདེ་ཐང་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱུང་བ་རང་རེའི་སྤྱི་དོན་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་པ་མ་ཟད། ཆོས་མཐུན་གྱི་བྱ་བ་ཡིན་པས་སེམས་བཟང་ཧུར་བསྐྱེད་བྱེད་གལ་བཀའ་སློབ་དང་བྱིན་སྲུང་སྩལ།

༤༽རྒྱ་གར་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༣ སྔ་དྲོ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་རྒྱ་གར་དམག་དཔོན་རྙིང་པ་ཨུ་པན་ (Uban) གིས་གྲ་སྒྲིག་གདན་ཞུས་བཞིན་འགྲོ་བ་མིའི་མཐུན་སྒྲིལ་ཚོགས་འདུའི་ (Human Unity Conference) སྟེང་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྡུག་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ཁོ་ནར་རག་མ་ལུས་པར་རང་སེམས་དུལ་བ་དང༌། མ་དུལ་བར་གནད་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་སྩལ་བ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཆོས་ཚོགས་འདུ་གནས་སྦ་ཡོའི་ (Bhai) ལྷ་ཁང་དུ་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་རིང་སྒོམ་གྱི་ཉམས་བཞེས་བསྐྱངས།

དེ་ནས་ལྡི་ལི་བོད་མིའི་སྡོད་སྒར་དུ་གདན་ཞུའི་གསོལ་བ་སྔོན་བཏབ་བཞིན་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་མི་སྤྱིའི་བྱང་ཆུབ་ལྷ་ཁང་དང༌། འབྲས་སྔགས་གྲྭ་ཚང་སོ་སོར་རབ་གནས་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་ཤིང༌། བརྒྱ་དཔོན་དང་སྔགས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་མཛོད་པ་གཉིས་ནས་ཁོངས་སོ་སོའི་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། འབྲས་སྔགས་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ཞལ་འདོན་གསུངས། དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་དང་པོ་ནས་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཐོག བོད་སྒར་སྨན་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཕྱག་ནས་དང༌། བོད་སྒར་ཉིན་སློབ་དུ་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་གུས་བསུའི་རོལ་དབྱངས་དང༌། ལུས་རྩལ་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། སློབ་གྲྭའི་ཡིག་ཚང་དང༌། དཔེ་མཛོད། འཛིན་གྲྭ་ཁག་བཅས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་ཕྱག་ནས། བཞུགས་སྒྲིག་ཁང་དུ་སྐུ་ངལ་གསོལ་ཇ་འདེགས་འབུལ་སྐབས་ས་གནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཁག་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས།

དེ་རྗེས་ཆོས་རའི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལྔ་སྟོང་བརྒལ་བར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྟེང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་གསུང་ཆོས་དང༌། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་དང༌། སྐྱབས་འགྲོ། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས། ཡིག་དྲུག འཇམ་དབྱངས་དང༌། སྒྲོལ་མའི་གཟུངས་སྔགས། བཛྲ་གུ་རུ། དམིགས་བརྩེ་མ། རྟ་མགྲིན་སོགས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་གྲུབ་པ་དང༌། རང་བདེན་ཚོགས་གཙོ་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། བདེ་དོན་དང་བརྒྱ་དཔོན། མི་འཐུས་གཞན་དག་བཅས་ནས་གཏང་རག་རྟེན་འབུལ་དང་ཆོས་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། བོད་མིའི་བདེ་དོན་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པ་གསན་དགོངས་ཐོག་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་བཞུགས་གནས་སུ་ལྡི་ལིར་མཐོ་སློབ་ཏུ་ཡོད་པ་བོད་ཕྲུག་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༤༠ སྐོར་མཇལ་བཅར་ཐོག ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་ལེགས་ཐོབ་ཡོད་པ་བཞིན་ཧུར་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། སློབ་འབྲས་དེས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་པ་དང༌། རང་གཞན་དོན་ཕན་ཡོང་བའི་བསམ་བློ་ཞིབ་ནན་གཏོང་བ་དང༌། ཀུན་སྤྱོད་བཟང་པོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མ་བརླ྄ག་པ་བྱེད་དགོས། སློབ་འབྲས་བསམ་རྒྱུ་དྲན་རྒྱུ་མང་ཡང༌། ལེགས་ལམ་ལས་ལྡོག་ཚེ་རང་གཞན་གཉིས་ཕུང་ཡོང་རྒྱུར་དེ་ལྟར་བླང་དོར་མ་འཛོལ་བ་མི་རབས་གོང་མའི་རྒྱུན་མཐུད་ཐུབ་པ་དགོས་ལུགས་བཀའ་སློབ་ནན་ཅན་དང་བྱིན་སྲུང་སྩལ།

རྒྱ་གར་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་འདེགས་ཚོགས་པའི་ (Lok Kalyan Samiti) མིག་གཤག་བཅོས་སྨན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཚོགས་འདུའི་ཐོག་སྨན་ཁང་འདིས་ཉམ་ཐག་རྣམས་ལ་དོན་ཕན་གྱི་བྱ་གཞག་སྒྲུབ་པར་བསྔགས་བརྗོད་དང་འབྲེལ་ད་ལམ་སྒོར་ལྔ་ཁྲི་ཐམ་པ་དང༌། ཕྱི་ལོ་ནས་ལོ་ལྟར་སྒོར་ཉིས་ཁྲི་ཐམ་པ་རེ་ཞལ་འདེབས་གསོལ་རས་སྩལ་རྒྱུ་ཞལ་བཞེས་གནང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ར་ཇི་གྷན་དྷི་ (Rajiv Gandhi) མཇལ་འཕྲད་མཛད་དེ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

༥༽ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡ དགོང་དྲོ་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལིར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་གནང་གིས་ཉིན་གྲངས་གསུམ་རིང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ངོ་སྤྲོད་དང༌། ཆགས་སྡང་བསྐྱེད་སྟངས། ཉེས་དམིགས། ཆགས་སྡང་སྤོང་ཐབས་སོགས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་གི་མྱོང་ཚོར་ཡོང་སྟངས། ངོ་སྤྲོད་དཔེ་དོན་དུ་མའི་ལམ་ནས་ངོ་སྤྲོད་འགྲེལ་བཤད་གནད་སྨིན་དང༌། མཇུག་ཏུ་དྲི་བ་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་བཅས་སེམས་རྒྱུད་ལ་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་ངེས་སྩལ་ཏེ་ཐར་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པའི་བཀའ་དྲིན་མཛད། མཇུག་ཏུ་སྐར་མ་གཅིག་རིང་བླ་སློབ་ཚང་མས་སྒོམ་གནང་རྗེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་སོགས་བསྔོ་བ་བསྐྱངས།

རྒྱ་གར་བ་དཔར་མཁན་ར་ཇིབ་མལ་ཧོ་ཐ་ར་ (Rajiv Malhotra) ཉེ་དུས་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐོང་ཚུལ་སྙན་སེང་དང༌། ཀྲ་ཀྲའི་བཟོ་གྲྭའི་ཚན་རིག་སྡེ་ཚན་འགོ་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ (R.K Pachauri) ནས་རྒྱ་གར་མི་མང་ནས་བོད་དོན་སྐོར་སེམས་ཁུར་སྐྱེད་འཕེལ་ཡོང་ཐབས་དགོས་གལ་ལ་རང་ངོས་ནས་ཞབས་ཞུ་གང་ཐུབ་ཞུས་འཐུས་སྙན་སེང་མཇལ་བཅར་དང༌། ཀྲུ་ཤི་ཏ་ཆོས་ཚོགས་ནས་སྔོན་དུ་སྙན་སེང་གོ་སྒྲིག་ཇི་ཞུས་དོན་ལྟར། གླིང་ཁ་ཞིག་ཏུ་དབུ་གུར་སྒྲོན་ཕུབ་སར་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང༌། རྒྱ་གར་བ། བོད་རིགས་བཅས་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་སྐོར་ལ་བདེན་པ་བཞི་དང༌། དེ་རྗེས་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ལྷག་འདུས་པའི་རྒྱ་གར་རང་བཙན་ཆེད་བྱས་ཅན་དྲན་གསོའི་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཕེབས་བཞུད་ལ་ཚོགས་གཙོ་ནས་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་གསུང་བཤད་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ཐབས་གཙོ་བོ་ནང་སེམས་ཀྱིས་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

འདི་ཉིན་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་མཇལ་འཕྲད་གནང་བཞེས་ཀྱང་དུས་སྐབས་འགྲིགས་མིན་ལ་དགོངས་འགལ་མེད་པ་ཞེས་སྲིད་འཛིན་དྲུང་ཆེ་མཇལ་བཅར་ལ་མི་གཉིས་སྲོག་ཐོག་གཏོང་མ་དགོས་པའི་དགོངས་བཞེས་ཡོང་ཐབས་ཞུ་བསྐུལ་བཀའ་མངགས་གནང༌།

ཚེས་ ༤ ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཝར་ཎ་གནམ་ཐང་དུ་སཱ་རཱ་ཎ་ཐ་བོད་ཀྱི་མཐོ་སློབ་སྤྱི་ཁྱབ་ཟམ་གདོང་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ས་གནས་གཞུང་གི་དཔོན་རིགས་སྐུ་སྲུང་བ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཏེ་མཐོ་རིམ་སློབ་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས། ད་ལམ་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཕེབས་འཛོམས་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་བླ་ཆེན། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ། སྤྲུལ་སྐུ། མཁན་པོ་ལས་ཟུར་སོགས་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་དང༌། མཐོ་སློབ་དགེ་ལས་ཡོངས་ནས་གུས་བསུ་ཞུས། གཟིམ་ཆུང་དུ་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཕུན་ཕོ་སྲས་བཅས་མཇལ་བཅར་ཞུས། དགོང་དྲོ་ཚོགས་ཁང་དུ་ཌོག་ཀྲར་ར་གུ་ན་སིང་ (Dr.Raghunath Singh) གིས་རྩོམ་བྲིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་རྣམ་ཞེས་པའི་མཚོན་ཆོས་སྐོར་དཔེ་དེབ་འགའ་ཤས་ཞལ་འབྱེད་མཚན་ཡིག་དང་བཅས་ཁུངས་སོ་སོར་སྩལ། སྤྱིར་བཏང་གི་རྩོམ་བྲིས་ཕལ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་དོན་དམ་བདེ་སྐྱིད་སྤེལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་རྩོམ་སྒྱུར། དཔར་བསྐྲུན༌། ཁྱབ་སྤེལ་བཅས་པར་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་མཁན་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་རང་གཞུང་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ནས་ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་བ་སོགས་རང་རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཉམས་མྱོང་གྲུབ་འབྲས་རྣམས་ཕན་ཚུན་སྤེལ་རེས་གནང་རྒྱུ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་མང་པོའི་ནང་དད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རེ་བ་ལྟར་བོད་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་ཆེ་ཆུང་འཛུགས་གཉེར་གྱིས་ནང་བསྟན་དར་ཞིང་ཁྱབ་པའི་འཕེལ་རིམ་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་གོང་སྤེལ་དང༌། ཞན་ཆ་དོར་ནས་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱི་ལམ་བུ་དབྱེ་རྒྱུ༌། དེ་བཞིན་རང་ཡུལ་གངས་ལྗོངས་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་རྒྱལ་བསྟན་ཉམས་ཉེས་ཚབས་ཆེན་སླར་གསོ་བྱེད་ཐབས། འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་གཞན་ཁག་དང་འབྲེལ་ལམ་གོང་འཕེལ་བཏང་སྟེ་ཁོང་ཚོའི་དགེ་མཚན་ལྡན་པའི་ཉམས་མྱོང་ལེན་རྒྱུ། ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གི་ཐུན་མོང་དཔྱད་གཞི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་འཇིག་དང༌། བཀོད་པ། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་གྱི་དབྱིབས་གཟུགས་སོགས་ལ་འགྲེལ་ཚུལ་གྱི་མཚོན་ཆོས་དང་ཚན་རིག་དབར་མཐུན་ཆ་མཉམ་སྡེབས་དང༌། མི་མཐུན་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁུངས་དང་དྲང་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་གྱི་བཤད་པ་སོགས་རིགས་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆར་པ་ཆུ་གྲོགས་དང་ཉི་མ་མེ་གྲོགས་ལྟར་ལེགས་ཆ་ལེན་རེས་ཀྱིས་གཉིས་ཀ་དུས་མཚམས་གསར་པ་ཞིག་ལ་གོང་འཕེལ་བཏང་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་མཐའ་དག་ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་དང༌། ཕྱི་དངོས་པོའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཞིག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་ཞི་བདེ་དུས་བབ་གསར་པ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་སུ་བཀའ་བསྡུར་ཞིབ་འཇུག་གནང་ཆེད་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཆོས་བརྒྱུད་བཞི་དང༌། གཡུང་དྲུང་བོན་བཅས་པའི་བླ་ཆེན་རྣམ་པས་མཚོན་སྤྲུལ་སྐུ་དང་མཁན་སློབ་སོགས་ཁྱོན་བསྡོམས་སུམ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཕེབས་འཛོམས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཚོགས་ཆེན་མོ་ཐེངས་བཞི་པའི་མཛད་སྒོར། སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༨།༣༠ ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ། ཆོས་བརྒྱུད་སྤྱིའི་སྐུ་ཚབ་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་འདེགས་འབུལ་དང༌། ཆོས་བརྒྱུད་སོ་སོའི་དབུ་ཞྭ་བཞེས་པའི་དགེ་འདུན་བརྒྱད་ནས་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ཤིས་པ་བརྗོད། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས།

ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་སྤྱི་ཁྱབ་ཟམ་གདོང་སྤྲུལ་སྐུས་གུས་བསུའི་གསུང་བཤད་དང༌། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནས་ཚོགས་འདུའི་ངོ་སྤྲོད་གསུང་བཤད། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ནང་ཆོས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ཇི་ལྟར་བྱེད་ལུགས་སྐོར་དང༌། བར་ལམ་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བ་གནང་ལུགས། ཨ་རི་དང༌། ཧཕ་རན་སིར་བོད་དོན་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་གནང་བའི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་བཅས་གསལ་བཤད་ཞིབ་པར་སྩལ་དོན། ‘‘དེ་རིང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་མཁན་དང༌། སྟོན་པའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པའི་བྱ་བ་མཛད་དེ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མཁན་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་མཁས་དང་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་བླ་མ་དགེ་བཤེས་སོགས་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དཀར་བ་རང་རེའི་རྣམས་ལས་དང་སྨོན་ལམ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་མའི་མཐུ་དུས་སུ་སྨིན་ནས་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་ཅན་འདིའི་སྐབས་མཉམ་འཛོམས་གནང་ཐུབ་པའི་འདུན་ས་འདིར་ངོས་ཀྱིས་ཞུ་རྒྱུར། ང་རང་ཚོ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་དུས་ཚོད་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་སྐྱེས་པའི་མི་ཞིག་ཆགས་ཏེ་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་རང་ཡུལ་བྲལ་ནས་གཞན་ལ་ཡུལ་ལ་གྱར་ཏེ་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གཞན་ལ་རྟེན་དགོས་བ་དང༌། བོད་དུ་ལྷག་པ་རྣམས་ནི་རང་དབང་གཏན་བྲལ་གྱིས་དངངས་སྐྲག་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་འོག་སྡོད་དགོས་པ་ཆགས་ནས་སོ་སོ་དགའ་པོ་བྱས་ས་དེར་དགའ་པོ་བྱས་ན་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། སོ་སོ་དགའ་པོ་མེད་པ་དེར་དགའ་པོ་ཞེན་བཅོས་ཏེ་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ནས་བྱེད་དགོས་པའི་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད།

གནས་ཚུལ་དེ་འདྲའི་འོག་ནས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་བསྡད་དང་སྡོད་བཞིན་གྱི་དོན་སྙིང་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་གཞིས་བྱེས་ཚང་མ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་དུས་ཤིག་ལ་སླེབས་ཡོད། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་དུས་ཚོད་དང༌། སྤྱིར་བཏང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ནའང་མི་བྱས་རྗེས་ཅན་དང་གཟི་བརྗིད་ཅན་ཆགས་པའི་དུས་ཚོད་རེད། ང་ཚོ་ཐོག་མའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་དེ་བྱུང་ནས་ད་བར་ལོ་བཞི་བཅུ་སྐོར་དང༌། དེ་རྗེས་དུས་འགྱུར་བྱུང་ནས་ལོ་སུམ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་འགྲོ་གི་ཡོད།

དེའི་རིང་བོད་པ་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱིས་སྙིང་ལ་རུས་པ་བཅུག་སྟེ་ཧུར་ཐག་གིས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ཡོད་ལ། ང་རང་ཚོའང་དེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། ད་བར་ཚང་མས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་གནང་ཡོད་ཅིང༌། ད་དུང་ཡང་ཧུར་ཐག་གནང་རོགས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌། དེ་རྗེས་ཆོས་ལུགས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ནང་ཆོས་ཀྱི་དགེ་མཚན་ཕན་ཐོགས་སྐོར་དང༌། དེ་དག་གོང་འཕེལ་གཏོང་ཕྱོགས་སོགས་ཞིབ་ཕྲ་གསུངས་རྗེས། བར་ལམ་བོད་ཐོག་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བའི་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་ཞི་བའི་དགོངས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་དང༌། དེ་རྗེས་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མིའི་ཐོག་སྩལ་བའི་དགོངས་འཆར་དོན་ཚན་ཁག་ངོ་སྤྲོད་གནང་སྐབས།

‘‘མ་འོངས་པར་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་དམངས་གཙོའི་གཞུང་གི་ནང་དུ་ངོས་ཀྱིས་ལས་ཀ་བྱེད་འདོད་མེད། དེ་ནི་ངོས་བོད་སྤྱི་བའི་དོན་ལ་ཁུར་མ་བླངས་པ་གང་ཡང་མ་རེད། ང་རང་ནམ་འཚོའི་རིང་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་རྒྱུ་སྐབས་བབས་པ་གང་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེ་བཞིན་མིང་གནས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་འདོད་མེད་ཅེས་ཚིག་ཐག་གཙང་མ་བཅད་དེ་བཤད་པ་ཡིན།

དེ་ལྟར་ཤོད་དགོས་དོན་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་དོན་འདི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐོར་གྱི་རྙོག་གྲ་ལས་བོད་དོན་སྐོར་གྱི་རྙོག་གྲ་ཡོད་ཀྱི་མ་རེད་མདོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ངོས་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་མཧཱ་གྷན་དྷིའི་མཛད་སྤྱོད་ལ་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཀྱི་འདུག ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རིང་འགན་གཙོ་བོ་བཞེས་ཡོད་པ་དང༌། གྲུབ་འབྲས་སྨིན་པའི་མཚམས་ལ་ཁོང་གིས་མི་སེར་དཀྱུས་མ་གནང་ནས་བཞུགས་པ་རེད།

ངོས་རང་དེ་འདྲ་བྱེད་འདོད་ཡོད། དེ་ནས་ཆེ་ས་ཞིག་ལ་ངོས་ཀྱིས་བོད་འདི་རིམ་པས་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་མང་གཙོ་ཞིག་ཡོང་བའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མང་གཙོ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོང་བར་ངོས་ཀྱིས་འགོ་ཁྲིད་ནས་བསྡད་ན། ྋ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བཙན་དབང་བཤད་པ་མ་རེད་ཀྱང་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དགའ་པོ་དང་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཐག་གཅོད་གནང་བ་རེད། ད་ག་རང་ཡིན་ཞེས་བཤད་ནས་ཕུག་ལ་དྲིན་ཆུང་བའི་སྐྱོན་ཆ་འདུག

སྤྱི་བའི་དོན་དག་སྤྱི་བའི་འགན་ཁུར་ནས་གྲོས་བསྡུར་ཏེ་མང་མོས་ཐག་གཅོད་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོད། ང་རང་ལོ་ན་ལྔ་བཅུ་ལས་བརྒལ་བས་ད་ནས་གཟུགས་པོས་ཕན་ཡོད་ཀྱི་ལོ་ནི་ཉི་ཤུ་ཙམ་ཡིན་འགྲོ་དེ་ནས་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པའི་ཕན་མེད་ཀྱི་མི་ཞིག་བྱས་ནས་སྡོད་རྒྱུ་རེད། ངོས་རང་མ་ཤི་གསོན་པའི་རིང་འདི་ལ་ལས་མཇུག་མཐུད་ནས་ཡོང་མཁན་གྱི་མི་རིམ་པས་ཉམས་མྱོང་གསོག་གིན་དུ་ཐོན་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད། ངོས་རང་སྡོད་རིང་འགན་མི་གཅིག་གིས་ཁུར་ནས་མ་འོངས་མི་ཐོག་ཚོ་འགན་ཐེག་ཐུབ་པའི་འཚར་ལོངས་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་མ་ཐུབ་ན། ཉི་མ་གཅིག་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འདུག འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་གཅིག་གིས་དབང་ཆ་བཟུང་བའི་ལུང་པ་མང་པོའི་ནང་ཐ་མ་མི་གཅིག་པོ་དེ་འདས་གྲོངས་སོང་སྐབས་ཟ་ཟིང་མང་པོ་ཡོང་བ་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་མཐོང་བའི་གནས་ཚུལ་རེད། དེའི་ཆ་ནས་ཀྱང་ངོས་ཀྱིས་འགན་འཁུར་ན་ཕན་ཐོགས་མི་འདུག་བསམ་པ་དང༌། ཡང་ན་རྒྱ་གཞུང་ནས་ཀྱང་སྐབས་རེ་སྐབས་རེ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། སྐབས་རེ་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་རེད་ཤོད་ཀྱི་འདུག བྱས་ཙང་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་གྱི་མི་དེ་ཕྱི་ལ་བསྡད་ན་ཡག་གི་རེད།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཤི་སོང་ན་ང་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་གཅིག་བོད་ནང་ནས་བདག་པོ་རྒྱག་གི་རེད་ཁྱེད་རང་ཚོ་ག་རེ་བྱེད་དམ་ཞེས་བཤད་འདུག ཕྱི་རྒྱལ་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ངོས་ལ་དེའི་སྐོར་སྐད་ཆ་དྲིས་བྱུང༌། ངོས་ཀྱིས་དེ་ནི་ལྐུག་པའི་སྐད་ཆ་རེད་བཤད་པ་ཡིན། ངོས་ཀྱི་མི་ཚེ་འདིར་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གལ་སྲིད་མ་གསལ་བའི་དབང་དུ་བཏང་ཡང༌། ངོས་ཤི་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་གཅིག་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་རྩ་བ་ནས་སྐྱེ་གི་མ་རེད། ངོས་ལ་ནུས་པ་ཡོད་རུང་མེད་རུང་གང་ལྟར་ྋརྒྱ་བ་རིན་པོ་ཆེར་བཀའ་བཀོད་གཏོང་མཁན་ཞིག་ཡོད་ལ། ལས་དང་སྨོན་ལམ་མཐུ་བཙན་པ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་སྲིད་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད།

དེ་འདྲའི་ཡང་སྲིད་དེ་ངོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་སྟེ་འཆར་གཞི་བཀོད་པ་དེ་དག་མཇུག་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ཡང་སྲིད་ཅིག་ཡོང་གི་རེད་མ་གཏོགས། དེ་བརྡལ་བཤིག་གཏོང་མཁན་གྱི་ཡང་སྲིད་ཅིག་ཡོང་གི་མ་རེད། དེ་ནི་ལྐུག་པས་བལྟས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་རེད། སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་བོད་ལུང་པ་དང་བྲལ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བསྡད་དེ་མཐའ་མར་རྒྱ་གར་ལ་གྲོངས་པ་ཡིན་ན། དེ་གང་གི་དོན་དུ་གྲོངས་པ་རེད་དམ་ཞེ་ན། བོད་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་དོན་ལ་གཞན་ཡུལ་དུ་བསྡད་དེ་ཐ་མ་གྲོངས་པ་རེད། དེའི་ཡང་སྲིད་དེ་ཡང་མཇུག་སྐྱེལ་མཁན་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་མ་གཏོགས་དེ་གསུབ་མཁན་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ནི་དེའི་ཡང་སྲིད་མིན་པའི་རྟགས་རེད། རྒྱ་མི་ཚོར་ཁག་མེད་གནས་ལུགས་དེ་ཚོ་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། ཁོང་གད་མོའི་ཤོར་སྟངས་ལ་ངོས་གད་མོ་ཤོར་བྱུང༌། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་དེ་འདྲ་ཞིག་བཏང་སྟེ་བོད་སྤྱི་བའི་དོན་དག་འདི་མི་གཅིག་གི་ཁེ་ཕན་ལ་ཐུག་པ་ཤོད་ཀྱི་འདུག འོན་ཀྱང་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་མ་རེད།’’9jམཆན། ཅེས་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་རྒྱ་ཆེར་སྩལ།

ཆུ་ཚོད་ ༢ པ་ནས་ཚོགས་ཆེན་མུ་མཐུད་ཚུགས་པར། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བོན་པོའི་མཁན་པོ། ཤར་པ་ཆོས་རྗེ། སེར་སྨད་རྒྱལ་རོང་མཁན་ཟུར། འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང༌། ས་སྐྱ་མཁན་པོ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན། བསོད་རྒྱལ་སྤྲུལ་སྐུ་རྙིང་མ། བཀའ་བརྒྱུད་ཨ་ཁྲོ་སྤྲུལ་སྐུ། རྙིང་མ་འཆི་མེད་བླ་མ། ཨ་རི་ནས་རྙིང་འཐུས་ལྕགས་མདུད་བླ་མ་བཅས་ནས་རིམ་པ་བཞིན་རང་རང་གི་དགོངས་འཆར་གསུངས་ཏེ་ཆུ་ཚོད་ ༥ ཐོག་ཚོགས་ཆེན་གྲོལ། དེ་རྗེས་ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་དཔེ་མཛོད་ཚོགས་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡོངས་མཐོ་སློབ་ཁག་གི་ཉེ་བའི་རིགས་བདག་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལྷན་འཛོམས་སར། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་ནས་མི་ལོ་སུམ་ཅུར་ཉེ་བ་སོང་བས་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་ལྟ་བུའི་ཤ་ཞེན་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་ལུགས་དང༌། དེ་སྔོན་རྒྱ་གར་གྱི་དབུ་ཁྲིད་སྲིད་འཛིན་ར་ཅན་དྷར་པར་སཱ་རཏ་ (Rajendra Prasad) སོགས་ཡོད་དུས་ཡུལ་འདི་ཞི་བདེའི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་ཡང༌། དེང་སྐབས་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་མང་བས་སེམས་སྡུག་གི་གནས་ལ་བརྟེན་ཁྱེད་ཚོས་ན་གཞོན་ཚོར་སློབ་སྟོན་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིབཀའ་སློབ་གནང༌།

ཆོས་ཚོགས་ཉིན་གཉིས་པར་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༩ ནས་ ༡༢ བར་ཚོགས་ཆེན་སར་ཞབས་སོར་འཁོད། ས་སྐྱ་ཕུན་ཕོ་དང༌། བཀའ་བརྒྱུད་ཞྭ་དམར་སྤྲུལ་སྐུ། རྫ་རོང་འཁྲུལ་ཞིག བེ་རི་མཁྱེན་བརྩེ། རྫོགས་ཆེན་པད་མ་རིག་འཛིན། བོན་འཐུས། ཀོང་བཀྲས་རབ་སྤྲུལ་སྐུ། སྦིར་ནས་རྙིང་བླ་ཨོ་རྒྱན་སྟོབས་རྒྱལ། རྫ་སྤྲུལ། བྲག་གཡབ་ཁམས་སྤྲུལ་བཅས་ནས་རིམ་པ་བཞིན་རང་རང་གི་དགོངས་འཆར་གསུངས། དགོང་དྲོ་ཚོགས་ཆུང་དྲུག་ཏུ་ཁག་བགོས་ཀྱིས་ཚོགས། མཛད་གསེང་པད་ཡུལ་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། འབྲུག་ནས་རྫོགས་ཆེན་ལྷ་ཁང་སྤྲུལ་སྐུ། རུམ་སྟེགས་ནས་འབོ་དཀར་སྤྲུལ་སྐུ། ཞྭ་དམར་སྤྲུལ་སྐུ། ངོར་ཞབས་དྲུང་སྤྲུལ་སྐུ། གཉའ་ནང་འཕེལ་གླིང་གྲྭ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བཅས་རིམ་བཞིན་མཇལ་བཅར་ཐོག་རང་རང་གི་ཞུ་དོན་སྙན་གསོལ་ཞུས།

ཉིན་གསུམ་པར་བོད་གཞུང་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ནས་རྒྱུ་ཡོན་སྦྱར་ཏེ་ཆོས་བརྒྱུད་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་མ་དགེ་འདུན་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ནས་གནས་བརྟན་ཕྱག་མཆོད་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་སར་ས་སྐྱ་སྒྲོལ་མ་ཕོ་བྲང་གི་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཕུན་ཚོགས་ལྔ་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་མལ་ལྗགས་བཤད་དང༌། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འབུལ་འདེགས་ཞུས། བརྟན་བཞུགས་གྲུབ་རྗེས་རུམ་སྟེགས་དགོན་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་དྲུག་དད་མཇལ། ཨ་ཡང་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ཨ་རི་ནས་ཚོགས་འདུར་འབྱོར་བ་ཉག་རོང་ལྕགས་མདུད་སྤྲུལ་སྐུ། དབྱིན་ལན་ནས་འབྱོར་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཨ་ཁྲོ་སྤྲུལ་སྐུ། ཨི་ཏྲ་ལི་ནས་འབྱོར་བ་ནམ་མཁའི་ནོར་བུ། རྒྱ་གར་བ་ནང་ཆོས་མཁས་པ་ཌོག་ཀྲར་ (G C. Pandeg) ཁ་སྔོན་གསང་འདུས་བཀའ་དབང་ཞུ་མཁན་རྒྱ་གར་བ་མཁས་པ་གསུམ་བཅས་རིམ་བཅར་གྱིས་རང་རང་གི་རེ་འདོད་སྙན་གསོལ་ཞུས།

ཚོགས་ཆེན་དུ་ཞབས་འཁོད་སར་ཚོགས་ཆུང་ཁག་དྲུག་སོ་སོའི་བསམ་འཆར་རྣམས་ཚོགས་གཙོ་སོ་སོས་སྙན་སེང་ཞུས། བོད་དགོན་བཤད་སྒྲུབ་འདོད་འཁྱིལ་དང་སེ་ལོན་མཆོད་རྟེན་དུ་གཙང་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་ཐོག མཆོག་ཟུང་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་ལ་མཇལ་ཁ་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་རྗེས། མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་སྤྱན་སྔར། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་ལྔའི་བླ་མ་དགེ་འདུན་ཚོགས་ཡོངས་དང་ལྷན་དུ་ཆོས་སྤྱོད་རྒྱལ་བའི་ལམ་བཟང་གི་སྒོ་ནས་མཆོད་གཤོམ་སྤྲོ་འབུལ་ཐུགས་སྨོན་གནད་སྨིན་བསྐྱངས།

ཉིན་མཐའ་མར་ཚོགས་ཆེན་སར་ཕེབས་ཞབས་འཁོད་བསྟུན་ཟམ་གདོང་སྤྲུལ་སྐུ་ནས། ད་ལམ་ཚོགས་ཆེན་ཚོགས་ཆུང་ཁག་ནང་དགོངས་འཆར་བྱུང་བ་རྣམས་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཐོག་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐུབ་པ་དང་འགེལ་དགོས་པའི་སྡེ་ཚན་གཅིག་དང༌། རེ་ཞིག་ལག་ལེན་འཁེལ་དཀའ་ཡང་ཐུགས་ལ་འཇགས་དགོས་པའི་སྡེ་ཚན་གཅིག ཁྱོན་ཡོངས་ལ་མཁྱེན་རྟོགས་འབོད་སྐུལ་ཙམ་ཞུ་རྒྱུའི་སྡེ་ཚན་གཅིག་བཅས་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་སྙན་སྒྲོན་ཐོག་དོན་ཚན་སོ་སོའི་གནས་ལུགས་འགྲེལ་བརྗོད་ཞུས་དོན་དུ་ཁག་གསུམ་ལ་དབྱེ་བའི་ནང་འཇང་དགུན་ཆོས་ཀྱི་རྩོད་གྲྭ་ཆེན་མོར་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཚང་མའི་སློབ་གཉེར་བ་བཞུགས་དགོས་པ་མ་ཟད། སླད་ནས་འཇང་དགུན་ཆོས་རིས་མེད་ཀྱི་གདན་ས་ཁག་ཏུ་ལོ་ལྟར་རེ་མོས་ཀྱིས་ཚོགས་དགོས་རྒྱུ་དང༌། དེ་མཚུངས་དབྱར་ཆོས་ཤིག་ཚུགས་ཐབས་འབད་བརྩོན་དགོས་རྒྱུ། ནང་ཆོས་སྐོར་གྱི་མིང་ཚིག་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཆེན་པོ་ཞིག་འདོན་རྒྱུ། ཕྱག་དཔེ་དཔེ་རྒྱུན་དཀོན་རིགས་པར་འདེབས་གནང་དགོས་སོགས་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་མང་པོར་ཐུགས་མཐུན་བྱུང་བ་དང༌། ད་ལམ་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ཆོས་བརྒྱུད་ཕན་ཚུན་ཤེས་རྟོགས་འབྲེལ་བ་ཟབ་ཏུ་སོང་ནས་དག་སྣང་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་པའི་དགེ་མཚན་བྱུང་ཡོད་པ་སོགས་ཞུས།

དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའི་ཕེབས་སྒོ་གཅིག་ལ། མ་འོངས་པར་བོད་མང་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་ལེགས་ཚུགས་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མཛད་ཁུར་སྐྱོང་བཞེས་མཛད་རྒྱུ་མིན་པའི་དགོངས་བཞེས་དེ་ལྟ་བུར་མ་སོང་བར་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་སྐྱོང་བཞེས་ཅིས་ཀྱང་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་གཏན་ཚིགས་10jམཆན།ཚོགས་མི་ ༣༣༥ ཚང་མའི་མིང་རྟགས་འབྱར་མ་སྙན་སེང་ཞུས་རྗེས་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་སྦྲགས་གསོལ་འདེབས་ཡིག་ཆ་འབུལ་བཞེས་མཛད། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་ཚོགས་འདུའི་མཇུག་བསྡོམས་སུ་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘ད་རེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་བོད་སྤྱི་བའི་དོན་ལ་ཕན་ངེས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཡག་པོ་བྱུང་སོང་བར་བརྟེན་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

‘‘ཆབ་སྲིད་ཅེས་པ་ནི་རང་ཕྱོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་ཅིང་འགལ་རྐྱེན་སེལ་ནས་ཕ་རོལ་པོར་ཕན་གནོད་འདྲེས་པའི་བྱ་བ་ཞིག་ལ་ཆབ་སྲིད་ཟེར་བ་རེད།’’ ཅེས་གསལ་སྟོན་གནང་བ་དང༌།

མཇུག་ཏུ་ནན་ཏན་གྱིས་གསལ་བཤད་སྩལ་དོན། ‘‘ངོས་ཀྱིས་སྔོན་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་ངོས་ཀྱི་ཚེ་ལ་མགྱོགས་མྱུར་འགྱུར་བ་འགྲོ་གྲབས་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་ངོས་ཀྱི་འདུན་པ་ཐུང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། སྔར་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེངྒེ་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ངའི་སྣང་བར་ཁྱེད་དབུ་སྐྱ་ཧྲིལ་གེར་བཞུགས་པ་ཞིག་རྟག་ཏུ་འཆར་གྱི་འདུག་གསུངས་པ་ལྟར་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཙམ་བཞུགས་པ་རེད། ངོས་རང་ཡང་མགོའི་གཡས་གཡོན་ལ་སྐྲ་དཀར་དང་དཀྱིལ་ནས་དམར་པོ་ཆགས་ཀྱི་འདུག་རུང༌། གང་ལྟར་སྤོར་ཏོ་ལག་པས་འཁྱོག་ཚད་ཅིག་བྱས་ནས་སྡོད་རྒྱུ་ཕལ་ཆེར་ཚོད་ཐིག་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཚོ་སེམས་ཁྲལ་རྩ་ནས་གནང་མི་དགོས་ཞེས་དང༌། ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང༌། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་མཐོང་ཕྱོགས། ལྷག་པར་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་བཅས་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་གི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་མཚམས་སྲིད་གཞུང་ནང་མིང་གནས་མི་བཟུང་རྒྱུའི་སྐད་ཆ་བཤད་པ་འདིའི་ཐད། ད་རེས་ཁྱེད་རྣམ་པས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་སྐུལ་མ་གནང་བར་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་བྱུང་ལ། དེ་ལྟར་ལོས་ཡིན། འོན་ཀྱང་ངོས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ད་བར་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་པ་འདི་དག་བོད་མི་གཅིག་པུའི་ངོ་གདོང་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ད་དུང་གནས་ཚུལ་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་ལ་བསྟུན་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པར་བརྟེན་ད་ལྟའི་སྲིད་བྱུས་འདི་མུ་མཐུད་དུ་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་མེད།’’11jམཆན། ཅེས་སོགས་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ།

ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་ནས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་སྙན་སྒྲོན་དང༌། འདོན་བཟང་པས་ཤིས་པ་བརྗོད་དེ་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པའི་ཚོགས་ཆེན་ལེགས་པར་གྲུབ། རིས་མེད་བླ་སྤྲུལ་ཁག་དང༌། བོད་ནས་བྲོས་བྱོལ་དང༌། གནས་སྐོར་དུ་གསར་འབྱོར་སེར་སྐྱ་ཉི་བརྒྱ་སྐོར་དང༌། ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་དགེ་སློབ་ལས་བྱེད་མི་གྲངས་ ༢༥༠ སྐོར་བཅས་པར་མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ་དང༌། ཝར་ཎ་རྒྱལ་པོ་དང༌། སྐུ་འཁོར་གསུམ་དད་མཇལ་དུ་བཅར།

༦༽བཟོ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་འགའ་ཤས་ཀྱི་ཚོགས་འདུར་ཞབས་བཅགས་གསུང་གླེང་མཛད་པ།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༩ སྔ་དྲོ་སཱ་རཱ་ཎ་ཐ་ནས་ཆིབས་ཐོན་བསྐྱངས་ཁར་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་བླ་ཆེན་ཁག་དང༌། ཆོས་ཚོགས་ཚོགས་མི་རྣམས་དང༌། མཐོ་སློབ་དགེ་སློབ་ལས་བྱེད་བཅས་ནས་གུས་བསྟར་དང༌། བླ་ཆེན་རྣམ་པས་མཇལ་དར་འབུལ་གནང་མཛད་དེ། ཝར་ཎ་གནམ་ཐང་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་གནམ་ཐང་མགྲོན་ཁང་དབུ་རྩེ་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཉིན་དགུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་ངང་བཞུགས་རྗེས་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་འབོམ་བྷེའི་ཏ་ཅི་མ་ཧལ་ (Taj Mahal) ཞེས་པའི་མགྲོན་ཁང་དུ་བཅའ་བཞུགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ (Bajaj) ཞེས་པ་བཟོ་གྲྭ་ཆེ་ཁག་འགའ་ཤས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ (Meenu MasanI) ཞེས་པ་དེ་སྔོན་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཡུན་རིང་གནང་ཞིང༌། ༡༩༤༧ ལོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཡུལ་ཁག་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་དྲུང་ཆེའི་ལས་ཁུར་བཞེས་མཁན་བོད་དོན་ཐོག་སྔ་ས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡུན་རིང་གནང་མཁན་ཁོང་གིས་དབུས་གནད་ཡོད་དང༌། འབྱོར་ལྡན་སོགས་མི་གྲངས་སུམ་ཅུ་སྐོར་འདེམས་འཛོམས་ཚོགས་འདུའི་སར་སྐུ་ཞབས་འབའ་ཇ་འཇིའི་ནས་དགའ་བསུའི་གསུང་བཤད་གནང་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྔ་དུས་བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡིན་ལུགས་དང༌། སོག་པོ་དང༌། མན་ཇུའི་སྐབས་བོད་ནང་ཐེ་བྱུས་བྱུང་ལུགས་ ༡༩༥༡ ལོར་གྲོས་མཐུན་ ༡༧ བཞག་པ། རྒྱ་མི་བོད་དུ་སླེབས་རྗེས་བོད་མི་འབུམ་ཕྲག ༡༢ བརྒལ་བ་དུས་མིན་འཆི་རྐྱེན་བྱུང་ལུགས། ༥༩ ལོ་བོད་རྒྱ་འགལ་ཟླར་སོང་བ། དེང་སྐབས་རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེ་བོད་ནང་གཞིས་ཆགས་བྱེད་བཞིན་པ། ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔའི་དགོངས་འཆར་འདོན་གནང་མཛད་པའི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་བཅས་ངོ་སྤྲོད་གསལ་བཤད་དང༌། དོགས་འདྲི་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་སྐབས། ཚང་མས་བོད་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་གྱི་རྣམ་འགྱུར་གསལ། སྐུ་ཞབས་མི་ནུ་མ་ས་ནི་ (Minoo Masani) བཞུགས་གནས་སུ་མཇལ་བཅར་ལ་ཕྱག་དེབ་དང་མཇལ་དར་སྩལ།

རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ཟུར་པ་མོ་ར་འཇིའི་བདེ་སལ་ (Morarji Desai) མཇལ་འཕྲད་དུ་ཕེབས་ཏེ་འཚམས་འདྲི་དང༌། སྐུ་ཁམས་ལ་འཕྲོད་བཞེས་ལྷོད་མེད་མཛད་དགོས་གསུངས། ཧིན་རྡུའི་ཆོས་པ་ (Swami DattagireE) མཇལ་བཅར་ཐོག་དྷ་ས་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ནས་བཏོན་པའི་ཧིན་ཡིག་དུས་དེབ་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་འགྲེམས་སྤེལ་གང་ཐུབ་ཞུ་བཞིན་པ་དང༌། བོད་དོན་དགོངས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔ་ལ་རྒྱ་གར་བས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་སྐུལ་བྱ་མུས་སྙན་གསོལ་ཞུས། རྒྱ་གར་བུད་མེད་ (Amita Mehta) ནས་མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ནད་གཞི་སངས་དྲག་བྱུང་ལུགས་གསོལ་བར་དྷ་སར་ཡོང་ནས་སྨན་པ་བསྟེན་འོས་གསུངས།

རྒྱ་གར་བ་དགེ་སློང་ (Sumed) ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་དོན་ལྟར། རྒྱ་གར་བ་དང་བོད་རིགས་བསྡོམས་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་འདུས་འཛོམས་སར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཐོག་ནས་སྐྱབས་འགྲོའི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་དང༌། དེ་རྗེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་ཚུལ། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། རང་གི་བདེ་བ་སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ལྷག་མེད་པས་ཚང་མས་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ནས་ཤེས་ཐབས་དང༌། ཤེས་ནས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༡ སྔ་དྲོ་འབོམ་བྷེ་ནས་སྣུམ་འཁོར་ཐོག་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་པུ་ཎར་ས་གནས་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་བསྟུན། སྔོན་ནས་སྙན་སེང་བཀའ་བཞེས་བཞིན་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པའི་བླ་མ་མནོ་བསམ་གུ་ཡངས་ཅན་ཆོས་བརྒྱུད་གཞན་དག་ལའང་རྩི་བཀུར་ཞུ་མཁན་ (Dada.J.P.Vaswani) ཞུ་བ་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཁོང་ཚོའི་བླ་མ་སྐུ་གཤེགས་ཤིག་གི་བྲིས་སྐུའི་མདུན་མར་མེ་ཞལ་འབྱེད་དང་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས། དེ་ནས་བུ་མོའི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཏུ་མི་གྲངས་ཉིས་སྟོང་སྐོར་འདུས་འཛོམས་སར། བུ་མོ་རྣམས་ནས་ཟློས་གར་གླུ་དབྱངས་དང༌། གཏུམ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ནས་ཀ་ལིང་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་བཅོམ་རྗེས་ཆོས་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་དུ་གྱུར་ཚུལ་ཟློས་གར་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

ཆོས་ཚོགས་དེའི་གཙོ་འཛིན་གཉིས་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་བཞེད་མཛད་པར་བསྟོད་བསྔགས་ཆེ་བརྗོད་ཀྱི་གསུངས་མོལ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱས་ཞི་དུལ་དང་མཛའ་བརྩེའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོར་མངོན་པའི་ས་གནས་འདིར་ད་རིང་ཡུད་ཙམ་ཕེབས་ཐུབ་པར་དགྱེས་མཉེས་བྱུང་ཚུལ་དང༌། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་སྙིང་པོ་ཉིན་རེའི་མི་ཚེའི་ནང་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་བཀའ་སློབ་སྙིང་པོ་ཅན་སྩལ། དེ་གའི་གཙོ་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ནས་ཤིན་ཏུ་དགའ་གུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་བཅས་དཔེ་དེབ་དང༌། ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ལམ་ཞུས་པར། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་མཇལ་དར་ནང་མཛོད་རེ་སྩལ།

༧༽འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་དུ་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༢ སྔ་དྲོ་འབེལ་སྒམ་ (Belgaum) ནས་མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས། ཧུབ་ལི་དང༌། དགའ་ལྡན་སོགས་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་ས་གནས་སོ་སོར་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ནས་དགའ་བསུ་གུས་བསྟར་དང༌། མཁན་པོ་ལས་ཟུར་རྣམས་ནས་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས། ཡར་ལམ་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང་ཡང་ཐོག་ཏུ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་སྙུན་བཞུགས་སར་ཆེད་ཕེབས་མཇལ་འཕྲད་འཚམས་འདྲི་བསྐྱངས། ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འབུལ་འདེགས་མཛད།

དེ་ནས་འབྲས་སྤུངས་ཚོགས་ཆེན་དབུ་རྩེ་གཟིམ་ཆུང་ཚོམས་ཆེན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་བསྟུན་གཞིས་སྒར་དོན་བྱེད་རྒྱལ་མཚན་ཆོས་ལྡན་དང༌། བླ་སྤྱིའི་ངོ་ཚབ་སྒོ་མང་མཁན་ཟུར་ངག་དབང་ཉི་མ་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་རེ་འབུལ་འདེགས་ཞུས་རྗེས། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གཉིས་དང༌། དགའ་འབྲས་མཁན་པོ་ལས་ཟུར། སྤྲུལ་སྐུ་ཆེ་ཁག་བཅས་ནས་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་དང་འབྲེལ་གཟིམ་ཆུང་རྒྱ་བསྐྱེད་ཞུས་པའི་གཟིམ་ཆུང་གསར་པར་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕུལ། དགོང་དྲོ་ལམ་རིམ་གསུང་ཆོས་ཞུ་མཁན་རྟ་དབང་མཁན་པོ་བློ་གླིང་རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་སྐུ་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་ཐུབ་བསྟན་རིན་ཆེན་དང༌། སྤུན་སྐྱ་བོ་གཅིག གསུང་ཆོས་ཞུ་མཁན་བློ་གླིང་མཁན་ཟུར་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་སྐུ་གཤེགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲེལ་གྲྭ་རྡོ་རྗེ་བསྟན་འཛིན་གཉིས་མཇལ་བཅར་ཞུས། དེ་རྗེས་ཚོགས་ཆེན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་ཞབས་སྐོར། ཤར་བརྒྱུད་ཤིང་སྣའི་ར་བར་ཞབས་བཅགས་བཅས་མཛད།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་གཉིས་དང༌། སྒོ་བློའི་དགེ་བསྐོས་གཉིས་ཀྱི་སྤོས་སྣེ་བཅས་གདན་ཞུས་ཚོགས་ཆེན་བཞུགས་ཁྲི་ཆེན་མོའི་མདུན་ཁྲི་ཕྱག་མཛད་དེ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་བསྟུན་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་དང༌། ཤེར་སྙིང༌། ལམ་རིམ་གསོལ་འདེབས་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད། ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་བཅས་གསུངས། སྔོན་འགྲོ་ཆོས་བཤད་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་སྦྱར་བའི་གསུང་བཤད་སྩལ་རྗེས། ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་རྩ་བའི་ཁུངས་ཇོ་བོ་རྗེས་མཛད་པའི་ལམ་སྒྲོན་དང་སྦྲགས་ནས་གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས། སྦྱིན་བདག་ནས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་སྐུ་ཡོན་བཅས་ཕུལ། ཚོགས་གསེང་རིང་སྒྲོལ་མ་དང༌། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་རིང་ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་གསུངས། ཆོས་ཁུངས་བཙུན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཛད་པ་པོའི་ཆེ་བ་ཡན་གསུང་བཤད་གནང་སྟེ་མཚམས་འཇོག་གིས་ལམ་རིམ་སྨོན་ལམ་གསུངས། ད་ལམ་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་དུ་གསུང་ཆོས་རིང་སྔ་དྲོ་ཚོགས་ཆེན་མང་ཇར་སྦྱིན་བདག་ཟུར་པ་ཡོད་རིགས་བཏང་འཕྲོས་མང་ཇ་རྣམས་ཡིག་ཚང་ནས་བསྟར་ཆགས་སུ་གཏོང་དགོས་བཀའ་ཕེབས་ལྟར་གཉེར་པར་བཀོད་ཁྱབ་ཞུས། ཆོས་ཞུར་དགེ་འདུན་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ཙམ་དང༌། མི་མང་སྟོང་ཕྲག་བཞི་སྐོར་འདུས།

ཚོགས་ཞིང་གསལ་འདེབས་ཚུལ་རྒྱས་བསྡུས་གང་རུང་གིས་འགྲིགས་ཚུལ་དང༌། དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་ལྟ་བུ་བྱས་ན། བྱེད་ལུགས་སོགས་གསུང་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་ཐོག་སློབ་གཉེར་ཚོས་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་སྐོར་གྱི་དམིགས་པ་བྱེད་ཚུལ་རྒྱས་པར་སྩལ། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་སྐབས་སུ་ཡང༌། འཆར་ཅན་གྱི་ཆོ་གའི་ཚིག་མ་བཏོན་ན་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་མི་འབྱུང་བ་མིན་པས་སློབ་གཉེར་བ་ཚོས་ཕར་ཕྱིན་ནང་འབྱུང་བའི་སྐྱབས་སེམས་ཀྱི་ཚིག་དེ་དག་བཏོན་ན་འཐུས་ལུགས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་དགྲེམ་པའི་སྐོར་ལས་འཕྲོས་ཏེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་ཡོད་ན་བཤམས། མེད་ན་ཆེད་སྒྲུབ་མ་དགོས་པའི་སྐོར། དགོན་པར་དངུལ་ཡོད་ན་རྒྱས་སྤྲོས་བྱེད་པ་ལས་གྲྭ་པའི་འཚོ་བའི་ཐོག་བཏང་ན་དོན་གལ་ཆེ་ལུགས། གཙང་མ་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་སྣང་ཆུང་བྱས་ཏེ་སློབ་གཉེར་བར་ན་ཚ་ཕོག་པ་དང༌། དགེ་བཤེས་ལངས་དུས་ལུས་གཅོང་ཆགས་པ། དུས་མིན་འཆི་རྐྱེན་གྱུར་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་ཕངས་པས་དོ་སྣང་དགོས་ལུགས་བཀའ་སློབ་ནན་ཅན་སྩལ།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཆོས་སྩལ་བའི་མཛད་གསེང་དུ་བློ་གླིང་གྲྭ་ཚང་གསར་བཞེངས་ཟིན་པའི་སྒོ་དབྱེའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་སླད་ཞབས་ཐང་གིས་བྱོན། གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྒོ་འཕྱོར་འོག་འདོན་བཟང་པའི་ཤིས་བརྗོད་དང་བཅས་སྒོ་དབྱེའི་དར་ཚོན་གཅོད་འབྲེག་དང༌། རྟེན་ཁག་ལ་སྙན་ཤལ་འབུལ་བསྟུན། ཞལ་འདོན་གནས་བཅུ་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་སྟབས་བདེ་བསྟར་འབུལ་ཞུས།

སྙིང་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་ལས་མི་རྟག་པའི་སྐོར། འཆི་བ་དགུ་ཕྲུགས་སུ་བསམ་པ་དང༌། འཆི་བའི་རྣམ་པ་སྒོམ་ཚུལ། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་ལུགས་བཅས་སྩལ་བའི་སྐབས་སུ། རྒྱ་གར་བའི་བུ་མོ་ལོ་ ༣ དང་ལོ་ ༥ ལོན་པ་གཉིས་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོར་དྲན་པའི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་སྩལ་ཞིང༌། ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་ཚུལ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་སྐབས་རེ་དམྱལ་བའི་གནས་ཚུལ་བརྗོད་པའི་སྐབས་དེ་འདྲ་རང་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་ཡིད་མི་ཆེས་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་ཡང༌། རང་རེས་དཀར་པོ་དགེ་བའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུར་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡོད་པས་ན། མི་དགེ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུར་སྡུག་བསྔལ་དྲག་ཅིང་རྩུབ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ངེས་པར་དུ་འབྱུང་སྲིད་པ་ཡིན་ལུགས། སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱའི་སྐོར་ལས་འཕྲོས་ཏེ་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཚད་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་དང༌། ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་ལ་གཙིགས་སུ་མི་བྱེད་པར་ཆོས་སྐྱོང་འདྲ་མིན་རིགས་ལ་སངས་རྒྱས་ལས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་དང༌། འཕྲིན་ལས་ཆེ་བར་འཛིན་པ་འདི་དག་ནོར་འཁྲུལ་ཆེ་ལུགས་སོགས་ལམ་སྟོན་མཛད།

ཡང་མཛད་གསེང་དང་བསྟུན་སྒོ་མང་གྲྭ་ཁང་དུ་སྒོ་མང་ཁོངས་བསྒྲུབ་བྱ་ ༣༣ དང༌། རྒྱུད་སྨད་ཁོངས་སྒྲུབ་བྱ་ ༣ བཅས་པར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་བཀའ་དྲིན་སྩལ་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་མཁན་པོ་དང༌། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མས་ལས་སློབ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱ་མཚོས་གསང་སྟོན། རྒྱུད་སྨད་མཁན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ནས་ལྷུང་འགྲེམས་པ། རྣམ་གྲྭ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ནས་དུས་གོ་བ། ཤར་རྩེ་ཆོས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་དོན་གྲུབ་དང༌། སེར་སྨད་མཁན་ཟུར་ངག་དབང་ཐེག་མཆོག སེར་བྱེས་མཁན་ཟུར་ངག་དབང་ལེགས་ལྡན། སེར་སྨད་མཁན་ཟུར་བྱམས་པ་དོན་ཡོད། སེར་བྱེས་མཁན་པོ་བློ་བཟང་ཚེ་རིང༌། སྒོ་མང་མཁན་པོ་བསྟན་པ་རྒྱལ་མཚན། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་ངག་དབང་གསུང་རབ། རྟ་དབང་མཁན་པོ་བྱམས་པ་འཕྲིན་ལས་བཅས་ནས་ལས་ཀྱི་ཁ་སྐོང་མཛད།

དེ་བཞིན་གོང་གསལ་ལས་གྲྭ་བཅུ་གཉིས་གདན་འཛོམས་པའི་དབུས་སུ་བློ་གླིང་གྲྭ་ཁང་དུ་བློ་གླིང་ཁོངས་བསྒྲུབ་བྱ་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་སྩལ། བློ་གླིང་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་མི་བཞི་ཐེ་བའི་བསྒྲུབ་བྱ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་ལ་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་བསྐྱངས།

སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་ཆོས་སྐོར་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། འབྲིང་གི་ཆོས་སྐོར་ནས་ཀུན་འབྱུང་འཁོར་བའི་འཇུག་རིམ་བསམ་པ་ལས་ཉོན་མོངས་ངོས་བཟུང་བ། དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་ཚུལ། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ཡན་ལ་གསུང་བཤད་སྐབས། ཉོན་མོངས་ངོས་འཛིན་ཚུལ་དང༌། རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ལུགས། དེས་རང་གཞན་ཕུང་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ཚུལ་སྐོར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ངོ་སྤྲོད་དང་སྦྲགས་པའི་གསུང་བཤད་ཟབ་གསལ་ཐོག གནོད་པ་འབའ་ཞིག་ལས་ཕན་པ་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་སྲིད་པའི་ནང་གི་དགྲ་ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་འབད་ནས་བསྟེན་དགོས་པའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞིབ་ཏུ་སྩལ།

སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐོར་ནས་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་གསུང་ཆོས་སྩལ་སྐབས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདི་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བློ་སྦྱངས་ན་དུས་ཡུན་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་འཇིགས་དོན་མེད། སྙིང་དབུས་སུ་རང་གཅེས་འཛིན་དང༌། བདེན་འཛིན་ཞུགས་ཏེ་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་བྱེད་པ་འདིས་མི་འོང་ཚུལ། ངོས་ཀྱིས་ཞབས་བརྟན་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་རིགས་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་ཀྱང༌། ལ་ལར་ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་རྒྱབ། གཏོང་ལེན་འདྲ་སྒོམ་པས་སྐབས་རེ་ཕན་པ་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་འདུག བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མོས་བློ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ཡང་ཕན་ཡོན་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་ན། སེམས་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་སྐྱེས་ན་སྨོས་མ་དགོས་ཚུལ།

གཞན་ཡང་རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་དང༌། གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་གསུང་བཤད་ཞིབ་ཏུ་སྩལ་བ་མ་ཟད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཇི་ལྟར་གདམས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་གྱི་སྟེང་ནས་སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་བཟུང་བའི་ཆོ་ག་ཤིན་ཏུ་གནད་སྨིན་སེམས་ལ་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་པའི་གསུང་བཤད་ཐོག བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེའི་སྐོར་ལས་འཕྲོས་ཏེ་དེ་སྔོན་སྐབས་ཤིག་ཐར་པ་ཞིག་མ་ཐོབ་པར་ཐབས་མི་འདུག དེ་ཐོབ་ན་སྐྱིད་ཉལ་རིང་མོ་རྒྱབ་སྙམ་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐོར་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་རེད་བསམ་པ་ཡོང་མྱོང༌། འོན་ཀྱང་དེ་རྗེས་སྤྱོད་འཇུག་ལ་བསྟེན། དཔེ་ཆ་གཞན་དག་ཀྱང་བལྟས། འབད་བརྩོན་བྱས་པས་ད་ཆ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་པ་སྲིད་ན་དཀོན་པའི་སེམས་དེ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དགའ་མོས་དང༌། ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སོང༌། ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་མ་བྱས་པ་ཁོ་ནས་ལན་མ་གཏོགས། འབད་བརྩོན་བྱས་ན་མིའི་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་ཐག་ཆོད་རེད་ཅེས་དང༌། ང་ཨ་མདོའི་ཕྲུ་གུ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་སྔ་རླུང་ལངས་པོ་ཡོད་ཀྱང་ད་ཆ་རླུང་ལངས་པའི་སྐྱོན་དང་ཉེས་དམིགས་བསམ་པས་ཕན་ཐོག་བྱུང་ལུགས་སོགས་ཉམས་བཞེས་མཛད་པའི་གནས་ལུགས་གང་འཚམས་སྩལ།

སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས། བཟོད་པ་བཅས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་སྐོར་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ལྷག་པར་དུ་ཁོང་ཁྲོའི་ཉེས་དམིགས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་ཚུལ། དེ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་འགྱུར་ཚུལ། བཟོད་པའི་ཕན་ཡོན་སོགས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དུ་མ་དང་སྦྱར་བའི་བཀའ་སློབ་སྩལ། ངོས་རང་ཨ་མདོའི་ཕྲུག་གུ་ཡིན་པས་ཆུང་དུས་རླུང་ལངས་པོ་ཡོད་ཀྱང་རིམ་པས་སྤྱོད་འཇུག་སོགས་ལ་སློབ་གཉེར་དང༌། དོ་སྣང་བྱས་པས་ད་ཆ་ཁོང་ཁྲོ་ཟེར་བ་འདི་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱོན་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་མེད་པར་མཐོང་བ་བྱུང༌། ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱས་ན་མིའི་སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་ཐག་ཆོད་ཡིན་ལུགས་སོགས་མྱོང་རྒྱུས་ཅན་གྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ།

བཟོད་པའི་རབ་དབྱེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཞི་ལྷག་གི་འབྲས་བུར་གསུངས་པའི་སྐོར་ལས་འཕྲོས་ཏེ། དགེ་སྦྱོར་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུ་བའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ཆ་ངེས་ཅན་ཞིག་མེད་དུ་མི་རུང་བ། དེ་ཡང་ལོ་ན་གཞོན་དུས་ནས་འབད་བརྩོན་དགོས་གལ། དཔེར་ན་ཚོགས་སུ་འདོན་པ་བཏོན་པའི་སྐབས་སུ་ཁ་གཡེངས་མིག་གཡེངས་མི་བྱ་བར་གང་འདོན་རྒྱུའི་དོན། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལྟ་བུའི་ཚིག་དོན་དེ་ག་རང་ལས་གཞན་དུ་མི་གཡེངས་པའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་བྱས་ན་གཞུང་དོན་ལ་ཤར་སྒོམ་ཚར་གཅིག་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། སེམས་ཕྱི་རོལ་གཡེངས་པ་ཞི་ནས། ནང་དུ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ལ་ཡང་ངང་གིས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ལུགས་སོགས་ཐུགས་མངའ་དངོས་མྱོང་ལས་བྱུང་བའི་གདམས་ངག་འགངས་ཆེ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་མགུལ་ཆམ་ཕྲན་བཞེས་འཁྲུག་རྐྱེན་མི་འབྱུང་ཆེད་ཚོགས་ཐེངས་གཅིག་གིས་འཐུས་པ་མཛད། ཕྱི་ཉིན་མགུལ་ཆམ་གདངས་སྐྱེས་ཆེ་བ་མ་བཞེས་པས་དགོང་དྲོའི་གསུང་ཆོས་བར་སེང་གི་ལན་བརྡ་འབུལ་དགོས་ཕེབས་པ་ལྟར་དགེ་བསྐོས་ནས་ཞོགས་ཚོགས་མང་ཇར་ལན་བརྡ་ཕུལ། དགའ་ལྡན་དུ་མི་འགྲོ་ཆེད་གཉེར་བཏང༌། སྒོ་བློའི་མཁན་པོ་གཉིས་ནས་མགུལ་ཆམ་གདངས་སྐྱེས་གཙང་མ་མ་བཞེས་པར་གསུང་ཆོས་ལ་ཐུགས་འཚབ་མི་གནང་བར་སྐུའི་འཕྲོད་བཞེས་ནན་ཏན་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་ཞེས་སྙན་གསོལ་ཞུས། ཡང་དེ་རྗེས་སྒོ་བློ། ཤར་བྱང༌། སེར་བྱེས་བཅས་མཁན་པོ་ལྔ་ནས་ཀྱང༌། ད་ལམ་གསུང་ཆོས་ཕྲན་བུ་འཕྲོ་ཅན་དུ་ལྷགས་ན་ཡང༌། རྗེས་སུ་འདི་ཕྱོགས་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ཤིག་ལ་སྩལ་སྨིན་གནང་རྒྱུར། ད་རེས་སྐུ་ཁམས་གསལ་གདངས་མ་གྲུབ་བར་གསུང་ཆོས་མཚམས་འཇོག་སྐྱབས་འཇུག་ཡོང་བ་ཞེས་སྙན་སེང་གསོལ་འདེབས་ཕུར་ཚུགས་བཏབ།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ཡང་གསུང་ཆོས་བར་སེང་མཛད། བཀའ་སློབ་ཞུས་དོན་ལྟར་འདི་ཉིན་དགོང་དྲོ་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་ཚོགས་ཆེན་ལ་མང་ཇ་དང་སྐུ་འགྱེད་བཅས་ཕུལ། ད་ལམ་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་དུ་ཕེབས་པ་ནས་བཟུང་སྒོ་བློ་གྲྭ་ཚང་གཉིས་ནས་འདུས་དམངས་ལ་ཉིན་རེ་གསོལ་ཚིགས་ཇི་ཕུལ་གྱི་ཚ་གཟིགས་གྲྭ་ཚང་གཉིས་ཉིན་རེས་མོས་ཀྱི་འབུལ་དགོས་བཀའ་མངགས་སྩལ་བ་བཞིན། ད་ཕན་བློ་གླིང་གི་ཚ་གཟིགས་ཁོངས་རྡ་ལི་ནམ་འཁེལ་ཕལ་མོ་ཆེ་འཚིག་སྐྱོན་ཤ་སྟག་ལ་བརྟེན་ད་ཕྱིན་དེ་རིགས་མི་འབྱུང་བ་དགོས་གལ་དང༌། དགོང་དྲོ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་མུས་འདི་བཞིན་ཉིན་གུང་ལ་ཕུལ་ན། བཞེས་ཚལ་ཕྲན་ལྷག་རིགས་དགོང་དྲོ་བཞེས་བག་དང་ལྷན་བཞེས་གནང་ཁྱད་ཡོང་རྒྱུ། ཚལ་ལྷག་ནུབ་གཅིག་ཉར་རྒྱུ་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་གཞིར་ཡིད་གཟབ་དགོས་གལ། དགོན་པའི་གླིང་ནང་ཁྱི་ཡན་མང་པོ་བསྟེན་ཉར་བྱ་རྒྱུ་དགོས་པ་མེད་ཅིང༌། ལྷག་པར་ཁྱི་སྨྱོན་རིགས་བྱུང་ན་ཤིན་ཏུ་ཉེན་ཁ་ཆེ་བས་བཀག་སྡོམ་བྱ་ཐབས་དགོས་རྒྱུ་བཅས་བཀོད་ཁྱབ་ཞུ་དགོས་ཕེབས་པ་ལྟར་སྒོ་བློའི་ཕྱག་མཛོད་ཆེད་འབོད་ཐོག་བཀོད་ཁྱབ་ཞུས། ཡང་དེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་འདི་བཞིན་ལོ་ནར་དཔག་པས་ལུས་སྟོབས་ཆུང་གཤིས་ལྟོ་ཆས་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་འཐུས་ཤོར་སོང་ན་མ་འོངས་པར་ཕུགས་སྐྱོན་ཡོང་རྒྱུར་རེ་ཞིག་དྷ་སར་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ཆེད་ཡོང་ན་སྙམ་པས་འགྲོ་འདོད་ཡོད་མེད་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། རོགས་ཟླར་དྲི་བསྡུར་བྱ་དགོས་བཀའ་ཕེབས་བཞིན་དྲི་བསྡུར་ཞུས་པར་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་ཕེབས་འདོད་འདུག་ཡོད་ལུགས་ཞུས།

དགོང་དྲོ་ཞབས་གྲྭ་བསྐྱར་འབྱོར་གྱིས་སྤྲུལ་སྐུ་འདི་གར་ཕེབས་འཕྲལ་གཟུགས་བདེ་མིན་དང༌། གསོལ་ཆས་ཇི་བཞིན་མི་བཞེས་པས་སྐུ་སྟོབས་ཞན་ཙམ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་རྗེས་སྨན་བསྟེན་གྱིས་དེང་སྐབས་གསོལ་ཆས་ཡག་པོ་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་པས་དྷ་སར་མ་ཕེབས་ཀྱང་འགྲིགས་ངེས་ཡོད། གལ་སྲིད་དྷ་སར་ཕེབས་ན་ཕྲན་ཡང་མཉམ་བཅར་ཆོག་པ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ད་ལྟ་སྤྲུལ་སྐུ་བཞུགས་ཚུགས་པོ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་འདི་ངན་འཚུབ་པོ་ཆགས་དོགས་བློ་གཡེང་ཡོད་ལུགས་ཞུས།

ཚེས་ ༣༡ ཉིན་མགུལ་ཆམ་གདངས་སྐྱེས་གང་ལེགས་ཕེབས་པས་ཆུ་ཚོད་ ༡ ནས་གསུང་ཆོས་འཕྲོས་སྐྱོང་མཛད། ཞི་གནས་ཀྱི་སྐོར་གྲུབ་རྗེས། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོའི་དབུ་ནས་ཀྱང་གང་འཚམས་སྩལ། ཉིན་སྔོན་མ་གཉིས་ལ་མགུལ་གློ་ཕྲན་བུ་བཞེས་པ་དང༌། རྩ་བའི་མགུལ་ཆམ་ལྕི་ཙམ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་སྣང་ཡང་མུ་མཐུད་གསུང་ཆོས་སྩལ་བའི་རིང་སྐུ་ངལ་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མ་བཞེས།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་ནས་འགུལ་ཆམ་ཕྲན་བུ་ཡོད་མིན་ལ་མ་གཟིགས་པར་ཕལ་ཆེར་ནམ་རྒྱུན་བཞིན་ཉིན་རེར་ཆུ་ཚོད་དྲུག་རིང་གསུང་ཆོས་སྩལ་ཞིང༌། ཚེས་ ༥ ཉིན་རྗེའི་གསུང་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་གྱི་སྟེང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཤིན་ཏུ་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་པ་དང༌། དེ་རྗེས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ད་ནི་ལམ་སྤྱིའི་དོན་བསྡུ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མཇུག་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཐོག དབུ་ནས་ཅུང་ཟད་བཅས་སྩལ། དེ་རྗེས་གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་རྟ་དབང་མཁན་པོ་རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། མཁན་ཟུར་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་སྐུ་གཤེགས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་ནས་རྟེན་གསུམ་དང༌། འབུལ་དངོས་བསྟར། ཕྱག་སྲུང་གཡོག་དར་བཅས་སྩལ་ཏེ་ལེགས་པར་གྲུབ།

འདི་ཉིན་བཀའ་ལས། སྒོ་མང་བྲག་སྒོམ་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་དེ་སྔོན་རྒྱལ་ཆེན་སྤྲོས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟེན་མུས་བར་ལམ་ཕྲན་བུ་སྤྲོས་པ་ཆུང་དུ་བཏང་ཡོད་ཀྱང༌། རྩ་བའི་མུ་མཐུད་བསྟེན་འགབ་ཆེ་མིན་སྒོ་མང་གི་སྲུང་མ་མགོན་པོའི་སྤྱན་སྔར་ཟན་སྒྲིལ་ཞུས་ལེགས་མོལ་བར། མུ་མཐུད་བསྟེན་ན་བཟང་བབས་བྱུང་ཚུལ་ཟེར། ཉེ་དུས་གོ་ཐོས་ལ་བྲག་སྒོམ་གྱིས་རྒྱལ་ཆེན་སྲོག་གཏད་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལུགས་ཐོས་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་མིན་དྲི་བ་ཞིག་བྱ་དགོས་བཀའ་ཕེབས་ལྟར། བྲག་སྒོམ་ཆེད་འབོད་ཀྱིས་དྲི་བར། འགའ་ཞིག་དབང་མེད་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ཏེ་སྲོག་གཏད་ཐེངས་རེ་གཉིས་སྤེལ་དགོས་བྱུང་ལུགས་ཞུས་པར། རང་གི་བསྙེན་རྫོགས་མཁན་པོ་སྔགས་ཀྱི་དབང་ཞུས་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་བཀའ་ལས། མི་ཕལ་པ་ཞིག་གིས་ངོ་སྲུང་གཙིགས་ཆེར་བཟུང་བ་ཤིན་ཏུ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེ་གཤིས། རང་དགར་སྐད་ཆ་སྟོང་པས་འགྲིགས་མིན་ལ། དུས་ནམ་གྱི་ཚེ། ས་གནས་གང་དུ། མི་སུ་འདྲ་ཞིག མི་གྲངས་མང་ཉུང་ཇི་ཡོད་བཅས་རེ་རེ་བཞིན་ཁ་གསལ་འཁོད་པའི་ལག་བྲིས་ཞུ་ཤོག་ཁ་གསལ་བྲིས་འབུལ་དགོས་རྒྱུ་ལས། རང་གི་མཁན་པོ་དང༌། སློབ་དཔོན་ལ་དབུ་སྐོར་རྫུན་ཞུའི་རིགས་བྱས་ན་གཏན་ནས་འཐུས་མིན་ཞེས་ནན་མངགས་མཛད།

མཛད་གསེང་དུ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་གྲྭ་རྒྱུན་ཚོ་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ནས་སླེབས་པའི་སློབ་གཉེར་བ། སྤྲུལ་སྐུ་ཁག་བཅས་པ་སོ་སོར་བླང་དོར་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང༌། བོད་ནས་འབྱོར་བའི་གྲྭ་རྒྱུན་ཚོར་དམིགས་ཏེ་ཆོས་རྒྱུད་བསྲེས་ལྷད་ཅེས་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞིབ་པར་སྩལ་ཐོག་ཚོགས་ཆེན་འདུ་ཁང་དུ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་གྲྭ་རྒྱུན་ ༢༨༠ སྐོར་དང༌། མི་སྐྱ་བཅུ་སྐོར་བཅས་པར་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། སློབ་གཉེར་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་དང༌། སྐུ་དཔར་སྲུང་བྱིན་ཕྱག་དེབ་བཅས་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་སྩལ།

ཚེས་ ༦ སྔ་དྲོ་ཚོགས་ཆེན་སྒོ་འཕྱོར་འོག་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་མང་ཚོགས་ལ་ཚེ་སྦྱིན་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་ཚེ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཆོག་རྣམས་བསྐྱངས། དེའི་རིང་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་སྒྲོལ་མ་འདོན་དུ་འཇུག་པར་མཛད་དེ་ཚེ་དབང་སྨིན་རྒྱས་སྩལ་འབྲེལ་གདན་གསུམ་རྒྱུད་གྲྭ་གཉིས་དང༌། མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་མི་མང་བཅས་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུར། ཚོགས་ཆེན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། ཤར་པ་ཆོས་རྗེས་རྟེན་གསུམ། ཞལ་འདོན་མདོ་ལུགས་ཁྲུས་གསོལ་ཟིན་ཉེར་གནས་ཆུང་ནས་ལུང་ཚིག་འགའ་སྙན་སྒྲོན་དང༌། གཟུངས་ཐག་རྡོ་རྗེ་བཀྱེ་བསྡུ་སོགས་མཛད།

དེ་རྗེས་ལ་མོ་ཚངས་པའི་སྐུ་རྟེན་ལ་ཐོག་འབེབས་ཀྱིས་མཇལ་དར་ཞིག་ཕུལ། ཤར་པ་ཆོས་རྗེས་འབྲུ་ཚོམས་འབུལ་གནང་རྗེས་ས་གནས་དོན་བྱེད་རྒྱལ་མཚན་ཆོས་ལྡན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་ཕུལ། འབུལ་དངོས་བསྟར། གཏང་རག་མལ་རྟ་དབང་མཁན་པོ་རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་སྐུས་ཕུལ། མང་ཚོགས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་ཚོགས་འབུལ་མཛད། བརྟན་བཞུགས་གྲུབ་རྗེས་གདན་གསུམ་རྒྱུད་གྲྭའི་མཁན་པོ་བརྒྱད་མཇལ་བཅར་གྱིས་ད་ལམ་གནས་ཆུང་ཞུས་པའི་བཀའ་ལུང་ནང༌། བགེགས་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་གནས་པ་ན།། ཕྱི་བསྲུང་བའི་འཁོར་ལོས་ཅི་ལ་ཕན།། ཞེས་སོགས་བཀའ་ནན་ཕེབས་དང༌། ཞབས་རིམ་རྣམས་འཕྲལ་དུ་སྨིན་སྒྲུབ་ཞུ་རྒྱུའི་སྐོར་སྙན་སེང་དུ་བཅར་བར་ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ། ལག་ལེན་མདུན་རྒྱབ་མཚུངས་པ་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་ཞིབ་ཕྲ་སྩལ། ཉིན་མོའི་གསོལ་ཚིགས་གྲུབ་རྗེས་དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་དང༌། ཤར་རྩེ། ཚོགས་ཆེན་ཨར་ལས་བྱེད་མུས། རྙིང་དགོན་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་བཅས་པར་རིམ་བཞིན་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས།

ད་ལམ་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་དུ་བཞུགས་ཡུན་རིང་རྟ་དབང་མཁན་པོ་བློ་གླིང་རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། སྐུ་གཤེགས་བློ་གླིང་མཁན་ཟུར་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་སྔོན་བཏབ་བཞིན་ཆོས་ཞུ་བ་སེར་སྐྱ་མི་གྲངས་བརྒྱད་སྟོང་སྐོར་ལ་རྗེའི་གསུང་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་རྩ་བའི་ཁུངས་ཇོ་བོ་རྗེས་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་དང་སྦྲགས་གསུང་ཆོས་ཟབ་རྒྱས་དང༌། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐོར་དབུ་ཚུགས་སྐབས་རྗེའི་གསུང་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་གྱི་སྟེང་ནས་སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་བཟུང་བའི་སྡོམ་པ་འབོགས་ཆོག་དང༌། ཞི་ལྷག་ཡན་གྱི་གསུང་བཤད་གྲུབ་བསྟུན་སླར་ཡང་གོང་བཞིན་རྗེའི་གསུང་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་སྡོམ་འབོགས་ཆོག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་ས་བོན་ཐེབས་ངེས་པའི་བཀའ་དྲིན་ཚད་མེད་པ་བསྐྱངས།

དེ་ཡང་བོད་གངས་ཅན་པ་རྣམས་ལ་གཞལ་བར་དཀའ་བའི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་གྱི་བདག་ཉིད་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཚུལ་བྱང་ཆུབ་གཞུང་ལམ་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་པ་དེ་དག་དུས་ཕྱིས་ཕྱག་ལེན་བག་ལ་ཞ་བར་གྱུར་པ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་ ༡༩༧༣ ལོ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་དོན་གཉེར་ཆེན་པོས་ཆེད་དུ་ཞུ་བར་མཛད་ཅིང༌། དེ་ཚུན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བསྐྱེད་ནམ་སྩལ་སྐབས་རྗེའི་གསུང་གཞིར་གཞག་ཕྱག་ལེན་བསྟར་བར་མཛད་དེ་དུས་མཐར་རྗེའི་བསྟན་པའི་གྲྭ་ཟུར་ཙམ་ཉམས་མེད་འཛིན་སྤེལ་མཛད་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་གཟུར་གནས་དཔྱོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་མོའི་བློས་བརྟག་ན། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་བཞེད་དགོངས་ཁག་ལ་ཇི་ལྟ་བུའི་གཙིགས་སུ་མཛད་ལུགས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས། ཚང་མས་ྋརྒྱལ་བའི་བཀའ་དྲིན་དྲན་ཤེས་དང༌། ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་གི་མཛད་པ་འདི་རིགས་ལ་སྙིང་ནས་གུས་བཀུར་ཡི་རངས་ཞུ་འོས་པ་ལགས།

མཛད་གསེང་ཁག་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་སློང་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་བརྒལ་བར་བསླབ་སྡོམ་རྣམ་པར་དག་པ་འབོག་པར་མཛད། གསུང་ཆོས་གྲུབ་བསྟུན་ཚོགས་ཆེན་དུ་གདན་གསུམ་རྒྱུད་གྲྭ་རྣམ་གཉིས་དང་མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་མི་མང་བཅས་ནས་མདོ་ལུགས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས། མང་ཚོགས་ལ་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང་དང༌། མོན་གྷོ་གཞིས་སྒར་གྱི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཚོགས་འདུར་འཕྲལ་ཡུན་སྤྱི་བྱེའི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། དགའ་ལྡན་ཤར་བྱང་གཉིས་ལ་གནས་གཟིགས། མཁན་པོ་ལས་ཟུར་བླ་སྤྲུལ་སོགས་མཇལ་ཁ་དོན་གཉེར་མཁན་ཁག་གི་རེ་སྐོང་མཛད། རེ་ཞིག་ཁུལ་དེའི་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་དོན་མཛད་སྒོ་རྣམས་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཕྱི་ཚེས་ ༧ ཉིན་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༨ ཉིན་བྷེང་ལོར་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། ཚེས་ ༡༠ ཉིན་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ར་འཇིབ་གྷན་ངྷི་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས་ཏེ། དེ་ནུབ་མེ་འཁོར་བརྒྱུད་ཚེས་ ༡༡ སྔ་དྲོ་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་བསྐྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་གསུང་ཆོས་སྩལ་བ་སོགས་འགྲོ་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་བསྐྱངས་ཏེ་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་ལ་དྭགས་ལྕོག་ལམ་སར་གནས་བཞུགས་འབྲི་གུང་སྤྲུལ་སྐུ་ཀརྨ་འཕྲིན་ལས་ནས་གསོལ་བ་སྔོན་བཏབ་བཞིན་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་རྗེས་གནང་སྩལ། ཆོས་ཞུར་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དཔོན་ཐུབ་བསྟན་མཆོག་ལྡན་བཅར། རྗེས་གནང་གྲུབ་རྗེས་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཁོར་རྫ་དགོན་དགེ་མང་གི་མཁན་པོ་དབང་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དང༌། གྲྭ་གསུམ། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་སློབ་ཞབས་ཧཕ་རན་སི་དགེ་སློང་བཅས་མཇལ་བཅར་ཐོག་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གསུང་གསོལ་འདེབས་དང༌། སྨོན་ཚིག་འཕྲིན་བསྐུལ་བཅས་ཀྱི་བཤད་ལུང༌། གཟུངས་སྔགས་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༡ ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ས་འགུལ་གྱི་འཚེ་བ་བཟློག་སླད་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་དང་བཅས་པས་བཀའ་འགྱུར་དག་སྒྲོག་ཞུ་རྒྱུའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཆོས་རའི་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་བཅས་བྲིས་ཐང་ལ་ཕྱག་ནས་དང༌། བཀའ་འགྱུར་ལྗགས་སྒྲོགས། བསྔོ་སྨོན་གྱི་རྒྱས་འདེབས་བཅས་བསྐྱངས། ཚོགས་བཞུགས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཡིག་ཚང་རང་ནས་གནང༌།

དུས་མཚུངས་སྐུ་ཞབས་ (Bush) མཆོག་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་པར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ལ།

གང་ཉིད་ཨ་རིའི་ཆེས་མཐོའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས་པར་བཅོས་མིན་འཚམས་འདྲི་ཞུ། ཨ་རི་ནི། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་མང་གཙོ་དང༌། རང་དབང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་སྣེ་འཁྲིད་མཛད་མཁན་ཞིག་དང༌། མནར་གཅོད་འོག་གནས་བཞིན་པའི་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོའི་རེ་ལྟོས་བྱ་ཡུལ་ཞིག་ཡིན། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ནི་གང་ཉིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་འོག་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་ཞིང༌། ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ། སྟོབས་ཤུགས་དང་བཅས་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རིམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་སེལ་རྒྱུར་ཐུགས་སྤོབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུའི་སྨོན་འདུན་ཞུ།

རང་ཉིད་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་འཛམ་གླིང་འདི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་བུའི་ཐོག་བསྐྱོད་རྒྱུར་རྒྱུན་དུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འཛམ་གླིང་སྐྱེ་འགྲོ་མཐའ་དག་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ལྡན་པའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་ནང་གནས་རྒྱུའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཅིང༌། རྒྱ་གཞུང་གིས་ ༡༩༤༩ ལོར་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་ནས་བཟུང་ཡུལ་གྲུ་གཉིས་ཀྱི་མི་མང་དབར་འཆམ་མཐུན་ངང་གནས་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། ངས་འབད་བརྩོན་བྱས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངའི་མི་མང་གི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་ཉེན་ཚབས་ཅན་ཞིག་ནང་ལྷུང་བ་མ་ཟད། བོད་མི་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་དམར་བསད་དང༌། དགོན་པ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཙམ་རྩ་གཏོར་བཏང་ཡོད། ད་ལྟའི་སྐབས་རྒྱ་མིའི་གྲངས་འབོར་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་བོད་ནང་སྤོ་བཞུད་བྱས་ཡོད། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གཉིས་ཀའི་ངོས་ནས་བཏོན་པའི་གྲོས་འཆར་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་དེས་རྐྱེན་པས་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ནས་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་ཐོབ་རྒྱུར་ཕན་རླབས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ནང་ངོས་ནས་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་ཞི་འགྲིགས་ཡོང་ཆེད་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་སར་ཞི་བའི་དོན་ཚན་ལྔ་བྱས་པ་ཞིག་དང༌། ༡༩༨༨ ཟླ་ ༦ ནང་ (Strasbourg) ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སུ་དོན་ཚན་དེ་རྣམས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱས་པ་ཞིག་བཅས་བཏོན་པ་ཡིན།

དོན་སྙིང༌། རྒྱའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་འོག་བོད་ཡུལ་དེ་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཚད་ལྡན་གྱི་མང་གཙོའི་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་ཕྱི་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་རྒྱ་མི་རང་ཉིད་ནས་བྱས་ན་འགྲིགས་འཐུས་ཞེས་བཀོད་ཡོད། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་གནས་པའི་བོད་མི་མང་པོས་ངོས་ནས་བཏོན་པའི་གྲོས་འཆར་འདི་ལ་མི་འོས་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཡོད། བོད་མི་ཚང་མས་རང་བཙན་སླར་གསོའི་ཆེད་མུ་མཐུད་ཤུགས་རྒྱག་འདོད་ཡོད་པ་རེད། རྒྱའི་མེ་མདའི་འོག་བོད་མི་མང་པོ་དམར་བསད་བཏང་ཡོད་ནའང༌། བགྲོ་གླེང་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། བོད་མིའི་ངོ་བོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བཟང་ཤོས་དེ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

འདི་ནི་བགྲོ་གླེང་ཆེད་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་པ་ལས་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མིན། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ས་གནས་གང་དུ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་མིན་གཏན་འཁེལ་ཞིག་བྱུང་མེད་ནའང༌། མཐར་ང་ཚོའི་སྐུ་ཚབ་ཚོའི་མཉམ་དུ་བགྲོ་གླེང་ལྷུག་པོ་ཞིག་བྱེད་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གང་ཉིད་ནས་འདིར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཚེ་དགེ་མཚན་ཡོང་ངེས་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་གའི་སྐུ་ཚབ་སྐུ་ཞབས་ (Elsie Walker) ནས་ངོས་ཀྱི་གནས་འཕྲིན་འདི་སྐུ་ཉིད་ལ་འབུལ་འཐུས་ཞལ་བཞེས་གནང་སོང༌། ཁོང་ནི་ལོ་མང་རིང་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་འཛིན་བྱ་ཕྱོགས་ཐད་ལ་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོ་བཞེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་བཅས། སླར་ཡང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང༌། ནང་བཞུགས་ཚང་མ་སྐུ་ཁམས་བཟང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཞེས་སྩལ།

འགྲོ་རྣམས་ངེས་དོན་རང་དབང་གསར་པ་རུ།།

སྤྱོད་ལ་ཐུབ་བསྟན་འོ་མའི་མཚོ་ཆེན་ལས།།

བླངས་པའི་གངས་ལྗོངས་རིག་པའི་ཕ་ནོར་ཆེ།།

ཉེ་བར་མཁོ་བའི་གནས་ལུགས་ཆེ་རྒུས་གླེང༌།།

དེ་བས་སྡེ་བཞིའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་མེད་པའི།།

ཡོ་རོབ་བྱང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་བཞིར།།

གནས་རྣམས་དད་པའི་དར་དཀར་ཡོངས་བརྐྱངས་ཏེ།།

གང་སྐུ་ཉི་མ་བསུ་བའི་ཆོ་ག་བརྩམས།།

ནང་བསྟན་ནོར་ཚོགས་འཇོ་བའི་ལེགས་བཤད་རྔ།།

ཚན་འཕྲུལ་རིག་པའི་ཞིང་དུ་རབ་བརྡུངས་པས།།

ཕྲ་མཐོང་ཆེ་ཤེལ་ཕྲག་པར་གཟེར་རྣམས་ནི།།

དལ་ཅིག་ཤེས་པས་བཏང་བ་ཉིད་དང་མཚུངས།།

ཕྱིར་ཞབས་ཕེབས་ཏེ་རྒྱུན་གྱི་ཉམས་བཞེས་ཐོག།

ལྡི་ལི་དང་ནི་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའ་སོགས།།

ཞབས་ཟུང་པདྨའི་གདན་དུ་ཉེར་བླངས་ཏེ།།

རྒྱལ་བསྟན་དབུ་འཕང་རྒྱས་པའི་ཐབས་སུ་འབད།།

ད་དུང་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བའི་ཁྲི་འཛིན་སོགས།།

རིས་མེད་མཁས་གྲུབ་བྱེ་བའི་ལྷན་གཅིག་ཏུ།།

གངས་ལྡན་ར་བའི་ཆོས་བརྒྱུད་མཐའ་དག་པ།།

མ་ཉམས་སྐྱོང་བའི་འཕྲིན་ལས་ཐང་མར་བརྡལ།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་བཀའ་དབང་རྗེས་གནང་བཅས་སྩལ་བས་མཚོན་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་དང་ཚོགས་སྡེ་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར། སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་སྐོར་དང་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པའི་མཛད་སྒོ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་དྲུག་ཅུ་པའོ།། །།

8 གསུང་བཤད་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

9 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

10 ཚོགས་མི་ཡོངས་ནས་ཕུལ་བའི་གཏན་ཚིགས་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ བཀོད་ཡོད།

11 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

རླབས་འཕྲེང་རེ་གཅིག་པ།

ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གློ་བུར་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་གསུང་ཆོས་ཁག་གཅིག ཚོགས་སྒར་དང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཕེབས་བཞུད་དང་ནོར་ཝེནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་ལྷན་ཚོགས་ནས་གཟེངས་རྟགསའབུལ་བཞེས་ཀྱི་གཏམ་སྙན་བསྒྲགསཔ་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

ྋཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་ཞི་བར་གཤེགས་པ་དང་སྦིར་གཞིས་ཆགས་སུ་ཕེབས་བཞུད། གསུང་ཆོས་ཁག་གཅིག་དང་གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་སོགས།

༡༽མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་དང་ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གློ་བུར་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༧ སྔ་དྲོ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་སྟེ་ལོ་བཞི་བཅུ་འཁོར་བའི་དྲན་གསོའི་ཉིན་མོ་སྟེ་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་བོད་མི་མང་ནས་དྲན་གསོ་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དགོས་འདུན་རང་དབང་རང་བཙན་དགོས་པའི་སྐད་འབོད་དང་ཞི་བའི་ལམ་ནས་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པར་རྒྱ་ནག་དྲག་ཆས་དཔུང་སྡེས་མི་ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་དུ་མེ་མདའ་གང་བྱུང་བརྒྱབ་སྟེ་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྐུ་སྲོག་བཀྲོངས་པའི་བདུན་ཚིགས་ཞེ་དགུ་འཁེལ་བར་རང་གཞུང་ནས་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་དང༌། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བཅས་ནས་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཞལ་འདོན་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་རྒྱལ་བའི་ལམ་བཟང་དང༌། སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་རྗེ་གནད་བསྐུལ། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ། མ་ཎི་བཟླས་བགྲངས་བཅས་གནད་སྨིན་ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་རྒྱས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་དཔལ་འབྱོར་བཀའ་བློན་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་དང༌། ཆོས་འཕྲོད་བཀའ་བློན་ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས། བདེ་སྲུང་བཀའ་བློན་ཨ་ལག་འཇིགས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་བཅས་ཉེ་ཆར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ནང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་གཏོར་བཤིག་བཏང་བའི་ཚབ་ཏུ་མཆོད་གདུང་ཆེ་བ་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པའི་མཛད་སྒོ་དང་རབ་གནས་གནང་ཆེད་ཕེབས་ཏེ་མཛད་རིམ་དེ་དག་ཆ་ཚང་གྲུབ་སྟེ་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༨ དགོང་དྲོ་རྒྱ་གར་གྱི་ཆུ་ཚོད་ ༥།༤༦ ཐོག་གློ་བུར་དུ་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་སྐོར་སྙན་ཞུར་མཇལ་བཅར་ཞུས། མཇལ་དར་ནང་མཛོད་དང་མགྱོགས་བསྔོ་ཞུ་རྟེན་བཅས་ཕུལ་ཏེ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་གི་བསྟན་འགྲོར་སྨན་པའི་ཐུགས་དགོངས་ཟབ་མོ་ཅི་མཆིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ཟླ་གཞོན་གསར་པ་མགྱོགས་ནས་མྱུར་དུ་ཆོས་ལྡན་རང་དབང་གི་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་ཞལ་གཟིགས་འཁྲུལ་བྲལ་ཡོང་བའི་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་ཞུ་གནང་མཛད་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ཀྱང་ཐུགས་ཁྲལ་ཚད་མེད་ཀྱིས་ཞལ་མདངས་ཀྱང་འགྱུར་ནས་བཞུགས་ཤིང༌། དེ་འཕྲལ་ཡུད་ཙམ་ཐུགས་དམ་སྤྱན་དམིགས་ལ་ཞུགས་པ་སོ་སྐྱེ་ཆུ་བུར་མིག་གི་སྐལ་བས་ཕོངས་པ་མ་གཏོགས་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་དངོས་སུ་ཞལ་འཛོམས་པའི་ཚོད་ཙམ་དུ་སྣང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གང་མགྱོགས་བོད་དུ་སྐུ་ཚབ་ཆེད་རྫོང་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་བཀའ་སློབ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་མྱ་ངན་གུས་བཏུད་ཞུ་ཆེད་ལས་མཚམས་ཉིན་གསུམ་རིང་འཇོག་རྒྱུ་བཀོད་ཁྱབ་སྩལ་འབྲེལ། བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་བོད་ས་འབྲུག་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ ཕྱི་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་དགོན་སྡེ་ཁག་ལ་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེ་ཞུ་དགོས་བཀོད་ཁྱབ་གནང་རྒྱུ་དང༌།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ། རང་གཞུང་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པ་བཞིན། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་རེས་གཟའ་སྤེན་པའི་ཉིན་མོ་གཞིས་རྩེར་གློ་བུར་དགོངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་སྟོང་ཚར་འབུལ་གཤོམ་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་དྷ་སར་རྒྱུན་བཞུགས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན། རང་གཞུང་ལྷན་ཁང་ཁག་གི་ལས་བྱེད། མང་ཚོགས་བཅས་ནས་ཀུན་གཟིགས་མཆོག་གི་བསྟན་འགྲོའི་བཞཻད་དགོངས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་སྟེ་སླར་ཡང་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་ཡང་སྲིད་མྱུར་དུ་འབྱོན་པའི་སླད་ཞལ་འདོན་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མའི་སྒོ་ནས་མཆོད་འབུལ་དང༌། བཟང་སྤྱོད། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་བཅས་ཐུགས་སྨོན་གནད་ཟབ་བསྐྱངས། ཆོས་དོན་བཀའ་བློན་ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་མཆོག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། འགྱོགས་བསྔོ་ཐུབ་དབང་སྣང་བརྙན་བཅས་འབུལ་ལམ་ཞུས། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ལགས་ནས་ཚོགས་དབུས་སུ་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་གློ་བུར་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་བསྟན་པ་དང༌། བསྟན་འགྲོར་སྨན་པའི་ཐུགས་དགོངས་ཟབ་མོ་ཅི་མཆིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་མགྱོགས་མྱུར་བྱོན་པའི་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་ཡོང་བའི་སྙན་སེང་འབོད་སྐུལ་ཞུས། ཉིན་འདིར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེའི་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལ་ཐུགས་གསོའི་བཀའ་ཏར་སྩལ་ཞིང༌།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས། རྒྱལ་ཀུན་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁམས།། བདེ་ཅན་མགོན་པོར་ཤར་བའི་ལྷ་མཆོག་དང༌།། སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཤཱཀྱའི་དབང་པོ་སོགས།། སྐྱབས་ཡུལ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོས་བདེན་བྱིན་སྩོལ།། སྣང་མཐའི་གསང་གསུམ་སྒྱུ་འཕྲུལ་རབ་འབྱམས་དང༌།། ཁྱད་པར་ཀུན་གཟིགས་རྣམ་འདྲེན་རིམ་བྱོན་གྱིས།། བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་ཕན་བདེ་བླར་སྤེལ་བའི།། ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་དེང་འདིར་དགོངས་པར་མཛོད།། ཐུབ་བསྟན་འཛིན་མཁས་རྒྱལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཅན།། འཇིགས་མེད་སྤོབས་པ་མཆོག་བརྙེས་ཆོས་ཀྱི་རྗེ།། དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་ལྡན་རྗེ་བཙུན་བླ་མ་གང༌།། བདག་སོགས་རྩེ་གཅིག་གསོལ་བའི་དོན་འདིར་དགོངས།། མི་འདོད་གཞན་དབང་ཆུ་འཛིན་སྟུག་པོ་ཡི།། བླ་བྲེ་མངོན་པར་བྲེས་པའི་ངང་ཚུལ་འོག། གངས་ཅན་བསྟན་པའི་འཁུར་ཆེན་བསྣམས་བཞིན་དུ།། གློ་བུར་ཞི་བར་མནལ་བ་ཀྱེ་མ་ཧུད།། འོན་ཀྱང་བསམ་བཞིན་སྲིད་པ་ཉེར་བཟུང་བའི།། སྐྱེས་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་མཛད་དང་སྤྱོད་པ་ཀུན།། གཞན་དོན་ཉིད་ལས་གཡོ་བ་མི་སྲིད་ཕྱིར།། ཐུགས་དགོངས་བཞེད་དོན་མ་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་ཤོག། རིང་ནས་ལེགས་གོམས་ཐུགས་བསྐྱེད་ཇི་བཞིན་དུ།། གངས་ལྗོངས་སྐྱེ་རྒུ་བསོད་ནམས་ཤར་རིའི་སྤོར།། འཁྲུལ་བྲལ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཟླ་ཞལ་གསར།། རིང་མིན་ངོམས་པའི་དགའ་སྟོན་ཐོབ་པར་ཤོག། དེར་ཡང་གསང་གསུམ་ཡོན་ཏན་ལྷུན་རྫོགས་ཏེ།། བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང་ཁ་བ་ཅན་པ་ཡི།། དོན་ཆེན་ཐུགས་སྟོབས་དཔུང་པས་འདེགས་བརྗོད་པའི།། སྐྱེས་མཆོག་དཔལ་མགོན་ཆེན་པོར་མྱུར་བྱོན་ཤོག། མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་ཀུན་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་སར།། བཀྲི་བའི་ནུས་སྟོབས་སྟོབས་བཅུའི་སྩལ་བརྙེས་པའི།། བདེ་ལྡན་མགོན་མཆོག་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་གར།། ལུས་ཅན་རྣམ་འདྲེན་འདྲེན་མཆོག་མྱུར་བྱོན་ཤོག། རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཐུགས་རྗེ་དང༌།། བྷོ་ཊའི་ལྗོངས་ཀྱི་འགྲོ་བའི་བསོད་ནམས་སྟོབས།། བདག་གི་ལྷག་བསམ་དག་པའི་བདེན་ཚིག་འཐུས།། སྨོན་དོན་གེགས་མེད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་ཤོག།

ཅེས་པ་འདི་ཡང༌། སྣང་མཐའི་ཟློས་གར་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གམ། མཚན་གཞན་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་བར་ལམ་གཞན་དབང་བཙན་པོའི་དུས་བབ་སྐུ་ངལ་ཅི་ཆེའི་ངང་བཞུགས་བཞིན་དུ། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཕྲལ་ཡུན་ཁེ་ཕན་ཆེད་ལྷག་བསམ་ཐུགས་སྟོབས་ཆེར་བསྐྱེད་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་སྐུ་ངལ་ལྷུར་བཞེས་གནང་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ། ད་ལམ་ས་འབྲུག་བོད་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༡ དགོང་དྲོ་རང་གི་གདན་སར་གློ་བུར་དགོངས་པ་ཞི་དབྱིངས་སུ་མནལ་ཚུལ་ཐོས་པ་ཤིན་ཏུ་བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ན་ཡང༌། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་མཛད་པ་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་དོན་ཁོ་ནར་སོང་གཤིས། བསྟན་འགྲོར་སྨན་པའི་བཞེད་དགོངས་མཐའ་དག་གེགས་མེད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་སྟེ་མཆོག་སྤྲུལ་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་མྱུར་དུ་བྱོན་པའི་གསོལ་བ་འདེགས་རྒྱུ་ལས་ཐབས་གཞན་མ་མཆིས་ཤིང༌། ད་ལམ་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་མྱུར་དུ་བྱོན་པའི་ཐབས་ཚུལ་བྱ་བའི་ཁུར་འགན་ངོས་རང་ལ་བབས་པ་ལྟ་བུར་བརྟེན། ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཆ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་འབོད་པའི་བསྟི་གནས་སུ། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ས་འབྲུག་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༧ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༣ ཉིན་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་སྦྱར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག ཅེས་མྱུར་བྱོན་སྨོན་ཚིག་ཏུ་གསོལ་བ་དྲང་སྲོང་བདེན་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་བཀའ་རྩོམ་གནང་བ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ཆོས་སྡེ་ནས་ལྷ་ས་རླུང་འཕྲིན་ཐོག

ྋ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་ཆེན་པོའི་ཞབས་པད་གསེར་ཁྲི་མངོན་མཐོའི་དྲུང་དུ།

གུས་པས་ཕྱག་དང་བཅས་ཏེ་ཞུ་གསོལ། བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་གསུམ་ལྡན་མཚན་བརྗོད་པར་དཀའ་བ་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ན་སྐྱབས་མགོན་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་གདུལ་བྱ་རྟག་འཛིན་ཅན་རྣམས་ཆོས་ལ་སྐུལ་ཕྱིར་བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ས་ཕོ་འབྲུག་ལོའི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༡ དགོང་དྲོའི་པེ་ཅིན་ཆུ་ཚོད་ ༨།༡༦ ཐོག་གཞིས་རྩེ་སྐལ་བཟང་ཕོ་བྲང་གི་གཟིམ་ཆུང་ལྷུན་གྲུབ་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་དུ་རེ་ཞིག་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཚུལ་བསྟན་ཞིང༌། མགོན་པོ་གང་གི་ཟག་མེད་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་ཟླ་གཞོན་ལྟར་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དུ་འཕྲལ་མྱུར་བྱོན་པའི་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་རྡོ་རྗེའི་རྭ་གུར་ནས་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བ་མཁྱཻན། མཁྱཻན། མཁྱཻན་ཞེས་གསོལ་བ་འདེབས་རྟེན་རབ་དཀར་ལྷ་རྫས་ནང་མཛོད་དང༌། རིན་ཆེན་གཉིས་པ་རྟ་རྨིག་ལྔ༌། བཟང་གོས་ཚོན་མདོག་སྣ་ཚོགས་བདུན། གུས་ཕྱག་དང་བཅས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནས་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༢ བཟང་པོར་ཕུལ། ཞེས་ཡང་སྲིད་མྱུར་དུ་བྱོན་པའི་སྐྱབས་ཞུ་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པར། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས། བཀྲས་ལྷུན་མཁན་བླ་འདུས་དམངས་ལ་བཀའ་ཡིག་སྩལ་དོན།

ྋ ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་མཁན་བླ་འདུས་མང་ལྷན་དྲུང་དུ།

ཆེད་འབུལ། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་བར་ལམ་རང་དབང་བྲལ་ཞིང༌། གཞན་དབང་བཙན་པོའི་དུས་བབ་སྐུ་ངལ་ཅི་ཆེའི་གནས་སྟངས་འོག་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཕྲལ་ཡུན་ཁེ་ཕན་ཆེད་གང་ཐུབ་ཅི་ནུས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་སྐུ་ངལ་ལྷུར་བཞེས་གནང་དང་གནང་བཞིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། ཉེ་དུས་རང་གི་གདན་སར་ཞབས་སོར་འཁོད་མུས་ཐོག་ས་འབྲུག་བོད་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༡ དགོང་དྲོ་བདེ་ཆེན་ཕོ་བྲང་དུ་གློ་བུར་དགོངས་པ་ཞི་དབྱིངས་སུ་མནལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་པ་ཤིན་ཏུ་བློ་ཕམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་དུ་གྱུར། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་མཛད་པ་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་དོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་སོང་གཤིས། བསྟན་འགྲོར་སྨན་པའི་བཞེད་དགོངས་མཐའ་དག་བགེགས་མེད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་སྟེ། མཆོག་སྤྲུལ་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་མྱུར་དུ་བྱོན་པའི་སླད། འདི་ག་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བོད་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ངོ་བསྐྱོད་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་སྨིན་སྒྲུབ་ཐོག རྒྱ་བལ་ཁུལ་སོགས་རིས་མེད་དགོན་ཁག་ཚང་མར་མཆོད་སྤྲིན་དང་འབྲེལ་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་རྫོགས་ཆེད་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ས་ཡ་གཅིག་ཙམ་འབད་སྒྲུབ་བྱེད་འཆར་དུ་མཆིས། དེ་ག་བཀྲས་ལྷུན་ནས་འདི་གར་སྐྱབས་ཞུ་ལྷ་སའི་རླུང་འཕྲིན་ཐོག་རྒྱང་བསྲིངས་བགྱིས་པ་ཡང་གོ་ཐོས་བྱུང་དོན། དམིགས་བསལ་འབོད་སྐུལ་བགྱིས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་དགོངས་རྫོགས་ཤིང་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་ཡོང་ཐབས་ལ་གཞན་དབང་འགལ་རྐྱེན་མ་བྱུང་ཕྱིན་འདི་ནས་ལྷག་བསམ་སེམས་འཁུར་བསྐྱེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པས་བློ་གཡེང་མ་དགོས། ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་མྱུར་བྱོན་སྨོན་ཚིག་ཏུ་གསོལ་བ་དྲང་སྲོང་བདེན་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་པ་བརྩམས་བྲིས་འདི་ནང་ཟུར་བསྲིངས་ལྟར་ངོ་བཤུས་སྤེལ་འགྲེམས་གསོལ་འདེབས་འབད་འབུངས་བྱེད་ལུགས། གཙོ་བོ་དེ་ག་བཀྲས་ལྷུན་གདན་སར་དགེ་འདུན་ཇི་ཡོད་ཐུགས་མཐུན་ཁྲིམས་གཙང་ངོས་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་གོང་རིམ་ནས་ཇི་ལྟར་ཐུགས་བསྐྱེད་ལམ་སྟོན་གནང་དོན་བཞིན། ཚད་གཞུང་གཙོ་གྱུར་མདོ་རྒྱུད་རྒྱ་མཚོར་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་ཤུགས་བསྐྱེད་ཐོག་ཐོས་དོན་རྒྱུད་ལ་སྦྱོར་བའི་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་དགོས་པ་སྤྱི་སྒོས་ཚང་མར་ཤིན་ཏུ་དོན་གལ་ཆེ།

རྒན་རབས་ཚོའི་བློ་གསལ། ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་གོང་རིམ་ནས་དུས་འཁོར་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་བཞེས་ཐུགས་གཙིགས་གནང་མུས་ལྟར། ད་ལམ་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་རྫོགས་ཆེད་དེ་ག་བཀྲས་ལྷུན་རང་དུ་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་གནད་སྨིན་ཞིག་སྒྲུབ་ཐུབ་ན་ལེགས་གནས་སྙམ་པས། གཞན་དབང་གིས་འགོག་རྐྱེན་མ་བྱུང་ཚེ་བཀྲས་ལྷུན་དུ་དུས་འཁོར་སྒྲུབ་མཆོད་ཚུགས་རྒྱུའི་ཆེད་དང༌། བོད་ནང་གཙོ་ཆེའི་དགོན་ཁག་ལ་མཆོད་འབུལ་ཆབས་ཅིག་ཏུ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དང༌། ཆོག་གྲྭ་བཅུ་སྐོར། གདན་འཐུས་མཁན་པོ་གཅིག ལས་བྱེད་རེ་ཟུང་བཅས་བོད་དུ་འཕྲལ་གཏོང་ཐུབ་པའི་གོ་སྒྲིག་འཕྲོས་མོལ་བྱེད་མུས།

སྔ་འཕྲོས་དེ་ག་བཀྲས་ལྷུན་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོ་འབུལ་དང༌། འདུས་དམངས་ནས་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་འབུམ་ཐེར་གཅིག་སྒྲུབ་རྒྱུའི་མཆོད་བསྙེན་ཁུངས་འཐུས་སུ་ཧིན་སྒོར་འབུམ་གཅིག་ཟུར་སོང་དགོངས་རྫོགས་སྨིན་སྒྲུབ་ཡོད་པ་བཅས་དེ་དོན་ཡིད་འཇགས་འཚལ། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། བོད་ས་འབྲུག་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༨ ལ། ཞེས་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་བཀའ་ལན་དང་མྱུར་བྱོན་སྨོན་ཚིག་སོགས་ལྡི་ལིར་བཅའ་བཞུགས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་བརྒྱུད་དེ་སྩལ།

དེ་བཞིན་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་ཆགས་ཁོངས་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་དང༌། མི་མང་བཅས་ནས་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གློ་བུར་དགོངས་པ་ཞི་བར་མནལ་བས་གང་གི་ཐུགས་དགོངས་ཟབ་མོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། མཆོག་སྤྲུལ་ཡང་སྲིད་མྱུར་བྱོན་སྐྱབས་སྙན་འབུལ་མི་བཀྲས་དགོན་འཐུས་མི་བློ་བཟང་དབྱིག་གཉེན་དང༌། མི་འཐུས་སྤེན་པ་ནོར་བུ་མཇལ་བཅར་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་གློ་བུར་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་ངོས་ཀྱང་ཐུགས་ཕམ་བྱུང་ཚུལ་དང༌། འོན་ཀྱང་བསྟན་འགྲོའི་དགོས་པར་དགོངས་པ་གཏད་པ་ཡིན་ངེས། མཆོག་སྤྲུལ་ཡང་སྲིད་ངེས་རྙེད་མྱུར་བྱོན་སྨོན་ཚིག་གནང་གྲུབ་མོད། ཚང་མས་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་གང་ཐུབ་འབད་དགོས། བོད་ལྗོངས་སུ་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་ཞུ་མི་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དང༌། དགེ་འདུན་བཅུ་གྲངས་བཅས་ཆེད་གཏོང་གནང་བཞེད་ཡོད་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ།

དུས་མཚུངས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་གསར་ལམ་ཁག་ཏུ་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤིན་ཏུ་གཉན་འཕྲང་ཅན་དེའི་སྐབས་བོད་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཆེད་འཐབ་རྩོད་གནང་ཡོད། ཁོང་ནི་རང་དབང་ཆེད་འཐབ་རྩོད་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས་གློ་བུར་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་འདི་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་ང་ལ་བློ་ཕམ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ངོས་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་མགྱོགས་མྱུར་འབྱོན་པ་དང༌། འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་སྩལ་ཞིང༌།

ཉིན་ཤས་སྔོན་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ལྡི་ལིར་ཡོད་པ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་བརྒྱུད་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་ཆེད་མི་འགྲོ་དང༌། ཕེབས་ཡུལ་བཅས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། ༡ མི་འགྲོ་དགེ་འདུན་པ་གཉིས་གསུམ་ལས་མི་དགོས་པ་དང༌། ༢ ཕེབས་ཡུལ་པེ་ཅིན་བརྒྱུད་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་ལ་ཐད་བསྐྱོད་བྱ་དགོས། ༣ བོད་ནང་བར་སྐབས་ཟིང་ལངས་བྱུང་བ་དེ་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་བཟོས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པར།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་རང་གཞུང་ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་བཀའ་བློན་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུས་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ་ཆེད་དུ་ཕེབས་ཏེ། དྲུང་ཆེ་དང་པོ་ཀོན་ས་ལར་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཉེ་སྔོན་རྒྱ་གཞུང་གིས་དོན་ཚན་གསུམ་གནང་བའི་བཀའ་ལན་འབུལ་རྒྱུ་དང༌། དེ་དང་མཉམ་དུ་རྒྱ་གཞུང་ལ་འཕྲལ་འབུལ་གནང་རོགས་ཞེས་དོན་ཚན་བཞི་ཡིག་ཐོག་ཕུལ་བ་གཤམ་གསལ།

༡ པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་རྫོགས་མཆོད་འབུལ་སྐོར་དགེ་འདུན་ཕེབས་དགོས་པའི་ཞལ་གྲངས་དང༌། ཕེབས་ཡུལ་བཅས་གསལ་པོ་ལན་མང་ཞུས་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་གཞུང་གི་རེ་འདུན་ལྟར་མཆོད་འབུལ་སྐུ་ཚབ་ཁོངས་ལས་བྱེད་གཉིས་ཡོད་པ་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་རྒྱུ་ཁས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན། ད་ཆ་དགེ་འདུན་པ་གཉིས་གསུམ་ལས་ཕེབས་མ་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་པེ་ཅིན་བརྒྱུད་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་པར་ཐད་བསྐྱོད་བྱ་དགོས་གསུངས་པ་འདི་ནི་སླར་ཡང་བློ་ཕམ་ཆེ་བ་ཞིག་རེད། དགེ་འདུན་གཉིས་གསུམ་ཐད་བསྐྱོད་བྱས་པས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་མི་འདུག་པས་དགོངས་བཞེས་ཡོང་བ།

༢ བོད་ནང་བར་སྐབས་ཟིང་འཁྲུག་བྱུང་བ་དེ་དག་ང་ཚོས་བཟོས་པ་དང༌། གཏོར་བཤིག་པ་ཆེད་བརྫངས་དང༌། གོ་ལག་སྤྲད་ཚུལ་རྒྱ་གཞུང་ནས་ང་ཚོར་སྐྱོན་འཛུགས་གནང་བ་དེ་ཁུངས་སྐྱེལ་གནང་དགོས་འདུག བོད་ནང་རྙོག་གྲ་ཆགས་གཞིའི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ཡིན་ཞིབ་འཇུག་གནང་སླད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉམས་ཞིབ་ཚོགས་སྡེ་ཞིག་བོད་ནང་ཡོང་ཆོག་པ་གནང་ན་ཡག་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཡིག་ཐོག་མེད་པ་ཞིག་ཞུ་རྒྱུར། ཉེ་ལམ་གསར་ཤོག་ཁག་གི་ནང་པུའུ་ཀྲང་ཡན་མིང་ཕུ་ནས་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་བོད་ནང་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་ང་ཚོ་ཡིན་པ་དང༌། གོ་ལག་སྤྲད་དེ་མི་བཏང་ལུགས་གསུངས་པར་བློ་ཕམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང༌། དེ་དག་ལ་ཁུངས་སྐྱེལ་གནང་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་རེད།

༣ ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་བོད་ནང་དང༌། བོད་རྒྱ་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་རྙོག་གྲ་སེལ་ཐབས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཚོར་འབོད་སྐུལ་གནང་བ་འདི་ནི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། སྐབས་དེར་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་ལའང་ཕྱོགས་མཚུངས་འབོད་སྐུལ་གནང་ཡོད། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཞི་ལམ་ཐོག་ནས་ཐད་ཀར་བཀའ་མོལ་གནང་སྟེ་རྙོག་གྲ་སེལ་ཐབས་མཛད་རྒྱུ་དགོངས་བཞེས་དུས་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲགས་རེད།

༤ ང་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་རྒྱ་བོད་བཀའ་མོལ་མགྱོགས་པོ་གནང་དགོས་འདུག དེ་མིན་གནས་ཚུལ་གཞན་ཐོག་ཁག་དཀྲི་དུས་འགྱངས་བཏང་བས་ཕན་ཐོགས་མེད། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕན་ཚུན་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་འཆར་སྔ་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༨ པའི་ནང་དང༌། བཀའ་མོལ་དབུ་འཛུགས་འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢ ཉིན་གནང་རྒྱུའི་རེ་འདུན་བཏོན་གནང་ཡོད། ཉེ་ཆར་ཁོར་ཡུག་བཙོག་པ་བཟོས་རྐྱེན་བཀའ་མོལ་དབུ་འཛུགས་གནང་རྒྱུར་གནོད་སྐྱོན་བྱུང་ཞེས་ང་ཚོར་ཁག་དཀྲི་གནང་བ་དེ་དྲང་བདེན་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་རེད། རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་ཤུགས་དང་དྲག་གནོན་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་པ་དེར་འགྱུར་བ་ཕྱིན་མི་འདུག རྒྱ་གཞུང་ནས་འདི་ལྟར་མུ་མཐུད་གནང་ཚེ་མ་འོངས་པར་བཀའ་མོལ་གནང་སྐབས་ཁུངས་མེད་སྐྱོན་འཛུགས་དང༌། བཙན་ཤུགས་མི་འབྱུང་ཆེད་ང་ཚོའི་དབར་བར་དཔང་ཞིག་དགོས་གལ་ཆགས་འདུག་པ་རྒྱ་གཞུང་ལ་ལམ་སང་ཞུ་རོགས་གནང་ཞེས་གསུངས་པར།

ཀོན་ས་ལར། ༡ ད་ལྟ་གསུངས་པའི་དོན་ཚན་བཞི་ལམ་སང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངས་ཁྱེད་ལ་ཞུ་རྒྱུར། ལྷ་སར་དུས་ཟིང་བྱུང་སྐབས་དམག་དོན་ཁྲིམས་གཞི་བཏང་བ་རེད། ལྷ་སའི་དུས་རྐྱེན་དེ་བོད་ཕྱི་ནང་དུ་གནས་པའི་ཁ་བྲལ་རིང་ལུགས་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བྱས་པ་དང༌། མི་དང་མཚོན་ཆ་བཏང་བ་དངོས་ཡོད་རེད། བདེན་དཔང་བཟུང་རྒྱུ་ཡོད། ཡན་མིང་ཕུ་ནས་གསུངས་པའི་དོན་ཚན་འགའ་ཤས་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་དང༌། བདེན་དཔང་བཟུང་ཡོད་པའི་གནས་ལུགས་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།

༢ ཀྲུང་དབྱང་གིས་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུར་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་མི་འདུག ཁ་བྲལ་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་བཙོག་པ་བཟོ་བཞིན་འདུག་ཅེས་དང༌། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདི་ནང་ཁུལ་གྱི་དཀའ་རྙོག་ལ་སོང་ཕྱི་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་བྱུས་གཏོགས་མི་ཆོག་གསུངས་ཡོད། གཞི་རྩ་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུར་ཀྲུང་དབྱང་གི་དགོངས་པ་ཡོད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་གིས་ཀྲུང་དབྱང་ནས་ཁག་དཀྲི་དུས་འགྱངས་གཏོང་ལུགས་དང༌། བཙན་ཤུགས་དྲག་གནོན་བྱེད་ལུགས་གསུངས་པ་དེ་འདྲ་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བྱ་བ་དངོས་ཐོག་དྲང་པོ་མཚོན་པ་གནང་དགོས། མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་དང༌། མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ་ལས། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ནུས་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཀྲུང་དབྱང་ལ་སྐྱོན་གཏོང་ན་ཡག་པོ་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད།

ཡང་བཀའ་བློན་གྱིས། བོད་ནང་རྙོག་གྲ་ཡོང་རྐྱེན་ངོ་མ་གར་ཐུག་དྲང་བདེན་ཐོག་ནས་བལྟ་དགོས་པ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ཕྱིའི་བཙན་གནོན་འོག་མི་སྐྱིད་པ་དང༌། དཀའ་ངལ་འཕྲད་དེ་སྐད་བརྒྱབ་པ་རེད། བོད་མིར་བཙན་གནོན་དང༌། མ་དྲང་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ནང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གྲོས་ཚོགས་དང༌། ཚོགས་པ་ཁག སྒེར་པ་མི་སྣ་བཅས་པས་བོད་མིར་སྙིང་རྗེ་བལྟས་ཏེ་བཤད་པ་རེད་འདུག་པས། རྒྱ་ནག་གཏོར་བཤིག་གཏོང་ཐབས་བྱས་པ་ཇི་ཡིན་གསལ་པོ་ཤེས་དགོས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་གནང་མཁན་ཞིག་ནས་མཚོན་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས་གང་འདྲ་ཞིག་གསུངས་མཁྱེན་གྱི་རེད།

དེར་བརྟེན་བདེན་དཔང་ཡོད་ན་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱ་དགོས་ཞེས་མཐའ་སྐྱེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་ ༡༥༠ སྐོར་ལྷ་སར་ཡོད་པ་ཚང་མས་བོད་མིས་མེ་མདའ་བརྒྱབ་མ་སོང་ཞེས་ཁ་གཅིག་གྲགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།

ཀོན་ས་ལར་ནས། ཀྲུང་དབྱང་གི་བཀའ་གསལ་པོ་རེད། ཨ་རི་དང་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་མི་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོའི་ནང་ཁུལ་གྱི་བྱ་བ་ལ་གཡོན་ཕྱོགས་པའི་ལྟ་བ་འཁྱེར་ཏེ་ཐེ་བྱུས་བྱས་པ་རེད། སྔོན་ལ་ཆ་རྐྱེན་ཚང་བ་བཟོ་གནང་དགོས་ཀྱི་རེད། ཅེས་བརྗོད།

དེ་རྗེས་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་པེ་ཅིན་ནང་བསྟན་ཆོས་ཚོགས་སམ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་མཚན་གནས་ཡོད་ཅིང༌། ནང་བསྟན་ཆོས་ཚོགས་ནས་དགོངས་རྫོགས་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྡི་ལིར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་གདན་ཞུའི་སྙན་སེང་ཞུས་པར་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་བཀའ་བསྡུར་དང་འབྲེལ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་ཕོ་བྲང་དུ་སྙན་བཅར་གྱིས་བཀའ་བསྡུར་གནང་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དེ་སྔོན་རྒྱ་ནག་ཀྲུང་དབྱང་རང་གིས་གདན་ཞུ་ཡང་ཡང་གནང་བའི་སྐབས་ཕན་ཚུན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་དགོས་འདུན་བརྗོད་རེས་གནང་སྟེ། མདོ་དོན་ཕེབས་རྒྱུའི་གཏན་འཁེལ་ཐུབ་མེད་པར་བརྟེན་ད་ལན་ནང་བསྟན་ཆོས་ཚོགས་ཙམ་གྱི་གདན་ཞུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕེབས་ཐབས་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་པེ་ཅིན་ཙམ་ལས་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གང་སར་ཕེབས་མི་ཐུབ་པ་དེང་གི་ཟང་ཟིང་ལ་བསྙད་དེ་བོད་ནང་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བསྡམས་ནས་ཡོད་པར་ཁག་བཏགས་བྱ་ངེས། དེ་མཚུངས་གལ་སྲིད་ཕེབས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ང་ཚོས་དེ་སྔོན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་བཏོན་པ་འགའ་ཤས་ད་ལྟའང་འདོན་དགོས་ངེས་ཆགས་རྒྱུ་དེ་དག་ལ་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་རྒྱུའི་གོ་སྒྲིག་ཐུབ་མིན་གྱི་ལན་གསལ་གནང་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་མཛད་པ་ལྟར།

ལྡི་དོན་བཀའ་བློན་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ་ཆེད་རྫོང་གིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཕེབས་རྒྱུའི་གོ་སྒྲིག་ཐུབ་མིན་བརྡ་ལན་སློག་པ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་རང་དུ་མཆོད་འབུལ་ཆེད་བླ་གྲྭ་གཉིས་གསུམ་ལས་ཕེབས་མི་ཆོག་པ་དང༌། དེའང་པེ་ཅིན་ནས་བཀྲས་ལྷུན་དུ་ཐད་ཀར་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་ནང་ཐད་ཀར་ལོག་དགོས་པ་དེ་འདྲས་ཕན་ཐོགས་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་ནས་དུས་འཁོར་ཕྱག་བཞེས་དམིགས་བསལ་མཛད་པར་བརྟེན་མཆོད་འབུལ་བ་ཆོག་གྲྭ་བཅས་དགོས་གལ་གསལ་པོ་སྔ་རྗེས་ཞུས་པར་དོན་སོན་མ་བྱུང་བར་བློ་ཕམ་བྱུང་གནས་བཅས་བརྗོད་དེ་རེ་བ་འབྲས་མེད་དུ་གྱུར།

ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གློ་བུར་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ཐུགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་འཁོད་གསལ། ‘‘ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་པེ་ཅིན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་བཞུགས་ཡུལ་བོད་ནང་ཕེབས་སྐབས་སྐུ་གཤེགས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཐོན་པ་རེད། ཁོང་དགུང་གྲངས་ ༥༣ ལས་ཕེབས་མེད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་ངོས་རང་ཧ་ཅང་སེམས་པ་སྐྱོ་པོ་བྱུང་ཞིང༌། ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་པ་ངོ་མ་ཞིག་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཤར་བྱུང༌། འོན་ཀྱང་བོད་མི་ཁག་ཅིག་ནས་གང་ཉིད་ནི་རྩོད་རྙོག་ཅན་གྱི་གཤིས་སྤྱོད་ལྡན་པའི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པར་བལྟ་མཁན་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ པའི་འགོ་སྟོད་དུ། ཁོང་དགུང་ན་ཕྲ་བའི་སྐབས་དེར་ངོས་རང་གི་བསམ་པར། ཁོང་གིས་རྒྱ་མིའི་ཕྱོགས་སུ་བཞེངས་པའི་གནས་བབས་བེད་སྤྱད་ནས་སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་བསྒྲུབ་ཐབས་བྱེད་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་ཡོང་མྱོང་ཡོད་རུང༌། གང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ་དེ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་སླེབས་སོང༌།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༨ ལོར་རྒྱ་མིས་ཁོང་གློད་བཀྲོལ་བཏང་རྗེས་གསང་ཐག་འཐེན་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་རུང༌། སྐུ་ཚེ་མཐའ་མཇུག་བར་ཁོང་གིས་རྒྱ་མིར་མུ་མཐུད་ངོ་རྒོལ་གནང་འདུག གང་ཉིད་སྐུ་མ་གཤེགས་ཙམ་དུ། རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པས་བོད་ནང་ནོར་འཁྲུལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱས་པར་ཤུགས་དྲག་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་གསུང་བཤད་ཅིག་གནང་བ་དེ་སྐབས་དཻར་ཤིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཐོག་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་གང་ཉིད་ཀྱི་དཔའ་ཉམས་ལྡན་པའི་མཛད་པ་མཐའ་མ་དེ་ཡིན། དེ་ནས་ཉིན་གཉིས་ཀྱི་རིང་ཁོང་བཀྲས་ལྷུན་དགོན་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་མཐའ་མ་དེ་གནང་ནས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་གདུང་རྟེན་ཁག་ལ་རབ་གནས་གནང་རྗེས་ཁོང་ལ་སྙིང་རྩ་འགག་པའི་སྙུན་གཞི་དྲག་པོ་ཕོག

མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གང་ཉིད་ཀྱི་དགོན་པར་སྐུ་གཤེགས་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ངོ་མ་ཞིག་གིས་ཆེད་དུ་མངགས་པའི་མཛད་པ་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ་གྱི་ཡོད།

གཞི་རྐང་ཁོང་སྐུ་མ་གཤེགས་ཙམ་དུ་མཇལ་རྒྱུ་མ་བྱུང་ཡང་ངོས་ནས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཞལ་པར་ཐོག་བཀའ་མོལ་ཐེངས་གསུམ་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང་བའི་ནང་ཐེངས་གཉིས་པེ་ཅིན་དུ་ཁོང་རྒྱལ་ཡོངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་དུ་བསྐོ་གཞག་གནང་སྐབས་ཁོང་གི་ལས་ཁུངས་ནང་ཞལ་པར་ཕུལ་བ་དང༌། ཐེངས་གཅིག་ཁོང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཡིན། ཁོང་གིས་པེ་ཅིན་ནས་བཀའ་མོལ་གནང་བ་དེར་སོ་ལྟ་བྱེད་མཁན་ཡོད་འདུག་པ་བཀའ་མོལ་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ་ཞུས་ནས་བདུན་ཕྲག་འགའ་ཤས་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་གི་གསར་ཤོག་ཐོག་ངེད་གཉིས་ཀྱི་གླེང་མོལ་དེ་གཟབ་གཟབ་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་ནས་བཀོད་འདུག འོན་ཀྱང༌། ཁོང་ཨོ་སི་ཀྲི་ལི་ཡ་ཡོད་སྐབས་དུས་ཚོད་སྔོན་ནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་ལྟར་ཁོང་གི་ལྟ་སྲུང་མི་སྣ་ལས་གཡོལ་གནང་མཛད་དེ་ངོས་ནས་ནུབ་འཇར་མན་ནས་ཞལ་པར་ཐོག་ཁོང་དང་བཀའ་མོལ་ཞུས་པ་ཡིན། གཞི་རྐང་ངེད་གཉིས་དབར་བཀའ་མོལ་ཡུན་རིང་པོ་ཞུ་རྒྱུ་མ་བྱུང་ཡང༌། དུས་ཚོད་དེའི་རིང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་ཀྱི་གཏིང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང༌། མི་དམངས། རྒྱལ་ཁབ་བཅས་ལ་དོན་དམ་པའི་ལར་ཞེན་བརྟན་པོ་ཡོད་པའི་ངེས་པ་རྙེད་བྱུང༌། དེར་བརྟེན་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ངན་པ་འགའ་ཤས་ཏེ། ཁོང་གི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚོང་ལས་ཐོག་ཐུགས་སྣང་གནང་བར་སྐྱོན་བརྗོད་ཕོག་ལུགས་དང༌། ཁོང་ལ་གསང་ཡུམ་ཡོད་པ་སོགས་ལྷ་ས་ནས་གོ་ཐོས་བྱུང་སྐབས་ངོས་རང་ལ་བློ་འཚབ་དེ་ཙམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་མ་བྱུང༌།

ཁོང་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་རྒྱ་ནག་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ངོས་རང་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཕུང་ཞུགས་འབུལ་སྐབས་པེ་ཅིན་དུ་ཡོང་དགོས་པའི་མགྲོན་བརྡ་ཞིག་འབྱོར་བ་དེ་ནི་རྒྱ་ནག་ཏུ་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་གདན་ཞུ་བྱས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་རེད་འདུག ངོས་རང་སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་འདོད་བྱུང་ཡང༌། གལ་ཏེ་བོད་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། བོད་ཀྱི་སྐོར་གྲོས་སྡུར་འགའ་ཤས་ཡོང་ངེས་ཡིན་པས་འགྲོ་རྒྱུའི་ཐད་ཐེ་ཚོམ་ཞིག་བྱུང༌། གལ་ཏེ་འཇི་ནི་ཝའི་གྲོས་མོལ་དེ་བྱུང་ཡོད་ན། ད་རེས་ཀྱི་གདན་ཞུ་དེ་གོ་སྐབས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། སྐབས་དེའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་འོག་འགྲོ་རྒྱུ་མ་འོས་པ་ཞིག་ཏུ་སྙམ་ནས་བློ་ཕམ་དང་བཅས་གདན་ཞུ་དེར་ཁས་ལེན་བྱས་མེད།12jམཆན། ཞེས་སྩལ།

ཡང་སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པར་འབོད་སྐུལ་གྱི་གློག་འཕྲིན་ཞིག་སྩལ་བའི་ནང༌། ངོས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་བོད་ནང་གི་དཀའ་སྡུག་གནས་སྟངས་འདི་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ནས་སེལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་རེས་བོད་ནང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་བྱུང་འདུག་པར་ངོས་རང་ཤིན་ཏུ་བློ་ཕམ་བྱུང༌། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་མུ་མཐུད་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རྒྱབ་འགལ་བྱས་པ་དེ་དག་མཚམས་འཇོག་ཡོང་ཐབས་དང༌། བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་འདི་ཡང་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ནས་སེལ་རྒྱུར་ཁྱེད་རྣམ་པས་རོགས་རམ་ཡོང་བ་ཞེས་ངོས་ཀྱིས་སླར་ཡང་འབོད་སྐུལ་ཞུ་གི་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

༢༽ས་སྦྲུལ་གནམ་ལོ་གསར་བཞད་དང་སྦིར་གཞིས་ཆགས་ཁག་གསུམ་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༧ ཉིན་བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༡༦ རབ་བྱུང་ ༡༧ པའི་ལོ་གསུམ་པ་ས་སྦྲུལ་གནམ་ལོའི་རང་ཞལ་གསར་དུ་ངོམས་པའི་དགྱེས་སྟོན་ཉིན་དང་པོའི་སྔ་དྲོ་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང༌། རྟེན་འབྱུང་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེག་འབུལ། བཀའ་བློན་སྐུ་བགྲེས་དང༌། རྣམ་གྲྭའི་དགེ་བསྐོས་ནས་སྤོས་སྣེ་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་འཛིན་བཅས་ཀྱིས་སྔུན་བསུས། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་ཕེབས་བརྡ་ཕུལ་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། དབུ་རྩེའི་གྲ་ཁང་དང༌། ལྷ་མོ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། འདུ་ཁང་ཡང་སྟེང་ཚེས་གཏོར་རྟེན་འབུལ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། རྣམ་གྲ་མཁན་པོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས། ཚོགས་མཆོད་བཀྱེ་བཤོམ་སོགས་རིམ་བཞིན་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་བཅས་བསྐྱངས།

དེ་ནས་ཚོམས་ཆེན་དུ་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་དང༌། ཁོངས་གཏོགས་སྡེ་ཁག་བཅས་མཛད་བཅར་རྣམས་གྲལ་འཁོད་ཟིན་མཚམས་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དབུ་སློབ་སོགས་ནས་ཁྲི་གསོལ་རྒྱལ་སྣ་རྟགས་བརྒྱད་རྫས་བརྒྱད་བཅས་ཚིག་མཚམས་སོ་སོར་མཐུན་འགྱུར་དང་འབྲེལ་རིམ་ཕུལ་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་གྲུབ་འཕྲལ། བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། བགྲོ་གླེང་ཚུགས། མུ་མཐུད་ཆབ་མདོ་དགེ་བཤེས་དང༌། བྱ་བྲལ་བསྙེན་མཚམས་པ་ལྔ་བཅས་ནས་སྐུའི་ཚེ་རྫས་འབུལ་མཇལ་ལ་དར་རང་སློག་ཐོག་གཡོགས་དར་དང༌། སྲུང་གཡོགས། བཀའ་བློན་ལས་ཟུར། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ། ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར། སྤྱི་འཐུས། དྲུང་ཆེ། མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ། དྲུང་ཟུར། རྣམ་གྲའི་དབུ་ཆོས་དང༌། དགེ་བཤེས། དྲུང་གཞོན་སོགས་གནས་རིམ་བཅུ་པ་ཡན་གྱི་གཞུང་བསྐོས་ལས་བྱེད། རྣམ་གྲ། གནས་དགའི་དགེ་འདུན་བྱིངས་བཅས་མཇལ་ཐེངས་དང་པོར་སྤྱི་འཐུས་མན་ལ་སྲུང་འཕྲལ་གཡོགས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས་ཟིན་རྗེས་ཟློས་གར་བས་གར་ཕུལ། དེ་ནས་ལྷན་ཁང་སོ་སོའི་གཏན་འཇགས་གླ་པ་དང༌། འཕྲལ་སེལ་ལས་བྱེད། ཁོངས་གཏོགས་སྡེ་ཁག་གི་རང་ཁུངས་ལས་བྱེད་བཅས་མཇལ་ཐེངས་གཉིས་པ་བཏང༌། མཇལ་ཁའི་སྐབས་བགྲོ་གླེང་ཚུགས། མཇལ་ཁ་གྲུབ་མཚམས་གསོལ་ཇ་གཉིས་པ་ཕེབས། བགྲོ་གླེང་པས་ཚིག་བཀྲ་བཅད་དེ་ཕྱག་འཚལ། མཇལ་ཁར་དར་རང་སློག་དང༌། ཕྱག་སྲུང་སྩལ། སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས། ལྷ་རྒྱ་རི། ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར་རྣམ་པ་བཅས་ལ་སྲུང་གཡོགས་བཅས་གནང་མཇུག་ཀ་ཁྲི་སྒྲོག་སྟེ་གྲོལ།

ཕྱི་ཉིན་མཛད་འཆར་དུ་ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་མཇལ་ཁ་དབུ་ཚུགས་རྒྱུ་ཡིན་ཡང༌། གནམ་གཤིས་དྭངས་ཤིང་ལེགས་པ་དང༌། མཇལ་ཞུ་བ་མང་འཛོམས་ཟིན་པར་བརྟེན་ཆུ་ཚོད་ ༧།༣༠ ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དབུ་གཡབ་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་དྷ་སར་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་དང༌། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ། ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཁག་བཅས་མི་གྲངས་ ༧༠༠༠ བརྒལ་བར་བཞེངས་སྟབས་ཐོག་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་དང་སྲུང་བ། ཞུ་མོས་ཕྲུག་གུའི་མིང༌། རྒན་རྒོན་ནད་པར་བྱིན་རྟེན་དང༌། རིན་ཆེན་རིལ་བུ་བཅས་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་སྩལ།

གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་ལོ་གསར་གཟབ་གསོལ་རྣམ་གྲྭའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གསེར་སྐྱེམས་གྲུབ་བསྟུན་ཚོགས་སེང་དུ་ལོ་གཅིག་ནང་བསྟན་སྲིད་བོད་གཞུང་མང་སྐུ་ཕྱྭ་དང་བཅས་པའི་བདེ་དོན་སྐོར་ཟན་བརྟག་ཁག་རྣམས་ཐུགས་སྨོན་དང་འབྲེལ་གཤེགས་གཏོར་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་བཅས་གནད་སྨིན་བསྐྱངས།

སྦིར་ཁུལ་གྱི་དགོན་ཁག་དང་གཞིས་ཆགས་ཁག་གསུམ་བཅས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ས་གནས་ཨ་ལལ་སྦེ་ལ་སེ་མོ་ཀྲལ་དུ་སྦིར་མཁན་བླ་དང༌། གཞིས་འགོ་ལས་བྱེད། ཚོགས་པའི་མི་འཐུས། སློབ་གྲྭའི་དགེ་ལས་དང༌། རང་བདེན་ཚོགས་འཐུས་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུའི་མཇལ་དར་ཕུལ། བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས་དགེ་འདུན་གྱི་སེར་ཕྲེང་དང་མི་མང་གིས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཏེ་དོ་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་ཕེབས་བསུ་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་ཕུལ་ཏེ་མགྲོན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཞབས་སོར་འཁོད་མཚམས་དོ་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། གསོལ་འབྲས་བཏེག་འབུལ་ཞུས། དོ་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། བླ་ལས་ལ་མཇལ་ཁ་སོགས་སྩལ་མཇུག་སྐུ་ངལ་ཅུང་གསོས་རྗེས་སྦིར་དུ་ཕེབས་ཞབས་བསྐྱངས། སྦིར་ཁུལ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་རྣམས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཀྱིས་པདྨའི་ཨེ་ཝྃ་ཆོས་སྒར་འགྱུར་མེད་གླིང་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་འབྱེད་བསྐྱངས་ཏེ་རྟེན་གཙོར་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་མཆོག་གླིང་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་ཕུན་ཚོགས་ལྔ་ལྡན་གྱི་ལྗགས་བཤད་དང༌། མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ཞུས། ཐུབ་ཆོག་དང་གནས་ཆོག་གསུང༌། སྤྲུལ་སྐུ་ཨོ་རྒྱན་སྟོབས་རྒྱལ་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་འབུལ་མཚོན་བསྟར། སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། གཡོགས་དར་སྩལ་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

དེ་ནས་འདུ་ཁང་སྒོ་འཕྱོར་གྱི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཚེས་བཅུའི་དུས་ཆེན་འཁེལ་བས་གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད་ཀྱི་གར་འཆམ་སྤྱན་འབུལ་ཞུས་པར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་གྲུབ་མཚམས་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཉིན་དགུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་དང༌། ཉིན་དགུང་རྒྱབ་རྫོང་གསར་བཤད་སྒྲུབ་དར་རྒྱས་གླིངདུ་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་རྟེན་གཙོར་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང་ཞབས་བརྟན་ཞལ་འདོན་དང༌། རྫོང་གསར་མཁྱེན་བརྩེ་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། མཁན་པོ་ཀུན་དགའ་དབང་ཕྱུག་ནས་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང་གཡོགས་དར་སྩལ། སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་རྟེན་གསུམ་ལ་རབ་གནས་ཀྱི་ཕྱག་འབྲུ་བསྟོར་གནང་སྟེ། བཤད་གྲྭའི་ཤག་སྐོར་ནང་མཁན་པོ་ཀུན་དགའ་དབང་ཕྱུག་བཞུགས་གནས་ལ་ཞབས་བཀོད་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་གསར་འབྱོར་གསོག་སྒར་སློབ་གྲྭའི་ཡིག་ཚང་དང༌། ཉལ་ཁང༌། འཛིན་ཁང་བཅས་ལ་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་དང༌། སྔོན་འགྲོའི་སློབ་ཁང་དུ་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་བཞུགས་འཇགས་མཚམས་བོད་འབྱོར་གསོག་སྒར་སློབ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙིང་བསྡུས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དགེ་ལས་དང་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་བོད་ཡིག་དང་དབྱིན་སྐད་ལ་དོ་སྣང་སྦྱང་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཐོག་དེང་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པའི་བསྐུལ་མ་དང༌། བོད་དོན་སྐོར་གྱི་གནས་སྟངས། སློབ་གྲྭ་བ་སྤྱི་སྒེར་གྱི་བསམ་བློ། ཀུན་སྤྱོད་སོགས་བྱམས་བརྩེའི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་ནན་ཅན་སྩལ། སྔོན་འགྲོའི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལའང་གཟིགས་ཞིབ་དང་ཞལ་ཏ་མཛད། དེ་ནས་བོད་ཚོགས་རུམ་བཟོ། ལས་ཁུངས། བུ་བཅོལ་ཁང༌། སྨན་ཁང༌། དབུས་སློབ་བཅས་པར་གཟིགས་སྐོར་དང་ཕྱག་ནས་སྩལ།

རྙིང་དགོན་དཔལ་ཡུལ་ཆོས་འཁོར་གླིང་དུ་ཕེབས་ཏེ་སྡེ་དགེ་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་ནས་སྔར་ལུགས་བྲོ་ཆེན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། སྤྲུལ་སྐུ་ཨོ་རྒྱན་སྟོབས་རྒྱལ་གྱིས་འབྲེལ་ཡོད་ཐའེ་ཝན་ནས་ཡིན་པ་ཆོས་ཚོགས་ཤིག་གི་ཁོངས་མི་དང༌། མཐོ་སློབ་ཐོན་གྲས་རྒྱ་རིགས་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༡༤ མཇལ་བཅར་ཐོག་ནང་ཆོས་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་ཞུས་སྩལ།

དཔལ་ཡུལ་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་འདུ་ཁང་དབུ་འབྱེད་བསྐྱངས་ཏེ་གནས་གཟིགས་དང་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། ཕུན་ཚོགས་ལྔ་ལྡན་གྱི་བཤད་པ་དང་འབྲེལ་རི་མགོ་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག ཐུབ་ཆོག་དང་གནས་ཆོག རབ་གནས་ཞལ་འདོན་གྲུབ་པ་དང༌། གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། རི་མགོ་སྤྲུལ་སྐུ་ཅན་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། གཡོགས་དར་སྩལ་ཏེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ། དེ་ནས་དཔལ་ཡུལ་འདུ་ཁང་སྒོ་འཕྱོར་འོག་སྒྲོལ་དཀར་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་ཏེ་བླ་སྤྲུལ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བཅས་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བར་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་སྩལ་བ་དང༌། ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་མཚན་སྔགས་དང་མ་ཎི། བཛྲ་གུ་རུ་སོགས་གཟུངས་སྔགས་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

བོད་ཚོགས་དང༌། སྡེ་དགེ། ནང་ཆེན་བཅས་གཞིས་འགོ་གསུམ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། འབྲི་རུ་བསམ་གྲུབ་ཆོས་འཁོར་གླིང་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྟེན་ཁག་ལ་རབ་གནས། དེ་ནས་དཔལ་ཡུལ་འདུ་ཁང་སྒོ་འཕྱོར་འོག་གཞིས་ཆགས་གསུམ་གྱི་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་མཇུག་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་གྱིས་གསུང་བཤད་རྗེས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མང་ཚོགས་ལ་བླང་དོར་ཟབ་གསལ་དང༌། བོད་དོན་སྐོར་དེང་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་བཅས་བཀའ་སློབ་སྩལ། གཞོན་ནུ་དང་བུད་མེད། སློབ་གྲྭ་གསར་པ་བཅས་ནས་བྲོ་གཞས་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། སྦིར་བོད་ཚོགས་ཁོངས་ཀྱི་གཞོན་ནུ་དང་བུད་མེད་ཚོགས་ཁོངས་མི་གྲངས་ ༡༠༠ སྐོར་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཧུར་བསྐྱེད་ཞུ་དགོས་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཡང་རྙིང་དགོན་དཔལ་ཡུལ་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཏེ་སྡེ་དགེ་གཞིས་ལས་ཁང་དང༌། རུམ་འཐག་བཟོ་གྲྭར་གཟིགས་ཞིབ་ཕྱག་ནས། དེ་ནས་ཅོན་ཏ་ར་གཞིས་སྒར་དུ་སྨྱུང་གནས་ལྷ་ཁང་དང༌། དབུས་སློབ་གསར་པ། ཛི་སྒར་གཞིས་དགོན། རུམ་བཟོ་ཁང་གསར་པ། སྔོན་འགྲོའི་སློབ་ཁང༌། གཞིས་ལས་ཁང་བཅས་ལ་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་ཕྱག་ནས་སྟོར་ཏེ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྦིར་ས་མཚམས་སུ་དགོན་ཁག་གི་བླ་ལས་དང༌། གཞིས་འགོ་སོགས་ཀྱིས་ཕེབས་སྐྱེལ་མཇལ་དར་ཕུལ། དེ་ནས་སྦིར་གསར་འབྱོར་སློབ་གྲྭ་གསར་རྒྱག་ཞུ་ཡུལ་ས་གནས་སུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་གཟིགས་ཞིབ་དང་རབ་གནས་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང༌། བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་ཚུལ་ཕ་གྲངས་ ༣༩ དང༌། དགེ་ཚུལ་མ་ ༡༨ བཅས་ལ་བར་མ་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་ཚུལ་སྡོམ་པ་དང༌། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༦ ལ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ། གཞན་ཡང་ཨ་མདོ་སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་ཀིརྟི་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་སྐུ་གཙང་བླ་འཇིགས་མེད་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་སློང་གྲངས་ ༥༡ ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་སྩལ།

༣༽ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔར་འཁེལ་བས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གསུང་རའི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ། སྐྱེ་རབས་སོ་བཞི་པའི་ནང་ཚན་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་བཅུ་གཅིག་པའི་གསུང་ཆོས་དང༌། དེ་ནས་ཡན་ལག་བདུན་པས་མཆོད་ཅིང༌། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྟེང་ནས་སེམས་བསྐྱེད། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་མཚན་སྔགས་སོགས་གཟུངས་སྔགས་ཁག་ལྗགས་ལུང་བཀའ་དྲིན་སྩལ་བ་དང༌། བདག་ཅག་སྟོན་པའི་དུས་ཆེན་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་སྨོན་ལམ་དང༌། དགེ་བ་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བ། སེམས་རྒྱུད་ཞི་དུལ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། ཉེ་ལམ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་ཞི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་མཛད་པ་བསྟན་འགྲོའི་དགོས་པར་གཟིགས་པ་ཡིན་ཞིང༌། སྤྱིར་ཀུན་གཟིགས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་འདིར་སྐུ་ངལ་ཆེན་པོའི་ངང་བཞུགས་དགོས་པ་བྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་ད་རེས་གདན་སར་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པའི་སྐུ་གདུང་བསྐྱར་བཞེངས་གནང་བ་དང༌། གདན་ས་རང་དུ་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་པ་བྱུང་འདུག སླར་ཡང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་མྱུར་དུ་འབྱོན་པ་དང༌། ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དོན་འགྲུབ་པའི་སྨོན་ལམ་ཡག་པོ་འདེབས་དགོས་སོགས་སྩལ།

༤༽བསླབ་བཏུས་དང་སྤྱོད་འཇུག་གི་བཤད་ལུང་སྩལ་བ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་དམག་ཞབས་རྙིང་པ་བྱེས་འབྱོར་ལྷག་བསྡད་རྣམས་དང༌། སྐུ་གཤེགས་དགེ་བསམ་གྲུབ་ལགས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་དགེ་གཞོན་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷའི་གསུང་བསླབ་པ་ཀུན་བཏུས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་ལུང་གསུང་ཆོས་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས། བསླབ་བཏུས་ཀྱི་རྩ་འགྲེལ་དང༌། འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་པའི་གསུང་བསླབ་བཏུས་ཟིན་བྲིས། སྤྱོད་འཇུག་བཅས་སྦྲགས་ཏེ་སྩལ། ཉིན་འདི་ནས་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༥ བར་ཉིན་གྲངས་ ༡༢ རིང་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དང༌། བྲག་གཡབ་ཆེ་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་ཁག གྲྭ་བཙུན། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ བརྒལ་བར་ཉིན་རེ་གསུང་ཆོས་གང་གནང་བ་རྣམས་རང་རང་བློ་ལ་ངེས་འཇགས་ཡོང་སླད་ས་གནས་འབྲེལ་མཚུངས་ཁག་ལྔ་ཙམ་ལ་མཁན་པོ་བླ་མ་རེ་ཆེད་བཙུགས་ཀྱིས་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་མཛད་ཅིང༌། བསླབ་བཏུས་ཀྱི་ལུང་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ས་སྐྱ་མཁན་པོ་ཀུན་དགའ་དབང་ཕྱུག་ལ་ལུང་རྒྱུན་བཞུགས་པ་ཐུགས་གཉེར་ཆེན་པོས་གསན་བཞེས་གནང་སྟེ་ལུང་རྒྱུན་ཉག་ཕྲ་སླར་གསོའི་ཆེད་ད་ལམ་འགྲེལ་སྦྲགས་ཟབ་བཤད་བླ་མེད་བསྐྱངས།

དེ་ལྟར་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༤ ཉིན་གསུང་ཆོས་ཁ་སའི་གསུང་མཚམས་ནས་སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།། ཞེས་པའི་བར་སྩལ།

ཚེས་ ༥ ཉིན་བསླབ་བཏུས་རྩ་འགྲེལ་ཟིན་བྲིས་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་བསྔོ་བའི་ལེའུ་བཅས་མཇུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྩལ་ཞིང༌། གསུང་ཆོས་སྩལ་བའི་མཛད་གསེང་དུ་ནམ་རྒྱུན་བཞིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་དང༌། ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་ཁག གསར་འགོད་པ་སོགས་ལ་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ཀྱི་གོ་སྐབས་སྩལ་བ་སྨོས་མེད་ཐོག་ ༣ ཚེས་ ༡ ཉིན་འཕགས་བོད་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ཐེངས་གསུམ་པ་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་འབྲས་སྤུངས་ཆོས་སྒར་དུ་ཉིན་བཞིའི་རིང་བར། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་གསུང་འཕྲིན་ཞིག་ཆེད་སྩལ་གནང༌། དེའི་ནང་ཕེབས་གསལ། འཕགས་བོད་མཁས་པའི་བགྲོ་གླེང་ད་ཕན་ཐེངས་གཉིས་སེ་ར་དང༌། དགའ་ལྡན་དུ་གོ་སྒྲིག་བགྱིས་པ་དོན་ལྡན་བྱུང་འདུག་པ་དང༌།

ད་ལམ་དབུ་མའི་སྐོར་བགྲོ་གླེང་ལྷན་ཚོགས་འཚུག་རྒྱུར་དགྱེས་སྤྲོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ། བར་ལམ་བོད་དུ་དུས་འགྱུར་མི་བཟད་པ་བྱུང་བ་དེས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཤེས་རིག་ལ་དོ་ཕོག་ཚབས་ཆེ་དང༌། བོད་མིར་དཀའ་སྡུག་ཟད་མཐའ་མེད་པའི་རྒྱུ་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་དུས་འགྱུར་དེས་འཕྲལ་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་བོད་དུ་དར་བའི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བའི་ནང་བསྟན་གྱི་བཞེད་སྲོལ་དེ་འཛམ་གླིང་ས་ཁུལ་མང་པོའི་མི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་ཙམ་སློབ་གཉེར་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཟད། ནང་བསྟན་གྱི་འབྱུང་གནས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སླར་ཡང་བསྟན་པའི་གནས་གཞི་དགོན་སྡེ་ཁག་སྐྱར་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བའི་ཐོག་ད་ཆ་རྒྱ་གར་གྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་ཆེན་པོ་ཁག་གི་མཁས་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་གཏུགས་གོང་སྤེལ་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་འདི་ནི་ང་ཚོ་བོད་མིའི་ངོས་ནས་བྱས་ན་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་ཤར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད།

ད་ལམ་ཚོགས་འདུ་འདིར་ཆེད་ཕེབས་མཁས་པ་རྣམས་དང༌། གདན་སའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབར་བགྲོ་གླེང་གི་བྱ་བ་འདིས་འཕགས་བོད་མཁས་པའི་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་གོང་སྤེལ་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རིག་གཞུང་སློབ་གཉེར་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་ཞབས་འདེགས་བཟང་པོ་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ཐུགས་སྨོན་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

༥༽ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་དང་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང་སྩལ་བ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༦ དང་ ༧ ཉིན་གཉིས་རིང་ཨ་མདོ་རྔ་པ་རྨེའུ་རྒྱལ་པོའི་སྲས་མོ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་མགོན་པོ་མཚོ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་ཆོས་སྐོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་དབང་གི་སྟ་གོན་སྒྲུབ་ཆོག་ཏུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། སྨོན་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་བཟུང་བ་བསླབ་བཏུས་ཀྱི་གཞུང་གཞིར་བཞག པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་བསླབ་བཏུས་དང༌། ལམ་སྒྲོན་ནས་ཚིག་སྒྲིག་གི་སྟེང་ནས་སྩལ་རྒྱུར། ཡན་ལག་བདུན་པ་སྤྱོད་འཇུག་ནས་གསུངས་པ་བཞིན་གསུང་བསྐུལ། གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་ཁ་སང་གཞིས་ལུས་བོད་མི་མང་གིས་ཞི་རྒོལ་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པར་རྒྱ་མིས་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་བོད་མི་བཅུ་སྐོར་བསད་པ་དང༌། བརྒྱ་སྐོར་རྨས་སྐྱོན་བཏང་ཡོད་འདུག་པར་ཤི་རྨས་ན་ཟུག་གི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཚོར་དགེ་སེམས་སྨོན་ལམ་འདེབས་དགོས་པ་མ་ཟད། རྒྱ་མིར་ཡང་ཁོང་ནས་མི་ཁྲོ་བར་བདེན་པ་བདར། རྒྱུད་ལ་དགེ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གིས་བདེན་མཐའ་རྩོད་དགོས་ལུགས་སོགས་དོན་སྙིང་སེམས་བཟང་པོ་བསྐྱེད་དགོས་པ་སོགས་སྩལ་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་སྩལ།

ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལྷ་དགུའི་བཀའ་དབང་ཟབ་མོ་དབང་བཞི་ལེགས་པར་སྩལ་མཇུག འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལྷ་དགུའི་སྒྲུབ་ཐབས་འདི་བཞིན་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་ལས་བྱུང་བའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་ཆེ་བ་མ་ཟད། རང་རེ་བོད་ལྗོངས་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལས་སྨོན་འབྲེལ་བ་ཡོད། ལྔ་པ་ཆེན་པོས་འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐུ་མཆེད་གསུམ་གསུངས་པའི་གྲས་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་སྔ་སྐྱིད་གྲོང་དུ་བཞུགས་པའི་འཕགས་མཆོག་ཝ་ཏི་བཟང་པོ་ད་ལམ་འདིར་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་དང༌། དབང་ཇི་ལྟར་ནོད་པ་བཞིན་སྒྲུབ་ཐབས་ཉམས་ལེན་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་དང༌། མ་མཐར་མ་ཎི་བརྒྱ་སྟོང་གང་རུང་ཉིན་རེ་བཏོན་ན་ལེགས། ཁ་ཉིན་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་ལྟར་བོད་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་ཧ་ལས་པ་དང༌། རང་སྲོག་བློས་བཏང་དེ་ལྟ་བུར་ང་ཚོས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བྱ་སྤྱོད་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ལའང་སྐད་འབོད་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་མེད་པར་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དེ་དགེ་སེམས་ལྡན་དགོས། དོན་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དྲངས་ཏེ་བདེན་དོན་རྩོད་རྒྱུ་འོས་འགན་ཡིན་ལུགས་སོགས་བླང་དོར་ལམ་སྟོན་མཛད། ཚེས་ ༨ སྔ་དྲོ་རྒྱལ་ཐང་བ་ཆོས་འཕེལ་དང་སྒ་པ་ཚེ་རིང་དབང་མོ་གཉིས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཚེ་སྦྱིན་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོ་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་དབང་སྒྲུབ་ཆོག་དང་འབྲེལ་ཆོས་ཞུ་བ་བླ་སྤྲུལ། མཁན་པོ་ལས་ཟུར། གྲྭ་བཙུན། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་སོགས་མི་གྲངས་ ༥༠༠༠ བརྒལ་བར་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ཞིང༌། གཞིས་ལུས་མི་མང་དང་ལྷག་པར་རྨས་སྐྱོན་རྣམས་གཙོ་བོར་སྤྱན་དམིགས་དང་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་ལུགས་སྩལ།

བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་དེ་སྔའི་དམག་ཞབས་རྙིང་པ་བྱེས་འབྱོར་ལྷག་ལུས་རྣམས་ནས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས། བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་དེ་སྔའི་ཁ་དང་གྲ་བཞི་བརྒྱ་དཔོན་སྐལ་བཟང་དགྲ་འདུལ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་སྒོ་ནས་བརྟན་བཞུགས་ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། ཚོགས་འཁོར་ཕུལ་རྗེས་གསོལ་འདེབས་མལ་ཕུལ་བ་དང༌། ཀ་དང་སྐུ་སྲུང་རུ་དཔོན་བསོད་བཀྲས་དང༌། ཁ་དང་གྲ་བཞི་རུ་དཔོན་དང་པོ་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ནས་ཚོམ་བཏེག་ཞུས་ཏེ། ལྡན་མ་བློ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་བཤད་འབུལ་གྱིས་ཚོམ་བུ་ཕུལ་བ་འཐོར་བཞེས་བསྐྱངས།

མུ་མཐུད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་དང༌། ཚེ་རྫས། རྒྱལ་སྣ། རྟགས་བརྒྱད། རྫས་བརྒྱད་སོགས་མཐུན་འགྱུར་དང་འབྲེལ་འབུལ་བཞེས། སྐུ་སྲུང་མདའ་དཔོན་རྙིང་པ་བཀའ་ཟུར་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག འབུལ་དངོས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར། གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་ཁ་དང་རུ་དཔོན་དང་པོ་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེ་ནས་བཏེག་འབུལ། སྐུ་ཡོན་ཕུལ། བསྟན་འབར་མ་གསུང་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་བཀའ་ཟུར་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་དང༌། ཀ་ཁ་རུ་དཔོན་གཉིས། བརྒྱ་དཔོན་སྐལ་དགྲམ། རྣམ་གྲྭ་དབུ་མཛད། དབྱིན་སྐད་གསུང་སྒྱུར་ཐུབ་བསྟན་སྦྱིན་པ་བཅས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། གཡོགས་དར་སྩལ། ཤིས་བརྗོད་སྐབས་ཀ་ཁྲི་སྒྲོགས་ཏེ་བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ། ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས། ཡིག་ཚང་དབུ་ཡབ་ཏུ་དམག་ཞབས་རྙིང་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་མི་དང་ཕྱོགས་མཐའ་ནས་འབྱོར་བའི་བོད་མི་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་སྲུང་སྩལ།

དེ་སྔའི་དམག་ཞབས་རྙིང་པ་རུ་བརྒྱ་ལྡིང་བཅུ་དཀྱུས་ལྷག་ལུས་ད་ལམ་ངོ་བཅར་མི་གྲངས་ ༡༤༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་སྲུང་སྩལ་བ་དང༌། ཁྱོད་ཚོ་ཆུང་དུས་ནས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་དམག་ཞབས་ཞུས་པ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་དགོས་ཤིང༌། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པ་ནི་རྒྱལ་མཆོག་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོར་ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་དང༌། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གཞུང་བཙུགས་པ་གནང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་རང་རེ་ཡང་ལས་སྨོན་གྱིས་འབྲེལ་བས་ཚང་མས་སྨོན་ལམ་ཡག་པོ་འདེབས་དགོས། བོད་དོན་ཡང་ཡལ་མེད་པར་མི་རབས་གསར་པ་ཚོར་རྗེས་མཐུད་ཀྱིས་མངོན་གསལ་ཡོད་པས་བློ་བདེ་གྱིས་ཞེས་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་དང༌། རྒས་ནད་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྲིད་པར་སྐྱོབ་གསོའི་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛུགས་གསོལ་རས་གནང་རྒྱུ་བཅས་བཀའ་སྩལ།

༦༽གསུམ་དུས་ཐེངས་སུམ་ཅུ་པ་སྲུང་བརྩི་མཛད་པ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ སྔ་དྲོ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་བོད་མིས་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བྱས་ཏེ་ལོ་ངོ་ཧྲིལ་པོ་སུམ་ཅུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩིའི་སླད་དངོས་གཞིའི་མཛད་སྒོ་གནང་ཡུལ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྣམ་གྲྭའི་འཛིན་ཁང་དུ་ ༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ ནས་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༠ བར་བོད་ལྗོངས་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གཞིས་ལུས་བོད་མི་མང་རྣམས་ནས་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་ལ་ཞི་རྒོལ་ཁྲོམ་སྐོར་གྱིས་རང་དབང་དགོས་པའི་སྐད་འབོད་བྱེད་སྐབས་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་བོད་མི་བསད་རྨས་བཏང་བའི་དཔར་རིས་འགྲེམས་སྟོན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་རང་ཅག་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བསྐྱར་གསོའི་ལས་འགུལ་བྱས་ནས་ལོ་ ༣༠ འཁོར་བའི་ཉིན་མོའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོ་ཚུགས་ཡུལ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཆོས་རར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ། མཛད་འཆར་གཞིར་བཟུང་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་ཐོག བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་ནས་རྒྱལ་དར་བསྒྲེངས་འཛུགས་ཞུས། དེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གསུང་འཕྲིན་13jམཆན། སྒྲོགས་སྦྱངས་མཛད་པ་དང༌། བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོ། ‘‘ད་ལྟའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཤོད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཁ་ས་ཁ་ཉིན་ཉིན་ཤས་ནང་ལྷ་སར་ལོ་མང་འུ་ཐུག་སྟེ་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོས་སྲོག་བློས་གཏོང་གི་ཐོག་ནས་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་མུ་མཐུད་བྱས་འདུག མཐའ་མ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་དུས་ཚོད་ཛ་དྲག་པོ་ཞིག་བཟོས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། དེ་ནི་བློ་ཕམ་ཆེན་པོའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་རྩུབ་པོའི་ཐབ་ཤེས་ཇི་ཡོད་ད་ཕན་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ཟིན་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་འབྲས་བུ་གང་ཡང་ཐོབ་མེད་པར་བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་དབར་གྱི་འགལ་བ་ཇེ་སྡུག་དང་སེམས་ནང་འཁོན་འགྲས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། རྩུབ་སྤྱོད་ཀྱིས་བོད་པའི་སེམས་ཤུགས་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་མེད་ལ། བོད་པས་རྒྱ་ནག་ལ་ཞེན་ཁོག་བྱེད་པ་ཞིག་ཀྱང་རྩ་བ་ནས་བཟོ་ཐུབ་མེད། ད་དུང་ཡང་རྩུབ་སྤྱོད་ལག་ལེན་བསྟར་ན་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ཕན་ཐོགས་རྩ་བ་ནས་མེད། ཁ་ས་ཁ་ཉིན་ངོས་ཀྱིས་གསར་མཁན་ཚོར་བཤད་རྒྱུ་བྱུང༌། ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་པ་རྩ་མེད་བཟོ་བའི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་དངོས་གནས་ལག་ལེན་འགེལ་རྒྱུར་སེམས་ཐག་བཅད་ཡོད་ན་ནི་ངོས་ལ་བསམ་འཆར་ཤོད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད།

འོན་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཕལ་ཆེར་ཡོང་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་དེང་སང་རྒྱ་ནག་ཀྱང་འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་སྤྱི་འགྲེ་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་གྲལ་བསྟར་ནང་ཚུད་ཐབས་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། དེ་ལྟར་བྱེད་བཞིན་དུ་བོད་པའི་གནད་དོན་ཐོག་དྲག་པོ་བྱས་ཏེ་སྡིག་པ་མིག་བཙུམས་ཀྱིས་དབང་ཡོད་བཤད་ན། གནད་དོན་རྩ་བ་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་མི་ཐུབ། ང་ཚོར་མཚོན་ན་རྩ་བ་མགོ་ལ་དབྱུག་པ་བཟེད་མཁན་ཡིན་པ་དང༌། ང་ཚོའི་ཤོར་རྒྱུ་ཡོད་ཚད་ཤོར་ཟིན་པ་སྡུག་པོ་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་ཚད་ཚང་མ་མྱངས་ཟིན་པས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གཞན་མི་འདུག་ཀྱང༌། བོད་ནང་ཡོད་པའི་མི་དམངས་ས་ཡ་འགའ་ཤས་དེ་དག་གིས་མུ་མཐུད་ནས་རང་གི་དགའ་ཞེན་ཡོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་དག་བཟུང་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་རང་དབང་གཙང་མ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་རེ་བ་བརྒྱབ་ནས་ཛ་དྲག་གི་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་མི་ཡོང་བ་དང༌། ག་ལེ་ག་ལེར་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་མི་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ཛ་དྲག་གིས་ཐབས་ཤེས་བཏོན་ཏེ་བསྡད་ཡོད། དེ་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དགག་པ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྐད་ཆ་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཏེ་བསྡད་ཡོད། ངོས་ཀྱི་ངོས་ནས་མུ་མཐུད་སྐད་ཆ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རང་ཡིན་མ་གཏོགས། ད་རེས་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་འགྱུར་བ་གཏོང་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ཀྱིས་གྲོས་འགོ་བཏོན་པ་འདི་རྩ་བ་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ནས་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་མང་མོས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། ངོས་མི་གཅིག་གིས་བརྒྱ་ཁ་གཅིག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེདལ། བྱེད་པའི་འོས་བབ་ཀྱང་མེད། འདི་ངོས་ཀྱིས་གྲོས་བཏོན་པ་ཙམ་ཡིན། དེའི་ངོ་བོ་ལ་ངོས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་བཏགས་ཡོད། དེ་སྔ་ང་ཚོ་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་རེད། རྒྱ་དང་བོད་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་རང་དགར་བོད་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྒྱ་ཁོངས་རེད་ཅེས་ཤོད་པ་འདི་ལས་སླ་པོ་མེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་འདོད་པར་ངོས་ཀྱི་ཁ་ནས་བོད་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྒྱ་ཁོངས་རེད་ཅེས་ཤོད་དགོས་པ་ཞིག་འདོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ངོས་དགེ་སློང་ཞིག་གི་མགྲིན་ལྕེ་འདི་དྲང་པོ་བརྗོད་པའི་མགྲིན་ལྕེ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་རྫུན་ཤོད་པའི་མགྲིན་ལྕེ་ཞིག་མིན།

ངོས་ཀྱིས་བོད་རྒྱ་ཁོངས་རེད་ཅེས་ལབ་པ་ཡིན་ན་ཡང་ྋརྒྱལ་པ་རིན་པོ་ཆེ་བྱབ་ཆུང་ཆགས་ཀྱི་རེད་མ་གཏོགས། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་ངོས་ཀྱིས་བཤད་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་ཡོང་ཐབས་མེད། བོད་དང་རྒྱ་གཉིས་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་འཛམ་གླིང་འདིར་མིའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འཕེལ་འགྲིབ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཞིག་མ་རེད། གཙོ་བོ་དོ་བདག་སོ་སོའི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་ཐུག་ཡོད། བོད་པ་ཚང་མ་ནད་ཐེག་གི་མེད། ཁ་ནས་དངོས་སུ་བཤད་རུང་མ་བཤད་རུང་ལས་བྱེད་པ་ཤེས་ཡོན་ཡོད་མཁན་དང༌། ལོ་མང་རྒྱ་ནག་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པ། ལོ་མང་རྒྱ་མིའི་ལས་ཁུངས་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོ་ཇི་ཙམ་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་གཤིབས་ཡུན་རིང་བ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་རྒྱ་མི་ལ་ཞེན་ལོག་དང༌། ཞེ་འགྲས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་མང་ཆེ་བ་རེད།

བོད་རིགས་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལས་བྱེད་ཡིན་ནའང་འདྲ། གུང་ཁྲན་ཏང་མི་ཡིན་ནའང་འདྲ། གོ་ས་མཐོ་པོའི་མི་ཡིན་ནའང་འདྲ་གང་ལྟར་ཚང་མའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་བསམས་པའི་བསམ་བློ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚོས་ཁ་གསང་རུང་མ་གསང་རུང་རྡོ་དོན་ཡང་སྙིང་ནད་མ་ཐེག་པར་བསྡད་ཡོད། ནད་མ་ཐེག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་རྙོག་གྲ་ལང་གི་ཡོད་པ་དང༌། རྙོག་གྲ་དེ་སེལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་གནས་སྐབས་གཅིག་རིང་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་བྱས་ན་ང་ཚོ་བོད་པ་ལ་བཟོ་བ་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལའང་བསམ་བློ་གཏོང་ས་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་ཡོང་ཐབས་མ་ལན་མ་འགྱོད་པ་ཞིག་བྱས་ན་འགྱོད་པ་མི་འདུག་བསམས་ནས་ངོས་ཀྱིས་བསམ་ཚུལ་དེ་བཏོན་པ་ཡིན།’’14jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་གྲུབ་ཉིད་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ནས་གསུང་བཤད་གནང་མཇུག སྐར་མ་གཅིག་རིང་སྔོན་གཤེགས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོར་མྱ་ངན་གུས་འདུད་དང༌། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་གླུ་དབྱངས་ཕུལ་སྐབས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་མཆོག་རྣམས་ལ་ཞལ་ཕྱོགས་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས། མི་དམངས་ལངས་གླུ་སོགས་བཏང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲུབ།

འདི་ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་པོ་མཆོག་གིས་བོད་ནང་གི་ཛ་དྲག་གནས་ཚུལ་ཞི་འཇམ་ཡོང་ཆེད་རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་ལ་གློག་འཕྲིན་ཞིག་ཀྱང་འབུལ་གནང་མཛད་དོན། ཉེས་མེད་ཀྱི་ཉམ་ཆུང་བོད་མིའི་ཐོག་བཙན་གནོན་གྱི་བྱ་ཐབས་འདྲ་མིན་སྤྱད་དེ་ལྷ་སའི་ནང་དྲག་པོས་ཁྲིམས་དབང་བཟུང་ནས་བཀག་འདོམས་བྱེད་པ་འདི་ཁྱེད་ཉིད་སྐུ་སྒེར་གྱི་གཟུ་བཤད་གནང་སྒོར་བརྟེན་ནས་འཕྲལ་དུ་མཚམས་འཇོག་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་དོན་གནད་འདི་ཞི་བའི་ཐོག་ནས་སེལ་ཐབས་སུ་འཕྲལ་དུ་འཇི་ནི་ཝར་བཀའ་མོལ་དབུ་འཛུགས་ཡོང་བ་ཞེས་ངོས་ཀྱིས་སླར་ཡང་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་འདིར་རྒྱ་ནག་གི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པས་རིག་གསལ་གྱི་སྒོ་ནས་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་བློ་ངོ་མ་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་བློ་སྟོབས་དང་ནུས་ཤུགས་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་འདས་པའི་ནོར་འཁྲུལ་རྣམས་ཡོ་བསྲང་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཞུ་གི་ཡོད། ཅེས་སྩལ།

སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཐུགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་ཕེབས་གསལ། ‘‘ལྷ་ས་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་ བསྡམ་རྒྱུའི་རྒྱ་ནག་གི་བསམ་བློ་དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་ཞེད་སྣང་ཚ་པོ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དངོས་ཐོག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༦ ནས་མི་མང་བཅིངས་གྲོལ་དམག་མི་ལྷ་སར་འབྱོར་བ་ནས་བཟུང་གྲོང་ཁྱེར་དེ་དྲག་པོའི་དབང་བསྒྱུར་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་ས་གནས་དེ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་གསོད་རའི་རི་ཁུལ་ལམ་བཤས་ར་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་ལ་ཉེ་བ་ཡོད་པ་ལྟར་དུ་སྣང༌།

ཉིན་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བོད་མིའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་སུམ་ཅུ་པའི་ཐོག་ངོས་ནས་ཏེང་ཤའོ་ཕིང་ངོ་མས་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བཀག་སྡོམ་གྲོལ་དགོས་པ་དང༌། ཉེས་མེད་བོད་མི་ཚོར་དྲག་གནོན་བྱེད་མཚམས་འཇོག་དགོས་པའི་རེ་འདུན་བཏོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་ལན་འདེབས་བྱས་མ་བྱུང༌།’’15jམཆན། ཞེས་སྩལ།

༧༽དགའ་ལྷའི་བཤད་ལུང་དང་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་བཀའ་དབང་སྩལ་བ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་བཙུན་དགོན་མཁན་ཟུར་དགའ་ཤར་དགེ་སློང་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དང༌། དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ། དགེ་བཙུན། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་བརྒལ་བར་རྒྱལ་མཆོག་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་འཁྲིད་ཡིག་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་གི་བཤད་ལུང་ལེགས་པར་སྩལ་མཇུག་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་ཐོག ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལྟ་བའི་གསུང་མགུར་གྱི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་པའི་བཤད་ལུང་བཀའ་དྲིན་སྩལ།

འདི་ཉིན་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ར་སྟོད་སྐྱོང་ལྷ་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན། དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་དབང་གི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག དབང་དངོས་གཞིའི་རིམ་པ་རྣམས་སྩལ་གྲུབ་པ་དང༌། འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་བསྐྱངས།

མཇུག་ཏུ་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་དང༌། ཤེས་སྙིང་སོགས་དབུ་བསྐུལ་གསུངས་ཐོག དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔལ་བོ་གཅིག་པའི་བདག་མདུན་གསུངས་ཏེ་བཟླས་དམིགས་སྐབས་རྒྱ་ཁ་ཆོས་སྐྱོང་གི་ལྟ་ཁྲིད་དམ། ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒོམ་ལུང༌། དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ར་སྟོད་སྐྱོང་ལྷ་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་གཉིས་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། སྨོན་ལམ་ཤིས་བརྗོད་བཅས་གྲུབ་རྗེས་ཕོ་བྲང་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དང༌། དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ། རྒྱུད་སྨད་མཁན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། རྒྱུད་སྨད་བླ་དབུ་རྡོ་རྗེ་བཀྲ་ཤིས། བློ་གླིང་ཏྲེ་ཧོར་སྤང་ནང་སྤྲུལ་སྐུ། སེར་བྱེས་ལྷོ་པ་ཆོས་ལྡན་སྤྲུལ་སྐུ། ར་སྟོད་སྐྱོང་ལྷ་སྤྲུལ་སྐུ་བཅས་ལ་འཇམ་དཔལ་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་རྩ་ཚིག་དང༌། འཇམ་དཔལ་ཞི་ཁྲོ་སྦྲགས་སྒྲུབ་ཀྱི་རྩ་ཚིག་ས་སྐྱའི་དར་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཨ་༹འི་སྤྱན་སྔར་ཁྲིད་ཐོབ་སྐབས་མཆན་བུ་དཀྲོལ་བ་གཉིས་སྦྲགས་པའི་སྟེང་ནས་མྱོང་ཁྲིད་ཟབ་མོ་སྩལ།

གཞན་ཡང་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་ཉིན་ཤས་གོང་ཉི་ཧོང་བ་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༡༤ ལ་ཡོངས་རྫོགས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་སྨོན་སེམས་བཅས་སྩལ་བ་ཁོང་ཚོས་གཙོས་བོད་འབྱོར་གདུང་སྲས་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་དང༌། གྲྭ་ཤེས་རབ་རྣམ་རྒྱལ། ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་མཉམ་བཅར་བཅས་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་དཔལ་མོ་ལུགས་ཀྱི་དབང་གི་སྟ་གོན་དང་བཀའ་དབང་གི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་སྩལ། བརྟན་བཞུགས་ཞབས་བརྟན་ཞིག་ཀྱང་ཕུལ་ཆོག་པ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོར་གནས་ཆུང་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོས་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ཕུལ་བ་ (ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་ལྡན་མ།) རྣམ་གྲྭ་དབུ་མཛད་སོགས་ནས་ཚར་གསུམ་གསུང་འདོན་དང་ཆབས་ཅིག་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་ཉི་ཧོང་བུད་མེད་སྦ་སྦ་ཀ་ཛུ་ཡོ་ནས་འདེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་དང༌། དད་རྟེན་ཐུབ་སྐུ། ཆོས་ཚོགས་ལ་དད་རྟེན་ལི་མ་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྣང་བརྙན། སྤྱི་ཐོག་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་དཔར་གྲངས་ ༣༠ ། བྱིན་རྫས་བཅས་དང༌། དེ་བྱིངས་སོ་སོར་ཡང་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་དང༌། དད་རྟེན་ཐུབ་སྐུ་རེ་བཅས་སྩལ་ཏེ་ཁོང་ཚོའི་རེ་འདོད་ཡོངས་སུ་སྐོང་བར་མཛད།

དུས་མཚུངས་སྔ་རྟིང་ཨོ་རི་ས་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་རང་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་མི་གྲངས་ ༡༠ རྐང་འཁོར་ཐོག་ལྡི་ལི་དང་དེ་ནས་འབར་མ་གཉིས་མཉམ་ཞུགས་ཀྱིས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༢ དྷ་རམ་ས་ལ་བར་སྤྱི་ལེ་སུམ་སྟོང་བརྒལ་བ་བསྐྱོད་འབྱོར་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་པའི་མི་འཐུས་ལ་དྭགས་པ་དགེ་སློང་མགོན་པོ་ཅན་མི་གྲངས་ ༢༢ དང༌། རོགས་བྱེད་རང་རིགས་ཝ་ཎ་བོད་དགོན་དགེ་ཐུབ་བསྟན་འབྱུང་གནས་དང༌། དབུས་གཞོན་ནུའི་ཟུང་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་སོགས་མི་གྲངས་ ༡༤ བཅས་ཕྱི་ཟླ་ ༢།༡༩ ནས་ ༣།༣༡ བར་རྡོར་གདན་ནས་ལྡི་ལི་བར་རྐང་བགྲོད་ཀྱིས་བོད་དོན་གསལ་བསྒྲགས་སུ་བསྐྱོད་མི་རྣམས་མཇལ་བཅར་སྐབས་རྐང་བགྲོད་བསྐྱོད་ཁུལ་རྒྱ་གར་གྲོང་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཐུག་འཕྲད་མི་སྣ་ཚང་མས་བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་ཁས་ལེན་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་མོས་མཐུན་བྱེད་ལུགས་སྙན་སེང་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཁྱེད་ཚོས་བོད་དོན་ལ་དོ་འཁུར་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ད་རེས་གོམ་བགྲོད་ཀྱིས་དཀའ་ངལ་སྤྱད་པ་དེ་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཙམ་མིན་ཞིང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། བོད་མི་ཉམ་ཐག་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་བདེ་དོན་ལ་བསམ་སྟེ་སྨོན་ལམ་དང༌། བསྔོ་བ་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ཆོས་བྱས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ཅེས་དང༌། བོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་པ་འབྲེལ་ཟབ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ས་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་བོད་ལ་ཉམས་ཉེས་བྱུང་རིམ་བཞིན་དེར་ཡང་ཉེན་གནས་འཕྲད་པ་དངོས་མཐོང་ལ་བརྟེན་དེང་སྐབས་བོད་ལ་ལྷག་པར་ཛ་དྲག་ཉེན་ཆེ་ཡོད་ཅིང༌། སླད་ཀྱང་ལས་འགུལ་ཇི་ལྟར་བྱ་འོས་ཁྱེད་ཚོར་གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ཁྱེད་ཚོའི་ས་ཁུལ་མི་མང་ལ་བོད་ཀྱི་གནས་ལུགས་གསལ་བཤད་བྱ་གལ་ཡིན་ལུགས་བཅས་བཀའ་སློབ་དང༌། གོམ་བགྲོད་པ་མི་རེ་ངོ་རེར་བྱིན་སྲུང་དང༌། རིན་ཆེན་མང་སྦྱོར་བཅས་གསོལ་རས་སྩལ།

ཀུན་གཟིགས་ཀུན་བཟང་ཞིང་གི་ཉིན་བྱེད་དབང༌།།

མ་སྨད་རྨད་བྱུང་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་འབུམ།།

རེ་ཞིག་རེ་བའི་བུ་རྣམས་ཡོངས་བཏང་སྟེ།།

ཆོས་དབྱིངས་ཆེན་པོར་གཤེགས་འདི་ཅི་འདྲའི་སྐྱོ།།

དེ་ཚེ་ཆོལ་གསུམ་བརྟན་གཡོ་མཐའ་དག་པ།།

མུན་སྟུག་རོལ་བའི་ཁུང་བུ་ཉིད་དང་མཚུངས།།

ཐུབ་བསྟན་ཡོངས་འདུས་ལྗོན་པའི་འདབ་ལོ་ཡང༌།།

མི་སྡུག་འཚུབ་རླུང་རྒོད་པས་གཏོར་ལ་ཕྱོགས།།

འོན་ཀྱང་ཕྱག་ན་པད་དཀར་འཛིན་པ་ཅན།།

གང་གི་ཐུགས་སྟོབས་མི་འགྱུར་ལྷུན་པོ་ལས།།

གསུང་བཟང་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་ཆབ་རྒྱུན་གྱིས།།

མཐའ་དག་ཡིད་ཁམས་གཙང་མའི་གནས་སུ་བཀོད།།

མ་ཚང་མེད་པའི་མཆོད་སྤྲིན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ།།

སྤྲོས་ཏེ་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་མཐུ་ལྡན་རྣམས།།

སྨོན་དོན་འགྲུབ་ཕྱིར་བསྐུལ་བའི་ཆོ་ག་དག།

ད་དུང་བྱུང་རབས་གླེགས་བུའི་ངོས་ན་གསལ།།

སྣང་མཐའི་ཟློས་གར་ཀུན་གཟིགས་ཉི་མ་ཆེའི།།

འཁྲུལ་བྲལ་མཆོག་སྤྲུལ་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དཔུང་དུ།།

མྱུར་ཏུ་འཆར་བའི་གསོལ་འདེབས་ནོར་བུའི་མཛོད།།

བསྟབས་པས་འགྲོ་རྣམས་རེ་བའི་ཞིང་ལ་ཆས།།

12 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ། ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ ཤོག་གྲངས་ ༢༨༦ ནས་ ༢༨༧ བར་གསལ།

13 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

14 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ༡༩༨༧ ནས་ ༡༩༩༡ ཤོག་ངོས་ ༨༤ ནས་ ༩༨ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས། པར་ཐེངས་དང་པོ། ༡༩༩༧།

15 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ། ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ ཤོག་ངོས་ ༢༨༨ ནང་གསལ།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

ཡོ་རོབ་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གཙོ་གྱུར་ལོ་འཁོར་ཚོགས་འདུ་དང་ཕོ་བྲང་གསར་པར་སྤོ་བཞུགས།པེ་ཅིན་གྱི་ངོ་རྒོལ་སོགས།

༡༽ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྔ་དྲོ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སླད་སྐུ་འཁོར་ཧྲག་བསྡུས་བཅས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཐོན་གནང༌།

ཕྱི་ཉིན་ཞོགས་པ་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ནུབ་འཇར་མན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཕི་རེང་ཕར་ (Frankfurt) དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་གནམ་ཐང་གི་དམིགས་བསལ་མི་སྣའི་ཁང་པར་གལ་ཆེ་མི་སྣས་ཕེབས་བསུ་དང་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་དགའ་བསུའི་གསོལ་ཇ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་ཏེ་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་བཞུགས་ཏེ་ས་གནས་ཨོ་ཕན་སྦག་ཏུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

ཨོ་ཕན་སྦག་ཏུ་ནུབ་འཇར་མན་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁང་དང༌། དེ་བཞིན་སེ་པེན་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁང༌། དེ་མིན་གསར་འགོད་པ་སོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་དང༌། ལྷག་པར་བོད་ནང་དང་འཛམ་གླིང་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་སྐོར་སོགས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན། ཨོ་ཕན་སྦག་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་འཇར་མན་སྲིད་འཛིན་གྱི་སྐུ་མཆེད། མཁས་དབང་སྐུ་ཞབས་ཝོན་ཝེ་སག་ཁར་རྣམ་གཉིས་ནས་གུས་བསུའི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་རྗེས་ཨོ་ཕན་སྦག་གྲོང་ཁྱེར་གསར་འགོད་ཚོགས་པས་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་གོ་སྒྲིག་སར་གསར་འགོད་པ་སོ་སོའི་དྲི་ཞུས་རྣམས་ལ་ཐད་ཀར་བཀའ་ལན་གནང༌།

མཁས་དབང་ཝོན་ཝེ་སག་ཁར་དང་ལྷན་དུ་བཞུགས་མོལ་གནང་ཞིང༌། ཕྱི་ནང་མི་རིགས་ནང་ཆོས་ལ་དོན་གཉེར་ཅན་ཆིག་སྟོང་སྐོར་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་སློབ་གནང་སྐབས། བོད་རིགས་གཞོན་ནུས་གཙོས་བོད་མི་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་གནང་དོན། ‘‘དྲག་པོའི་ལས་ནི་རང་ཉིད་ཕུང་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱ་དམར་ལ་བོད་མིས་འཐབ་རྩོད་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱང་ཞི་བའི་ལམ་ཁོ་ན་བཟུང་དགོས། བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཉུང་ཤས་ལས། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཞི་བའི་ལམ་ནས་བོད་དོན་དཀའ་རྙོག་སེལ་རྒྱུར་མོས་མཐུན་ཡོད་རེད།’’ ཅེས་དང༌། ཡང༌། ‘‘ཉེ་ཆར་བོད་ནང་ཟིང་ཆ་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་ལྷ་སར་དྲག་ཁྲིམས་གཏོང་བཞིན་པར་བརྟེན། བོད་དོན་ཞི་མོལ་གནང་རྒྱུར་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཐད་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་རེད།’’ ཅེས་སྩལ། དེའི་ཉིན་འཇར་མན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ལྕམ་སྐུ་པི་ཀྲར་ཀེ་ལི་ (Peter Kelley) སོགས་མཇལ་འཕྲད་མཛད།

ཚེས་ ༡༧ སྔ་དྲོ་ཧཕ་རན་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་སི་ཀྲ་སི་སྦག་ (Strasbourg) ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་དུ་ཡོ་རོབ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྡེ་ཚན་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་དང་ཕེབས་སྒྲིག་གཙོ་འཛིན་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས། དེར་ཉིན་གྲངས་ལྔ་བཞུགས་རིང་ཧཕ་རན་སི་བརྙན་འཕྲིན་ལས་རིམ་དང་པོས་བཅར་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་གནང༌། དེ་ནས་ཡོ་རོབ་ལྷན་ཚོགས་ནས་གདན་ཞུས་སྔོན་འབུལ་བཞིན་མི་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་གླིང་འདིར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཞེས་པའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཚོགས་འདུ་བ་རྒྱལ་ཁབ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ནས་ཁྲིམས་གཞི་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་ཐོག་མཁས་དབང༌། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་གྱི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་སོགས་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བར་ཡོད་པ་དང༌། ལྷན་ཚོགས་དེའི་ནང་གསུང་བཤད་གནང་མཁན་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་ཚོགས་པའི་ཁྲིམས་དཔོན་སྐུ་ཞབས་པ་ཌག་དང་ཧཕ་རན་སིའི་ཁྲིམས་ཀྱི་བློན་ཆེན་རོ་སྦར་ཀྲི་སྦ་ཌིན་ཏར་ (Robert Badinter) སོགས་ཞུགས། འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་སྐྱེས་ཁུངས་ཀྱི་རིགས་མི་འདྲ་བའི་མི་རིགས་ཚང་མ་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་མཐུན་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་གཅིག་གྱུར་འབྱུང་ཐབས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཚང་མས་དོ་སྣང་འབད་རྩོལ་གནང་དགོས་པའི་སྐོར་ལ་སོགས་བཀའ་སློབ་གནང་བར་ཚོགས་འདུ་གོ་སྒྲིག་པ་དང་གཞན་ཡང་ཚོགས་བཅར་བ་ཡོངས་ནས་དགའ་གུས་ཆེན་པོ་ཞུས།

སི་ཀྲ་སེ་སྦག་ཏུ་ཡོད་པའི་ལི་སི་རྒྱལ་སྤྱིའི་སློབ་གྲྭ་ཞེས་པར་གདན་ཞུས་ཕུལ་བ་བཞིན་གཟིགས་སྐོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་བོད་ལུགས་བཞིན་ཤིང་སྡོང་སྟེང་དར་ལྕོག་བཙུགས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཤིང༌། སློབ་གྲྭའི་འཛིན་ཁང་སོགས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་ནས་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ནས་གོ་བསྒྲིགས་གནང་བའི་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སུ་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་གནད་དོན་མང་པོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་གནང༌།

སི་ཀྲ་སེ་སྦག་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་ཕེབས་བསུས་ཚོགས་འདུ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་གི་ཚོགས་འདུར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྟེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཧཕ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་པཱ་རི་སིར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

རྒྱལ་ས་པཱ་རི་སིར་གསར་ཤོག་གྲགས་ཅན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བཀའ་འདྲིའི་བཀའ་ལན་སོགས་གནང་སྟེ། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྡེ་ཚན་གྱི་ཚོགས་གཙོ་དང་ཚོགས་མི་བཅས་ནས་མཇལ་བཅར་ཞུས། དེ་རྗེས་ཧཕ་རན་སི་རང་དབང་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་དང་སྲིད་འཛིན་གྱི་ལྷ་ལྕམ་མི་ཀྲོ་རོན་དང་ཚོགས་པའི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་བཅས་མཇལ་བཅར་ཞུས་ཏེ་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐོག་བཀའ་བསྡུར་གནང་རྗེས་ལྷ་ལྕམ་མི་ཀྲོ་རོན་གྱིས་དབུ་ཁྲིད་པའི་ཚོགས་པ་དེ་དང་གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་གི་ཚོགས་པ་གཞན་ནས་བོད་ནང་དེང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཇི་འགྱུར་སྐོར་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་གང་མྱུར་གཏོང་དགོས་པར་ཐག་གཅོད་གྲོས་ཆོད་བཞག་གནང་བ་དང༌། གཞན་ཡང་ཧཕ་རན་སིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་སོགས་གལ་ཆེའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཛད་ཁུར་བཞེས་མཁན་ཁ་ཤས་ནས་མཇལ་བཅར་ཞུས།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ཧཕ་རན་སི་ཁུལ་གྱི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ཁག་གི་ཚོགས་མིར་མཇལ་འཕྲད་རྗེས་བཞུགས་གནས་མགྲོན་ཁང་དུ་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཕེབས་ནས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་གནང༌། དགོང་དྲོ་ཧཕ་རན་སིའི་བརྙན་འཕྲིན་གྲགས་ཅན་མི་འབོར་ས་ཡ་གཉིས་ཙམ་གྱིས་གསན་གཟིགས་བྱེད་པ་ལ་བོད་དོན་ཐོག་མཁས་དབང་ཞིག་དང་ཧཕ་རན་སིའི་ཁྲིམས་ཀྱི་བློན་ཆེན་བཅས་ལྷན་བཞུགས་ཐོག་བཀའ་བསྡུར་དྲིས་ལན་གནང་བ། སྐབས་དེར་ཧཕ་རན་སི་དང་ཉེ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་ཧཕ་རན་སིའི་སྐད་སྨྲ་བ་ཚང་མར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གོ་སྐལ་དུ་གྱུར་པ་བཅས་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེ་བྱུང༌། དེའི་ཉིན་གསར་འགོད་པར་དྲིས་ལན་གནང་སྐབས་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གིས་བོད་རྒྱའི་དབར་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ལ་གནས་ཡོད་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་དེ་སེལ་ཐབས་སུ་རྒྱ་ནག་དང་གང་མགྱོགས་ཞིབ་མོལ་གནང་འདོད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཞིབ་མོལ་གང་མགྱོགས་ཚུགས་ཐབས་སུ་གྲ་སྒྲིག་སྔོན་འགྲོའི་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཧོང་ཀོང་དུ་གང་མགྱོགས་ཚུགས་རྒྱུར་དགོངས་འཆར་གནང་ཡོད་ཅིང༌། ངོས་ནས་ཀྱང་སྐུ་ཚབ་གཏོང་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་ཅེས་སྩལ་ཏེ་ཕེ་རིང་ཕར་བརྒྱུད་ཕེབས་སྐབས་གནམ་ཐང་དུ་ས་གནས་སོ་སོའི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་ཚབ་བཅས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་ཞུས་ཏེ་ལྡི་ལིར་བཞུགས་ཞག་གཅིག་དང༌། དེ་ནས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

ད་རེས་ཀྱི་འཇར་མན་དང་ཧཕ་རན་སིར་ཆིབས་བསྒྱུར་དེ་ནི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་པ་བྱུང་བ་དང༌། ལྷག་པར་ཧཕ་རན་སིའི་ནང་ད་བར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བའི་ནང་ནས་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་པོ་བྱུང་སྟབས་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་ཚང་མས་དད་གུས་ཆེན་པོ་ཞུས།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་རྒྱུན་གྱི་མཛད་པ་ཁག་ཕུད་དབུས་གཙང་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཆོད་སྙན་འབུལ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་འཐུས་མི་རྣམས་མཇལ་བཅར་ཐོག་རང་རེ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ནས་ད་བར་གཞི་རྩའི་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡག་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ཕན་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིགས་ན་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་སོགས་སྒེར་གཉེར་བྱ་གཞག་ཚགས་ཚུད་ཡོང་གི་ཡོད་ཅིང༌། ད་མུས་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་འཛུགས་གཉེར་ཡོད་པའི་ཐོག ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་བཟོ་གྲྭ་འཛུགས་གཉེར་དང༌། སློབ་གྲྭ་འཛུགས་གཉེར་བྱེད་ཐུབ་ཚེ་དོན་དུ་སྤྱི་སྨན་ཡོང་རྒྱུར་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་སོགས་བཀའ་སློབ་དང༌། དུས་མཚུངས་ལྡི་ལི་གསར་པར་བོད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཚོགས་པའི་ལྟེ་གནས་ (Friends of Tibet Forum) ཁོང་གི་འགན་འཛིན་སློབ་དཔོན་ (Palmil Kumar Das) མཆོག་ལ་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིས་བོད་ཀྱི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་སྟངས་ཐད་ཐུན་མོང་གི་ཐོག་ནས་སྲིད་བློན་ལ་ཕྱག་བྲིས་ཤིག་འབུལ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་བཀའ་ཡིག་གཅིག་ཀྱང་སྩལ་བ་གཤམ་གསལ།

ྋ དགྱེས་བརྩེ་ལྡན་པ་སློབ་དཔོན་ (Das) མཆོག་ལ།

རྒྱ་གར་གྱི་བཀུར་འོས་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ནང་གི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་སྟངས་སྐོར་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་མཆོག་ལ་ཐུན་མོང་གི་ཐོག་ནས་ཕྱག་བྲིས་ཤིག་འབུལ་གནང་བར་སོ་སོ་རང་ཉིད་དང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁོང་རྣམ་པས་བོད་དང་རྒྱ་གར་དབར་ཡུན་རིང་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ངོས་འཛིན་གནང་བར་བོད་མི་ཡོངས་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་རྒྱུ་ཡིན་གཤིས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་བཀུར་འོས་འཐུས་མི་རྣམ་པའི་དགོངས་པར་མངའ་གསལ་ལགས་ན་ངོས་ནས་དམིགས་བསལ་འགྲེལ་བཤད་ཞུ་དགོས་མ་མཆིས། བོད་ཀྱི་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལ་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་པའམ། རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་ནི་རྒྱ་མིར་རྒྱབ་འགལ་བྱས་པ་ཞིག་དང་ཡང་ན་བོད་མིར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མཚོན་གྱི་མེད། དོན་དངོས་ཐོག་འདི་ནི་དྲང་བདེན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་རྒྱ་གར་ལ་བཟང་སྤྱོད་ཐོག་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་འོས་འགན་བཞིན་འཁྲི་གི་ཡོད། ཐུན་མོང་གི་ཐོག་ནས་ཕྱག་བྲིས་གནང་མཁན་འཐུས་མི་རྣམས་དང༌། དེ་བཞིན་ (གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་) སྐུ་ཞབས་ (Upendra) མཆོག་དང༌། (གྲོགས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི་) སྐུ་ཞབས་ (Madhava) མཆོག གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་ (Caitta Babu) བཅས་ཀྱིས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་བར་ཡི་རངས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་གནང་འཚལ། སྨོན་ལམ་མཚམས་སྦྱོར་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༨༩ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢ ལ། ཞེས་སྩལ།

༢༽གཞུང་དམངས་ལོ་འཁོར་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དྲུག་པ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༣ བར་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་ཆོལ་གསུམ་ཆོས་བརྒྱུད་དང་རང་གཞུང་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་གཙོས་རྒྱ་བལ་འབྲུག་གསུམ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་མི་འཐུས་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༣༥༠ ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཉིན་བསྟུད་སྦྱངས་བཤད་གོ་བསྡུར་ནང་ལྷུག་ཏུ་གནང་བཞིན་པའི་མུར། ཚེས་ ༦ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུར། སྔོན་དུ་བཀའ་ཤག་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྐུ་ངང་བཞུགས། དེ་ནས་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་གཙོས་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པའི་སླད་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་གནང་བའི་གཞིས་ལུས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་མྱ་ངན་གུས་འདུད་ཞུས་རྗེས། ཚོགས་གཙོ་དང་བཀའ་ཤག་གི་ལས་རིམ་སྙན་སྒྲོན་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་བཤད་གྲུབ་རྗེས། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་བཀའ་སློབ་ཕེབས་པའི་སྙིང་པོར། ‘‘བོད་སྤྱི་པའི་བདེན་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ལས་ཀ་ཟུར་གསལ་ཞིག་མེད། ཆེ་སར་བསམ་བློ་གཏོང་ཁུལ་གྱིས་ཆུང་ས་ཚགས་ཚུད་མེད་པར་སྡོད་མཁན་རིགས་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་སྐྱོན་རེད། དེ་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་མེད། ཡང་རིགས་གཅིག་གིས་སོ་སོའི་ངོ་གདོང་གི་ལས་ཀ་རྣམས་ཚགས་ཚུད་བྱས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མཉམ་རུབ་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་བྱེད་རྒྱུའི་ཐད་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་མ་ལྡེང་པ་ཡོང་གི་མེད་དམ་སྙམ།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་རྒྱའི་བར་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་གནས་སྟངས་སྐོར། རྒྱ་མི་དང༌། བོད་པ་ཞེས་ཤོད་སྐབས་གཙོ་བོ་སྟོབས་ཤུགས་དང༌། དེ་མིན་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་གཞུང་ཆེ་ཆུང་སོགས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་རྒྱ་མི་ལ་གདོང་ལེན་བྱ་རྒྱུ་འདི་དཀའ་ངལ་དང་རྙོག་གྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ང་ཚོས་གྲི་མེ་མདར་བརྟེན་ནས་རྒྱ་མི་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་མི་རུང༌། དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་རྟོག་དཔྱོད་མ་བྱས་པར་འུ་ཐུག་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་བསམ་བློར་ངར་ཤ་སླེབས་པ་ཙམ་ཞིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དཔེར་ན། ད་རེས་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་བྱུང་སྐབས་རྒྱ་མིའི་ཚགས་པར་ནང་རྣམ་འགྱུར་གང་བསྟན་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྐྱག་རྫུན་གྲལ་བསྒྲིགས་ནས་བོད་པས་མེ་མདའ་བེད་སྤྱོད་བྱས་བྱུང་ཟེར་བ་དང༌། བོད་པའི་ནང་མེ་མདའ་ཡོད་པ་མང་པོ་འདུག་ཟེར་བ། ཟ་ཁང་དང་ཁྲོམ་རྭ་གཏོར་བཤིག་གཏོང་གི་འདུག་ཟེར་བ་སོགས་འཚེ་བའི་རྣམ་པ་ལྷགས་ཚུལ་རྫུན་བཟོ་ཚུན་ཆད་བྱས་ནས་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་ལག་ལེན་བསྟར་བ་ཡིན་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་རེད། མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐོག་བསྐྱོད་ན། དེ་ལ་ལམ་སང་མེ་མདའ་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཡིན། བོད་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཞི་བདེའི་ལམ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཐོག་བསྐྱོད་ན། གཞན་དག་མ་བྱུང་རུང་རྒྱ་མི་ཁ་སྐྱེངས་པོ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེ་ལྟར་མུ་མཐུད་དུས་ཚོད་སྙུགས་སྲིང་ཐུབ་ན་ཏན་ཏན་མིའི་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། ང་ཚོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ཚེ་ང་ཚོར་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྤོབས་པ་བྱེད་ཆོག་པ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ྋརྒྱལ་བ་རིན་པ་ཆེ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་སྲ་ཐག་ཐག་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས། དེ་འདྲའི་ཆ་ནས་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ལས་འགན་ཆ་ཚང་འཁྱེར་ཐུབ་པ་ཞིག་ད་ལྟ་ནས་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་ཡོད། ང་རང་མ་ཤི་གསོན་པའི་རིང་ལ་བོད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་དངོས་གནས་མང་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་ཞིང༌། ང་རང་ཇི་སྲིད་གསོན་པའི་རིང་ལ་བོད་སྤྱི་པའི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་རྒྱུ་ག་དུས་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་དང༌། ག་དུས་ཕན་ཐོགས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་བྱུང་རུང་བྱས་ཆོག་གི་རེད། དེ་འདྲའི་ཆ་ནས་བསམ་བློ་ཞིག་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཤོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་དེ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་རེས་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་རྒྱས་པ་འདི་ཐོག་ནས་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་གཏན་འབེབས་བྱས། ཚོགས་ཆུང་དེས་མ་འོངས་པའི་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཟིན་བྲིས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས། དེ་གཞི་ལ་བཞག དེ་ནས་བར་ལམ་གྱི་གསུང་བཤད་དེ་ཚོའི་གྲས་དང༌། རྒྱ་གར་ནང་ལོ་སུམ་ཅུའི་རིང་མང་གཙོ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་ཆེད་ཐབས་ཤེས་མང་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་དགེ་སྐྱོན་གང་འདུག བོད་མི་རང་གི་ཉམས་མྱོང་ནས་ཇི་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་འདུག་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང༌། ཉམས་ཞིབ་ཅིག་བྱས། དེའི་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་ཁྲིམས་དཔོན་མཁས་པ་དེ་འདྲ་དང༌། ཡང་ན་ཆབ་སྲིད་མཁས་པ། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ནང་ལ་བོད་པར་ཤ་ཚ་ཡོད་མཁན་གྱི་གྲོགས་པོ་མཁས་པ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ནས་བསླབ་བྱ་ཉན། གོ་བསྡུར་བྱས། དམིགས་བཀར་གྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འདྲ་འཚོགས་ཏེ་ཉམས་ཞིབ་མཐིལ་ཕྱིན་པ་བྱས། ལོ་གཅིག་གཉིས་འགོར་ཡང་གནད་འགག་མེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ཀྱིས་ཞུས་པ་དེ་རྣམས་རྣམ་རྟོག་བསླངས་ཏེ་ཞུས་པ་གང་ཡང་མིན། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པར་བརྟེན། དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་པ་རེད།’’16jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ་མཇུག་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་མཁན་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་སྩལ་ཏེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚོགས་འདུ་ཉིན་བསྟུད་ཚོགས་པའི་མཐའ་མའི་གྲོས་ཆོད་དུ། དང་པོ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཕྱྭའི་ཞབས་རིམ་དང༌། ཉེན་སྲུང་ཞུ་ཕྱོགས་སྐོར་སྔོན་མའི་གྲོས་ཆོད་ཁོངས་དོན་ཚན་བདུན་དང༌།

གཉིས་པ། རྒྱལ་བསྟན་རིས་མེད་དར་རྒྱས་འབྱུང་ཕྱིར་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་སྐོར། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་གདན་ཞུ་བྱ་ཕྱོགས་སྐོར་བཅས་དོན་ཚན་དྲུག

གསུམ་པ། རྒྱལ་ས་ལྷ་སས་གཙོས་པའི་བོད་རྒྱལ་ཡོངས་ནང་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་སླར་གསོའི་དོན་རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་ལ་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཞི་བའི་རྔམ་སྟོན་ངོ་རྒོལ་མུ་མཐུད་བྱེད་བཞིན་པར་གུས་བཀུར་དང༌། གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ཉེ་ཆར་ལྷ་སར་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བསྡམས་པར་ཚོགས་ཆེན་འདི་ཐོག་ནས་ངོ་རྒོལ་དང༌། དམག་ཁྲིམས་འཕྲལ་དུ་ཕྱིར་བསྡུ་དགོས་པའི་རྒོལ་གཏམ་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དམངས་གཙོའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཕེབས་སྒོར། ཚང་མ་བསམ་ཚུལ་གཅིག་མཚུངས་བྱུང་དོན་ལྟར། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་སྤྱི་མོས་ཀྱིས་རེ་འདུན་ཞུ་ཡུལ་ཡིན་པར་བརྟེན། གནས་སྟངས་འདི་ནས་དམངས་གཙོའི་ངོ་བོ་གསལ་པོར་མཚོན་པ་དང༌། མཚན་གནས་མཛད་འགན་ལ་སྒྱུར་བཀོད་གཏོང་འོས་ཕྱག་བསྟར་མཛད་རྒྱུ་ལྟར་བཞག འདི་སྐོར་ཚོགས་ཆུང་ཟུར་འཛུགས་ཀྱིས་གོ་བསྡུར་ཞུ་རྒྱུ་ཙམ་ཡང་བློས་འགན་བཟོད་བྲལ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཚོགས་ཆེན་གྱིས་བོད་གཞིས་བྱེས་མི་དམངས་ཀྱི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་དེ་ལྟའི་དགོངས་བཞེད་དང༌། བཀའི་ཕེབས་སྒོ་ཆ་ཙམ་ཡང་མི་ཡོང་བ་དང༌། དེ་མིན་བོད་གཞུང་དམངས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་སྨན་པའི་བཀའ་སློབ་དགོངས་དོན་ཁག་རང་དོན་རང་གཅེས་ཀྱིས་སྤང་བླངས་ཚུལ་བཞིན་ཞུ་ཆོག་པའི་གསོལ་འདེབས་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་འབུལ་རྒྱུ་དང༌། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྲིད་གཞུང་དང༌། གྲོས་ཚོགས། ཆོས་ཚོགས། སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཁག སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་བཅས་ལ་ད་ཡོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ད་དུང་ཁྱབ་ཆེ་བའི་འབད་བརྩོན་གྱིས་བོད་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྟོག་ཞིབ་ཚོགས་པ་གཏོང་ཐབས་སོགས་གལ་ཆེའི་དོན་ཚན་དགུ།

བཞི་པ། བོད་ཡིག་སློབ་དེབ་ཁག་ལེགས་བཅོས་དང༌། རིག་གསར་དངོས་རིགས་སོགས་ཀྱི་མིང་ཚིག་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བསྡད་བསྒྱུར་རྒྱུ། སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཡོང་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་སོགས་དོན་ཚན་བཅུ།

ལྔ་པ། གཞུང་གི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱས་ཐབས་སུ་འདུ་འགོད་ལས་ཀ་དང༌། མང་ཚོགས་ནས་རྒྱལ་དོན་མ་དངུལ་འབུལ་འབབ་སོགས་དོན་ཚན་བཞི།

དྲུག་པ། དབུས་དང་ཕྱོགས་མཐའི་ལས་བྱེད་བསྐོ་གཏོང་སྐབས་ཚན་པ་དེ་དང་དེའི་ལས་གནས་དང༌། གཞི་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་པའི་ལས་བྱེད་གྲངས་འབོར་བཅས་ཚད་གཞི་དང་མཐུན་པ་དགོས་རྒྱུ་སོགས་དོན་ཚན་བཞི་བཅས་ཐག་གཅོད་གནང་བ་ལྟར། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་སྦྲེལ་པོ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྙན་བཅར་སྤྱན་བསྟར་དང་ཆབས་ཅིག་གཞུང་དམངས་སྲི་ཞུ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དྲུག་པའི་ཚོགས་བཅར་སེར་སྐྱ་སྤྱི་མགྲིན་ནས་གསོལ་འདེབས་སྙན་ཞུ་17jམཆན། ཕུལ།

ཚེས་ ༧ ཉིན་ནས་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐོར་ཚེ་དཔག་མེད་འཆི་མེད་མཆོག་སྦྱིན་གྱི་ལྗགས་བསྙེན་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་ཚེས་ ༢༥ བར་ཉིན་བཅོ་བརྒྱད་རིང་ལྗགས་བསྙེན་གནང་བ་དང༌། མཇུག་ཏུ་ལྗགས་བསྙེན་ལེགས་གྲུབ་ཁ་སྐོང་སྦྱིན་སྲེག་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དང༌། ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་བྱིངས་ ༡༠ བཅས་ནས་ཆོག་ཞབས་ཞུས་ཏེ་ལེགས་པར་གྲུབ།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྗགས་བསྙེན་བཞུགས་པའི་རིང་བཙུག་ལག་ཁང་དུ་མ་ཎི་དུང་སྒྲུབ་འཕར་ཚུགས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཚོགས་ཐུན་གཅིག་རིང་བཞུགས་ཞབས་མཛད་པ་དང༌། གངས་སྐྱིད་གནས་ཆུང་སྒྲ་དབྱངས་གླིང་དུ་བསྐངས་འཕྲིན་ཉིན་གསུམ་སྔོན་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་གཟབ་གསོལ་སྤྱན་འདྲེན་བསྐྱངས་སླད་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ན་བཟའ་རྒྱས་ཆས་ཐོག་སྤྱན་འདྲེན་སྐུ་ཕེབས་སྐུ་འཆམ་དང་འབྲེལ་མཇལ་བཅར་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཕྱྭ་དང་བསྟན་སྲིད་བདེ་དོན་ལ་བཀའ་ལུང་སྩལ་བ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་བཅུ་ལ་དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་བསྙེན་བསླབ་སྡོམ་སྩལ་ཞིང་བྱ་བྲལ་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ་དང་དགེ་འདུན་ཡར་འཕེལ་གཉིས་ཀྱི་ཞུས་ངོར་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་བས་མཚོན་རང་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལྷན་ཁང་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སོགས་དེང་དུས་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ལམ་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་པའི་དཔར་ཁང་ཚད་ལྡན་ཞིག་འབྱུང་ཐབས་བསམ་ཞིབ་ཀྱིས་དེ་སྔའི་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དང་དཔར་ཁང་ཆེ་གྲས་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་ཡང་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་ཁོངས་སུ་ཕྱིན་པར་བརྟེན། དེའི་རྗེས་དྲན་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་ཆེད་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་ཞེས་པ་ཞིག་གསར་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་བཀོད་དེ་ལྕགས་པར་ཡིག་འབྲུ་གསར་བཟོ། འཕྲུལ་འཁོར་ཉོ་སྒྲུབ་ཐོག་རྩ་བའི་དཔར་ཁང་དང༌། ཕྱི་དྲིལ་ལྷན་ཁང་ཚུགས་ཡུལ་གསར་སྐྲུན་ཟིན་པའི་དབུ་འབྱེད་དུ་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་བཞིན། སྣར་ཐང་དཔར་སྐྲུན་ཁང་གི་དར་ཡོལ་ཕྱག་བསྟར་གཅོད་འབྲེག་དང༌། ཕྱག་ནས་འཐོར་ཏེ་སྒོ་དབྱེའི་ཤིས་བརྗོད་སྩལ། དཔར་ཁང་གི་ལས་རིགས་དང་འཕྲུལ་འཁོར་སོགས་ལ་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས་ཏེ་ལས་རིགས་སོ་སོས་རང་འགན་སྒྲུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཐུགས་ཞིབ་གྱུར་བ་སོགས་འགྲོ་དོན་སྣ་མང་བསྐྱངས་པའི་ཁྲོད། ལྡི་ལི་རང་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་བརྒྱུད་དེང་སང་རྒྱ་ནག་ཏུ་སློབ་ཕྲུག་ས་ཡ་སྐོར་གྱིས་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་ཆེད་འཐབ་རྩོད་ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་པ་དེར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་ཀྱང་སྩལ་བ་གསར་ཤོག་ཁག་ལ་ཆེད་སྤེལ་གནང་བའི་ནང་‘‘ངོས་ནས་དེང་སང་རྒྱ་ནག་ཏུ་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་གི་གནས་ཚུལ་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བ་དེར་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་མི་མང་དང༌། ལྷག་པར་སློབ་ཕྲུག་དང་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཚན་པ་ཁག་གིས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་སེམས་ཚོར་ཕྱིར་བཏོན་པ་རེད། ཁོང་ཚོའི་སྙིང་སྟོབས་དང་བདེན་པའི་ལས་འགུལ་ལ་ངོས་ཀྱིས་སྔར་བཞིན་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ད་རེས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དེས་འཛམ་གླིང་མི་འབོར་གྱི་བཞི་ཆ་གཅིག་ཟིན་པའི་རྒྱ་ནག་ཡོངས་ལ་ཁེ་ཕན་ཡོང་ངེས་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་པ་འགའ་ཞིག་ནས་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་ཡོད་བཞིན་དུ་ལས་འགུལ་དེར་མོས་མཐུན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཡོད་པ་རེད། ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ངོས་ལེན་དང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་བསམ་འདུན་འགྲུབ་ཐབས་སུ་བློ་རྒྱ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་སྩལ།

༣༽ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ཉིན་ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན་ཐུན་མོང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཉིན་ལྔའི་རིང་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་སློབ་སྤྱི་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན་རྣམས་དང༌། དད་ལྡན་ཁག་གཅིག་ལ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་མདོར་བྱས་དང༌། རིམ་ལྔའི་བཀའ་འཁྲིད་བསྐྱངས། ཚེས་ལྔ་ཉིན་གསུང་ཆོས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། ཨི་ཏྲ་ལི་ཝ་ལེན་ཀྲི་ནོའོ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་དང༌། ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་གཙུག་ལག་སློབ་དཔོན་རྣམ་པ། རྡ་སར་གནས་འཁོད་གྲྭ་བཙུན་དང༌། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ བརྒལ་བར་སྤྱན་རས་གཟིགས་དཔལ་མོ་ལུགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་དབང་གི་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་སྩལ་ཏེ། ཐོག་མར་ཀུན་སློང་ཆོས་པའི་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་སྐབས་གཞིས་ལུས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ནས་བོད་སྤྱིའི་བསྟན་སྲིད་བདེ་ཐབས་དང༌། རང་དབང་གི་ཆེད་དུ་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་བཅངས་ནས་ཞི་བའི་རྔམ་སྟོན་བྱས་པར་རྒྱ་དམག་གིས་དྲག་གནོན་བྱས་ཏེ་མི་མང་པོ་བསད་རྨས་དང༌། འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་བཅས་བྱས་པ་མ་ཟད། ཛ་དྲག་གི་ཁྲིམས་གཞི་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དུས་ད་ལྟའང་ཕྱིར་བསྡུ་བྱས་མེད་པ་བཅས་མདོར་ན་ཁོང་ཚོ་དུས་བབ་དཀའ་ངལ་ཚབས་ཆེན་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད་པར་བརྟེན་འདས་གསོན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་ངོས་ནས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་འབྲེལ་ལ་བསམས་ཏེ་ད་ལམ་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་ན་བསམ་པ་བྱུང་བས་ཚང་མས་ཁོང་ཚོའི་ཆེད་དུ་བསྔོ་སྨོན་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ད་ནས་ས་ཟླའི་དུས་ཆེན་རིང་སྨྱུང་གནས་ཀྱིས་མཚོན་དགེ་རྩ་ཅི་འདྲ་ཞིག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུའང་ཁོང་ཚོ་བརྗེད་མི་རུང་ཞེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཞིང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། བཀའ་དབང་གི་རིམ་པ་ལེགས་པར་སྩལ་ཐོག་མ་ཎི་རིལ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་ཆོག་ཇོ་ལུགས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྗེས་གནང་ཡང་སྩལ།

༤༽ཕོ་བྲང་གསར་པར་སྤོ་བཞུགས་དང་པེ་ཅིན་གྱི་ངོ་རྒོལ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༤ བོད་ས་སྦྲུལ་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ གཟའ་སྐར་དགེ་བའི་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༥ ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་ནས་ས་གཡོའི་ཉེན་འགོག་ཆེད་བཞེངས་བསྐྲུན་ཕོ་བྲང་གསར་པར་སྤོ་བཞུགས་བསྐྱངས་རྒྱུར། གཟིམ་ཆུང་གི་རྟེན་གཙོ་འཕགས་མཆོག་ཝ་ཏི་བཟང་པོ་མ་ཎི་རིལ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟེན་མཆོག་ཏུ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་ནས་ཕྱིར་གདན་དྲངས་ཏེ་ཕོ་བྲང་ཕེབས་སྐས་ཀྱི་མཚམས་ཕེབས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གཟིམ་ཆུང་ནས་ཕྱིར་བྱོན་ཏེ་ལྷན་དུ་ཕེབས། ཕོ་བྲང་རྙིང་པའི་ཞབས་ཞུར་ད་ལམ་བསྐོ་གཞག་གནང་བ་དེ་སྔའི་གཞུང་ཞབས་བླ་ཕྱག་མཁན་ཆུང་ཐུབ་བསྟན་བསྟན་པ་ནས་གུས་ཕྱག་མཇལ་དར་ཕུལ། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་དང༌། མཆོད་དཔོན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཕོ་བྲང་གསར་པར་གདན་དྲངས། གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་སྣང་གསལ་ཞལ་འབྱེད་དང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་ལ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ།

དེ་ནས་གཟིམ་ཆུང་ནུབ་བརྒྱུད་དུ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་སློབ་ཆོག་ཞབས་དང༌། ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ། གནས་དགའ་ཚངས་པ་བཅས་ཀྱི་སྐུ་རྟེན་རྣམ་གསུམ་བཅས་ཚོགས་བཅར་ཐོག་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། ཞལ་འདོན་འཇིགས་བྱེད་བདག་བསྐྱེད་དབུ་ཚུགས། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། དཔལ་ལྡན་འདོད་ཁམས་བདག་མོའི་ཚེས་གཏོར་རྟེན་འབུལ་བཅས་བསྐྱངས་ཏེ་བཤགས་པའི་མཚམས་ཤེར་ཕྱིན་བརྒྱད་སྟོང་དང༌། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ལྗགས་སྒྲོག མུ་མཐུད་ཞལ་འདོན་ཚུགས་མུས་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཙམ་ལ་བཀའ་ཤག་གི་མལ་རྟེན་གསུམ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོས་འདེགས་འབུལ་ཞུས། བཀའ་བློན། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས། ཁམས་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ། སྐུ་རྟེན་རྣམ་གསུམ་བཅས་ནས་མཇལ་འབུལ་ལ་སྲུང་འཕྲལ་གཡོགས། བྱ་བྲལ་བསྙེན་མཚམས་པ་སྐུའི་ཚེ་རྫས་འབུལ་མི་གྱང་དམར་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བཞི་ལ་དར་རང་སློག་དང་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ།

ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེ་དཔར་ཕུད་འབུལ་མཇལ་འགན་འཛིན་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་མི་ ༤ ལ་སྲུང་བྱིན་དང་གཡོགས་དར། ཕོ་བྲང་ཨར་ལས་ཞབས་ཞུ་འགན་ཁུར་ལག་རྩལ་པ་དབྱིན་ཇི་ཌི་སྦི་ཀྲི་དང༌། ལག་རྩལ་པ་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་གཉིས་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་ནང་མཛོད། ཞབས་ཞུ་ལེགས་སྒྲུབ་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ལག་འཁྱེར། ཐུབ་དབང་ཞལ་ཐང་དང༌། སྐུ་དཔར་བྱིན་རྫས། དངུལ་སྒོར་བཅས་སྩལ། ལག་རྩལ་པ་ཕུན་ཚོགས་དང༌། སྟོབས་རྒྱལ། ཨར་རྒྱག་འགན་ཁུར་རྣམ་གྲྭ་སྐལ་བཟང་ཆོས་འབྱོར་དང༌། རྣམ་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཐོགས་མེད་ཅན། གློག་བཟོ་རྣམ་གྲྭ་ལ་དྭགས་པ་བཅས་སོ་སོར་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྐུ་ཐང༌། སྐུ་དཔར། བྱིན་རྫས། དངུལ་སྒོར་བཅས་སྩལ། བཀའ་ཤག་སོགས་གྲལ་ལ་འཁོད། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། མངའ་གསོལ་སྐབས་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་མཇལ་དར་རྟེན་དོད་དང༌། ཆོག་ཞབས་རྣམས་ལ་སྐུ་ཡོན་དར་བཅས་ཕུལ།

མཛད་སྒོ་གྲོལ་རྗེས་ཕོ་བྲང་དང༌། མགྲོན་ཁང་ཨར་ལས་རྡོ་ཤིང་དམངས་དཀྱུས་བྱིངས་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། སྲུང་བྱིན། སྐུ་དཔར་སོགས་གནང་ཆ་སྩལ། དེ་རྗེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་ལྗགས་ཐུན་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས།

ཡང་སྐབས་དེར་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་གསུམ་ལ་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་དང༌། བསྒྲུབ་བྱ་ ༡༢ ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་སྩལ་བ་མ་ཟད། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས། རྒྱ་གཞུང་དཔུང་དམག་གིས་མང་གཙོ་དགོས་འདུན་གྱི་ཞི་བའི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བའི་ཐོག་དེང་དུས་ཅན་གྱི་གོ་མཚོན་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བ་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཞིག་ལ་སྲོག་སྐྱོན་བཏང་བ་དེར་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་གནང་མཛད་དོན། རྒྱ་གཞུང་གི་དམག་དཔུང་གིས་གནམ་སྡེ་སྒོ་མོ་ཆེའི་ཐང་ཆེན་དུ་རང་དབང་མང་གཙོ་དགོས་འདུན་གྱི་ཞི་བའི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་མཁན་མི་མང་ཐོག་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱི་རྩུབ་སྤྱོད་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དེ་ལ་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང༌། རྒྱ་དམར་དཔོན་རིགས་ཚོས་མི་མང་གི་དྲང་བདེན་ཅན་གྱི་འདོད་བློ་ངོས་ལེན་མི་བྱེད་པའི་ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་ཅན་དེ་དག་ཏུ་བསྒྱུར་བར་བློ་ཕམ་འོས་པ་ཞིག་རེད། ངོས་རང་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཟིང་འཁྲུག་དེའི་སྐབས་ཚེ་ལས་འདས་པ་རྣམས་དང༌། ཁོང་ཚོའི་ནང་མི་སྤུན་མཆེད་རྣམས་ལ་ངོས་ཀྱིས་ཡིད་གདུང་མཉམ་བསྐྱེད་ཀྱི་མྱ་ངན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཐུགས་སྣང་ཇི་བྱུང་རང་རྣམ་ནང་གསུངས་གསལ། ‘‘ལྷ་སའི་ཟིང་ཆ་བྱུང་ནས་གཟའ་འཁོར་འགའ་ཤས་ནང་ཚུད་དུ་རྒྱ་ནག་ནང་གི་ངོ་རྒོལ་གྱི་དོན་རྐྱེན་དེ་བྱུང་འདུག སྐབས་དོན་ངོས་རང་ཡིད་མ་ཆེས་པ་དང༌། འཇིགས་སྣང༌། ལྷག་པར་དུ་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་མཁན་འགས་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་བྱེད་འགོ་ཚུགས་སྐབས་ངོས་རང་ལ་དངངས་སྐྲག་ཀྱང་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ཁོང་རྣམས་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་སྐྱེལ་རྒྱུའི་གནས་སྟངས་ཐོག་བློ་རིག་གསལ་བ་དང༌། ལྷག་བསམ་རྣམ་དག ལྷད་མེད་རྣམ་དག་ལྡན་པའི་སློབ་ཕྲུག་ཤ་སྟག་རེད་འདུག ཁོང་ཚོའི་ཁ་གཏད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཀླད་རྙིང་མཁྲེགས་བཟུང་དང༌། གདུག་རྩུབ་ཅན། སྣང་མེད་རྒྱ་ཡན་གཏོང་མཁན་རྣམས་ཡིན། དེ་དང་དུས་མཚུངས་པར་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་ནང་གི་མི་རྒན་ནད་རོ་གཅོང་གོག་དེ་དག་ནི་སེམས་ཐག་ཆོད་པོའི་སྒོ་ནས་དྲག་ཤུགས་དམ་འཛིན་བྱས་པ་དེར་ངོས་རང་ནས་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེ་གི་འདུག ཁོ་རང་ཚོའི་ལམ་ལུགས་དེ་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་ཞིང༌། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཞེས་པ་འཛམ་གླིང་གི་ཁྱོན་དུ་ཕམ་ཉེས་འབྱུང་བཞིན་པ་དང༌། རང་ཉིད་ཀྱི་མདུན་སྒོའི་འཁྲིས་སུ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ས་ཡ་མང་པོ་ཡོད་པའི་དཔང་རྟགས་གསལ་པོ་ཡོད་བཞིན་དུ་ད་དུང་རང་ཉིད་ཀྱི་དད་མོས་དེ་མཁྲེགས་བཟུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

མཐའ་མ་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བ་ཚོ་ཁ་གཏོར་ཐབས་ཆེད་དམག་མི་སྐོང་འགྲེམས་བྱས་པར་རང་ཉིད་ལ་མི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེ་ཞིག་རང་བཞིན་བྱུང་ཡང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསམ་གཞིགས་བྱེད་སྐབས་དེ་ནི་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་ཐོག་གནས་སྐབས་ཙམ་གྱི་གེགས་དང་བར་ཆད་ཅིག་ཡིན་པ་མཚོན་ཡོད། དབང་འཛིན་པས་དྲག་ཤུགས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་དེས་རྐྱེན་པས་རྒྱ་ནག་གི་མི་དམངས་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་སློབ་ཕྲུག་དེ་ཚོར་ལྟ་སྟངས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོང་བར་ཕན་པ་བསྒྲུབས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་གནས་པའི་ཚེ་ཚད་དེ་ཕྱེད་ཀ་ནས་གསུམ་ཆ་གཉིས་བར་ཐུང་དུ་བཏང་ཡོད། ད་དུང་རྒྱ་ནག་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་སྐོར་བོད་མིའི་ཞུ་འབོད་ཁས་མི་ལེན་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་དེ་ནི་དོན་དངོས་རང་གི་སྤྱོད་ཚུལ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཕྱིར་མངོན་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད།

རང་སྒེར་གྱི་གནས་བབ་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ཏེང་ཤའོ་ཕིང་གི་སྐོར་ལ་སེམས་ཕམ་གྱི་ཚོར་སྣང་ཕྲན་ཙམ་བྱུང༌། ཁོང་གི་མིང་གནས་དེ་སླར་གསོ་བྱ་ཐབས་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཉམས་དམས་བྱུང་ཞིང༌། གལ་ཏེ་ ༡༩༨༩ ལོའི་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་ལས་ཚབས་ཆེ་དེ་བྱུང་མེད་ན། ཁོང་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རླབས་ཆེན་འགོ་ཁྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱ་ནག་གིས་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་སྙུགས་སྲིང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་མཐོང་དང་གྲགས་སྙན་གོང་མཐོར་སྤེལ་ཐབས་བྱས་པ་དེ་ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གི་ལས་རོགས་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་བླུན་རྨོངས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཆེ་མཐོང་གྲགས་པ་རྩ་མེད་བཟོས་པ་དེར་ངོས་རང་ནས་ཀྱང་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོ་ཚོས་མི་དམངས་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུ་དེར་ཕམ་ཉེས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། ཁོ་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལས་དོན་ཧ་ཅང་ལེགས་སྒྲུབ་བྱུང་ཡོད་པར་སྣང༌།

འཛམ་གླིང་གི་ཁྱོན་དུ་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་བྱ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་བྱུང་བའི་སྐབས་དེར། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོ་ཧྲིལ་པོ་དེའི་རིང་ལྷ་སར་དམག་དོན་གྱི་ཁྲིམས་གཞི་བསྡམས་འདུག་པ་དེ་ནི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཡིན།’’18jམཆན། ཞེས་སྩལ།

སླར་ཡང་ཡོ་རོབ་གྲོས་ལ་དབང་བ་དག།

གཅིག་མཐུན་གདན་ཞུའི་མེ་ཏོག་འཐོར་བྱས་པས།།

གང་སྐུ་ཉི་མ་བྱེ་བའི་གཟི་བྱིན་ཅན།།

དལ་གྱིས་རྒྱུ་བའི་དགེ་ཚོགས་ཆར་དུ་བསྙིལ།།

དེ་ཚེ་ལུགས་གཉིས་གསལ་བའི་བླང་དོར་མིག།

ཕྱི་ནང་དད་པའི་གསོས་སུ་ཉེར་བསྟབས་པས།།

དྲེགས་ལྡན་རལ་བ་གསིལ་བའི་ཉམས་བཅས་ཏེ།།

ངེས་དོན་ལྷ་ཡི་རྗེ་བོར་མངའ་གསོལ་ལོ།།

གླིང་བདུན་ཞི་བདེའི་དཔལ་གྱི་མཛོད་ཉིད་དུ།།

སྒྲུབ་ལ་བསིལ་ལྡན་ལྔ་རིག་འོ་མའི་མཚོར།།

འགྲོགས་པའི་ལམ་སྲོལ་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་ཅན།།

ཉེ་བར་མཁོ་བའི་གནས་ལུགས་ཐང་མར་བརྡལ།།

གྲགས་པ་དོན་གྱིས་བཟུང་བའི་ལེའུ་སྟེ།།

གཞུང་དམངས་ལོ་འཁོར་ཚོགས་ཆེན་བཅུ་དྲུག་པ།།

དངོས་སུ་ཚོགས་འདིས་གངས་ལྗོངས་བདེན་པའི་དོན།།

བླ་མཐོར་འདེགས་པའི་སྤོབས་པ་རྒྱས་པར་བྱས།།

16 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༤༠༩ ནས་ ༤༣༢ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

17 གསོལ་འདེབས་སྙན་ཞུ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

18 རང་རྣམ་དབྱིན་དེབ། ‘བཙན་བྱོལ་ནང་གི་རང་དབང༌།’ ཤོག་ངོས་ ༢༨༨ ནས་ ༢༨༩ བར་གསལ།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

ལྷོ་བྱང་ཨ་མེ་རི་ཀར་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་དང་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཀྱི་མཛད་པ་ཁག་གཅིག

༡༽ལྷོ་བྱང་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ནང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱིས་མཚོན་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ཨ་རི་ལོ་སི་ཨན་ཇི་ལི་སི་ (Los Angeles) ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པ་སྩལ་རྒྱུ་དང༌། བསྟན་འགྲོའི་བདེ་དོན་སླད་བཀའ་བློན་ངོ་བཞུགས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་བཅས་ནས་གུས་འདུད་ཕེབས་སྐྱེལ་དང་བཅས་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལི་དང༌། དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་བ་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་དེ་གའི་སྨན་ཁང་ཞིག་ཏུ་སྐུ་ཁམས་བརྟག་དཔྱད་དང་འཕྲོད་བཞེས་མཛད།

ནེའུ་ཡོག་དུས་བབ་གསར་འགོད་པ་མེ་ཁེལ་ཀུཕ་མན་གྱིས་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་གནད་དོན་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ‘‘ད་རེས་རྒྱ་ནག་གི་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་དྲག་གནོན་མ་བྱས་གོང་ཙམ་ལ་ལྡི་ལིར་བཅའ་སྡོད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་བརྒྱུད་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་བོད་རྒྱའི་གནད་དོན་སྐོར་གྲོས་མོལ་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་བྱུང༌། ཡིན་ནའང་ད་ཆ་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་གྲོས་མོལ་བྱེད་འདོད་མེད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ད་ལྟའི་གཞུང་འདིས་རྒྱ་ནག་མི་མང་གི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་མཚོན་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པ་རེད། མང་གཙོ་དང་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་མཁན་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལ་ང་ཚོས་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཡོད་ཅེས་དང༌། འདས་པའི་ལོ་གཉིས་ནང་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་འདོན་གནང་མཛད་པའི་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་མོས་མཐུན་བྱས་མེད་ཀྱང༌། ཞི་མོལ་བྱེད་འདོད་ཡོད་ཚུལ་ཡང་ཡང་བཤད་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་དྲག་གནོན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་བསྟར་བ་འདིས་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་དགོས་འདུན་གྱི་སྙིང་སྟོབས་དེ་ནམ་ཡང་རྩ་མེད་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོའི་བྱེད་སྟངས་དེ་ནི་ཆེས་ཐབས་སྡུག་པའི་རྩུབ་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱ་ནག་དང༌། ལྷག་པར་དམར་པོའི་ཚོགས་པ་དང་དེའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཞིག་དང༌། རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་མིང་ཆད་ངན་པ་ཡོང་ངེས་ཀྱི་བྱ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་གནང་བའི་ཐོག་ད་རེས་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ལ་འཚམས་འདྲི་གཟིགས་སྐོར་དང་ཞི་བདེ་དོན་གཉེར་གྱི་ཐབས་ཚུལ་བཟང་པོ་ནང་ཆོས་འཆད་སྤེལ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་འཁྲི་བའི་གནང་སྒོའི་མཛད་རིམ་ཁག་ངོ་སྤྲོད་དང༌། ཁོང་ཚོས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་སྐྱེ་བོ་ཚང་མ་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པས་མི་དང་མིའི་དབར་གྱི་བརྩེ་སེམས་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་པའི་སྐོར་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་ཐུན་མོང་གི་དམིགས་ཡུལ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་ལྟར་དེང་སྐབས་ཡུལ་དུས་འགྱུར་བས་རྐྱེན་པས་ཆོས་ལུགས་ཁག་མཉམ་སྦྲེལ་གྱི་འགན་ནུས་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་དང༌། བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བར་བརྟེན་ཚོགས་ཞུགས་མང་པོའི་སེམས་ནང་གི་རེ་སྨོན་དངོས་སུ་མཚོན་སྟབས་ཁོང་ཚོའི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་ནས་དགའ་བསུའི་ཐལ་མོ་ཡུན་རིང་བརྡབས།

ཀོ་སེ་ཀྲ་རི་ཀ་ (Costa Rica) རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཁྲིམས་དཔོན་མཐོ་ཤོས་ཀྱིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་བཞིན་ཁྲིམས་དཔོན་བཅོ་ལྔ་སྐོར་དང་ལྷན་ཅིག་མཇལ་འཛོམས་ལྷན་ཚོགས་གནང་བའི་ཐོག་སྤྱི་ཁྱབ་ཁྲིམས་དཔོན་ནས་གུས་བསུའི་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་དེ་བསྟུན་གུས་ལན་གྱི་གསུང་བཤད་གནང་བ་མ་ཟད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་འགའ་ཞིག་དམིགས་བསལ་བཀའ་འདྲི་གནང༌། ཨ་རིའི་ཡོངས་ཁྱབ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཁྲིམས་ཁང་ཞེས་པས་གུས་བསུའི་གསོལ་སྟོན་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་གུས་བསུའི་ལེགས་སྦྱར་གསན་བཞེས་གནང་བ་མ་ཟད། གུས་ལན་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་ཀྱང་ཁོང་རྣམ་པའི་འདོད་བློ་ཚིམ་པ་གནང༌། གསོལ་སྟོན་སྐུ་མགྲོན་དུ་ཀོ་སི་ཏ་རི་ཀའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་དང༌། ནོར་ཝེ་གཞུང་ཚབ་སོགས་གལ་ཆེའི་སྲིད་དོན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཕེབས། དེ་བཞིན་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་དེ་མིན་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་བཅས་ལ་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་མཛད།

ཡང༌། ཁུལ་དེའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། ནང་ཆོས་ལ་དད་མོས་ཡོད་པའི་སྐལ་ལྡན་གདུལ་བྱ་ཁག་གཅིག་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་ལ་ཞུགས་པའི་གནད་སྐྱབས་གསུམ་ངོས་འཛིན་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་དང༌། མཆོག་གསུམ་ལ་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་མངའ་བ་སོགས་ཚིག་ཉུང་ཞིང༌། དོན་གསལ་བ་དང༌། གོ་བདེ་ཞིང་ཡིད་ལ་འཇགས་སླ་བ་བཅས་ཀྱི་གསུང་ཆོས་བཀའ་དྲིན་སྩལ་ནས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་བསྐྲུན། རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐོ་སློབ་ཁང་དུ་སྙིང་རྗེ་གཞན་ཕན་དང༌། སྤྱིའི་འགན་ཁུར་ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞི་ཐོག་དེང་གི་འཛམ་གླིང་འདིར་ཞི་བདེ་དོན་གཉེར་ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཚུལ་སྐོར་དང༌། དེང་སྐབས་བོད་མི་མང་གིས་དཀའ་སྡུག་བཟོད་བསྲན་ངང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་དྲང་བདེན་ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་གནས་སྟངས་རྣམས་རང་བསྟོད་གཞན་དམས་སོགས་ཕྱོགས་ལྷུང་གི་དྲི་མས་མ་འགོས་པར་ཀུན་ལ་མ་ལྟར་བརྩེ་བའི་ཉེ་སྙོམས་དྲང་ཚུགས་ཀྱིས་གསལ་བཤད་གནང་བར་བརྟེན་ཚང་མར་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་པ་མ་ཟད་སྔར་མ་ཤེས་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱུང༌།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་སྔ་དྲོ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞི་བདེའི་ཚོགས་འདུའི་མཇུག་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྟེ་ཚོགས་འདུའི་གྲོས་ཆོད་ལ་ཐུགས་མཐུན་མཛད་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་སྦྱིན་བདག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དབུས་པའི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་མཁན་ཚང་མས་ཉིན་ཤས་རིང༌། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་ཞི་བདེར་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོས་འབད་བརྩོན་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་བསྔགས་བརྗོད་དང༌། ད་དུང་ཡང་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་ཕྱག་ལས་རྒྱུན་མཐུད་གནང་གལ་ཆེ་བའི་འབོད་སྐུལ་གྱི་གསུང་བཤད་སྩལ།

ད་རེས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་འདི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་སྲིད་གཞུང་གིས་འགན་ཁུར་གཙོ་སྐྱོང་གནང་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞི་བདེའི་གྲོས་ཆོད་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟར་ཀོ་སེ་ཀྲ་རི་ཀའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ནས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་གྲོས་ཆོད་ཀྱི་འཆར་ཟིན་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པར་ཚང་མས་མགྲིན་གཅིག་གིས་མོས་མཐུན་གནང་ཞིང༌། ཡིག་ཆ་དེ་དག་ཀོ་སི་ཏ་རི་ཀའི་སྲིད་གཞུང་ནས་སླད་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། དེ་ཉིན་ནས་ཁུལ་དེའི་ད་རེས་ཐོག་མའི་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱི་གནང་སྒོ་ཁག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངང་མཇུག་སྒྲིལ་ཞིང༌། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་དེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་ལ་གང་གི་དགོངས་གཞི་དང་མཐུན་པའི་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་དེ་ཡང་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་ཐུབ་ངེས་ཡིན་པའི་ཐུགས་གདེང་ཆེན་པོ་ཞིག་རྙེད།

ཀོ་སེ་ཀྲ་རི་ཀ་ཞེས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཆུང་དེས་དམག་འཁྲུག་མེད་པའི་འཛམ་གླིང་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཆེད་ལོ་རབས་བཞི་བཅུ་པའི་ནང་དམག་དཔུང་མེད་པ་བཟོས་ཏེ་ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་མདུན་གྲལ་དུ་ལངས་པ་ནས་བཟུང་གཡས་གཡོན་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོ་དྲག་པོའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ནས་འཁྲུག་རྩོད་ཀྱི་མེ་ལྕེ་ཡང་ཡང་མཆེད་ཀྱང༌། ཀོ་སེ་ཀྲ་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཆུ་ཤེལ་གྱི་ལྷུན་པོ་ལྟར་ད་བར་ནམ་ཡང་གཡོ་མེད་དུ་གནས་ཤིང༌། ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཀྱི་མིང་ཁུར་བར་ངོ་གནོང་མི་དགོས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཡང་ ༡༩༨༧ ལོ་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཞེས་པའི་ (Nobel Peace Prize) འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མྱོང་མཁན་གྱི་གྲགས་ཅན་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན།

དེར་བརྟེན་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་སྔར་ནས་རྒྱལ་ཁབ་དེར་ཐུགས་

སྨོན་ཆེན་པོས་བོད་འདི་ཡང་མ་འོངས་པར་དམག་དཔུང་མེད་པའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་དེ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་བཅངས་ཡོད། རྒྱལ་ཁབ་དེས་ཀྱང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་མཚན་སྙན་གྲགས་པ་ཐོས་ནས་ལོ་གཉིས་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ཀེ་ར་ཛོ་རྒྱ་གར་དུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུ་མདུན་དུ་བཅར་ནས་ད་རེས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞི་བདེའི་ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོར་ཆིབས་སྒྱུར་ཡོང་བའི་མགྲོན་བརྡ་སྙན་སེང་ཞུས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ཁུལ་དེར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐོག་མར་ཡིན་ཡང་མཐོ་ས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་དང་སྲིད་བློན། བླ་ཆེན་ནས། གཤམ་འོག་མི་མང་དཀྱུས་མ་ཡན་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ནི་སྔར་འདྲིས་མཛའ་བརྩེ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་ཞིག་སླར་ཡང་མཇལ་བ་ལྟ་བུའི་སྤྲོ་སྣང་གིས་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱུང་བར་མངོན།

གང་དུ་ཞབས་བཅགས་ཀྱང་སྣེ་ལེན་ཕེབས་སྒྲིག་གཟབ་ཅིང༌། ལྷག་པར་གཞུང་ཕྱོགས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཙོ་འཛིན་གྱི་ཆེ་མཐོང་ཆ་ཚང་ལྡན་པའི་ཕེབས་སྒྲིག་དང༌། སྐུ་ཕྱྭ་སྲུང་སྐྱོབ་སོགས་ཧ་ལས་པ་ཞུས་པ་དང༌། དེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་སྟོན་འཁོར་ཆིབས་ཞབས་བཅས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེད་གཏོང་གནམ་གྲུར་ཞུགས་ནས་གལ་ཆེའི་མི་སྣའི་ཕེབས་སྐྱེལ་གཟབ་རྒྱས་ལ་གུས་ལན་མཛད་དེ་མེག་སི་ཀོ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

མེག་སི་ཀོའི་གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་འགོད་སྐབས་གཞུང་འབྲེལ་ཕེབས་བསུ་གོང་མཚུངས་ལྟར་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ནས་ཕེབས་སྒྲིག་བཞུགས་ཁང་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་མེག་སི་ཀོའི་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་དང་སྐུ་སྒེར་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས་ནས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་མཐུན་སྒྲིལ་རྡོག་རྩ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་བསྡུར་གཏིང་ཟབ་གནང་མཇུག་ད་རེས་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་གྱི་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་བཅས་ནས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་བར་དང༌། ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་བཅས་པའི་མཐུན་སྒྲིལ་ནི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དོན་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་གནང་བར་བརྟེན་དེར་ཡོད་ཆོས་ལུགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུལ་ལྕག་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་མ་ཟད་ཁོང་ཚོས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་ཐུགས་བཞེད་ཀྱི་གཏིང་དཔོག་ཐུབ་པ་བྱུང་ནས། བོད་མི་མང་ལ་བརྩེ་ཞེན་གསར་པ་ཞིག་སླེབས།

ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་མེ་རི་ནིཡ་པེ་ལེ་ཞེས་པའི་མཐོ་སློབ་ཁང་གི་གདན་ཞུ་བཞིན་སློབ་གྲྭའི་འགོ་འཛིན་དང༌། དགེ་ལས་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་དེང་རབས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ལས་དོན་དང་སྐྱོན་བྲལ་གྱི་མི་རབས་གསར་པ་ཞིག་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་སྐོར་བཀའ་རྩད་དང་འབྲེལ་དམིགས་བསལ་ལམ་སྟོན་གྱི་བཀའ་སློབ་གནང་བ་དང༌། དེ་རྗེས་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་དགེ་ལས་མཁས་པ་ཁག་དང༌། ཤེས་ལྡན་གཞོན་ནུ་སློབ་གཉེར་བ་བཅས་པར་སློབ་གསོའི་རིག་པའི་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་གྱི་ཐོག་ནས་ཕྱིའི་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང༌། ཆབས་ཅིག་ནང་གི་བསམ་བློ་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བ་བྱས་ནས་བརྩེ་སེམས་ལྡན་ཞིང༌། ཡ་རབས་གཤིས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་མི་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་སྐོར་བཀའ་སློབ་རྒྱས་པར་སྩལ་བས་ཁོང་ཚོའི་ཡིད་དབང་འཕྲོག་སྟེ་དགའ་བསུའི་ཐལ་མོ་ཡང་ཡང་བརྡབས།

ནང་ཆོས་ལ་དད་འདུན་ཆེ་བའི་སྐལ་ལྡན་གདུལ་བྱ་ཁག་གཅིག་ལ་དམིགས་བསལ་མཇལ་ཁ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྐོར་དོགས་མ་ཆོད་པའི་དཀའ་གནད་དམ། ཡང་ན་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཕྲན་བུ་སད་པ་ལས་བྱུང་བའི་དྲན་ཚུལ་འཆར་སྒོ་ཅི་རིགས་དང་བློ་སྐྱེད་འཕེལ་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་དགོངས་སྐོར་ཞུས་ཆོག་པའི་གོ་སྐབས་སྩལ།

ཨོ་ལིན་ཡོ་ལི་ཀྲི་ཞེས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་འགར་ལེགས་སྦྱར་གསུང་བཤད་ཀྱི་རྣམ་པས་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་སོགས་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཀྱི་ཞིང་ས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་བརླན་པར་མཛད། དེ་ནས་མེག་སི་ཀོའི་གྲོང་ཁྱེར་ནང་གསར་དུ་བརྙེས་པའི་བོད་ཀྱི་ཁང་པ་ཞེས་པ་སྒོ་དབྱེའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དར་ཚོན་གཅོད་འབྲེག་དང་ཕྱག་ནས་ཐུགས་སྨོན་གྱི་མེ་ཏོག་འཐོར་བ་མཛད།

བོད་ཀྱི་ཁང་པ་ཞེས་པ་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་བཀོད་ནས་སེམས་ནུས་བསྐྱེད་དེ་ད་བར་འབད་བརྩོན་བྱེད་མཁན་རྣམས་ལ་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོས་བསྔགས་བརྗོད་དང༌། ད་ནས་བཟུང་དེ་ཁུལ་གྱི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་འདོད་ཡོད་མཁན་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེསའདོད་ཡོད་མཁན་རྣམས་ཐག་རིང་རྒྱང་བསྐྱོད་ཀྱི་ངལ་བར་བརྟེན་མ་དགོས་པར་བོད་ཀྱི་ཁང་པར་འབྲེལ་བ་བྱས་ན་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་ཀྱི་གནད་དོན་མང་པོ་ཞིག་དེ་ནས་ཤེས་རྟོགས་ཐག་གཅོད་ཐུབ་པ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན་བོད་ཁང་འདིས་འཛམ་གླིང་གི་ཤེས་རིག་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། ད་ལྟ་དཀའ་ངལ་ནང་ཚུད་བཞིན་པའི་ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལའང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་རེད་ཅེས་སྩལ།

ཚེས་ ༣ ཉིན་ཞོགས་པ་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་སྐུ་ཞབས་ལེ་མན་མཇལ་ཁར་བཅར་ནས་དེང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་གཟིགས་ཚུལ་གསུང་རེས་གནང་བ་དང༌། ཉིན་གུང་རྒྱབ་མེག་སི་ཀོའི་སྲིད་འཛིན་མཆོག་ནས་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་བཞིན་སྲིད་འཛིན་ཕོ་བྲང་དུ་ལྷན་གཉིས་མཇལ་འཛོམས་གནང་ཞིང༌། སྐབས་དེར་ཕན་ཚུན་ཐུགས་འདྲིས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་མཛའ་བཤེས་རྙིང་པ་སླར་མཇལ་བ་ལྟ་བུའི་གུས་བརྩི་དང༌། མཛའ་གཅུགས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་ནས་དེང་གི་ཛ་དྲག་ཅན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁོར་ཡུག་གི་གནད་དོན་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་སྐོར་སོགས་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་བོད་གངས་ཅན་པའི་བསྟན་སྲིད་སྐྱེ་འགྲོའི་གནས་སྟངས་བཅས་པའི་ཐད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀས་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་བཀའ་བགྲོས་ཞིབ་ནན་གནང་བ་མ་ཟད། ཕྱོགས་སོ་སོའི་དགོངས་འཆར་དང་ཐུགས་རེ་ཇི་ཡོད་གསུང་གླེང་ལྷུག་པོར་གནང་བར་གང་ཅིའི་གནད་དོན་ཐད་གཟིགས་ཚུལ་གཅིག་གྱུར་བྱུང༌།

ད་རེས་ྋགོང་ས་མཆོག་མེག་སི་ཀོར་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་ནས་གཤམ་འོག་བཟོ་ཞིང་མང་ཚོགས་སོགས་ཚང་མས་དགའ་མོས་ཆེ་མཐོང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞུས་ཤིང༌། ལྷག་པར་ཚན་རིག་པ་དང༌། སྲིད་དོན་པ། གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་བཅས་ནས་ད་རེས་ཀྱི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་འདི་གལ་ཆེར་བརྩིས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་མང་པོ་བཀའ་འདྲི་དང་བཀའ་སློབ་ཞུས་ཏེ་ཕེབས་སྐྱེལ་གཟབ་རྒྱས་བཅས་ཆེད་གཏོང་གནམ་གྲུར་ཞུགས་ནས་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ལོ་སི་ཨན་ཇི་ལི་སིར་ (Los Angeles) ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ལོ་སི་ཨེན་ཇི་ལིར་ཞབས་སོར་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་རེ་ཁ་

འགོད་སྐབས་གཙོ་བོའི་གདན་ཞུ་བ་ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་གཙོས་པའི་རང་གཞུང་དོན་གཅོད་ངོ་ལས་དང་ཕྱི་ནང་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། དེར་ཡོད་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། ཁོང་ཚོས་གནས་ཚུལ་སྙན་སེང་ཞུས་པ་གསན་བཞེས་ཀྱིས་སྐབས་བསྟུན་བཀའ་འདྲི་གནང་རྒྱུ་དང་གཞན་ཡང་སློབ་སྟོན་སྩལ་འོས་སོགས་སྐུ་མཉེལ་བའི་རྣམ་པ་མི་བཞེས་པར་ཞིབ་པར་མཛད།

ཁུལ་དེར་ཡོད་པའི་ཀོ་རི་ཡ་དང༌། བི་ཏི་ནམ་གཉིས་ཀྱི་ནང་བསྟན་དགོན་པ་སོ་སོར་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་དང་རྟེན་གཙོར་སྙན་ཤལ་དང༌། སྣང་གསལ་སོགས་ཀྱི་མཆོད་སྤྲིན་སྤྲོས་ཏེ་བསྟན་པ་རྒྱས་ཤིང་འགྲོ་བ་བདེ་བའི་ཐུགས་སྨོན་གནད་སྨིན་མཛད། དགོན་པའི་ལས་སྣེ་འདུས་དམངས་ནས་སེར་འཕྲེང་གི་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང༌། མཇལ་ཁ་བྱིན་རླབས་ཞུས་ཏེ་བཀུར་སྟི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བསྙེན་བཀུར། ཀོ་རི་ཡའི་དགོན་པར་དགུང་ཚིགས་འཁེལ་བས་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་རྗེས་ལས་སྣེ་འདུས་དམངས་དང་ལྷན་དུ་བར་སྐབས་དུས་རབས་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་རང་རེའི་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོར་དུས་འགྱུར་རྐྱེན་ངན་མི་བཟད་པས་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཆོས་ཚུལ་བཟང་པོ་ཉམས་འཇིག་ཅི་ཆེས་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་རང་རེའི་སྟོན་པའི་རྗེས་འཇུག་ཁག་གཅིག་འཛམ་གླིང་རང་དབང་གི་ཡུལ་གྲུར་འཁོད་དེ་རྒྱལ་བསྟན་རྨང་ནས་གསོ་བའི་སྙིང་སྟོབས་འབད་པ་བསྐྱེད་དང་སྐྱེད་བཞིན་པ་འདི་ནི་རང་གཞན་འདི་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་དགེ་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་སྤྲོ་བ་བསྲིངས་ཏེ་མུ་མཐུད་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པ་སོགས་སྐུལ་ལྕག་སློབ་སྟོན་དང་འབྲེལ་ཇི་དགེའི་བཀའ་བསྡུར་ལྷུག་པོར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༦ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་འཁེལ་བས་ཁུལ་དེའི་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་དད་ལྡན་ཀུན་ནས་འདི་ལོ་དམིགས་བསལ་གྲ་སྒྲིག་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་བཞིན་ཞོགས་པ་སྤོས་སེྣའི་ཕེབས་བསུ་དང་གུས་བསྟར་བཅས་ཞི་བདེའི་ལྡུམ་རྭ་ཞེས་པའི་སྐྱེད་ཚལ་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་ནས་འཁྲུངས་སྐར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཛད་སྟོན་ཉམས་སུ་བསྟར་ཞིང༌། འགན་ཁུར་མི་སྣ་འབྲེལ་ཡོད་དང་བཅས་པར་འཛུམ་ཞལ་ལྷུག་པའི་ཕྱག་བྱིན་དང༌། མང་ཚོགས་དང་ལྷན་དུ་ཐུགས་བག་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པའི་སྒོ་ནས་མཐོ་རིས་ཀྱི་དགའ་ཚལ་ས་ལ་འཕོས་པ་ལྟ་བུའི་སྐྱེད་ཚལ་གྱི་མཛེས་ལྗོངས་ལ་ཅི་དགར་རོལ་བའི་ཚུལ་མཛད་དེ་ཁོང་ཚོར་མཐོང་གྲོལ་ཞལ་དཀྱིལ་གྱི་བདུད་རྩི་ངོམས་མེད་དུ་སྤྱོད་པའི་བཀའ་དྲིན་སྩལ། དགོང་དྲོ་ཨ་རིའི་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ཤིག་གི་གསར་འགོད་པ་བཅར་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞི་བདེའི་དུས་བབ་སྐོར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང༌། བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས༌། རྒྱ་ནག་སློབ་ཕྲུག་གི་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་སོགས་འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་གནད་དོན་མང་པོ་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་ཁག་སོ་སོར་བཀའ་ལན་འདོད་ཁེངས་སྩལ།

ཚེས་ ༩ ཉིན་ཀའུན་ཀྲི་ (County) རྩ་ཆེའི་དངོས་རིགས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་དང་དེ་གར་གསར་བཞེངས་ཞུས་པའི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་གསུང་ཆོག་རྟ་ཐོག་མ་དང་ཕྱག་ནས་སྩལ། དེར་ཨ་རི་བ་གཙོ་གྱུར་གྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་འདྲ་མིན་ལྔ་སྟོང་སྐོར་ལ་ཕྱིའི་འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་ནི་ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཁག་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བ་སོགས་དང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་ལ་དེང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང༌། ཚན་རིག་པའི་ལྟ་ཚུལ་བཅས་དང་མཐུན་ཆའི་དགེ་མཚན་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་འབུར་དུ་ཕྱུངས་ནས་སྐྱེ་བོ་སོ་སོས་ལག་ལེན་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་ཞིབ་ཕྲའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་གནང་སྟེ་ཚང་མའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེའི་ས་བོན་གྲུང་པོ་ཞིག་འགྲེམས་པར་མཛད་པས་ཀུན་ལ་སྨྲ་མི་ཤེས་པའི་དགའ་སྤྲོ་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཕྱོགས་སུ་མདུན་སྐྱོད་ཐུབ་ངེས་ཀྱི་གདེང་སྤོབས་ཆེན་པོ་རྙེད་པར་བརྟེན་གསུང་བཤད་མཇུག་རྫོགས་སྐབས་ཚང་མ་རྐུབ་སྟེགས་ནས་ལྡང་སྟེ་དགའ་བསུ་ཐལ་མོ་ཡུན་རིང་བརྡབས་ནས་ཕྱི་ལུགས་ཀྱི་གུས་བཏུད་ཆེ་ཤོས་ཞུས།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ནས་བཟུང་ཆོས་ཞུ་བ་སུམ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་གི་སྔོན་འགྲོ་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་དང་ཐུན་མོང་ལམ་སྦྱང་དུ་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། ས་གར། ས་ཆོག་ཐིག་གདབ་སོགས་སྔོན་འགྲོ་ཁག་ལེགས་པར་བསྐྱངས། ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ཨ་རིའི་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་མཁས་ཅན་སྐུ་ཞབས་རི་ཅར་ཌི་གྷ་རིས་གཙོས་པའི་གློག་བརྙན་འཁྲབ་རྩལ་བྱང་ཆུབ་པ་ཕོ་མོ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ཡུལ་འདིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པར་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྱུང་གི་དམིགས་བསལ་གསོལ་ཇའི་བཞུགས་མོལ་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པར་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་དགྱེས་བརྩེའི་བཀའ་སློབ་དང༌། དེང་སྐབས་དཀའ་སྡུག་མྱོང་བཞིན་པའི་བོད་མི་མང་ལ་ཁོང་ཚོས་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་དང་འབྲེལ་འབད་བརྩོན་ཡོད་རྒུས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བར་ལེགས་སོའི་བསྔགས་བརྗོད་མཛད། དེ་ཁུལ་ཡོད་པའི་རྒྱའི་ལྷ་ཁང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་དགོན་བདག་གནས་འཛིན་གྱི་གདན་ཞུ་བཞིན་གནས་གཟིགས་དང༌། རྟེན་གཙོར་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་དང༌། གནས་འཛིན་བླ་གྲྭ་བཅས་པར་ཕྱག་བྱིན། གུས་བཀུར་ཆེ་བསྟོད་ཞུ་མི་རྣམས་ལ་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ཚུལ་བཞིན་བྱས་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་དང༌། ཁོང་ཚོའི་འདོད་དོན་གསོལ་འདེབས་སོགས་ལ་བབ་བསྟུན་གྱི་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཚེས་ ༡༦ ནས་བཟུང་ཉིན་གསུམ་གྱི་རིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་དངོས་གཞི་དང་བཅས་པ་རིམ་བཞིན་ནོད་པའི་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་ ༧ པར་ཚོགས་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བརྒྱུད་འདེབས་ནས་བཟུང་རྡུལ་ཚོན་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་ཅིང་མཆོད་པ་དང༌། བདག་ཉིད་ཞུགས་ཤིང་དབང་བཞི་བཞེས་པ་སོགས་བསྟར་ཆགས་སུ་མཛད་དེ་སྣོད་ལྡན་གདུལ་བྱ་ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་གཙོས་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི་དང༌། རང་རིགས་སུམ་བརྒྱ་སྐོར། གཞན་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་སུམ་སྟོང་སྐོར་བཅས་ལ་དབང་གི་སྟ་གོན་དང༌། བྱིས་པ་ལྟར་འཇུག་པའི་དབང་བདུན་དང༌། གོང་མའི་དབང་བཞི་སོགས་ཕྱག་ལེན་ཁག་སྐབས་བསྟུན་གདུལ་བྱའི་བློ་ངོ་དང་འཚམས་པའི་ཉམས་སུ་བསྟར་ཞིང༌། དབང་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ལྗགས་བཤད་ཀྱང་རྒྱས་བསྡུས་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བ་གོ་བདེ་གཙོ་བཟུང་གནང་བ་ལོ་ཙཱ་མཁས་པས་ཆད་ལྷག་གི་སྐྱོན་མ་ཞུགས་པའི་གསུང་སྒྱུར་གཟབ་ནན་ཞུས་པར་བརྟེན་སྔོན་ཆད་ནང་ཆོས་ལ་ཐོས་སྦྱངས་ཡོད་པ་རྣམས་སྨོས་ཅི། ཐོས་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་མ་ཐག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཚོར་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ནས་ནང་ཆོས་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་ཐོབ་པ་སོགས་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གི་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་ལ་འདི་ཕྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི་བཀའ་དྲིན་སྩལ།

དད་ལྡན་སྦྱིན་བདག་ཁག་ནས་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་དང་ཆབས་ཅིག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་བདེན་སྟོབས་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས། དེ་མཇུག་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཇལ་ཁ་དང༌། དགོང་དྲོ་ད་རེས་ཁུལ་དེར་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བའི་རང་རིགས་མང་ཚོགས་ལ་བྱམས་གཟིགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་མཇལ་ཕྱག་དང༌། ཕ་ཡིས་བུ་ལ་གདམས་པ་ལྟ་བུའི་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘བར་ལམ་བོད་ནང་རྒྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་རུ་སོང་སྟེ་མཐའ་མ་དམག་ཁྲིམས་ལག་ལེན་བསྟར་ནས་ད་ལྟ་མུ་མཐུད་དེ་གནས་ཡོད། སྐབས་དེར་ཤིན་ཏུ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་བྱུང་སྟེ་མི་མང་པོ་ཞིག་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་དང༌། ཁྱིམ་ཚང་མང་པོའི་ནང་དམག་མི་འཛུལ་ནས་བསྔོགས་བཤེར་གྱིས་གང་བྱུང་མེ་མདའ་བརྒྱབ་ནས་ཁྱིམ་ཚང་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་མི་རྒན་གཞོན་དབྱེ་བ་མེད་པར་བསད་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལྷ་སའི་ནང་དམག་ཁྲིམས་བཙུགས་རྗེས་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་བརྒྱུད་ང་ཚོར་མུ་མཐུད་འབྲེལ་བ་བྱུང༌། རྩ་བའི་བོད་དོན་ཐོག་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་བརྗོད་འདུག དེ་རྗེས་པེ་ཅིན་ལ་གནས་ཚུལ་བྱུང་ནས་ང་རང་འདི་ཕྱོགས་མ་ཐོན་བར་གནས་ཚུལ་གསར་པ་གང་ཡང་མ་བྱུང༌། ང་ཚོའི་ངོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་རྩ་བའི་ཆ་ནས་སྔོན་མ་དོན་ཚན་ལྔ་བཤད་པ་དེ་དང༌། དེའི་རྗེས་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་དེ་རང་ལ་འགྱུར་བ་མེད། ཡིན་ནའང་གནས་སྐབས་གཅིག་རྒྱ་ནག་གཞུང་དེ་རྒྱ་ནག་མི་མང་གི་ཚབ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་དང༌། མི་མང་ངོ་ལོག་པའི་གཞུང་ཞིག་ཆགས་ཤིང༌། ཚུར་ཕྱོགས་རྒྱ་ནག་གི་སློབ་ཕྲུག་དང༌། ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོས་དངོས་གནས་མང་གཙོ་དང་རང་དབང་དགོས་པ་དང༌། རྒྱུ་བརྔན་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་དེ་ཚོ་མེད་པ་བཟོ་དགོས་ཞེས་སྐད་འབོད་བྱས་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཞིག་རེད།

དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་སློབ་ཕྲུག་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོར་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེ་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཆགས་འདུག་སྟབས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ལམ་སེང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཕར་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་བཟོ་ཞིག་འདུག ཡིན་ན་ཡང་གཞི་རྩའི་ཐོག་དམིགས་བསལ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་པ་མི་འདུག་ལ། ང་ཚོའི་ལངས་ཕྱོགས་ད་ག་རང་འགྱུར་བ་མེད་པར་བསྡད་ཡོད་ཅེས་དང༌། ངས་རྟག་ཏུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ཨ་རི་དང་ཡོ་རོབ་ཁུལ་སོགས་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོར་ང་ཚོས་གོ་སྐབས་ནམ་བྱུང་ལ་འབྲེལ་གཏུགས་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོ་དང་གྲོགས་པོ་ངོ་ཤེས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

ད་རེས་ནེའུ་ཡོག་ལ་སློབ་ཕྲུག་དང༌། ཚགས་པར་འགོད་མཁན་བཅས་རྒྱ་མི་ཚོ་ཁག་གཉིས་ཐུག་བྱུང༌། ཁོང་ཚོའི་ནང་ནས་སྔོན་མ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་དོ་སྣང་མེད་པ་ཤེས་ཀྱི་ཡང་མེད། ད་ཆ་པེ་ཅིན་དུ་སོ་སོ་རང་གི་ཐོག་ལ་ཉམས་མྱོང་བྱུང་བ་ཡིན་དུས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་དང་མཐོང་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་སོང་ཞེས་ཤུགས་ཆེན་པོས་བརྗོད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་དང༌། མཇུག་ཏུ་མང་གཙོའི་སྐོར་ཉེ་ཆར་སྲི་ཞུ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དྲུག་པའི་ཐོག་བཀའ་གནང་བའི་གནས་ལུགས་རྣམས་ཞིབ་རྒྱས་གསུངས་ཏེ་མ་འོངས་པར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་རེད་ཟེར་བ་དེར་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས། འགོ་ཁྲིད་ལྟེ་བ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས།

ཡིན་ན་ཡང་འདི་དག་རན་དང་མ་རན། བྱེད་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་དང་མི་འདུག་ང་ཚོས་གོ་བསྡུར་བྱས། ཚོགས་ཆུང་ཞིག་བཙུགས་ན་ཡག་པོ་རེད་བཤད་པ་ཡིན། དེའི་ཐོག་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ལ། གཙོ་ཆེ་ཤོས་གནས་ཚུལ་དེ་བོད་ནང་སླེབས་ཀྱི་རེད། བོད་ནང་སླེབས་དུས་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་དང༌། མཚན་ཉིད། ཁྱད་ཆོས་བཅས་གསལ་པོ་མ་རྟོགས་པའི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོའི་སྐུ་དབང་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཁུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་དེ་འདྲའི་མཐོང་ཚུལ་དང༌། གོ་འཛོལ་ཐེབས་ན་བོད་ནང་གི་མི་མང་པོ་བློ་ཕམ་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདུག་ཟེར། དེ་འདྲའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲའི་གནད་འགག་མ་ཤེས་པར་ཧོབ་སྟེ་ཁ་ལ་ཡ་མཚན་སྐྱེ་སྲིད། ཧོང་ཀོང་ཁུལ་གྱི་ཚགས་པར་ཁ་ཤས་ཐོག་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་དབང་ཆ་དང་འགན་འཇོག་གི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་གཟུགས་མེད་གྲིབ་བཟོ་དང་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་བསླངས་པ་ཞིག་རེད།’’jམཆན།19 ཅེས་སྩལ། གཞན་ཡང་བཀའ་དབང་གི་རྗེས་ཆོག་རྡུལ་ཚོན་བུམ་པ་ཀླུ་ལ་གཏད་ཅིང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་རྗེས་མི་མངོན་པར་མཛད་ནས་ཤིས་བརྗོད་ཐུགས་སྨོན་གྱིས་མཐའ་བརྒྱན་པ་སོགས་སླ་ཆོས་སུ་མ་སོང་བ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་སྩལ་ཐེངས་བཅུ་གསུམ་པའི་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་གྱི་གནང་སྒོ་ཁག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངང་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་ཚེས་ ༢༠ ཉིན་ལོ་སི་ཨན་ཇི་ལི་སི་ནས་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་ཞིང༌། དེ་གར་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྡེ་ཚན་གྱི་ཚོགས་མི་རྣམས་དང༌། ལས་བྱེད་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུའི་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་འཚམས་ཞུ་ཆེ་བསྟོད་ལ་གུས་ལན་དང་སྐབས་དོན་གསུང་གླེང་གནང་ཐོག་ཁོང་ཚོར་གནད་དོན་གང་ཅིའི་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུ་བའི་གོ་སྐབས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ཁུལ་དེར་མཛད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དུས་གྲོན་གྱིས་རྐྱེན་པས་ཞོགས་པ་གསོལ་ཇ་བཞེས་པའི་དུས་དང་བསྟུན་ཏེ་གསོལ་མགྲོན་ཚོགས་ཁང་དུ་གསར་འགོད་པ་ཁག་དང་གསུང་གླེང་གནང་མཇུག་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐྱངས་པའི་ཐོག་གསར་འགོད་པ་ཚོའི་རེ་འདུན་ལྟར་འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཞི་བའི་མི་མང་ནས་རང་དབང་དོན་གཉེར་གྱི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བསྟུད་ནས་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་དམག་གིས་དྲག་པོའི་གོ་མཚོན་སྤྱད་དེ་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོས་དྲག་གནོན་བྱས་པ་མ་ཟད་དམག་ཁྲིམས་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དུས་ད་ལྟའང་གནས་མུས་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་ནག་གི་སློབ་ཕྲུག་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོས་སྤེལ་བའི་མང་གཙོའི་ལས་འགུལ་ལའང་དེ་མཚུངས་དྲག་གནོན་བྱས་པ་སོགས་ཧ་ཅང་ཐུགས་ཕམ་གྱི་ངང་ནས་ངོ་སྤྲོད་དང༌། ཁོང་ཚོའི་དྲི་བ་ཞུས་པའི་གནད་དོན་ལ་བཀའ་ལན སྩལ།

དེ་ནས་ཨ་རིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྡེ་ཚན་དང༌། གྲོས་ཚོགས་

འོག་མའི་ཚོགས་མི་བཅས་དང་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་ཞིབ་རྒྱས་དང་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོ་ཞིག་ཏུ་རུའོལ་ཝ་ལིན་སྦག་ (Raoul Wallenberg) ཅེས་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། གཟེངས་རྟགས་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་ཤིན་ཏུ་ཡ་ང་བའི་ཛ་དྲག་དུས་སྐབས་སུ་གཞན་ཕན་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་གོ་ཆ་བགོས་པའི་ཕུལ་བྱུང་གི་དཔའ་བོ་སྐུ་ཞབས་རོའོལ་ཝ་ལིན་སྦག་གིས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་སྐྱེ་བོ་འབུམ་ཕྲག་གི་སྲོག་སྐྱོབ་པའི་ཆེད་དུ་རང་གི་ཚེ་སྲོག་ལེགས་སྐྱེས་སུ་ཕུལ་བའི་མཛད་རྗེས་བཟང་པོར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལས་རིགས་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། གཟེངས་རྟགས་དེ་ད་ལམ་གསར་གཏོད་བྱས་ནས་ཐོག་མའི་གཟེངས་རྟགས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འབུལ་རྒྱུ་གཟེངས་རྟགས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཐག་གཅོད་གནང་བ་ཞིག་རེད།

གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ཊོམ་ལན་ཊོ་སི་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་གསུང་བཤད་གནང་བའི་ནང༌། བོད་མི་མང་གི་གནས་སྟངས་ཤིན་ཏུ་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་སྐབས་འདིར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བོད་དང་དེ་མིན་འཛམ་གླིང་ཐོག་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་གནོད་འཚེ་ཚབས་ཆེ་ཕོག་པའི་འགྲོ་བ་མི་མཐའ་དག་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཆ་ཚང་བ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡོང་ཆེད་ཚད་ལས་འདས་པའི་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་པ་དེར་ང་ཚོས་ཨ་རིའི་མི་མང་དང༌། ལྷག་པར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆེད་དུ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་མཁན་ཚང་མས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་ཆེད་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གཟེངས་རྟགས་འདི་གུས་པ་ཆེན་པོས་འབུལ་རྒྱུ་ལགས་ན་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོས་བཞེས་ཆ་ཡོང་བ་ནས་སླད་ཀྱང་ཐུགས་བརྩོན་ཆེར་བསྐྱེད་ཡོང་བ་ཞེས་སྙན་སྐུལ་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཟེངས་རྟགས་དགྱེས་བཞེས་གནང་སྟེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས། ངོས་ནས་རྟག་ཏུ་ཛ་དྲག་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་འདིར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་དགོས་འདུན་རྣམས་ལག་ལེན་དོན་འཁེལ་ཡོང་ཆེད་ཚང་མས་ཡང་འབད་བསྐྱར་འབད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ལྟ་བ་གསར་གཏོད་གནང་མཁན་ཚོར་རྗེས་དྲན་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་དགོས་པ་མ་ཟད། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་བསྙེགས་ཏེ་མདུན་བསྐྱོད་བྱེད་དགོས། འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་འཁྲུག་རྩོད་མཐའ་དག་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་རྨོངས་ཞེན་གྱི་བསམ་བློ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ཕན་ཚུན་ཚང་མས་ཡ་རབས་དྲང་ཚུགས་ངང་དཀའ་ངལ་སེལ་བའི་ཐབས་ལ་འབད་ན། སེལ་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་མེད་ཅེས་སྩལ་བར་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཞུས་པ་བཅས་ད་ལམ་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ལ་ཆིབས་སྒྱུར་མཛད་དོན་བསྐྱངས་རིང་ཐོག་མའི་མཛད་འཆར་ཐོག་སྐབས་འཕྲལ་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་མང་པོ་ཆེད་བཅར་ཞུས་པ་སོགས་ཀྱིས་སྐུ་ངལ་གསོ་བའི་ཁོམ་པ་ཙམ་མེད་ཁར་སྐུ་ཁམས་ཀྱང་ཅུང་མི་བདེ་བ་བྱུང་ཡང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་ལྷོད་པ་མེད་པའི་རྣམ་ཐར་གྱི་རེ་བའི་འབྲས་བུ་དོན་དང་ལྡན་པ་མཛད་པ་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱའི་སྡུག་སྦྱོང་མི་ཟད་པའི་དུ་ཁས་མནར་བའི་གཞིས་ལུས་མི་མང་གི་བདེ་སྡུག་གནས་སྟངས་དང༌། རེ་བའི་འབོད་སྒྲ་རྣམས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་དྲིལ་བསྒྲགས་ནས་བོད་དང་བོད་མིའི་བདེན་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་ཀུན་གྱིས་ཤེས་པའི་ཐབས་ལམ་ཐུགས་བརྩོན་དོན་གཉེར་ཆེན་པོ་གནང་བའི་འབྲས་བུར་འཛམ་གླིང་གི་དྲང་བདེན་གྱི་འཁོར་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་ལོ་ཟླ་བཞིན་མི་སྡོད་པར་བོད་མི་མང་གི་ཕྱོགས་སུ་འཁོར་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་སོང་སྟེ་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་འདི་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་གཞི་རྩའི་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་རྨང་གཞིར་ཆགས། ད་རེས་ཆིབས་ཞབས་སྐུ་བཅར་བཀའ་བློན་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་མཆོག་དང་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་དང་ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་གཅིག་ལྕོགས་བཀའ་བློན་བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུད་མཆོག་རྣམ་གཉིས་ཕེབས། དེ་བཞིན་ཆོས་ཕྱོགས་གསུང་ཞབས་པ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་དབུ་མཛད། དུས་འཁོར་གསུང་ཞབས་དགེ་འདུན་བཅས་ཕེབས།

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨ་རིས་གཙོས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་ལ་འཚམས་འདྲི་གཟིགས་སྐོར་གྱི་གནང་སྒོ་དང༌། ལྷག་པར་དད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་ནས་གསོལ་འདེབས་རེ་སྐུལ་ཞུས་པ་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་དང༌། གཞན་ཡང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ཟབ་མོའི་གསུང་ཆོས་གནང་སྒོ་ཁག་བགེགས་མེད་བཞེད་པ་ཇི་བཞིན་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་གངས་ཅན་པའི་བདེ་སྡུག་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་དོན་འགངས་ཆེ་མང་པོ་ཞིག་ཁུལ་དེ་དང་དེའི་དབུ་ཁྲིད་དང༌། གྲོས་ཚོགས། གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་ཁག་གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་པ་སོགས་དང་ཁྱབ་ཆེ་བའི་མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་གནང་སྟེ་བོད་དོན་བདེན་པའི་གནས་ལུགས་དང༌། བོད་མི་མང་གི་དངོས་ཡོད་དཀའ་སྡུག་གནས་སྟངས་སོགས་གཅིག་ནས་གཉིས་སུ་བགྲང་སྟེ་ངོ་སྤྲོད་གནང་བར་བརྟེན་མི་མང་པོ་ཞིག་བོད་དོན་ལ་བརྩེ་ཞེན་གསར་པ་སླེབས་ནས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་བདེན་རྒྱབ་ཞུ་རྒྱུའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་སོགས་གང་ཅིའི་གནང་སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངང་གྲུབ་སྟེ་ཨ་རི་ནས་ལྡི་ལིར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

ཚེས་ ༢༥ སྔ་དྲོ་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲིར་མེ་འཁོར་ལས་ཕེབས་བཤོལ་གྱིས་རང་གཞུང་ཕེབས་འཁོར་བཞུགས་ཏེ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་གཞུང་དམངས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་དང༌། ཕོ་བྲང་གསར་པའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས་ཞབས་བདེ་བར་བཀོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་རྒྱུན་གྱི་མཛད་པ་ཁག་ཕུད་ཟླ་ ༨ པའི་ཚེས་ ༢ ཉིན་ནས་བདེ་མཆོག་ནག་པོ་པའི་ལྗགས་བསྙེན་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཏེ་ཚེས་ ༢༦ བར་ཉིན་གྲངས་ ༢༥ རིང་ལྗགས་བསྙེན་གནང་བ་དང༌། ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཕོ་བྲང་གསར་པའི་གཟིམ་འགག་ཏུ་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་བདེ་མཆོག་ནག་པོ་པའི་ལྗགས་བསྙེན་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་ཁ་སྐོང་སྦྱིན་སྲེག་དང་བཅས་པ་གནད་སྨིན་བསྐྱངས།

ཡང་སྐབས་དེར་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༢ ནས་ཚེས་ ༡༤ བར་ཉིན་གྲངས་གསུམ་རིང་བོད་དོན་དང༌། ལྷོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་ཞི་བདེ་ཞེས་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྷན་ཚོགས་གནང་རྒྱུར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་གསུང་འཕྲིན་ཞིག་སྩལ་བའི་ནང༌། ‘‘བོད་དང་རྒྱ་གར་གཉིས་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་སྔར་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པ་སྨོས་མེད་ཁར། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་འབྱུང་འགྱུར་མ་འོངས་པར་ཡང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་གཏིང་ཟབ་ཆགས་ཡོད། བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་དང་རྒྱ་གར་གྱི་མ་འོངས་པ་གཉིས་ཐད་ཀའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ཕྱིར་ན་བོད་དོན་དང༌། ལྷོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་ཞི་བདེའི་སྐོར་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྷན་ཚོགས་འདི་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་སྐོང་ཚོགས་ཚུགས་གནང་གི་ཡོད་པར་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་བྱུང༌།

སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ལ་རྒྱ་གར་བ་གྲོགས་པོ་རྣམས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བརྟན་པོ་གནང་བཞིན་པ་དང༌། བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་ནས་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གསུམ་གྱི་ནང་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་འཇའ་ཡེ་པར་ཀ་ཤ་ན་ར་ཡན། ཨ་ཅར་ཡ་ཀིར་པ་ལ་ནི། ཌོག་ཀྲར་རམ་མ་ནོ་ཧར་ལོ་ཧི་ཡ་བཅས་ནས་བོད་དོན་བདེན་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཡོད་ཙང༌། ལྷན་ཚོགས་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་སྐུ་ཞབས་འཇའ་ཡེ་པར་ཀ་ཤ་ན་ར་ཡན་མཆོག་གི་གོ་སྒྲིག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོར་སྐོང་ཚུགས་གནང་ཡོད།

རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྷན་ཚོགས་འདིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བོད་དོན་དཀའ་རྙོག་གི་གོ་ཚོར་ལེགས་སུ་གསར་གཏོད་བྱེད་པ་མ་ཟད། ད་ཡོད་ཀྱི་ཧིན་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཡང་དམ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། རྒྱ་གར་གཞུང་དང་མི་མང་གིས་ང་ཚོར་སེམས་ཀྱི་བརྩེ་གདུང་དང༌། བློ་རྒྱ་ཡངས་པའི་ཕན་གྲོགས་གནང་བཞིན་པར་ང་ཚོས་བཀའ་དྲིན་དྲན་ཤེས་ཡོད་པ་འདིར་སྣོན་པར་མ་འཚམས་པ་ཆགས་ཀྱི་མིན་འདུག རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་འདི་བཞིན་ང་ཚོ་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་ཕ་ཡུལ་གཉིས་པ་ཆགས་ཡོད་པས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཡི་བདེ་སྐྱིད་དང་ལམ་ལྷོང་ཆེད་ངོས་ཀྱིས་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་ཞུ་གི་ཡོད། ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འདུན་གྲོས་རྣམས་རྒྱལ་བའི་སྨོན་འདུན་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༨༩། ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༩ ལ།’’ ཞེས་སྩལ།

དུས་མཚུངས་སུ་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་ ༢ པའི་སྐབས་དབུས་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་པདྨ་བདེ་ཆེན་དང༌། དྲུང་ཆེ་རྟ་མགྲིན་ཆོས་སྐྱིད་སོགས་ཚོགས་བཅར་མི་གྲངས་ ༧༤ མཇལ་བཅར་ཐོག་ཚོགས་འདུའི་གྲོས་ཆོད་སྙན་ཕུལ་ལ་སྤྱན་ཞིབ་དང་འབྲེལ་བུད་མེད་ཚོས་བོད་སྤྱི་པའི་ལས་དོན་ལ་འཁུར་མཉམ་བསྐྱེད་དགོས་པ་སྨོས་མེད་དང༌། བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཀྱི་བྱུང་བ་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་རྩོམ་གང་ཐུབ་བྱེད་དགོས། བུ་ཕྲུག་ཚོ་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་དང༌། ཤེས་ཡོན་ལྡན་པའི་འཚར་ལོང་ཡོང་བའི་གསོ་སྐྱོང་དགོས་གལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་བུད་མེད་ལ་འབྲེལ་གཏུགས་དང་ལེགས་ཆའི་ཉམས་མྱོང་ལེན་འོས་དོ་སྣང་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་དོན་དུ། ‘‘བར་ལམ་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུ་གང་དང་གང་བྱུང་སོང་ངམ། སྤྱིར་བཏང་ལུང་པ་འདྲ་མི་འདྲའི་ནང་བུད་མེད་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ཁྲིམས་གཞི་ཡིག་ཆ་སོགས་ལས་དོན་གང་འདྲ་བྱས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ལས་བསྡོམས་རིགས་ལ་ཁྱེད་རང་ཚོས་མིག་དཔེ་བླངས་ས་དེ་འདྲར་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། དེ་འདྲའི་ཐོག་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་བློ་གྲོས་གསར་པ་འདྲ་རྙེད་རྒྱུ་མེད་དམ། ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པ་འདྲ་མི་འདྲའི་ནང་དང༌། ཡང་སྒོས་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དང༌། ཡང་བུད་མེད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ལའང་དམིགས་བསལ་ཤོད་མཁན་མང་པོ་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲའི་ཡིག་ཆ་འདྲ་མིན་ལའང་དོ་སྣང་གིས་བལྟ་གི་ཡིན་ན་བློ་གྲོས་གསར་པ་རྙེད་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བུད་མེད་རྒན་པ་བྲིས་ཐུབ་མཁན་རྣམས་ལ་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་སྔ་མོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བུད་མེད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཇི་ཡོད། ད་ལྟ་ངོས་ཀྱིས་ལབ་པ་བཞིན་དཔེར་ན་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བླ་མ་འདྲ་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཡང་རང་བྱུང་བླ་མ་ང་ཚོས་ཕྱིས་སུ་དྲན་ཐོག་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཤུག་གསེབ་རྗེ་བཙུན་མ་ཞེས་པ་རང་བྱུང་བླ་མ་ཞིག་བྱུང༌། དེ་ལ་ཚང་མས་གུས་བཀུར་དང་དད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དང་དེ་འདྲའི་རིགས་དང༌། ཡང་བོད་ཀྱི་དེ་སྔའི་རིག་གཞུང་ནང་བུད་མེད་ནང་ནས་ཡིག་ཆ་བཞག་མཁན་འདྲ། དཔེ་ཆ་རྩོམ་མཁན་འདྲ་བྱུང་ཡོད་དམ་མེད། ངས་ནི་མི་ཤེས། ཡང་སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་བུད་མེད་ནང་གི་ཨ་མ་ཚོ་ནས་གང་དང་གང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་དེ་ཚོ་འབྲི་དགོས་ཀྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་མཚར་ལོངས་བྱེད་མཁན་རིགས་གཅིག་དངོས་གནས་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཁག་གཅིག་ཡོང་གི་ཡོད། ཡང་རིགས་གཅིག་ལ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཐག་རིང་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས། སོ་སོ་རྒྱ་གར་ནང་སྐྱེས་པའི་དབང་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་མིའི་འགྲོ་སྟངས་མ་གཏོགས་བསམ་བློའི་ནང་བོད་པའི་བདེ་སྡུག་སྐོར་དེ་ཙམ་གྱི་དོ་སྣང་མ་སླེབས་པར་རྩ་བའི་སེམས་ཤུགས་སམ། སེམས་གཏིང་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་བག་ཆགས་མཐུག་པོ་མེད་པའི་རིགས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད། དེ་ཚོར་དུས་དུས་ལ་བསླབ་བྱ་འདྲ་རྒྱབ་པ་ཡིན་ནའང་སྐབས་དེར་རེད་བསམ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་དེ་སྙུགས་བསྲིངས་མ་ཐུབ་མཁན་ཞིག་དང༌། གང་འདྲ་བྱས་ཀྱང་ཞབས་འདྲེན་ཞུ་མཁན་འདྲ་པོ། སློབ་སྦྱོང་ཐོག་ལའང་དོ་ཁུར་དེ་ཙམ་མེད་པ། སློབ་སྦྱོང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཐོན་པའི་རྗེས་ལའང་སྤྲང་འཁྱམས་རྒྱབ་ནས་སྡོད་མཁན་ད་ཚོ་ཕྱེད་ཀ་སོ་སོའི་བསམ་བློས་མ་ལྡང་པ་རེད། དེ་ནི་འཛིན་གྲྭ་སོ་སོའི་ནང་གི་ཆོས་དགེ་དང༌། དགེ་རྒན་ཚོའི་བསླབ་བྱས་མ་ལྡང་བ་ཏན་ཏན་རེད། འཐུས་ཤོར་བ་རེད། ཕྱེད་ཀ་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་ནང་གི་ཕ་མ་དང༌། ལྷག་དོན་ཨ་མས་ཕྲུ་གུའི་སྣང་བར་ཆུང་དུས་ནས་རྟག་ཏུ་དེ་སྔ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདྲ་ཤོད་དགོས།’’jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་མཇུག་མཇལ་ཁ་དང་བྱིན་སྲུང་སྩལ།20

གཞན་ཡང་འབྲུག་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་དང་བདེ་ཆོས་ཆོས་དགོན་སྤྲུལ་སྐུ། ཞེ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ། གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་བཅས་མཇལ་བཅར་གྱིས་འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བརྟན་པ་དང༌། བོད་དོན་བདེན་པའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁའི་ཉི་མ་འཆར་བར་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་ནམ་ཡང་མི་ལྷོད་པ་ཞེས་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་བཏབ་པར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཆེན་གྱི་ལམ་སྟོན་རྒྱས་སྩལ་ཐོག བོད་ས་ལུག་ལོའི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་འདུལ་བའི་གནམ་གང་གཟའ་སྐར་འབྱུང་འཕྲོད་དང་བསྟུན་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་མཁན་པོ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་ལས་སློབ་གནང་སྟེ་འབྲུག་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་བྲལ་བློ་གྲོས་རིན་པོ་ཆེར་ཡོངས་རྫོགས་དགེ་བསྙེན་དང༌། བར་མ་རབ་བྱུང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་སྩལ་འབྲེལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་དང༌། དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གསང་ཉེ་སློབ་དཔོན་མཛད་དེ་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་འབྲུག་ཆེན་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཞེ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ། གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་བཅས་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་བསླབ་སྡོམ་སྩལ་ཞིང༌། འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལདང༌། འབུལ་དངོས་བསྟར། རིན་པོ་ཆེར་གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཐུབ་དབང་སྐུ་བརྙན་མཁྱིད་གང་མ་དང༌། ཐུབ་དབང་སྐུ་བརྙན་སོར་བཞི་མ་ ༡ དགེ་སློང་བསླབ་བྱའི་དེབ་དང༌། ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ། ཞེ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ལ་ཐུབ་དབང་སྣང་བརྙན་སོར་བཞི་མ་རེ་དང༌། དགེ་སློང་བསླབ་བྱའི་དེབ། ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ། འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེར་བཞུགས་སྟན་འབོལ་བརྩེགས་ཟུར་སྒྲོན་ཐོག་གྲལ་ལ་འཁོད། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་རིམ་བཞིན་ཕེབས་ཏེ་གྲོལ།

དེ་རྗེས་དྷ་རམ་ས་ལའི་བྱ་བྲལ་བསྙེན་མཚམས་པས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་མི་གྲངས་ ༡༢༠ སྐོར་ལ་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་དབང་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་དང༌། བཀའ་དབང་དབང་བཞི་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ་བ་དང༌། བྱ་བྲལ་སེར་བྱེས་བློ་བཟང་རྡོ་རྗེ་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་དང༌། མཇུག་ཏུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་རྒྱས་པར་བསྐྱངས།

གཞན་ཡང་རྒྱ་གར་བ་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་ཆོས་གྲགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཆོས་ཞུ་བ་གོང་གསལ་རྣམས་ལ་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་དབང་བཞི་དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པ་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ། མཇུག་ཏུ་བདེ་མཆོག་གི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་རྒྱས་པར་བསྐྱངས།

༢༽གཞོན་ནུའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་བཀའ་སློབ་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་བ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བདུན་པ་ཟློས་གར་ཚོགས་ཁང་དུ་ཚུགས་རྒྱུའི་སྒོ་དབྱེའི་མཛད་སྒོར་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཉེ་འགྲམ་ནས་མེག་ལོར་གྷན་ཇི་ཁྲོམ་གཞུང་བརྒྱུད་ཟློས་གར་བར་དུ་མི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁེངས་ཤིང་དྲི་ཞིམ་བསང་དུད་ཀྱིས་གནམ་ས་ཁྱབ་པ་དང༌། ཕེབས་འཁོར་དལ་བུས་གཡས་གཡོན་མང་ཚོགས་དད་མཇལ་བར་དགྱེས་པའི་འཛུམ་ཞལ་ངོམ་བཞིན་པར་ཆེད་བསྒྲོན་དར་ཚོན་གྱི་སྒོ་མོ་ཆེ་བརྒྱུད་ཟློས་གར་ཁང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་གནང་བ་དང༌། ཕེབས་འཁོར་ལས་བཤོལ་སྐབས་དབུས་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་གཙོ་དང༌། དྲུང་ཆེ། ཟློས་གར་འགོ་འཛིན་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུའི་མཇལ་དར་ཕུལ།

ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བའི་བྲོ་གཞས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་དང༌། ཕྱེ་མར་ཆང་ཕུད་སོགས་ཕུད་སྟོར་གནང༌། ཐོག་མར་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་དབུ་བརྙེས་ནས་དེང་བར་གྱི་པར་རིས་འགྲེམས་སྟོན་ལ་སྒོ་དབྱེའི་དར་ཚོན་གཅོད་འབྲེག་དང་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། དེ་ནས་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། གསོལ་འབྲས་འདེགས་འབུལ་དང༌། ཚོགས་འདུའི་སྐུ་མགྲོན་དུ་བཀའ་ཤག་ལྷན་རྒྱས་དང༌། ལྷན་ཁང་ཁག་གི་དྲུང་ཆེ་དང་འགན་འཛིན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་གཉིས་དང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། བཀའ་ཟུར་ཕྲེང་རིང་སྟངས་དཔྱལ། བོད་རིགས་གཞོན་ལྷན་གྱི་སློབ་སྟོན་པ་དང༌། སྐབས་སོ་སོའི་རྒྱུན་ལས་ཟུར་པ། ས་གནས་ཁག་བཞི་བཅུའི་འཐུས་མི། ཚོགས་པ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ། གཞན་ཡང་སློབ་ཕྲུག་དང༌། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་ཉེ་བ་འཛོམས་ཐོག་དྲུང་ཆེ་ནས་ཚོགས་འདུ་དབུ་ཚུགས་པའི་མཛད་རིམ་སྙན་སྒྲོན་གནང་བ་དང༌། ཟློས་གར་བས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་བཏང་ཞིང་ཚང་མས་བཞེངས་སྟབས་ངང་གུས་བརྩིའི་ཉམས་གྱུར་མཚོན་པ་གནང༌།

དེ་རྗེས་སྐུ་གཤེགས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཆེད་མྱ་ངན་སྐར་མ་གཅིག་རིང་ཞུས་ཤིང༌། བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ནས་སྐབས་འདིའི་ལས་དོན་སྙན་སེང་ཞུས་མཇུག་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་གསུང་བཤད་དང༌། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྤྱི་བྱེའི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་འབྲས་སུ། ‘‘ད་ཕན་ལོ་བཅུ་དགུ་ཙམ་སོང་རིང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད། གྲུབ་འབྲས་ཐད་ལས་བསྡོམས་ནང་བཤད་པ་བཞིན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མཐུད་དང༌། མི་མཐོང་ཆ་འཇོག་ཡོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱུ་དངོས་པོའི་འགྲོ་སོང་བཏང་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། ང་ཚོའི་རྩོད་གཞི་འདིར་བདེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་ལྡན་མཁན་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་རྩ་དོན་ཐོག་ཚང་མས་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་ཧུར་ཐག་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཡིན་པས། ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་སྔ་ཕན་ཆད་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ཟིན་པ་དེ་ཉི་མ་ལ་རྩེར་བཞུད་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་གནས་ཚུལ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ནང་ལ་ཡང་མིས་མི་ལ་གདུག་རྩུབ་དབང་ཡོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་སྲོལ་དེ་རིགས་དུས་ཚོད་རྫོགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ང་ཚོའི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་རེད། གང་ལྟར་མིས་མི་ལ་དབང་ཡོད་མ་བཤད་པར། མི་དང་མིའི་བར་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་ནས་འབྲེལ་བ་ཞིག་མཐུད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོའི་བདེན་མཐའ་ཏན་ཏན་གསལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པ་དང༌། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་གྱི་ཐོག་ནས་ང་རང་ཚོ་བདེན་མཐའ་གསལ་གྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བར་ལམ་འདས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུ་རིང་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། གནད་དོན་འདི་དག་གིས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་འདུག་ཅེས་ངོས་ཀྱིས་བཤད་ཀྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དེར་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་ཞིག་མ་བྱས་ན་མ་འགྲིགས་པ་ཞིག་རེད། ལོ་གཅིག་གཉིས་གོང་ལ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་སྔོན་ལ་ཐབས་ཤེས་མ་ལན་མ་འགྱོད་པ་ཞིག་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད་དམ་བསམ་ནས། དོན་ཚན་ལྔ་འཁོད་ཀྱི་གྲོས་འཆར་ཞིག་བཏོན་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཛ་དྲག་འདུག་ཟེར་ནས་ང་ཚོས་དྲག་པོའི་ཐོག་ནས་ཟང་ངེ་ཟིང་ངེ་བྱས་པ་ཡིན་ན། ད་དུང་ཛ་དྲག་གཉིས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ད་ལྟ་ཛ་དྲག་གཅིག་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་ད་དུང་ཛ་དྲག་སྣོན་མ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་རེད། ངོས་ཀྱིས་དེ་མཐོང་གི་འདུག གལ་སྲིད་དྲག་པོའི་ལས་འགུལ་བྱས་པའི་དབང་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ནའང༌། ད་ལྟའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དེ་ལྡབ་ཀྱིས་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་དེས་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ད་ལྟ་ག་ཚོད་མི་འདུག་ཟེར་ན་ཡང༌། དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་ནང་ལ་རྒྱ་མི་མང་པོ་བཏང་ཡོང་བ་དེ་ཚོའི་གྲས་ང་ཚོས་བཤད་ས་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། བཤད་ས་ཡོད་པ་བཞིན་རྒྱ་མིའི་ཐོག་ལ་ཡང་ཕྲན་བུ་མ་བདེ་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་ཡོད་ལུགས་བཤད་སྐབས། དེ་འདྲ་མེད་ཅེས་བཤད་ནས་ཁོ་ཚོ་ངོ་གནོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ནང་ཟང་ངེ་ཟིང་ངེའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ལུང་པའི་ནང་ལ་ཟང་ཟིང་ལྷིང་འཇགས་ཆེད་ང་ཚོས་དམག་མི་བཏང་གི་ཡོད་ཅེས་རྒྱ་མི་ཤོད་བདེ་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ཀྱི་བསམ་བློའི་ནང་གི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ལ་བསྐྱོད་རྒྱུ་ཟེར་བ་དེ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་དང༌། ཡ་རབས་མདོག་ཁ་པོ་དང༌། བཟང་མདོག་ཁ་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཞིག་མ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རང་གི་ཆ་ནས་དེ་མ་གཏོགས་འགྲོ་ས་མེད་པ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག ད་ལྟ་བར་དུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་བཤད་པ་རེད། ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་མཐོང་གི་འདུག་ཀྱང༌། དེ་མིན་པའི་ཐབས་ལམ་གཞན་དག་གཅིག་གི་སྒང་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། རང་སྲོག་རང་གིས་སྐྱེལ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་པོ་གཅིག་མ་གཏོགས། དེ་ལས་ལེགས་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་བསམ་པ་ཕལ་ཆེར་མི་འདུག དེ་རྣམས་ནི་ངོས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་དང༌། ལྟ་ཚུལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱུ་མཚན་གཞན་དག་གཅིག་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་དངོས་འབྲེལ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་དགོས་པར་བརྟེན། སྲིད་དོན་ཤོག་ཁག་འདྲ་མི་འདྲའི་བར་ལྟ་བའི་འགྲན་བསྡུར་དང༌། འོས་བསྡུའི་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་དགོས། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་དུས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་སྲིད་དོན་ཤོག་ཁའི་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་ཐབས་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་སྲིད་དོན་གྱི་ཤོག་ཁ་གང་རུང་ཞིག་ནང་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་སྲིད་དོན་ཤོག་ཁ་གཞན་དག་རྣམས་དང་མ་འགྲིགས་པ་ཆགས་ཡོང་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ཚང་མས་ད་ལྟ་བར་དུ་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་རེད། ད་དུང་ཧུར་ཐག་བྱེད་རོགས། ངའི་ངོས་ནས་ཆ་བཞག་ནའང་ད་ལྟ་བར་དུ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་པ་རེད། ད་དུང་ཡིན་ན་ཡང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མ་ཤི་བར་དུ་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་རེད། བློ་བདེ་པོ་བྱས་སྡོད། ཤེས་སོང་ངམ།’’21jམཆན། ཞེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་རང་རིགས་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་པ་སྐུ་གཤེགས་དགེ་བཤེས་བློ་བཟང་དབང་ཕྱུག་དང༌། རབ་སྒང་མགོན་པོ་བསོད་ནམས་གཉིས་ལ་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོའི་གཟེངས་རྟགས་དང༌། འདི་ཁུལ་ད་ཡོད་ཤར་རྩེ་དགེ་བཤེས་ཐུབ་བསྟན་སྦྱིན་པ་སོགས་མི་བཞི་ལ་གཞོན་ལྷན་ནས་སོ་སོའི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་བྱས་རྗེས་ལ་གཟེངས་རྟགས་འགེལ་ཐང་དང༌། གཞན་སྦེལ་ཀོབ་དང༌། ཅན་དྷི་སྒར། དྷ་ས་བཅས་ཀྱི་ས་གནས་གཞོན་ནུར་གཟེངས་རྟགས་ལགཁྱེར་བཅས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕྱག་བསྟར་གསོལ་རས་སྩལ་མཇུག ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུའི་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་ཏེ་ཟློས་གར་བས་བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་མཐུན་གཞས་བཏང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ། དེ་ནས་ཚོགས་ཁང་དང་ཟློས་གར་བའི་ལྷ་ཁང༌། ཡིག་ཚང་བཅས་ལ་གདན་ཞུས་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་སྩལ་གྲུབ་པ་དང་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཉིན་ཤས་རྗེས་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་དབུས་གཞོན་ནུ་རྒྱུན་ལས་གསར་རྙིང་དང༌། ལྷན་ཚོགས་སྐབས་བདུན་པའི་གྲོས་ཆོད་སྙན་ཞུར་མཇལ་བཅར་ཞུས་ཤིང༌། དབུ་གཡབ་ཏུ་ཕྱོགས་མཐའ་ནས་ཕེབས་པའི་གཞོན་ནུའི་ཚོགས་བཅར་བ་མི་གྲངས་ ༡༣༥ དང༌། ལ་དྭགས་སོགས་མཇལ་མང་གྲངས་ ༢༩ བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་སྲུང་སྩལ།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཐེག་ཆེན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཉིན་གསུམ་རིང་ཧཕ་རན་སིར་གནས་བཞུགས་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་བྱང་ཆུབ་ཆོས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཆོས་ཞུ་བ་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། དྭགས་པོ་ལོ་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ། ཆོས་ཚོགས་ཁོངས་མི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང༌། དེ་མིན་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཁག་བཅས་མི་གྲངས་ ༡༤༠ སྐོར་ལ་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་དང༌། བོད་འབྱོར་མི་གྲངས་ ༡༠ ལ་ཆེད་དམིགས་རྗེའི་གསུང་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམ་གསུམ་གྱི་བཤད་ལུང་བཅས་སྩལ་བ་ཧཕ་རན་སི་དང༌། དབྱིན་སྐད་ཐོག་གསུང་སྒྱུར་ཁག་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཞུས་དང༌། ཆོས་ཚོགས་ཁོངས་མི་ཧཕ་རན་སི་བུད་མེད་ཞིག་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག

དེ་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་དབང་གི་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་གྲུབ་པ་དང༌། དབང་གི་རིམ་པ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་ཚོགས་ཁོངས་མི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་མི་གྲངས་ ༦༨ མཇལ་བཅར་ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་བཞེད་དོན་ལྷུན་འགྲུབ་འཆི་མེད་གྲུབ་པའི་དབྱངས་སྙན་ཞེས་བྱ་བ་བོད་སྐད་ཐོག་དྭགས་པོ་གྲྭ་ཚང་གི་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་འུར་འདོན་ཞུས་ཤིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྤྱན་བཙུམས་ཏེ་གསན་ཙམ་ཚེ་དྭགས་གྲྭའི་བཙུན་ཆུང་ངམ། བཙུན་མ་མིན་ནམ་དགོངས་པ་འདུག་ཅེས་བཞད་གད་མཛད། དེ་ནས་ཁོངས་རྣམས་ལ་དེང་སྐབས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་གནས་ལུགས་སོགས་སྩལ་བ་དང༌། དྲི་བ་ཞུ་མཁན་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་མཇུག་མཇལ་ཁར་བྱིན་སྲུང༌། ཐུབ་དབང་གི་སྣང་བརྙན་རེ། གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ།

འཆི་མེད་གྲོང་ཁྱེར་ས་ལ་འཕོས་སྙམ་པའི།།

ལྷོ་བྱང་ཨ་རིའི་ཡུལ་ཞེས་ཉམས་དགའ་བར།།

ཆགས་པའི་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོའི་སྡེས།།

རིང་ནས་ཞུས་དོན་ཆོས་བཞིན་མཛད་ལ་ལྟོས།།

ཐར་པ་ཆེན་པོའི་ཐེམ་སྐས་གཅིག་པུ་སྟེ།།

རིགས་ཀུན་ཁྱབ་བདག་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང༌།།

ཡོངས་སུ་བསྐུར་བས་ཐུབ་བསྟན་ནགས་མོའི་ཚལ།།

ནུབ་གླིང་རྒྱལ་ཁམས་ཡངས་པོར་ཁྱབ་པར་མཛད།།

ད་དུང་བགྲང་ཡས་ཤེས་བྱའི་དགའ་ཚལ་དང༌།།

སྣ་ཚོགས་རིག་པའི་སྡེ་ཚོགས་གྲངས་མེད་པར།།

འཛད་མེད་ལེགས་བཤད་གསེར་གྱི་ཆར་ཆེན་པོ།།

འབབ་པར་མཛད་པས་ཞི་བདེའི་ཀ་བར་བཞེངས།།

གཞན་ཡང་རང་རིགས་གཞོན་ནུའི་དཔུང་ཚོགས་ལ།།

འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་ལམ་སྟོན་གསེར་གྱི་མདའ།།

གནས་ལུགས་སྟོང་གི་གཞུ་མོར་དྲངས་བྱས་ཏེ།།

འཕངས་པས་མཐའ་དག་ར་རིའི་འབེན་དག་གཏོར།།

19 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

20 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ ཤོག་ངོས། ༢༣༢ ནས་ ༢༤༥ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

21 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ ཤོག་ངོས་ ༢༤༦ ནས་ ༢༧༢ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་བཞི་པ།

སླར་ཡང་ཨ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་ནོར་ཝེ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་ལྷན་ཚོགས་ནས་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་ཀྱི་གཏམ་སྙན་བསྒྲགས་པ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༩ ཉིན་བཀའ་བློན་ངོ་བཞུགས་རྣམས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས། སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་བཅས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་གུས་འདུད་དང་བཅས་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལི་དང་དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཨ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༦ བར་ཨ་རིར་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ས་གནས་སོ་སོར་ཕེབས་སྒྲིག་དང༌། སྐུའི་ཉེན་སྲུང་ཞུ་སྒོ་སྔར་བཞིན་དམ་དོན་ཞུས་ཡོད། ཆིབས་བསྒྱུར་འདིའི་རིང་ནེའུ་འཇར་སི་ (Buddhist Learwsq Cordet) ཞེས་པའི་བོད་དགོན་ནས་རྗེའུ་མི་རིགས་ཀྱི་བླ་ཆེན་གང་འཚམས་ལྷན་དུ་ནང་ཆོས་དང་རྗེའི་ཆོས་ལུགས་དབར་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་སྤྱོད་བགྲོ་གླེང་གནང་སྟེ་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་གསར་གཏོད་གནང་བ་དང༌། མངའ་སྡེའི་ཁེ་ལི་ཕོར་ནི་ཡའི་ནང་བསམ་བློའི་ཚན་རིག་པ་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཀྱི་ལྷན་དུ་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་དང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་དང༌། ཡང་ཀླད་པའི་ཚན་རིག་པ་གང་འཚམས་ཀྱི་ལྷན་དུ་གོང་བཞིན་བགྲོ་གླེང་གནང་བ་བཅས་ཚོགས་འདུ་སྔ་རྗེས་ནམ་ཡིན་ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཁྱེན་ཚད་དང་བྱམས་སྙིང་ལྡན་པའི་ཐུགས་གཤིས་ཀྱིས་ཕྱི་མི་མཁས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོས་བསྟོད་བསྔགས་དང་གུས་ཞེན་ཚད་མེད་ཞུས་ཤིང༌། སྐབས་དེར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས་སྐབས་འཁེལ་ཐོག་མར་ནོར་ཝེ་གཞུང་ཚབ་ཆེ་མོ་མཇལ་ཁར་ཆེད་བཅར་གཞུང་འབྲེལ་སྙན་སེང་གི་མཛད་སྒོ་དང༌། དེ་བཞིན་ཚགས་ཤོག་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་ཀྱང་གོ་བསྒྲིགས་ཞུས་པར་འཛམ་གླིང་མཐའ་དབུས་གང་སའི་གསར་འགྱུར་ལས་རིགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་མི་སྣ་ ༢༠༠ ཙམ་འདུ་འཛོམས་བྱུང་སྟེ་ཚགས་ཤོག་དང་རླུང་འཕྲིན། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ཡོངས་རྫོགས་ཐོག་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་གནང་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་དང༌། བོད་སྤྱིའི་རྩ་དོན་འཛམ་གླིང་ས་སྟེང་ཡོངས་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་གསལ་བསྒྲགས་བྱུང་བ་དེ་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལ་མཚོན་ན་གསེར་ཡིག་གིས་འབྲི་བར་འོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་རླབས་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ནས་མངའ་སྡེའི་ཁ་ལི་ཧཕོར་ནི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་ (Sau Joes) ནས་དད་ལྡན་མི་གྲངས་ ༥༥༠༠ ལྷག་ཙམ་ལ་གུ་རུའི་བཀའ་དབང་དང་རྫོགས་ཆེན་དམ་ཆོས་བདུད་རྩིས་བློ་ཁ་ཚིམ་པར་མཛད།

མངའ་སྡེའི་ (Wiscoasin) ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་དང་ཝི་སི་ཁོན་སིན་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭར་གྲོང་ཁྱེར་ (Madison) གྱི་མི་མང་དང༌། (Wiscoasin University) སློབ་ཕྲུག་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ཆིག་ཁྲི་སྐོར་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། གྲོང་ཁྱེར་ (San Francisco) ནང་ (Common Wealth Club of California) དང༌། སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་ཐུན་མོང་ནས་ཕེབས་བསྒྲིགས་ཞུས་པའི་གསོལ་སྟོན་ཐོག་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་བཀའ་སློབ་རྒྱ་ཆེར་སྩལ། གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་ཏུ་ (World Management Council) ཞེས་པའི་འཛམ་གླིང་འབྱོར་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་འབྲེལ་ཆོས་ཚོགས་ནས་དམིགས་བསལ་གཟེངས་རྟགས་ཤིག་འབུལ་བཞེས་མཛད་པ་དང༌། ཨ་རིར་གཏན་སྡོད་རྒྱ་མིའི་ལྷ་ཁང་གསར་བཞེངས་ས་ཆོག་གི་མཛད་སྒོར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་སོགས་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གྲ་རྟེན་ལེགས་བསྒྲིགས་བྱུང་ཞིང༌། ཆིབས་བསྒྱུར་རིང་མང་ཚོགས་ལ་གསུང་བཤད་གནང་བ་རྣམས་སྐབས་འཕྲལ་སོ་སོར་ས་གནས་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་དང་རླུང་འཕྲིན་བཅས་པར་རྒྱང་བསྲིངས་གནང༌།

དུས་མཚུངས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཨ་རིར་འཚམས་གཟིགས་བསྐྱངས་པའི་མཛད་རིམ་ཁག་ (News Tibet) ཞེས་པའི་ནང་འཁོད་པར། ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ཟླ་ ༩ དང་ ༡༠ པའི་ནང་བདུན་ཕྲག་གསུམ་གྱི་དུས་ཡུན་རིང་ཨ་རིར་འཚམས་གཟིགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག ཕེབས་དོན་གཙོ་བོ་ནི། ནང་ཆོས་སྐོར་གསུང་བཤད་རིམ་པ་སྩལ་རྒྱུ་དང་ཆབས་ཅིག ཚན་རིག་པ་དང་མཁས་དབང་ཁག་བཅས་ལྷན་དུ་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། མཛད་རིམ་ཁོངས་སུ། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཀོ་སོ་ཀྲ་རི་ཀ་ (Costa Rica) ཡི་སྲིད་འཛིན་ཨོ་སོ་ཀར་ཨ་རི་ཡ་སེ་ (Oscer Arias) དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་མཁས་དབང་ཨལ་བྷར་ཀྲ་ (Dr.Albert) མཆོག་གི་སྟངས་འཛིན་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ལྟེ་གནས་ཁང་ནས་གོ་བསྒྲིགས་ཞུས་པའི་ (Albert Schweitzer Humanitarian Award) ཞེས་པའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་གྲོང་ཁྱེར་ནེའུ་ཡོག་ (St.John The Devine) ཞེས་པར་ཁོང་ལ་འབུལ་བཞེས་གནང་རྒྱུ་དང༌།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ (21st World Management Congress) ཞེས་པ་སྟེ་ཚོང་འབྲེལ་དང་བཟོ་ལས་ཐོག་ལ་མཚན་སྙན་ཆེ་བའི་མི་ཁག་གཅིག་གིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་ལྷོད་མེད་གནང་བའི་ངོས་འཛིན་དུ་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོག་གི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ས་གནས་ (Waldorf) ཞེས་པར་ལྗགས་སྨིན་བསྐྱངས་སྐབས་དང་སྟབས་བསྟུན་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་རྒྱུ། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ ༤༤ ཡིས་སྟངས་འཛིན་ལས་གྲུབ་པའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་སྟེ། ཚང་མས་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཙུགས་པའི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་སློབ་སྟོན་ཕུལ་རྒྱུའི་མཚན་གནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད།

ཚོགས་པའི་འབྲེལ་མཐུད་པ་གྷི་ནི་གྷ་རི་ (Gani Gari) གཞིར་བཟུང་བྱས་པ་ཡིན་ན། ནེའུ་ཡོག་ཏུ་འཚོགས་རྒྱུའི་ཚོགས་འདུ་དེར་བཟོ་གྲྭ་ཁག་གི་འགོ་གཙོ་ ༦༠༠ སྐོར་ཞིག་བཅར་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། ནེའུ་འཇར་སི་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༤ དང་ ༢༨ སོ་སོར་ཆོས་འབྲེལ་བསྐྱང་རྒྱུ། ནེའུ་ཡོག་ཏུ་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་ཀོ་ལོམ་བྷི་ཡའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཧིན་བོད་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་གསུང་བཤད་སྩལ་རྒྱུ་དང༌། ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ནས་ ༤ བར་ (Newport Beach Calif) ཏུ་ (East Wost Foundation Conference) ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ (World in Harmony) ཞེས་པའི་བརྗོད་གཞི་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱང་རྒྱུ་དང༌། ཚོགས་འདུ་ཉིན་གསུམ་དེའི་རིང་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་ནུབ་ཕྱོགས་སེམས་ཁམས་རིག་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སློབ་དཔོན། མཚན་སྙན་ཆེ་བའི་དབུ་ཁྲིད་བཅས་ཀྱི་ལྷན་དུ་བགྲོ་གླེང་བསྟུད་མར་གནང་གཏན་འཁེལ་འདུག་ཅིང༌། ཉིན་རེར་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་རེ་དང༌། དེ་རྗེས་ཚོགས་ཆུང་ཆ་བགོས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་སྦྱངས་བཤད་གོ་བསྡུར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག དེའི་ནང་ཚོགས་བཅར་བ་ཚང་མས་མཉམ་ཞུགས་གནང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་འདུག

ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ དང་ ༦ ཉིན་ཚན་རིག་པ་ཤོག་ཁག་ཅིག་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུ་དང་ཆབས་ཅིག་སེམས་དང་ཀླད་པའི་འགྲོ་སྟངས་ཐོག་ལ་གོ་བསྡུར་སྦྱངས་བཤད་གནང་རྒྱུ་དང༌། ཕྱི་དྲོའི་སྐབས་སོ་སོར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་ཐོག་མང་ཚོགས་ལ་གསུང་བཤད་གནང་རྒྱུ་ཡྀན་འདུག

ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༨ དང་ ༩ སོ་སོར་རིག་པ་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ (Santa Cruz) ཞེས་པར་ཐེངས་དང་པོར་གུ་རུའི་བཀའ་དབང༌། རྫོགས་ཆེན་དམ་ཆོས་བདུད་རྩིས་བློ་ཁ་ཚིམས་པ་མཛད་རྒྱུ་ཡིན་འདུག་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཆེད་གང་གི་ཐུགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་བརྒྱད་ཀྱི་སྐོར་ལ་གསལ་བཤད་གནང་རྒྱུ་རེད་འདུག རིག་པ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་སོ་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན། དེ་སྔ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ལོན་ཌོན་དུ་ ༡༩༨༤ ལོར་བཀའ་དབང་དེ་སྩལ་གནང་ཡོད་འདུག

ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ (San Francisco) ནང་གི་མཛད་རིམ་ཁག་གི་ཁོངས་སུ་ (Maitreya Institute) དང་ (Commonwealth Club of California) ཞེས་པས་གོ་སྒྲིག་ཐོག་ (Mount Tamalpais) ཞེས་པའི་རི་བོར་སྨོན་ལམ་གསུངས་འདོན་དང༌། ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་སྐབས་མཚམས་ཤིག་ཏུ་མང་ཚོགས་ལ་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང༌། (Grace Cathedral) ཞེས་པར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དོན་དུ་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་མཉམ་མཐུན་ཐོག་ནས་སྨོན་ལམ་གསུང་འདོན། དེ་རྗེས་ (American Himalayan Foundation) ཞེས་པར་གསུང་བཤད་གནང་རྒྱུའི་མཛད་འཆར་ཡོད་འདུག

གྲོང་ཁྱེར་རུ་ (San Francisco) ཉིན་གཅིག་རིང་གི་མཛད་རིམ་འདི་ནི་ (Tai Situ Rinpoche) མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༣ ཉིན་མོར་ཞི་བདེའི་དོན་དུ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པའི་གནས་སྐོར་བའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་འདུག འདིའི་དགོས་དོན་ནི་ཆོས་ལུགས་ཆེ་ཁག་ཕན་ཚུན་ཚང་མས་མཉམ་མཐུན་ཐོག་མི་སྒེར་སོ་སོའི་ངོས་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་སྨན་པའི་ལས་འགུལ་མུ་མཐུད་སྤེལ་ཐབས་ཡོང་བའི་དྲན་སྐུལ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་འདུག

(Madison) དང་ (Wiscoasin) གཉིས་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་ཨ་རིའི་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྐྱོད་མཐའ་མ་དེ་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། དགེ་བཤེས་ལྷུན་གྲུབ་བཟོད་པ་ལགས་ནས་གོ་བསྒྲིགས་ཞུས་པའི་ས་གནས་དེའི་ (Deer Park) རི་དྭགས་ཀྱི་ཚལ་ཞེས་པར་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་མང་ཚོགས་ལ་གསུང་བཤད་དང༌། ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། རི་དྭགས་ཀྱི་ཚལ་ཞེས་པ་དེར་ ༡༩༨༡ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཨ་རིར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་སྩལ་གནང་མཛད་པའི་གནས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། ྋགོང་ས་མཆོག་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་རྒྱ་གར་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་གནང་རྒྱུ་རེད་འདུག་བཅས།22jམཆན། ཞེས་གསལ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ ཉིན་ནོར་ཝེ་ཡི་རྒྱལ་ས་ཨོ་སོ་ལོ་ (Oslo) ནས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་ཞི་བའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུའི་བསྒྲགས་གཏམ་སྤེལ་དོན། ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་23jམཆན། ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ ༡༩༨༩ ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་ཡིན། གཟེངས་རྟགས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་བོད་བཅིངས་བཀྲོལ་གཏོང་བའི་འཐབ་རྩོད་ཐད་རྒྱུན་དུ་འཚེ་བ་ཅན་གྱི་ཐབས་ལམ་བརྟེན་རྒྱུར་དགག་ཆ་གནང་བ་དེ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ནན་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ད་བར་ཁོང་གིས་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤུལ་རྒྱུན་གཅེས་སྲུང་གི་དོན་དུ་ཕན་ཚུན་ཡིད་ཆེས་དང་བཟོད་སྒོམ་གཞི་རྩར་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་གནང་ཡོད།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་ཞི་བདེའི་དགོངས་པ་དེ་སེམས་ལྡན་ཡོངས་ལ་བརྩི་མཐོང་དང༌། ལྷག་པར་འགྲོ་བ་མི་དང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་ལ་སྨན་པའི་ཡོངས་ཁྱབ་འགན་ཁུར་གྱི་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཕན་ནུས་ལྡན་ཞིང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་བའི་དགོངས་པར་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་འཁྲུག་རྩོད་ཁག་ཞི་ཐབས་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་འགན་ཁུར། རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་ལ་སྨན་པའི་མཛད་འཕྲིན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་བསྐྱངས་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད། ཅེས་གཏམ་སྙན་བསྒྲགས་ཤིང༌། ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་བྱུང་བའི་སྙན་སེང་ཕུལ་འབྱོར་ལ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན།

ངོས་རང་ལ་འདི་ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་གནང་རྒྱུར་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བ་འདིས་སེམས་འགུལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐེབས་བྱུང༌། ངོས་རང་འདེམས་ཐོན་བྱུང་འདིས་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཞི་བདེ་དང༌། དེ་བཞིན་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོ་འདིའི་ནང་མི་ཕན་ཚུན་དབར་གྱི་གོ་རྟོགས་བཅས་ཀྱི་ཡོངས་ཁྱབ་རིན་ཐང་སླར་ཡང་སྲ་བརྟན་དུ་གྱུར་བའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ང་ཚོ་ཚང་མས་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་བདེ་སྐྱིད་དང༌། ཕན་སེམས། མཐུན་འབྲེལ་ཆེ་བ་བཅས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ཞིག་འདོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་ནུས་པ་ཆེ་ཤོས་ནི་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ། བཟོད་སྒོམ། གཞན་ལ་གུས་བརྩི་ཆ་འཇོག་བྱེད་པ་བཅས་ཡིན་པར་ངས་རྟག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཟེངས་རྟགས་འདིའི་ཐོག་ནས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་སྙིང་སྟོབས་འཕེལ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། འདས་པའི་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཙམ་རིང་བོད་མི་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡུན་རིང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་དཀའ་སྡུག་ཆེ་ཤོས་མྱངས་ཡོད་པ་དང༌། དུས་ཡུན་དེའི་རིང་བོད་མི་ས་ཡ་གཅིག་བརྒལ་བའི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་ཞི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཤེས་རིག་གི་བསྟི་གནས་དགོན་སྡེ་དྲུག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་རྩ་གཏོར་བཏང་ཞིང་གཞིས་བྱེས་གང་དུའང་ནང་མིར་གནོད་སྐྱོན་མ་བྱུང་བའི་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་ཀྱང་མེད།

འོན་ཀྱང་ང་ཚོའི་མི་དམངས་ཀྱི་བློ་ཐག་ཆོད་པའི་འདུན་པ་ཤུགས་དྲག་དང༌། ཆོས་ཀྱི་རིན་ཐང་གི་ཡིད་ཆེས། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཉམས་ལེན་བཅས་གཡོ་བ་མེད་པར་གནས་ཡོད། གཟེངས་རྟགས་འདི་ནི་བོད་མིའི་ཡིད་ཆེས་དང༌། ལྷོད་མེད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ལ་ངོས་འཛིན་གཏིང་ཟབ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན། འདས་པའི་ལོ་གཉིས་ནང་བོད་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་གཡོ་འགུལ་ཐེབས་པའི་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་གྱི་ལས་འགུལ་ཁག་ནི་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་བཙན་གནོན་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་མུ་མཐུད་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད།

འདི་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༣ ནང་ལྷ་སར་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བཙན་འགེལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་ཡོངས་རྫོགས་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་ནང་ཚབས་ཆེའི་རྐྱེན་ངན་བྱུང་སྟེ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་དོ་སྣང་དེ་རྒྱ་ནག་ཐོག་གཅིག་སྡུད་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་གོ་རིམ་ངེས་ཅན་གྱིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། ད་ཆ་བོད་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀ་རྨེག་མེད་དུ་འགྲོ་སྲིད་པའི་དངོས་འབྲེལ་གྱི་ཉེན་ཚབས་གནས་ཡོད།

རྒྱ་མི་ས་ཡ་མང་པོ་བོད་ནང་གནས་སྤོས་གཞིས་ཆགས་བྱེད་པའི་ལམ་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོ་བའི་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། ངས་མི་མང་གནས་སྤོས་ཀྱི་ལས་འགུལ་འདི་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཇི་སྲིད་ངའི་མི་དམངས་ལ་གདུག་རྩུབ་དང་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའི་སྡུག་སྦྱོང་མཚམས་འཇོག་དང༌། རང་ཉིད་ལ་འོས་འབབ་ཡོད་པའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་མ་སྤྲད་པ་དེ་སྲིད་དུ་བོད་དོན་སྐོར་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་རྙེད་རྒྱུར་འགལ་རྐྱེན་མུ་མཐུད་ཡོང་ངེས་རེད།

དེང་སྐབས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་ཚབས་ཆེའི་དཀའ་ངལ་དུ་མ་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངས་རེ་བ་དང་སྤྲོ་སྣང་གི་སྒོ་ནས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བའི་གཟེངས་རྟགས་གནང་བ་དང་ལེན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོའི་མི་རབས་འདིར་མི་འབོར་སྐྱེ་འཕེལ་ཆེ་དྲགས་པ་དང༌། ཁོར་ཡུག་གི་འཇིག་ཉེན། དེ་བཞིན་དམག་འཁྲུག་གི་ཉེན་ཚབས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཅས་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་རེད།

འཁྲུག་ཆ་དོད་པའི་དུས་རབས་འདི་རྫོགས་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་འདིར་སླར་ཡང་རང་དབང་དང་དམངས་གཙོའི་འདུན་པ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་གདལ་འགྲོ་བཞིན་པ་འདིས་སྔར་བས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་གསར་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་དང༌། རང་མོས་གསར་གཏོད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནི། རང་དབང་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་དར་ཁྱབ་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་ཤིག་མ་བྱུང་ཕྱིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཡུན་གནས་ཤིག་ཡོང་ཐབས་མེད། དེར་བརྟེན་ཉེ་བའི་ཆར་འཛམ་གླིང་གི་ཆ་ཤས་གང་སར་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ཆེད་ལས་འགུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་གིས་མི་རིགས་གང་ཞིག་གི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་ཁག་ལ་བཙན་གནོན་བྱེད་པ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་གཤིས་ཀ་དང་རྒྱབ་འགལ་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད།

རྒྱ་ནག་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་རྒྱ་ནག་དང་བོད་གཉིས་ཀའི་མ་འོངས་པའི་གནས་སྟངས་ཐད་ངོས་ལ་རེ་སེམས་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བྱུང༌། ངོས་ཀྱིས་ཁོང་ཚོའི་ལས་འགུལ་དེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གྷན་དྷི་ཨ་ཧིམ་ས་ (Ahimsa) སྟེ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་བཞེད་སྲོལ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་འདུག འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་འདི་ངོས་རང་ཕྲུ་གུའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་བློ་སྤོབས་འགོག་མེད་དུ་སྐྱེ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་བྱུང༌། བཟོད་བསྲན་གུ་ཡངས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྔར་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་འདོད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཚོས་འཁོན་ལན་དང་མཚོན་ལན་མཚོན་གྱིས་འཇལ་རྒྱུ་སྤངས་ཏེ་བཟོད་སྒོམ་ངང་རིང་གི་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བཞག་ནས་མཐའ་མའི་རྒྱལ་ཁ་ལེན་དགོས་པ་དང༌། ཕན་ཚུན་གྲོས་མོལ་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ལམ་ནས་འགྱུར་བ་ཡོང་ཐབས་བྱེད་དགོས། བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་འདི་ཡང་དེ་ལྟའི་ལམ་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཤར་གླིང་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྙིང་དབུས་སུ་གནས་པའི་འཛམ་གླིང་ཡང་ཐོག་གི་ངོས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་འདི་སླར་ཡང་ཞི་བདེའི་དབེན་གནས་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུར་ངོས་ཀྱིས་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། ངོས་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བའི་གཟེངས་རྟགས་གནང་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་གནང་བ་འདིས་ཞི་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱི་སེམས་སྟོབས་གོང་དུ་འཕེལ་ཞིང་སྤྲོ་སྣང་རྒྱས་པ་དང་ནུས་སྟོབས་གང་སར་ཤུགས་བསྐྱེད་ཡོང་བ་བཅས་ཀྱི་རེ་བ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་ཟབ་མོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

དུས་མཚུངས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་མ་ཐག་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་འོག་གཉིས་ཀྱིས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་ཨང་ ༧༥ དང་ ༢༠༩ གཉིས་བཞག་པའི་ནང་དོན་དབྱིན་ཡིག་ནས་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས་པ་གཤམ་གསལ།

བོད་ཀྱི་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་པ་ས་ཡ་མང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དང༌། བོད་མི་དམངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་པ་དང༌།

དེ་བཞིན་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་གིས་གཏན་དུ་དྲང་བདེན་གོང་མཐོར་སྤེལ་བ་དང༌། ཆོས་ལུགས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་མེད་པར་བཙན་གནོན་གྱིས་མནར་བའི་མི་དམངས་ཚོར་རེ་བ་སྦྱིན་གནང་བ་དང༌། སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་ཀུན་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང་ཆེ་མཐོང་ལ་གཙིགས་ཆེར་འཛིན་གནང་གི་ཡོད།

དེ་བཞིན་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་ནི་འཛམ་གླིང་གི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་ཞིང༌། ཁོང་གིས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང༌། ས་ཁུལ་གྱི་ཞི་བདེ་བཅས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་བ་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་འགན་འཁུར་གྱི་ལམ་ནས་བསྔགས་འོས་གོང་མཐོར་བཏང་གནང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོས་རང་ཉིད་དཔེ་སྟོན་གནང་བ་དང༌། བླང་དོར་སློབ་སྟོན། ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་ཕེབས་བཞུད་གནང་བ་བཅས་ཀྱི་ལམ་ནས་ཕན་ཚུན་གོ་རྟོགས་དང༌། བརྩི་བཀུར། རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་དང༌། མི་སྒེར་དབར་ཆིག་སྒྲིལ་ཡོང་ཐབས་བཅས་གོང་སྤེལ་གནང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ནོར་ཝེའི་ནོ་སྦེལ་ལྷན་ཚོགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་བོད་ཀྱི་ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པར་ཕུལ་ཡོད་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་དྲང་བདེན་དང༌། བསྔགས་འོས་ཀྱི་རྩ་དོན་ཁག་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་ཕུལ་བྱུང་གི་མཛད་འཕྲིན་ལ་ང་ཚོས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུ་ཞུས་པར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་གསལ།

དེ་བཞིན་ནོར་ཝེ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཚོགས་ཆུང་གིས་ཁྱབ་བསྒྲགས་གནང་བ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་རླུང་འཕྲིན་དང་གསར་ཤོག་ཁག་ཏུ་སྤེལ་པའི་སྙིང་དོན་འགའ་གཤམ་གསལ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ དགོང་དྲོ་རྒྱ་གར་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ནས་བརྗོད་དོན། འཛམ་གླིང་ནང་ཧ་ཅང་སྙན་པར་གྲགས་པའི་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་ནོ་སྦེལ་པིའི་སི་པེརཡིཛི་ (Nobel Peace Prize) ཞེས་པའི་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའི་རྟགས་མ་དེ་དག་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཡོངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་ཟིན་པ་རེད། དེ་ནི་ནོར་ཝེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ཨོ་སོ་ལོར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་དང་འབྲེལ་ཡོད་དམིགས་བསལ་ལྷན་ཁང་གིས་དེ་རིང་མང་མོས་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ཐག་གཅོད་གནང་བ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གུས་བརྩི་དང༌། བཟོད་སྒོམ། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་བཟང་པོ་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་ཞི་མཐུན་འགྲིག་འཇགས་ཡོང་ཐབས་གཙོ་བོ་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱལ་རབས་དང༌། རིག་གཞུང་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་བཟང་པོ་བླ་ན་མེད་པ་རྣམས་ཉམས་ལེན་གཅེས་སྐྱོང་གི་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་མཚུངས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་ཚོགས་ཆུང་གི་བསྟོད་བསྔགས་ཚིག་བརྗོད་ནང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་ཁེ་དབང་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་མཛད་རྒྱུའི་དོན་གནས་དང༌། གཞན་ཡང་འཛམ་གླིང་གི་རང་བཞིན་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་ཀྱི་དོན་དུ་མཛད་བྱུས་དོན་ཕན་ལྡན་པ་ཕྱག་ལེན་དུ་ཐད་ཀར་བསྟར་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་གང་ཅིའི་མི་མཐུན་རྩོད་རྙོག་མཐའ་དག་ཞི་བའི་སྒོ་ནས་འཇགས་ཐབས་ཀྱི་དགོངས་འཆར་ཟབ་མོ་ཡང་ཡང་གནང་ཡོད་ཅེས་སོགས་འཁོད།

ཡང་ཉིན་རེའི་གསར་ཤོག་ཀྲ་ཡེམ་སི་ཨོབ་ཨིན་ཌི་ཡ་ (Times of India) ཞེས་པའི་ནང་འཁོད་དོན། འདི་ལོ་ ༡༩༨༩ གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་བྱ་དགའ་དེ་དག་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཕུལ་གནང་ཡོད་པ་དེ་ནི། ཡུལ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཤིན་ཏུ་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་མཛད་ཕྱོགས་བཟང་པོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ྋགོང་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དུས་རྟག་ཏུ་ཞི་བདེའི་སྲིད་བྱུས་ཕྱག་བཞེས་བསྟར་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དེས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་ནང་སྐབས་རེ་ཟིང་ཆའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཁྱབ་གདལ་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བ་མ་ཟད། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བྱམས་དང༌། སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་བཟོད་བསྲན་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་དོར་གྱི་བཀའ་སློབ་རྒྱ་ཆེ་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད་པ་དེ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང༌། བོད་མི་དམངས་ཚོའི་དབར་ཕན་ཚུན་གོ་དོན་ལེགས་རྟོགས་ཡོང་ཐབས་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ལུགས་དང༌། ཡང་གསར་ཤོག་དེས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཁག་ཚང་མའི་བཞེད་སྲོལ་བཟང་པོ་གཅིག་གྱུར་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་དགོངས་བཞེས་གནང་བཞིན་པ་དང༌། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་ལྷན་འཛོམས་གནང་སྟེ་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་ནང་ཞི་བདེ་སྲ་བརྟན་ཡོང་ཐབས་དང༌། སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་ཐབས་ཇི་དགེའི་སྐོར་བཅས་པར་བཀའ་བསྡུར་སྔ་རྗེས་མང་པོ་མུ་མཐུད་མཛད་པ་སོགས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕུལ་བྱུང་འཕགས་པའི་རླབས་ཆེན་མཛད་བཟང་རྣམས་ལ་ད་རེས་ཀྱི་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཕུལ་བ་རེད། ཅེས་དང༌།

ཡང༌། གསར་ཤོག་ཨེན་ཌི་ཡན་ཨེག་སེ་པེ་རེ་སི་ (Indian Express Newspaper) ཞེས་པའི་གླེང་བརྗོད་ནང༌། འདི་ལོ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་ཕུལ་བ་འདི་ལོ་ནོར་ཝེ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་ཚོགས་ཆུང་ནས་གུས་བཀུར་བླ་ན་མེད་པ་ཞུས་པ་ཞིག་རེད། ད་བར་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་འཕྲད་པ་དང་མནར་གཅོད་མྱོང་བཞིན་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་རེ་འདོད་དེ་མ་བརླག་པར་བརྟན་པོར་གནས་ཐུབ་ཡོད། ལོ་ངོ་བཞི་བཅུའི་རིང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྩ་བརླག་གཏོང་རྒྱུའི་བྱ་སྤྱོད་ཚད་ལས་འདས་པ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་ཀྱང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་རླབས་ཆེན་མཛད་པར་འཛམ་གླིང་མི་དམངས་ཀུན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད། ད་རེས་ཁོང་ལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བ་དེས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་ཡོང་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཐོག་འདི་ལོ་རྒྱ་ནག་ནང་ཆག་སྒོ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཡང་དྲན་གསོ་ལྷང་ངེར་ཡོང་རྒྱུ་རེད་ཅེས་དང༌།

ཡང༌། གསར་ཤོག་ཀྲི་སྦུན་ (Tribune) ཞེས་པའི་གླེང་གཏམ་ནང༌། ད་རེས་ཀྱི་བྱ་དགའ་འདིར་ཆབ་སྲིད་འགྱུར་ལྡོག་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་མཁན་ཚོས་སྤྲོ་བ་འཕེལ་བའི་སྒོ་ནས་དགའ་བསུ་ཞུ་གི་རེད། བཙན་བྱོལ་བའི་དབུ་ཁྲིད་གཞན་གྱིས་གནང་མ་ཐུབ་པ་ཞིག་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་གནང་ཐུབ་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་གི་དགོངས་འཆར་ལྷུག་པོ་དེ་དག་གིས་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་བཟོས་པ་རེད། ཅེས་དང༌།

ཡང༌། གསར་ཤོག་ཧིན་རྡུ་སི་ཏན་ཀྲཡིམ་སི་ (Hindustan Times) ཞེས་པའི་གླེང་བརྗོད་ནང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་འདིས་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་ཞི་བདེའི་ལམ་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་གནང་བ་དེ་ངོས་འཛིན་གྱི་ཆེ་བསྟོད་ཕུལ་བ་ཞིག་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་ཁྱོན་འདིར་ཁོང་ནི་ཞི་བདེའི་ཕོ་ཉར་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་པ་རེད། ཞི་བའི་ལམ་ནས་བོད་རང་དབང་རྩོད་ལེན་གནང་བར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱིས་གུས་བཀུར་དང་འཚམས་འདྲི་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ལ་གཟིགས་སྟངས་ནི་སྡང་ཟུག་བྲལ་བ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང་གཟེངས་བསྟོད་ཕུལ་བ་དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་ངོས་ལེན་མི་བྱེད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ད་ལྟའང་བོད་རྒྱ་མིའི་བཙན་གནོན་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད་པ་རེད།

ཡང༌། གསར་ཤོག་ཝལ་སིཀྲིརི་ཀྲི་ཇར་ནལ་ (Western Journal) ཞེས་པའི་གླེང་བརྗོད་ནང༌། གཟེངས་བསྟོད་འདིས་རྒྱ་ནག་གི་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞིར་ལྟོས་མེད་བྱེད་མཁན་ཚོའི་བློ་སྟོབས་རྒྱས་རྒྱུ་རེད། ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་རིང་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་འོག་བོད་མིས་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཞུ་འབོད་བྱས་པར་བདེན་འབྲས་ཐོབ་པ་ཞིག་རེད། ད་རེས་ནོར་ཝེ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཚོགས་ཆུང་གི་གཟེངས་བསྟོད་འདིས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཞུས་པ་རེད། ཅེས་དང༌།

ཡང༌། གསར་ཤོག་སེཀྲེ་ཀྲི་མན་ (Statesman) ཞེས་པའི་གླེང་བརྗོད་ནང༌། གཟེངས་བསྟོད་འདིས་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་དབུ་ཁྲིད་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཞུས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་རྒྱ་ནག་གིས་མཐོང་ཆུང་བྱ་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་མེད། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་དགོས་པའི་ཕམ་ཉེས་དེ་ད་ཆ་རྒྱལ་ཁར་འགྱུར་ཐུབ་པ་རེད། བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་མཁན་གྱིས་ནག་ཉེས་ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་ནའང་བོད་མི་ཚོས་བཙན་གནོན་དྲག་པོའི་འོག་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་ངོ་རྒོལ་མཐའ་སྐྱེལ་བྱས་ཏེ་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་དང༌།

ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་གསར་ཤོག་ཨིན་ཌི་ཡན་ཨེག་སི་པེ་རིསིའི་ (Indian Express) ནང་འདི་ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའ་དེ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འབུལ་རྒྱུར་མོས་འདེམས་ཞུས་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་འགལ་རྐྱེན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཅི་ཆེ་ཡོད་བཞིན་དུ་བྱམས་བརྩེ་དང༌། བཟོད་བསྲན། ཡང་དག་པའི་རྩ་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བསྐྱེད་མཛད་པའི་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དེ་ཆེ་བསྟོད་ཕུལ་བ་ཞིག་རེད། རྒྱ་མིའི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ཙམ་གྱི་རིང་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རིག་དང་གནའ་རབས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛིན་གཅེས་ནོར་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཚོ་རྩ་མེད་གཏོང་ཐབས་བྱས་ཡོད་སྟབས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་བཞུགས་མ་གནང་ཐུ་མེད་བྱུང་བ་རེད། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཐོག་ལ་ཉམས་སྣང་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་སེམས་ཤུགས་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་མ་བྱུང་བ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་བཟང་ཉམས་མེད་གོང་འཕེལ་ཐོག་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་བཞིན་པ་རེད། ཅེས་སོགས་སྤེལ།

ཡང་ཉིན་དེར་ནེའུ་ཡོག་དུས་དེབ་ (New York Times) ཀྱིས་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་མཐུད་པ་ (Sheila Rule) ཡིས་‘‘ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱངས་པ་’’ཞེས་འགོ་བརྗོད་དུ་འཁོད་པ་དེ་ (Oslo) ནས་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༥ ཉིན་ཐོན་གསལ།

བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བའི་བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ། ༡༩༨༩ ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་བསྐྱང་རྒྱུར་དེ་རིང་མཚན་འདོན་གནང་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་དམར་ནས་དེ་སྔ་མི་ལོ་ ༤༠ རིང་ཁོང་གི་ཕ་ཡུལ་བཙན་བཟུང་བྱས་ཡོད་ནའང༌། ད་ཆ་ཁོང་གིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ནས་དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་ཐབས་བྱ་བཞིན་ཡོད། ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཚོགས་ཆུང་གིས་‘‘དགུང་ལོ་ ༥༤ སོན་པའི་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་མིའི་གྱེན་ལངས་རྗེས་རྒྱ་གར་ནང་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས་པ་ནས་བཟུང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཁོ་ནའི་ཐོག་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།’’ ཅེས་གསུངས།

ཡང་ཚོགས་ཆུང་དེས་‘‘ཁོང་གིས་བཟོད་བསྲན་དང༌། ཕན་ཚུན་གུས་རྩིའི་ཐོག་ནས་རང་གི་རིག་གཞུང་དང༌། ལོ་རྒྱུས་གོམས་སྲོལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཡོང་ཐབས་བྱས་ཡོད་’’ཅེས་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ (Newpont Beach Calif) རུ་སེམས་ཁམས་རིག་པ་དང༌། ཆོས་ལུགས་སྐོར་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཏུ་ཕེབས་སྐབས་སུ་གནས་ཚུལ་དེ་གསན་ཡོད་ཅིང་‘‘རྒྱུན་དུ་བྱམས་པ་དང་ཀུན་ཁྱབ་འགན་ཁྲིར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འགྲོ་བ་མི་ཚང་མར་ནུས་པ་དེ་ལྡན་ཡོད་པ་རེད། ང་ནི་ནང་པའི་དགེ་སློང་སྙོམ་ཆུང་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་མིན་’’ཞེས་གསུངས། དེའི་རྗེས་ཟླ་ ༦ ནང་རྒྱ་ནག་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་དེ་དང་ཆབས་ཅིག བོད་ནང་རང་བཙན་འཐབ་རྩོད་ལས་འགུལ་བའི་ཐོག་དྲག་གནོན་བྱས་ཤིང༌། ལྷ་སར་དྲག་པོའི་ཁྲིམས་གཞི་བསྡམས་པ་རེད། ནོ་སྦེལ་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་ (Egil Aarvik) མཆོག་གིས་‘‘གཟེངས་རྟགས་འདི་ཆབ་སྲིད་ཐོག་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་མེད། འོན་ཀྱང༌། ཤར་ཕྱོགས་སུ་བྱུང་རྐྱེན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་དགོས་པའི་ཐག་གཅོད་དེ་བྱས་པ་རེད། འདིས་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་ཐོག་སེམས་ཤུགས་སྤར་བ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད་’’ཅེས་གསུངས།

འདི་གར་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཚབ་ཁང་གི་ཁྲིམས་དོན་སློབ་སྟོན་པ་ (Wang Guishong) གིས་ནོར་ཝེ་རྒྱང་བསྲིང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་དུ་‘‘འདི་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་བྱུས་བྱས་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་ནག་མི་མང་གི་སེམས་ནང་རྨ་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཁ་བྲལ་གཏོང་མཁན་ཞིག་དང༌། ཆིག་སྒྲིལ་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཟོ་མཁན་ཞིག་རེད་’’ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་ཤུགས་ཆེ་བྱས་ཡོད། ཐག་གཅོད་འདི་ནི་ཚོགས་མི་ལྔ་ལས་གྲུབ་པའི་ཚོགས་ཆུང་དེའི་ཁོངས་མཁས་དབང་དང་ཆབ་སྲིད་ཐོག་གནད་ཡོད་མི་སྣ་བཅས་ཡོད་པ་ནས་སྤྱི་མོས་ཐོག་ནས་གཏན་འབེབས་བྱུང་བ་བཞིན་རེད། བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཁོང་ནི། དགུང་ལོ་ ༥ ཐོག་ལྷ་སར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཁོང་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བསྐྱངས་བཞེས་མཛད་དོན་ནི། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་བྱས་རྗེས་ཆེན་པོ་འཇོག་མཁན་ཚོར་འབུལ་ལམ་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ༡༩༨༣ ལོའི་གཟེངས་རྟགས་ནི་ (Poland) ཡུལ་ནང་ཆིག་སྒྲིལ་ལས་འགུལ་བའི་དབུ་ཁྲིད་སྐུ་ཞབས་ (Lech Walesa) ལགས་ལ་ཕུལ་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་རྗེས་མའི་ལོར་ལྷོ་ཨ་ཕེ་རི་ཀའི་ (Archbishop Desmond M. Tutu) མཆོག་ལ་ཕུལ་ཡོད།

མཚན་གནས་ཕྱག་ཁྱེར་ཞིག་དང༌། གསེར་གྱི་རྟགས་མ་ཞིག་ (Swedish Crowns) ས་ཡ་གསུམ་བཅས་ཡོད། དེ་ནི་ཨ་རིའི་ཌོ་ལར་ ༤༥༥་༠༠༠ དང་མཉམ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ འབུལ་ལམ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། ཚོགས་ཆུང་དེས་གསུངས་དོན་ལྟར་ན་‘‘རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩོད་རྙོག་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁོར་ཡུག་གི་དཀའ་ངལ་སོགས་གནད་དོན་གང་གི་ཐད་ལའང་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཕུགས་འཕེར་ལྡན་པའི་འཆར་གཞི་བསྐྲུན་གནང་མཛད་ཡོད། གཟེངས་རྟགས་འདིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་དུ་བོད་མིའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཇེ་མཐོར་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་རྒྱ་དམར་ནས་རྒྱ་གར་ལ་འཛིན་པའི་སྔར་གྱི་ལྟ་སྟངས་དེར་སླར་ཡང་རྒྱ་ནག་ལ་ཁོང་ཁྲོའི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ཅེས་ཕྱི་སྲིད་ལས་དོན་པ་ཚོས་བརྗོད་བཞིན་ཡོད།

རྒྱ་གར་གྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་དང༌། ཞི་བདེ་སྐྲུན་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནང་དམར་པོའི་དབང་ཤུགས་སླེབས་རྗེས་ ༡༩༥༠ ལོར་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱས་རུང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བརྟན་བརླིང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་སླད་ཕྱག་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་གནང་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་མིའི་ཐོག་ཁྲིམས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའི་གང་བྱུང་བརྡལ་བཤིག་གཏོང་བའི་ལས་ངན་ཚབས་ཆེ་བསགས་པ་དེ་ཞི་འཇགས་ཡོང་སླད་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་བོད་རྒྱ་གཉིས་དབར་བར་སྡུམ་ཡོང་བའི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་གནང་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། མཐར་མི་མང་གྱེན་ལངས་ཆེན་མོ་བྱུང་རྗེས་མི་མང་འབུམ་ཙམ་རྒྱ་གར་དུ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བཙན་བྱོལ་བ་བྱས་ནས་སླེབས་པ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི། རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་རྡ་རམ་ས་ལ་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་བཙན་བྱོལ་གཞུང་ཞིག་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང་བཅས་དེར་བཞུགས་བཞིན་པ་རེད།

ཁོང་ནི་འདི་སྔོན་ལོ་གསུམ་བསྟུད་མར་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་བཞེས་མཁན་ཁྱོན་འོས་མི་ ༡༠༡ ཡོད་པ་ནས་སྒེར་པ་མི་གྲངས་ ༢༦ དང༌། ཚོགས་པ་ཁག ༢༥ ཡོད་ཁོངས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་འོས་འདེམས་བྱུང་བ་རེད། གཟེངས་རྟགས་འདིའི་ཐོག་ཉམས་ཞིབ་སློབ་གཉེར་བ་མང་པོས་འདི་ལོའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ (Czechoslovakia) གཞུང་དང་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་འཛིན་མཁན་གྲགས་ཅན་པ་འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ་ (Vaclav Havel) དང༌། ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་ཟུར་པ་ (Jiri Hajek) གཉིས་ལ་འཐོབ་པའི་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

གཞན་ནི་བཙོན་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་ལྷོ་ཨ་ཕེ་རི་ཀའི་ (Nelson Mandela) དང་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་ (Ronald Reagon) དང་ཨུ་རུ་སུའི་སྲིད་འཛིན་ (Mikhail S. Gorbachev) བཅས་ནི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་མཚམས་འཇོག་ཐོག་ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་དང༌། ཤར་ནུབ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་ཐབས་ཐོག་མཚན་གཞུང་འཁོད་ཡོད་པ་རེད། སྔ་ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོབ་དམག་མིར་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསལ།

ཚེས་ ༦ ཉིན་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཕུལ་བར་དགའ་བསུའི་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་སྤེལ་བ་དེའི་ནང༌། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ནི་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་སྟོན་གནང་མཁན་ཞིག་རེད་ལ། ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་གྱིས་གཙོས་པའི་འཛམ་གླིང་ནང་པ་ཡོངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་ཅེས་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཨར་བན་ཀ་ར་མན་ (R. Venkataraman) དང༌། སྲིད་འཛིན་སྐུ་གཞོན། སྲིད་བློན་ར་འཇིབ་གྷན་རྡི་ (Rajiv Gandhi) བཅས་ཀྱིས་ཁག་སོ་སོ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུས་གནང་བ་དང༌།

བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འཛམ་གླིང་ནང་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་གཏན་འཁེལ་བར་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཨར་བན་ཀ་ར་མན་མཆོག་གི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུས་པའི་འཚམས་འཕྲིན་ནང༌། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་དུས་རྟག་ཏུ་འཚེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་མཐུན་ཐབས་ལམ་ཟབ་མོ་ཁོ་ནར་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཁྱབ་ཀྱི་མཛད་བྱུས་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཕྱག་ལེན་དུ་བསྟར་གནང་བ་དང༌། ལྷག་པར་ས་སྟེང་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བྱམས་པ། བརྩེ་བ་ཁོ་ན་ཕྱག་བཞེས་བསྐྱངས་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཟང་པོ་རྣམས་མང་མོས་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཏེ་ད་རེས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་བྱ་དགའ་སྙན་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དེ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་ཡིན་པས་འཚམས་འདྲི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ། ཞེས་གསུངས།

ཡང༌། སྲིད་འཛིན་སྐུ་གཞོན་མཆོག་གིས། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་ཆེན་མོ་འདི་བཞིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་འདིར་རྒྱལ་བའི་བྱམས་བརྩེ་དང༌། ཐུགས་བཞེད་ཟབ་མོའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་པས་མཚོན་དོན་ཞིག་རེད། ཅེས་དང༌།

སྲིད་བློན་ར་ཇི་གྷན་དྷི་མཆོག་གིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་འཚམས་འདྲི་གློག་འཕྲིན་ཕུལ་བའི་ནང༌། བྱ་དགའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་ཐུགས་མཁྱེན་པའི་སྐུ་ཡོན་དང༌། བྱམས་སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་ལ་ཆེད་བསྟོད་གུས་བཀུར་ཞུས་པ་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་བྱ་དགའ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཕུལ་བ་དེ་ནི། དེང་དུས་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་དང༌། དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་བསྐྲུན་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྲེལ་བའི་ངང་རྒྱུག་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱས་པ་དང༌། གཤིས་རྒྱུད་བཟང་པོའི་ཁྱད་ཆོས་ཉམས་གུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དེ་ཚོར་བསྐྱར་གསོ་གུས་བཀུར་ཞུས་པ་དེ་ནི་དགའ་སྤྲོ་ཚད་མེད་སྐྱེ་གཞི་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

ལ་དྭགས་རྒྱལ་སྲས་བ་ཀུ་ལ་རི་པོ་ཆེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འཚམས་འདྲི་ཞུས་པ་མ་ཟད། ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་འདིས་བོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཧི་མ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་མི་ཚང་མའི་དགའ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཉིན་མོ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས། སྐབས་དེར་ཉི་ཧོང་དུ་འཚོགས་བཞིན་ཡོད་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་དངོས་པོའི་ཚན་རིག་ཀོང་རེ་སིའི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་དམག་འཁྲུག་བཀག་སྡོམ་ཚོགས་ཆེན་ (World Congress Of International Physigians For Prevention Of Nucear War At Heroshima) ལ་ཞུགས་མཁན་རྒྱལ་ཁབ་བདུན་ཅུའི་སྐུ་ཚབ་མི་གྲངས་སུམ་སྟོང་གིས་ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་གཏན་འཁེལ་བའི་སྐོར་ལ་མང་མོས་དགའ་བསུའི་གྲོས་ཆོད་ཅིག་བཞག་པ་མ་ཟད། དགའ་བསུའི་འཚམས་འཕྲིན་ཞིག་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་བར་ཚོགས་ཞུགས་རྒྱ་གར་སྐུ་ཚབ་ (Dr. P.N. Chhuttani) ཆེད་མངགས་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལར་བཅར་དགོས་པའི་བཀའ་མངགས་གནང༌།

ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་གཏན་འཁེལ་བའི་དུས་མཚུངས་གཞུང་འབྲེལ་དང་གཞུང་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་དང་མི་སྒེར་བོད་དང་བོད་མིར་བརྩེ་ཞེན་ཅན། ཞི་བདེ་དང་དྲང་བདེན་ལ་དགའ་མཁན་མང་པོས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་ཀྱིས་འཚམས་འདྲི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་ཤིས་ཚིག་སྟོན་ཁའི་སྙེ་མ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལྟར་བྱུང་ཞེས་སྐབས་དེའི་ལས་ཀྱི་སྣེ་མོ་བ་ཚོས་གཅིག་མཚུངས་སུ་གསུངས།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བསྟན་འགྲོའི་བདེ་ཐབས་སླད་ཨ་རིར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དུས་ཡུན་ཟླ་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ་རིང་དེ་གར་གཟིགས་སྐོར་འཚམས་འདྲི་དང༌། ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གནང་སྒོ་ཁག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངང་གྲུབ་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ནང་སྙན་གྲགས་དང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཤོས་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེ་བྱ་དགའི་གཟེངས་བསྟོད་འབུལ་བཞེས་གནང་རྒྱུ་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་བའི་མཛད་འཕྲིན་གྱི་གཏམ་བཟང་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་སོགས་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་དགྱེས་ཉམས་བཅས་ཨ་རི་ནས་མཛད་དོན་ལེགས་གྲུབ་ཀྱིས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལི་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་གནང་ཞིང༌། དེ་གར་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་དང་ལྡི་ལི་དོན་གཅོད་གཅིག་ལྕོགས་བཀའ་བློན་བཀྲིས་དབང་འདུད་མཆོག་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ། ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་རང་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་དང༌། བོད་མི་མང་ཚོགས་བཅས་ནས་གུས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

འདི་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧།༥ ཐོག་ལྡི་ལི་ནས་གནམ་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་འཇའ་མུ་གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བསྟུན་རང་གཞུང་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་རྣམ་གཉིས། དབུས་སའི་ཧིན་བོད་མཛའ་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ། གཞན་ཡང་ཚོགས་པ་ཁག་གི་མི་འཐུས་བཅས་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་ཕུལ་དང༌། བོད་ཁྱིམ་བུ་ཕྲུག་ཁག་གཅིག་ནས་བོད་ལུགས་གྱོན་པ་གཟབ་མཆོར་དང་འབྲེལ་ཕྱེ་མར་ཆང་ཕུད་འབུལ་འདེགས་སོགས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཀྱིས་རང་གཞུང་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་བཞུགས་ཏེ་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲིའི་ཅག་ཀི་བྷེང་ (Chakibank) མེ་འཁོར་འབབ་ཚུགས་འཁེལ་ཡུལ་དུ་ཌལ་ཧོར་མི་མང་དང༌། ཏེ་ལོ་ཕུག་བཙུན་དགོན་ཀརྨ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་དར་རྒྱས་གླིང༌། དེ་ནས་སྦིར་གཞིས་ཁག་གསུམ་དང༌། དགོན་ཁག་དྲུག་གི་འཐུས་མི་དང༌། བཀྲ་ཤིས་ལྗོངས་དགོན་གྱི་འཐུས་མི་བཅས་ནས་རིམ་བཞིན་ཕེབས་བསུའི་གཟིམ་སྒོར་གུས་མཇལ་ཞུས།

ཀང་ར་རྫོང་གི་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཆགས་ཡུལ་ཀ་ཅཱ་རིར་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་བཞུགས་སྒར་འཕགས་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པ་དང༌། ཧིན་བོད་ཡར་རྒྱས་ཚོགས་པ། བོད་ཀྱི་ལག་རྩལ་ལྟེ་གནས་སློབ་གཉེར་ཁང་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུའི་གཟིམ་སྒོའི་མདུན་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་ནས་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ཕུལ། དྷ་ཤོད་དུ་ཕེབས་བསུའི་གཟིམ་སྒོའི་མདུན་གནས་དགའ་གཉིས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང༌། གངས་སྐྱིད་མི་མང༌། དྷ་ཤོད་སློབ་ཕྲུག་བཅས་གུས་བསྟར་ཕེབས་བསུ་དང༌། སྐུ་རྟེན་རྣམ་གཉིས་ནས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་ཕུལ།

དེ་ནས་ཀང་ར་རྫོང་དཔོན་གྱིས་དབུས་པའི་ས་གནས་དཔོན་རིགས་ཁག་གིས་དྷ་ཤོད་མངའ་སྡེའི་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་ཀྱི་ཕེབས་སྒྲིག་གུས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་སར་རྫོང་དཔོན་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཨར་བན་ཀ་ར་མན་ (R.Venkataraman) མཆོག་ནས་གནང་བའི་དམིགས་བསལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་ཆེ་བསྟོད་གུས་བསུའི་ཕྱག་བྲིས་ཤིག་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཡུལ་ལུགས་རྟེན་འབྲེལ་ཕེབས་བསུའི་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་ཕུལ་བ་དགྱེས་བཞེས་དང་དཔོན་རིགས་ཁག་ལ་གུས་ལན་འདོད་ཁེངས་སྩལ།

ཧཕོར་ས་ཐི་བྷ་ཛར་ (Forsyth Ganj) གྱི་ལམ་སྣེར་ཕེབས་བསུའི་གཟིམ་སྒོར་བོད་ཁྱིམ་དགེ་ལས་སློབ་ཕྲུག་དང༌། ཚེ་མཆོག་གླིང༌། ཁུལ་དེའི་མང་ཚོགས་བཅས་ཀྱིས་གུས་བསྟར་རྔ་རོལ་བསྟོད་དབྱངས་ཀྱི་གུས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་ཕུལ། མེག་ལོར་གྷན་ཇིའི་ (Mcleod Ganj) ཁྲོམ་ལམ་སྣེ་མོར་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཕེབས་བསུའི་གཟིམ་སྒོར་བདེ་དོན་དང༌། ཟློས་གར་འགན་འཛིན་ནས་མཇལ་དར་དང༌། བཀྲ་ཤིས་བསྟོད་དབྱངས། ཕྱེ་མར་ཆང་ཕུད་བཏེག དེ་ནས་གྲྭ་བཙུན་གྱིས་མཆོད་རྫས་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་ཏེ་སེར་འཕྲེང་དང༌། རང་རིགས་དང་རྒྱ་གར་བ། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གྲོགས་པོ་སོགས་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུའི་གུས་བསྟར་སྒྲིག་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བས་ཕེབས་བསུའི་གཟིམ་སྒོར་འཚམས་ཞུའི་མེ་ཏོག་ཕུལ། རིགས་ལམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཆེད་བསྒྲོན་གཟིམ་སྒོར་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང༌། རིགས་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་འགན་ཁུར་བས་འཚམས་ཞུའི་མཇལ་དར་ཕུལ། ཕོ་བྲང་གཟིམ་སྒོའི་ནང་ནས་གཞུང་ཞབས་ཆེ་ཕྲ་དང༌། བགྲེས་ཡོལ། སྤྱི་འཐུས། བཀའ་ཟུར་བཅས་པས་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཏེ་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད། བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་གྱིས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས་པ་བཅས་ཆིབས་བསྒྱུར་མཛད་སྟོན་གྲ་རྟེན་ལེགས་འགྲིག་བྱུང་བ་དང༌། ཉིན་དགུང་རྗེས་གཙུག་ལག་ཁང་ཆོས་རའི་ནང་ད་རེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འཛམ་གླིང་ནང་སྙན་གྲགས་དང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་བསྟོད་འབུལ་གཏན་འཁེལ་བར་དམིགས་བསལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་གཞུང་འབྲེལ་དགའ་སྟོན་གྱི་ཚོགས་ཆེན་མཛད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་ཤིག་འཚོགས་ཏེ་གཞུང་དམངས་ཡོངས་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་མགྲོན་ཁག གསར་འགོད་པ་སོགས་མི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་ཁྱོན་ཆེ་བ་ཕེབས། རྒྱལ་གླུའི་རོལ་དབྱངས་གཏོང་བཞིན་བཀའ་བློན་བགྲེས་པ་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་རྒྱལ་དར་སྒྲེང་འཛུགས་དང༌། བཀའ་ཤག་གི་རྟེན་འབྱུང་གསུང་བཤད། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ནུབ་པ་ཆོས་གྲགས་རྒྱ་མཚོས་སྤྱི་ལྷན་གྱི་རྟེན་འབྱུང་གསུང་བཤད། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བ་དང༌། བོད་ཁྱིམ་སློབ་ཕྲུག སྟེང་ཤོད་གཉིས་དང༌། མང་ཚོགས་བཅས་པས་གཞས་དང་ཞབས་བྲོས་རྟེན་འབྲེལ་ཞུས།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་སླད་གནའ་བོའི་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་གཞུང་ཆོས་རྒྱལ་ནོར་བཟང་གི་རྣམ་ཐར་ཉིན་འཁྱོངས་འཁྲབ་སྟོན་ཞུ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་གོང་རིམ་ནས་ཆོག་མཆན་ཐོབ་སྟེ་འཁྲབ་ཡུལ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མདུན་དུ་ཞུ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་གྱིས་གཞུང་འབྲེལ་གུང་སེང་གནང་སྟེ་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་བཀའ་ཤག་དང༌། སྤྱི་འཐུས། གཞུང་ཞབས་ཆེ་ཕྲ། སྐུ་མགྲོན་ཁག་བཅས་སྤྲོ་ཉམས་རྒྱས་པའི་ངང་བཞུགས་པ་དང༌། རྒྱ་ཆེའི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་རྣམས་མཐའ་འཁོར་དུ་འཁོད་ནས་ལྟད་མོའི་དགའ་སྟོན་ལ་ཅི་དགར་རོལ། གྲོལ་སྟོན་ལྷ་བསངས་སྐབས་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་ཟློས་གར་བ་འགོ་དམངས་ཡོངས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཕྱག་སྲུང་དང༌། ལེགས་དར་གསོལ་རས་སྩལ།

བཀའ་ཤག་ནས་གནང་སྦྱིན་གྱ་ནོམ་པ། རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ནས་དེ་ཉིན་ལྷ་མོ་བ་ཡོངས་ལ་ཞལ་ལག་དང་ཇ་ནར་གཏོང་ཐོག་གནང་སྦྱིན་དང༌། གྲ་སྒྲིག་མཐུན་འགྱུར་སོགས་གང་གཟབ་གནང་བ་བཅས་ཚང་མའི་ལྷག་བསམ་དང་མཉམ་རུབ་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་སྐྱིད་ཟད་མི་ཤེས་པ་བྱུང་བར་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ནས་ཟློས་གར་འགོ་དམངས་ཡོངས་དང༌། འབྲེལ་ཡོད་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་བཅས་པར་བསྔགས་བརྗོད་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས།

རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་ཁག་ལེགས་པར་གྲུབ་རྗེས་ཚེས་ ༢༡ ཉིན་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་སྐུ་ཞབས་ (R. Venkataraman) མཆོག་ལ་བཀའ་ཡིག་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ངོས་རང་ལ་ལོ་འདིའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་གནང་མཛད་པར་གང་ཉིད་ནས་དགའ་བསུའི་འཚམས་འཕྲིན་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་བླ་མེད་དུ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། རང་ངོས་ནས་ལོ་མང་རིང་བྱམས་བརྩེ་གོང་སྤེལ་གཏོང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཐོག་འབད་བརྩོན་སྙིང་ཐག་པ་ནས་མུ་མཐུད་བྱས་པ་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད། ང་ཚོ་ཚང་མར་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་ནས་ཞི་བདེ་བསྐྲུན་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡོད་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། གནད་དོན་གཙོ་བོ། ང་ཚོས་དེར་དོ་སྣང་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་ཐོག་ལ་བཟང་སྤྱོད་འདི་དག་འཇགས་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་ཚོགས་ཆུང་གིས་ངོས་རང་ལ་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་གནང་མཛད་པའི་ཐོག་ནས་ངོས་འཛིན་གནང་སྟངས་འདི་ནི་ཞི་བའི་ལམ་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུར་དགའ་པོ་བྱེད་མཁན་ཚང་མས་སེམས་ཤུགས་འཕར་གཞི་ཞིག་ཆགས་པའི་རེ་བ་ཡོད། ཅེས་གུས་བཏུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཞེས་སྩལ།

སླར་ཡང་མཛད་བཟང་གངྒ་མར།།

རོལ་ལ་ཨ་རིའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས།།

འདོད་གསོལ་རི་མོ་ཕུལ་བའི་དོན།།

ཞབས་སེན་ནོར་བུའི་སྟེགས་བུར་བླངས།།

དེ་ཚེ་མགྲོན་ཚོགས་མགོ་བོ་སྙེ་མ་བཞིན།།

དད་གསུམ་རླུང་གིས་བསྒུལ་བའི་ཟློས་གར་ནི།།

ཚངས་དབྱངས་སྙན་པའི་རོལ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ།།

ཅིག་ཅར་འཁྲོལ་བའི་དགའ་སྟོན་འགྱེད་ལ་ལྟ།།

མ་སྨད་ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོའི་སྙིང་པོར་རོལ་བའི་རྣམ་དཔྱོད་དར་བབ་པས།། དགེ་ལེགས་བྱམས་བརྩེའི་འོད་ཀྱིས་འཁྱུད་པའི་ཞལ་དཀྱིལ་དུང་གི་ཟླ་བ་ལས།། ས་གསུམ་རྒུད་པ་གསོ་བའི་གཉེན་གཅིག་ལེགས་བཤད་ཟེགས་མ་ཡོངས་བཀྱེ་བས།། སྔར་མེད་མཐའ་དག་སྤྲོ་དགའི་ཡོ་ལང་སྟོན་གྱི་སྤྲིན་ཚོགས་འགྱུ་བ་བཞིན།།

དུས་མཚུངས་གྲགས་པ་དཀར་པོའི་བ་དན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་རབ་གཡོ་བའི།། ནོར་ཝེའི་ཞི་བདེའི་ལྷན་ཚོགས་གང་དེས་མགོན་གང་བྱིན་རླབས་སྤུངས་པའི་མཚན།། མངོན་བསྟོད་དབྱངས་ཀྱི་དང་པོར་བསྒྲགས་ཤིང་གཏམ་སྙན་ལྷ་ཡི་སྡུག་གུ་མ།། བསིལ་ལྡན་ཞིང་གི་ཟླ་བོར་བརྫངས་འདི་ཟད་མེད་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཉིད།།

དེ་བས་སྟོང་གསུམ་ཞིང་གི་གཉེན།།

གངས་ལྡན་ར་བའི་བརྟན་གཡོའི་ཁམས།།

དགའ་སྟོན་གསར་པའི་དཔལ་ཡོན་གྱི།།

ཞིང་དུ་ཆས་པའི་བསྐལ་བ་ཤར།།

ཨེ་མ་དོན་ལྡན་ཞི་བདེའི་སྟེགས་བུ་གང༌།།

བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་ངོ་མཚར་ལྟད་མོ་དེས།།

ཚངས་ཆེན་ལ་སོགས་ཁེངས་པའི་མགོ་བོ་ཡང༌།།

བྲང་སྟོད་བསིལ་བའི་ཚལ་དུ་ལྷུང་ཞེས་གྲགས།།

22 གོང་གསལ་ཚགས་ཤོག་སྟེང་བཀོད་ཐོན་བྱུང་བ་གསལ་པོར་མཁྱེན་རྟོགས་སླད་ཐད་བསྒྱུར་གྱིས་བཀོད་པ་ཡིན།

23 གཟེངས་རྟགས་ངོ་སྤྲོད་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

ས་བཅད་ལྔ་པ།

བོད་ཁྱིམ་མཛད་སྒོ་དང༌། ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་བཀའ་ཁྲིད། བེངྒ་ལོར་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽དྷ་སྟེང་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེའི་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་བཀའ་ཁྲིད་སྩལ་བ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༣ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་ཕོ་བྲང་གསར་པའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་བལ་ཡུལ་དུ་གནས་སྡོད་དིང་རི་བ་བསྟན་འཛིན་རྡོ་རྗེ་བོད་དུ་བསྐྱོད་དེ་ཕྱིར་འཁོར་གདོང་ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་ལྔ་ལྡན་སྣང་བརྙན་གྱི་ཐུགས་ཀར་བཞུགས་པའི་ཙན་དན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོའི་སྤྱན་རས་གཟིགས་བཅུ་གཅིག་ཞལ་ཡིན་ཞུ་བ། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཟེར་བའི་ལས་ངན་གཏོར་སྐྱོན་བཏང་སྐབས་བོད་མི་དད་ཅན་འགའ་ཞིག་ནས་གསང་འཁྱེར་བྱས་ཏེ་ད་བར་ཉར་ཚགས་ཞུ་མི་དད་ཅན་ནས་ད་ལམ་གཟིམ་ཆུང་དུ་འབུལ་བསྐུར་ཞུས་པ་གདན་དྲངས་ཏེ་མཇལ་བཅར་ཐོག་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཤིང༌། བསྟན་འཛིན་རྡོ་རྗེར་བྱིན་སྲུང་དང༌། ལེགས་དར། གནང་སྐྱེས་དངུལ་བཅས་སྩལ་ཏེ་དྷ་སྟེང་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༢༩ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ལས་སློབ་རྣམས་ནས་རུ་སྒྲིག་གུས་འདུད་ཞུས་བསྟུན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་བཏང༌། བོད་ཁྱིམ་དབུ་འཛིན་སྐུའི་གཅུང་མོ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་ལགས་ནས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོག་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་འདིས་ད་བར་སློབ་གཉེར་སྐྱོང་ཚུལ་ཧུར་བསྐྱེད་ཀྱིས་གྲུབ་འབྲས་གང་ལེགས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་རབས་ཀྱི་འཕེལ་ཚུལ་ལ་གཞིགས་པའི་སླད་དེ་བས་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོས་གལ། ལྷག་པར་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་ཡི་གེ་ཤེས་ཙམ་སྤྱིར་བཏང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ཡོན་རང་སྐྱ་འཕེར་བ་ཞིག་བྱས་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཐུབ་པ་དགོས་ངེས་དང༌། ཉེ་ཆར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་གཟེངས་བསྟོད་འབུལ་གཏན་འཁེལ་སྐོར་ཚང་མར་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་བ། དེ་ལྟར་གཟེངས་བསྟོད་ཞུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པའི་ལམ་སྟོན་བྱམས་དང༌། སྙིང་རྗེ། གཞན་ཕན་བྱང་སེམས་ཐུགས་ཉམས་སུ་བསྟར་བའི་ཕན་འབྲས་ཡིན་ཚུལ། སྤྱིར་རང་རེ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་ཕྱི་རྒྱལ་ཕལ་མོ་ཆེས་བསྔགས་འོས་བྱེད་འདུག་པས། ད་དུང་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ལ་གཟེངས་བསྟོད་ཞུས་པ་བཞིན་རྗེས་འབྲངས་པ་བོད་མི་རྣམས་ནས་ཚུལ་བཞིན་སྤྱོད་པའི་བློ་བསྐྱེད་དགོས་པ་སོགས་བཀའ་སློབ་ཟབ་ནན་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘འདས་པའི་ལོ་གཅིག་ནང་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ལུས་པོའི་འཚར་ལོངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། བླང་དོར་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ག་ཚོད་ཤེས་པ་རྣམས་གང་ཐུབ་ལག་ལེན་བཀལ་ནས་མི་ཚེའི་རིང་མི་བཟང་པོ་ཞིག་དང༌། མི་ཡ་རབས། མི་རྣམ་དཔྱོད་ཅན། སྤྱི་པ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ། སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་ཀྱང་མི་ཚེ་བཟང་མཐར་འཁྱོལ་བའི་གཞི་སྒྲོམ་བསླང་སྟེ་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམས་བྱུང་ཡོད་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་གར་ནང་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཐོན་རྗེས་རིགས་འགའ་ཤས་ནས་དངུལ་གྱི་ཆེད་དུ་ཚོང་སོགས་ལས་ཀ་རྩག་རྩིག་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་སྡོད་མཁན་གང་འཚམས་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། དེ་རིགས་ངེས་པར་དུ་ཡིད་གཟབ་བྱས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག ཡང་སོ་སོའི་ངོས་ནས་རིག་པ་མེད་པ་དང༌། ཆ་རྐྱེན་མེད་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་གནས་ཚུལ་ཁག་ཁག་རེད། སློབ་སྦྱོང་ཞེས་པ་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་ཆ་མ་བཞག་པར་ཡི་གེ་བརྒྱུད་ནས་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་ཤེས་དགོས། སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་འགའ་ཤེས་ན་ཡང་དམིགས་བསལ་ངོ་སོ་ཐོན་པའི་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་ཞིག་བསྟན་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད། སྤྱིར་སྟངས་སྐད་ཡིག་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་ཆོག་ཤེས་མ་བྱས་པར་སྐད་ཡིག་དེ་བརྒྱུད་ནས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཐོག་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཐུབ་པའི་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པ་དེར་ཚང་མས་དགའ་པོ་བྱ་གི་ཡོད་པ་རེད། ངོས་རང་ཡང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཁ་སྔོན་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་མ་ཐག་བོད་རིགས་ཡོད་ས་ཚང་མ་ནས་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱས་འདུག་པར་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ལ་དམིགས་བསལ་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། གཙོ་ཆེན་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དང༌། ཡང་སྒོས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ། ཞི་བ་ལྷ་སོགས་སྔོན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན། རང་ཡལ་བར་དོར་མཁན་ཚོ་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ལའང་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཕན་པ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ཡོད་པ་རེད། ཞལ་མ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ལའང་མིག་དཔེ་བཟང་པོ་བསྟན། ལམ་སྟོན་བཟང་པོ་གནང་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ང་རང་གི་ངོས་ནས་ཁ་མིག་ཡར་བལྟ་བྱས། གང་ཐུབ་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་ཕྲན་བུའི་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དང༌། དེའི་རྗེས་འབྲངས་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་རྣམས་དྲན་བྱུང༌།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཕྱི་རྒྱལ་བ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་པ་ཚོ་སུ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་འདུག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་འདུག ཏཱ་ལའི་བླ་མར་བྱ་དགའ་ཐོབ་པ་བཞིན། དེའི་རྗེས་འབྲངས་པ་བོད་མི་ཚོར་བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་དེ་ཐོན་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མར་བྱ་དགའ་ཐོབ། དེའི་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཞབས་འདྲེན་ཞུས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ངོས་ཀྱིས་གསར་མཁན་དེ་ཚོར། ངོས་ལ་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པ་དེས་ངོས་སྒེར་ལ་དམིགས་བསལ་ཕན་གནོད་དེ་ཙམ་མི་འདུག ངོས་ལ་བྱ་དགའ་ཐོབ་རུང་མ་ཐོབ་རུང༌། ངོས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་དགེ་སློང་ཞིག་རང་ཡིན། གཞན་གྱིས་ངོས་སངས་རྒྱས་རེད་ཟེར་ཡང་རུང༌། ཡང་ངོས་བདུད་རེད་ཟེར་ན་ཡང་ངོས་ལ་འཕར་ཆག་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་ལྟ་ཕན་བོད་རིགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སུ་དང་སུ་ལའང་གང་ཐུབ་ཅི་ཐུབ་ཀྱི་ཕན་ཐབས་བྱས་པ་ཡིན། ད་དུང་ངོས་མ་འཆི་བར་ཕན་ཐོགས་བྱ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བཞག་ཡོད་ལ། གང་ཐུབ་ཐུབ་བྱ་གི་ཡོད་པའི་ཁུལ་ཡིན། འོན་ཀྱང་བྱ་དགའ་དེས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ཕན་པའི་བསམ་པ་དང༌། འཚེ་བ་མེད་པའི་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཆེ་མཐོང་བྱས་པ་ཡིན་དུས་དེའི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ལམ་སྟོན་གསར་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་ཚེ་འདི་ཕྱི་ཁས་བླངས་རུང་མ་བླངས་རུང༌། ཚེ་འདིར་མི་ཚེ་སྐྱིད་པོ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན་ནད་བརྒྱ་སྨན་གཅིག་ལྟ་བུའི་རྩ་བ་ཕན་སེམས་བྱམས་བརྩེའི་འཚོ་བ་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་པ་རེད། གསར་མཁན་དང༌། ཚན་རིག་པ་དེ་ཚོས་གོ་བ་གསར་པ་ག་རེ་བྱུང་ཞེས་དྲི་དུས་ངོས་ལ་དེ་འདྲ་བྱུང་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཡ་རབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་མིའི་སྲོག་གི་སྙིང་པོ་རེད། དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ངོས་ཀྱིས་བཤད་པ་དེ་རྣམས་སེམས་ལ་འཇགས་པ་བྱེད་དགོས།’’24jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོས་གསུང་བཤད་དང༌། བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭའི་སྤྱི་ཁྱབ་རྒན་བདག་ནས་ཉེར་དགུའི་དུས་དྲན་གྱི་རྩེད་མོའི་དམ་འཇོག་ཞུས་རྗེས་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་གཞས་རོལ་ལུས་རྩལ་སོགས་རིམ་བཞིན་གཟིགས་འབུལ་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ཁྱིམ་ལྷ་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྐུའི་གཅུང་མོ་རྗེ་བཙུན་པདྨ་ལགས་ནས་མཇལ་དར་ཕུལ། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་རྒྱ་བཟའ་བལ་བཟའ་བསུ་བཞེས་བསྐྱངས་པའི་ལྷ་གཞུང་གཟིགས་འབུལ་འགོ་འཛུགས་ཞུས། ཉིན་དགུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་དང༌། སྐུ་ལྷོད་བཞུགས་ཀྱིས་ཟློས་གར་ལྷ་གཞུང་བཀྲ་ཤིས་མཇུག་སྒྲིལ་ཟིན་བསྟུན་ཕྱི་དྲོར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༣༠ ནས་ཉིན་གྲངས་བཞིའི་རིང་དྷ་ས་རི་ཁྲོད་བྱ་བྲལ་བ་འབྲི་རུ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་སྐྱབས་དང༌། ཨ་མདོ་འཇིགས་མེད་ཆོས་འཛིན་སོ་སོ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་དང༌། ཤེར་སྙིང༌། ལམ་གཙོ། དགའ་ལྷ། རྡོར་བཟླས། ཐུན་དྲུག་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། ཟབ་ལམ་ན་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་ཁྲིད་ཀྱི་བླ་བརྒྱུད་གསོལ་འདེབས་བཅས་གསུང་འདོན་དང༌། འབྲི་རུ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་སྐྱབས་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། ཆོས་ཞུ་བ་བློ་གླིང་གྱང་དམར་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ཏྲེ་ཧོར་བྱམས་པ་སྤྲུལ་སྐུ། སེར་བྱེས་ཀེའུ་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ། ཀིརྟི་མཚན་ཞབས། རི་ཁྲོད་བྱ་བྲལ་བ་ཁག དགའ་གདོང་སྐུ་རྟེན། ཨི་ཏྲ་ལི་པ་དགེ་སློང་བྱམས་པ་འཕེལ་རྒྱས། རྒྱ་གར་བ་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་ཆོས་གྲགས་བཅས་གྲངས་ ༥༤ ལ་རྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་ལྟ་ཁྲིད་དྲན་པ་བཞི་ལྡན་གྱི་བཀའ་ཁྲིད་བཀའ་དྲིན་སྩལ་བ་དང༌། དེ་ནས་ཟབ་ལམ་ན་རོ་ཆོས་དྲུག་གི་ཁྲིད་ཡིག་རྗེའི་གསུང་ཡིད་ཆེས་གསུམ་ལྡན་གྱི་སྟེང་ནས་བཀའ་ཁྲིད་བསྐྱངས།

༢༽བེངྒ་ལོར་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༦ དགོང་དྲོ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་འཕྲོད་བསྟེན་ཚོགས་འདུས་མཚོན་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་དོན་དང་ཆོས་སྲིད་གནང་སྒོ་ཁག་གི་ཆེད་གདན་ཞུ་སྔོན་ཕུལ་བཞིན་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་ནས་མེ་འཁོར་བརྒྱུད་ཚེས་ ༧ ཉིན་ལྡི་ལིར་ཕེབས་འབྱོར་དང༌། དེ་ནས་གནམ་གྲུར་བཞུགས་ཏེ་བེངྒ་ལོར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་བསུའི་གཟིམ་སྒོ་ཆེད་སྒྲོན་གྱིས་དེ་ཁུལ་རང་གཞུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་ཁུར་བ་དང༌། ལྷོ་གཞིས་ཁག་གི་འགོ་འཐུས། སུད་ཚོང་མང་ཚོགས། ས་གནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས། སེ་ར་ཆོས་སྒར་གྱི་མཁན་ལས་དགེ་འདུན་སོགས་ནས་གུས་བསྟར་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཏེ་བེངྒ་ལོར་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད།

ཕྱི་ཉིན་མགྲོན་ཁང་གི་མདུན་སྤང་སྟེང་དུ་སེ་ར་ཆོས་སྒར་ནས་འབྱོར་བའི་མཁན་བླ་དགེ་འདུན་དང༌། ལྷོ་ཕྱོགས་གཞིས་ཁག་གི་འགོ་འཛིན། བེངྒ་ལོར་ཁུལ་གནས་སྡོད་བོད་མི་བཅས་མི་གྲངས་ ༧༠༠ སྐོར་ལ་བོད་དོན་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་འཕེལ་འགྱུར་སོགས་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱི་སྨན་དོན་གསོ་རིག་འཕེལ་ཕྱོགས་སྐོར་གྱི་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་དང༌། དེ་བཞིན་གསར་འགོད་པའི་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་གནང་རྒྱུ་སོགས་ཁོང་ཚོའི་ཐོག་མའི་རེ་འཆར་ལས་བརྒལ་བའི་གསུང་གླེང་གནང༌། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་གྱི་དཔོན་རིགས་དང༌། བོད་མིའི་ཚོགས་སྡེ་སོགས་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ཁག་ལ་མཇལ་ཁ། སོ་ཝ་མི་ས་ཅི་ཨ་གན་དྷ་དང༌། ཁོང་གི་སློབ་མ་གྲངས་ ༤༠ སྐོར་མཇལ་ཁར་བཀའ་སློབ་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། སྨན་སྐོར་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་དང་པོའི་མཛད་སྒོར་ཕེབས་ཏེ་མཛད་རིམ་བཞིན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་སྩལ།

ཚེས་ ༩ སྔ་དྲོ་མི་གྲངས་ ༦༠༠ སྐོར་ཞུགས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། སྨན་གྱི་སྐོར་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་འགྲོ་བ་མིའི་འཕྲོད་བསྟེན་སྨན་བཅོས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན་དང༌། ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དགོས་གལ་མ་ཟད་ལྷག་པར་མི་དང་མིའི་ནང་གི་སེམས་རྒྱུད་བརྩེ་སེམས་ཟབ་མོས་ནད་ཀྱིས་མནར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནད་བཅོས་སྲོག་སྐྱོབ་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་ཞུ་དགོས་པའི་རྩ་བའི་ཀུན་སློང་དང༌། བྱ་ཐབས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཞིབ་སྩལ་རྗེས་ཁོང་ཚོས་དྲི་བ་ཞུས་པའི་དོན་ཚན་སོ་སོར་ཡང་འཕྲལ་འཕྲལ་བཀའ་ལན་གནང་བས་ཁོང་རྣམས་ཡིད་ཤིན་ཏུ་མགུ་བའི་ངང་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་འཕྲིན་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་ཞུས། དེ་རྗེས་བེངྒ་ལོར་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་འཇགས་བསྐྱངས།

དེར་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་བླ་མ་སོགས་འགན་ཁུར་མི་སྣ་རྣམས་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་ཆེད་ཞལ་འདོན་གསུང་རྒྱུའི་མཛད་སྒོར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ། གང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་སོགས་གསུངས་ཤིང༌། ཧིན་དབྱིན་སྐད་གཉིས་ཐོག་བསྒྱུར་ཞུས་དང༌། གལ་ཆེའི་རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་མང་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། ཁོང་རྣམ་པས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་གཏན་འཁེལ་བར་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུས་པ་སོ་སོར་འཚམས་ལན་དང༌། ཕྱོགས་གང་ཅིའི་འབྲེལ་ཡོད་གནད་དོན་སྐོར་བཀའ་མོལ་ལྷུག་པོར་གསུང་རེས་གནང༌།

རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་གྱིས་གསོལ་ཚིགས་སུ་གདན་ཞུས་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། ཞི་བདེའི་གཙོ་འདོན་ཆེད་ཚོགས་འདུའི་མཛད་སྒོར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཞི་བདེ་དོན་གཉེར་གཙོ་བོར་བྱེད་དགོས་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་དང༌། བཟོད་སྒོམ་གྱི་ཕན་ཡོན་དང་བྱེད་ཐབས། དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕན་ཚུན་ཚང་མས་བརྩེ་བའི་བསམ་བློ་རྒྱུན་བཅངས་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་ཀྱི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་རྒྱས་པར་སྩལ་སྐབས་ཆོས་ལུགས་ཁག་ཚང་མའི་བསྒྲུབ་བྱ་བདེ་སྐྱིད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་དམིགས་དོན་གཅིག་གྱུར་ལ་བསམ་ནས་ཆོས་ལུགས་ཁག་དབར་དང་ཆོས་ལུགས་ནང་ཁུལ་དབར་བཅས་པའི་མཛའ་མཐུན་འབྲེལ་ལམ་དེ་ཆོས་ལུགས་ཁས་མི་ལེན་མཁན་ཚོ་ལ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་དེ་ནི་ང་ཚོར་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་གྱིས་སྤྲད་པའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན་པས་ང་ཚོ་ཚང་མས་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ཞིང༌། ང་ཚོས་དེ་ལྟར་བྱས་པར་བརྟེན་ནས་ཆོས་ལུགས་ཁས་མི་ལེན་མཁན་དང༌། ཆོས་ལུགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་གཏོང་ཐུབ་པ་དང༌། མི་མང་ལ་ཞི་བདེ་དང་བདེ་སྐྱིད་དེ་བས་ཆེ་བ་བསྐྲུན་ཐུབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་སོགས་ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་འཚམས་ཤིང་གཟིགས་རྒྱང་ཡངས་པའི་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་བསྐྱངས་པ་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཧིན་སྐད་དུ་གསུང་སྒྱུར་ཞུས། ཚང་མས་བཅོས་མིན་དགའ་མགུ་ཡི་རང་གི་དགའ་བསུ་ཞུས།

ཚེས་ ༡༢ སྔ་དྲོ་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་པ་ཊ་ནཱར་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་སྣུམ་འཁོར་ཐོག་ར་ཇི་གིར་ (Rajgir) རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཕེབས་འ྄བྱོར་སྐབས་རྡོར་དགོན་མཁན་ལས་ཕེབས་བསུར་བཅར་མཇལ་དང༌། རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་བོད་དགོན་དང༌། དེར་འཁོད་རང་རིགས་མང་ཚོགས་དང་གནས་སྐོར་བ། རྒྱ་གར་ས་གནས་དཔོན་རིགས་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། རྡོར་དགོན་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་རྡོར་དགོན་མཁན་པོ་རྟ་ར་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། མཉམ་མེད་ཐུབ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་མཐོང་གྲོལ་སྣང་བརྙན་ལ་གནས་གཟིགས་ཞབས་སྐོར་དུ་བྱོན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་མི་ཏྲེ་ཧོར་ངག་དབང་དང༌། སྙེ་ཤང་པ་ཁག་གཅིག་ཐུན་མོང་ནས་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་ལམ་ནང་མར་རྡོ་ཀ་མ་རུ་པས་གསར་བསྐྲུན་ཞུས་པའི་སྒོ་དབྱེར་དར་ཚོན་གཅོད་འབྲེག་དང༌། ཕྱག་ནས་སྩལ། མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་གཙང་ཁང་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྤྱན་སྔར་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་དང༌། སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་བརྒྱད་དང་བཅས་ནས་རྒྱུན་ཕྱག་གསུམ་པ་སོགས་ཞལ་འདོན་དང་དམིགས་རྣམ་བསྐྱངས།

མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་སྔར་སྟོང་མཆོད་རྒྱས་པ་འབུལ་གཤོམ་དང་འབྲེལ་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞལ་འདོན་ཆོས་སྤྱོད་རྒྱལ་བའི་ལམ་བཟང་དང༌། ཐུབ་དབང་སྤྱན་སྔར་རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་དང༌། དགེ་སློང་སེར་པོ་ཁག་བཅས་ལྷན་དུ་མཉམ་བཞག་སོགས་མཛད་དེ། མཆོད་འབུལ་གཟབ་རྒྱས་དང་ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་རིམ་པ་རྒྱ་ཆེ་གནད་སྨིན་བསྐྱངས། དེ་ཁུལ་ཡོད་པའི་སྐྱེ་བོའི་མིག་གི་དབང་པོའི་ནད་གཞི་གཤག་ལས་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་བྱེད་པའི་སྡེ་ཚན་ལ་གཟིགས་སྐོར་གྱིས་ལག་རྩལ་མཁན་རྣམས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་སྐུལ་ལྕག་དང༌། རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷའི་སྤྱོད་འཇུག་སྨོན་ལམ་དུ་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་ཞིང༌། འོན་པས་རྟག་ཏུ་སྒྲ་ཐོས་ཤོག ཅེས་སོགས་ཀྱི་ཐུགས་སྨོན་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས།

རྡོར་དགོན་འདུ་ཁང་དུ་གླིང་བླ་བྲང་དང༌། རྡོར་དགོན་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང༌། ཀ་སྨད་དགེ་སློང་བློ་བཟང་བསམ་གཏན། རྡོར་གདན་ཁུལ་བོད་མི་ཚོང་ལས་པ་ཐུན་མོང་བཅས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འཛམ་གླིང་ནང་ཆེས་སྙན་གྲགས་ལྡན་པའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་གཏན་འཁེལ་བའི་རྟེན་འབྱུང་དགའ་སྟོན་དང༌། ལྷག་པར་མཚན་སྙན་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་བདུད་རིགས་མི་དང་མི་མིན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་བར་ཆད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་བརྩམས་པ་སྟོན་པ་འཚོ་བཞེས་ཀྱི་སྐབས་ནས་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་སྣང་དང་སྣང་བཞིན་པའི་རྐྱེན་ངན་བར་གཅོད་རིགས་ཟློག་ཐབས་དང༌། བོད་འབངས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རི་བོའི་གཏོས་དང་མཉམ་པའི་སྒོ་ནས་བོད་རང་དབང་གི་བདེན་འབྲས་མྱུར་དུ་སོན་པའི་ཐབས་བརྒྱ་གཅིག་གོ་ཆོད་ཆེད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མའི་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་ཞབས་བརྟན་བསྟར་འབུལ་ཞུ་སླད་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པ་དང༌།

སྤྱིར་གདུལ་བྱའི་ལས་འབྲེལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང༌། ལྷག་པར་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཚེ་དུ་མར་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྲེལ་བའི་རྣམ་ཐར་བདག་ཅག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་འདི་དང་འདི་ཞེས་སྨྲ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་གནད་ལ་དགོངས་ནས་དེ་ཉིན་ཐུགས་དགྱེས་ཉམས་དམིགས་བསལ་དུ་བརྟས་པའི་ངོ་མཚར་དགེ་མཚན་དང་བཅས་བརྟན་བཞུགས་ཕུར་ཚུགས་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་ཞུ་དོན་རྣམས་རེ་བ་དོན་དང་ལྡན་པ་བགྱིད་པའི་བཀའ་བཟང་ལྷུག་པོར་གྲོལ་བའི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་སྐྱིད་ཉིས་བརྩེགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་བྱུང༌།

གསོལ་འདེབས་མལ་སྐབས་རྡོར་དགོན་མཁན་པོ་ཏ་ར་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་ཚོམ་བུ་འབུལ་བཞེས་དང༌། ན་བཟའ་སྐོར་ཆས། རྟགས་རྫས་མཐུན་འགྱུར་དང་འབྲེལ་འབུལ་བཞེས། རྟ་ར་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གླིང་མཛོད་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་ནས་ཀྱང་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་ཀ་སྨད་དགེ་སློང་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་དང༌། བོད་མི་ཚོང་ལས་པའི་འཐུས་མི་ནས་འདེགས་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ།

ཤིས་བརྗོད་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་གླིང་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྟ་ར་རིན་པོ་ཆེ། གླིང་མཛོད་བློ་བཟང་ལུང་རིགས་བཅས་ལ་གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ་མཇུག་ཀ་ཁྲི་སྒྲོགས་ཏེ་གྲོལ། ཚོགས་བཅར་བོད་མི་ ༣༠༠ ལྷག་ཙམ་ལ་བྱིན་སྲུང་སྩལ་ཐོག གཟིམ་ཆུང་དུ་རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་དང་ལྷན་དུ་རྡོ་རྗེ་རྣམ་འཇོམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟེན་ཁྲུས་ཡུལ་ཁྲུས་བཅས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས།

དཔལ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པའི་གནས་མཆོག་གྲུབ་ཆེན་ཤྭ་བ་རིའི་བྲག་ཕུག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་གནས་གཟིགས་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། རྡོར་དགོན་མཁན་པོ་ཏ་ར་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་བརྒྱད་གྲྭ་བཅས་དང་ལྷན་དུ་མཆོད་འབུལ་ཐུགས་སྨོན་རྒྱས་པའི་ཐོག་བསྟན་སྲུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་རྫས་སྔགས་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཐུན་རྫས་བཏབ་སྟེ་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་ལས་བཞིའི་འཕྲིན་ལས་དུས་ལས་ཡོལ་བ་མེད་པར་ཐོགས་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་འདོད་གསོལ་གཉེར་གཏད་ནན་ཆེ་དང༌། རྡོ་རྗེ་རྣམ་འཇོམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟེན་ཁྲུས་ཡུལ་ཁྲུས་བཅས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་གྲུབ་པ་དང་རྡོར་དགོན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས།

ཕྱི་ཉིན་ནས་རྡོར་གདན་དུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་མིག་བཅོས་སྨན་ཁང་དུ་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་ནད་ཁང་ལ་གཟིགས་ཞིབ་ཐོག་མཐུན་རྐྱེན་ཧིན་སྒོར་ ༢༥༠༠༠ ཐམ་པ་གསོལ་རས་སྩལ། དེ་ནས་ཏུ་ཤི་ཏའི་ཁོངས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིགས་གཞུང་ཆེད་རྩ་འཛུགས་སློབ་གཉེར་ཁང་གསར་བསྐྲུན་རྟེན་གཞིར་གདན་ཞུས་ཞབས་སོར་འཁོད། དེར་རླུང་འཁོར་ཆུ་འཐེན་ཁྲོན་པ་སྒོ་འབྱེད་དར་ཚོན་བྲེགས་གནང་དང༌། ཕྱག་ནས་སྩལ། སློབ་ཁང་གསར་རྒྱག་བྱེད་བཞིན་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། དྲན་རྟེན་བྱང་ཆུབ་ལྗོན་ཤིང་སྡོང་རྐང་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་འདེབས་འཛུགས་བསྐྱངས།

ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་དང་རྒྱ་གར་བ་བཅས་མི་གྲངས་ ༡༠༠ སྐོར་ལ་སྟོན་པའི་གནས་མཆོག་འདིར་བར་སྐབས་ནང་པའི་གནས་གཞི་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་དངུལ་འབལ་དྲགས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་མིན། ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཆེ་རུ་སོང་བའི་གཞི་རྐྱེན་ཡིན་ཞིང༌། ཁྱེད་ཚོའི་དམིགས་དོན་ཡང་གཞན་ཕན་སྒྲུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད་དགོས་པ་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དབྱིན་ཧིན་གཉིས་སྐད་ཐོག་གསུང་བསྒྱུར་ཞུས་ཤིང༌། མ་ཧཱ་བྷོ་དྷིའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་གཟེངས་བསྟོད་འབུལ་བཞེས་གནང་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་བར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་སླད་དམིགས་བསལ་གྱི་མཛད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པའི་ཚོགས་འདུར་ཞབས་སོར་བཀོད། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་འགན་ཁུར་བས་དད་གུས་ཚད་མེད་ཀྱི་ངང་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་འཛམ་གླིང་ནང་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང༌། ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོར་མངའ་གསོལ་བ་དང་སྦྲགས་ད་རེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེ་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། བོད་མི་མང་གི་གཟི་བརྗིད་ཡིན་པ་མ་ཟད། ང་ཚོ་ནང་པ་ཡོངས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཅིག་ཀྱང་ཡིན་པས་ངས་སྙིང་དབུས་ན་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་མ་ཟད། ཁོང་རྣམ་པའི་གུས་ལུགས་ཀྱི་གནང་སྒོ་ཁག་སྐལ་ལྡན་དང་བ་འདྲེན་པའི་མིག་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ནོ་སྦེལ་བྱ་དགའ་གཟེངས་བསྟོད་བྱུང་བར་རང་ཉིད་དགེ་སློང་གི་ངོས་ལ་མཐོ་དམན་འགྱུར་བ་མེད། སྟོན་པའི་བསླབ་བྱ་ཁེ་གྲགས་འདོད་རློམ་མིན་པར་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱས་འབྲས་ལས་བཟང་པོའི་བག་ཆགས་སད་རྐྱེན་ལ་འགྲོ་ཐུབ། སྟོན་པའི་རྗེས་འབྲངས་དང༌། མཧཱ་གྷན་དྷི་བཅས་པའི་བསླབ་བྱའི་བཀའ་དྲིན་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་དགའ་གཟེངས་བསྟོད་ཐོབ་འོས་ཁོང་རྣམ་པའི་བཀའ་དྲིན་རེད། རང་ཉིད་ཀྱིས་ལས་འགན་སྒྲུབ་འོས་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་མཐུན་ལམ་གྱི་ཞབས་འདེགས་ཞུས་ཡོད། དེང་སྐབས་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་འགལ་རྩོད་ཡོང་ཉེན་དེ་དག་རྩོད་པ་ཆོས་ཕྱོགས་སུ་ཞི་བའི་རེ་སྨོན་ཡོད། ད་རེས་བོད་དོན་སྐོར་གསུང་བཤད་གནང་མཁན་བྱུང་བར་དགའ་པོ་བྱུང་ལུགས་སོགས་སྩལ།

དེ་ནས་རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་ལམ་ནང་མར་རྡོ་ཀ་མ་རུ་པའི་རྡོ་གཅལ་གསར་བཏིང་ཞུ་མི་ཏྲེ་ཧོར་ཆོས་མཛད་ངག་དབང་དང༌། སྙེ་ཤང་པ་ཚོང་པ་ཁག་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༣ མཇལ་བཅར་ལ་བྱིན་སྲུང་དང༌། དགེ་རྩར་བསྔོ་སྨོན་བྱེད་དགོས་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཡང་རྡོར་གདན་དུ་ཉི་ཧོང་པས་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་རྡོ་སྐུ་ཐུབ་དབང་རིན་པོ་ཆེའི་རབ་གནས་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་གསོལ་བཏབ་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་ཉི་ཧོང་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་གཡས་གཡོན་བསྟར་སྒྲིག་གིས་ཕེབས་བསུ་གུས་འདུད་ཞུས་ཤིང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་དབུ་བཞུགས་ཐོག་རྡོར་དགོན་མཁན་པོ་རྟ་ར་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་གསུང་ཞབས་བརྒྱད་བཅས་ནས་རབ་གནས་རྟ་ཐོག་མ་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་པས་ཡེ་ཤེས་དངོས་བཞུགས་ཀྱི་གཟི་བྱིན་ངོ་མཚར་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚན་མས་དེར་འཁོད་མཐའ་དག་དད་པ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གནས་ལ་བཀོད་པར་བྱས། དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོ་ཚུགས་རྒྱུར་ཉི་ཧོང་བླ་མས་ཕེབས་སྣེ་དྲངས་ཏེ་སྟོན་པ་ཐུབ་དབང་སྣང་བརྙན་གྱི་ཞལ་ཁེབས་འཐེན་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་པའི་ཕྱག་སྣེར་ཕུལ་ཏེ་ཞལ་དབྱེ་མཛད་མ་ཐག ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། གསུང་ཞབས་བཅས་ནས་ཤིས་བརྗོད་རོལ་དབྱངས་དང་བཅས་བསྐྱངས། དེ་ནས་ཉི་ཧོང་པའི་བླ་མ་དང༌། ཚོགས་མི་རྣམས་ནས་རང་ལུགས་མཆོད་རོལ་དང་བཅས་མཛད་སྒོ་སྤེལ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སྟོན་པའི་སྣང་བརྙན་དྭང་བས་ཀུན་བླངས་ཀྱི་ཆེ་ཚད་དེ་འདྲ་བཞེངས་པ་བསོད་ནམས་དཔག་མེད་ཐོབ་ཐུབ། ནང་པའི་ངོས་ནས་ཞུས་ན་སྟོན་པའི་སྣང་བརྙན་བཞེངས་པ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་བས་གལ་ཆེ་བ་སྟོན་པའི་བསླབ་བྱ་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཡིན། ང་ཚོས་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའི་བསླབ་བྱ་དང་མཐུན་པ་ཡོང་མིན་ཡང་ཡང་བརྟག་དཔྱད་བྱ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལུགས་སོགས་མི་སེམས་འགུལ་བའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དབྱིན་ཧིན། ཉི་ཧོང་བཅས་ཀྱི་སྐད་ཐོག་གསུང་སྒྱུར་ཞུས། མཛད་རིམ་གྲུབ་པ་དང༌། རྒྱ་གར་དབུལ་ཕོངས་ནང་པ་གསར་པའི་གྲོང་སྡེའི་ལྷ་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཐུབ་དབང་སྣང་བརྙན་ལ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང་གྲོང་མི་རྣམས་ལ། ཁྱེད་ཚོས་ལྷ་ཁང་ལ་གཙང་མ་གང་ལེགས་བྱས་འདུག་པ་དང༌། སྟོན་པའི་ཞལ་དཀྱིལ་གཟི་འོད་འཕྲོ་བཞིན་འདུག་པ་དགའ་པོ་བྱུང༌། སྟོན་པའི་རྗེས་འབྲངས་པ་ཚོས་སྟོན་པའི་བསླབ་བྱ་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ཤེས་ཐབས་སྤོབས་སེམས་ལྡན་པ་བྱེད་དགོས། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་གསུངས་པ་ལྟར། རང་ཉིད་ཀྱི་རྐང་པ་ཚུགས་ཐུབ་པ་དགོས་པ་ལས། ཉམས་དམས་ཏེ་སྡོད་མི་རུང༌། ཁྱེད་ཚོའི་སློབ་གྲྭ་གཉེར་རྒྱུ་ད་ཕན་འགྲུབ་ཐུབ་མི་འདུག རིང་མིན་འགོ་འཛུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། རོགས་རམ་ཐབས་འཚོལ་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་ཤག་སོགས་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་བཀའ་སློབ་བསྐྱངས།

དེ་ནས་རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེར་ཞབས་སྐོར་དང༌། གཙང་ཁང་ཐུབ་དབང་རིན་པོ་ཆེར་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་གནས་གཟིགས་བསྐྱངས་ཤིང༌། ད་རེས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱི་གནང་སྒོ་ཕྲ་རགས་ཤིན་ཏུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངང་གྲུབ་སྟེ་གྷ་ཡཱ་ནས་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་བར་མེ་འཁོར་དང༌། དེ་ནས་ཆིབས་འཁོར་ཐོག་ཚེས་ ༢༠ སྔ་དྲོ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ྋཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་རྒྱུན་གྱི་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་སྨོས་མེད་ཐོག གསར་འགོད་པ་དང་ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་མང་པོས་མཚོན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་སོགས་མཇལ་བཅར་དང་རང་འདོད་གསོལ་རེ་ཞུས་དང་རང་གཞུང་མཛད་གཙོ་རྣམས་སྙན་བཅར་སོགས་གནང་སྒོ་ཁག་སྣ་མང་རུ་འཛིང་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཀྱང༌། ཐུགས་ངལ་གྱི་རྣམ་པ་ཟུར་ཙམ་མི་བཞེས་པར་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་ཐར་བདག་གིར་བཞེས་པ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པས་བལྟས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཡིད་ར་འཕྲོད་པར་སྣང༌།

དྷ་སྟེང་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོ་དེས།།

གང་གསུང་སྤྱི་བོའི་རྒྱན་དུ་ཡོངས་བླངས་ཏེ།།

དགའ་དད་སྤྲོ་བའི་རོལ་གར་སྣ་ཚོགས་པའི།།

གཟིགས་མོའི་མཆོད་པ་དགྱེས་པའི་ཉམས་སུ་བསྟར།།

མེས་པོའི་རྣམ་དཔྱོད་གསེར་གྱི་བུམ་བཟང་ལས།།

བྱུང་བའི་ལྔ་རིག་སྙིང་པོ་འཛིན་པ་ལ།།

ད་དུང་ལྷོད་མེད་བརྩོན་པའི་གོ་ཆ་ནི།།

འབྲལ་མེད་བགོས་ཞེས་གསུང་གི་སྣང་བ་སྩལ།།

བེངྒ་ལོར་སོགས་འཕགས་ཡུལ་འཛིན་མའི་ཆ།།

ཁག་གཅིག་ཞབས་ཟུང་རེ་ཁའི་དགའ་ཚལ་དུ།།

ལེན་ལ་རིང་ནས་སྙན་གསོལ་ལྷ་ཡི་དར།།

བརྐྱངས་པས་དགྱེས་འཛུམ་པད་མའི་འདབ་བརྒྱ་གྲོལ།།

གསོ་རིག་མཁས་རྣམས་རྒྱུ་སྐར་ཕྲེང་བ་བཞིན།།

འགྲོ་རྣམས་བདེ་བའི་འཛུམ་བརྒྱ་གྲོལ་བ་ན།།

གང་སྐུ་ཕན་བདེའི་གཏེར་གཅིག་ཉ་གང་ཟླས།།

བྱམས་བརྩེའི་ཟེགས་མ་བཀྱེ་བའི་ཚུལ་འདི་རྨད།།

ད་དུང་སྣ་ཚོགས་ཆོས་ལུགས་འཛིན་རྣམས་དང༌།།

ལྷན་ཅིག་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་འགོད་སླད་དུ།།

འགྲོ་བ་བདེ་བའི་སྨོན་ལམ་གསུང་མཛད་པས།།

ཐམས་ཅད་བསྔགས་པའི་མེ་ཏོག་ཡང་ཡང་འཐོར།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གློ་བུར་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་གསུང་ཆོས་ཁག་གཅིག ཚོགས་སྒར་དང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཕེབས་བཞུད་དང་ནོར་ཝེ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་ལྷན་ཚོགས་ནས་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་བཞེས་ཀྱི་གཏམ་སྙན་བསྒྲགས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་རེ་གཅིག་པའོ།། །།

24 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༤༦༨ ནས་ ༤༨༠ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ཧཕ་རན་སིའི་སི་ཏྲ་སི་སྦག་ཏུ་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་རྣམ་པར་ཞི་བའི་གྲོས་འཆར་དོན་ཚན་ལྔའི་དགོངས་དོན་དང༌། ལྷག་པར་ནང་གསེས་དོན་ཚན་ལྔ་པའི་སྐོར་གསལ་བཤད་ཀྱི་གསུང་བཤད།

དེང་སྐབས་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་གྱི་འཛམ་གླིང་ཞིག་ཏུ་གནས་ཡོད་ཅིང༌།རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་དཀའ་རྙོག་དེ་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་ཐབས་མེད་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད། སྤྱི་ལ་སྨན་པའི་འགན་འཁུར་གྱི་བསམ་བློ་ཞིག་མེད་ན་ང་ཚོ་རང་ཉིད་འཚོ་ཞིང་གནས་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་འཇིགས་ཉེན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་བར་སྔར་ལས་ལྷག་པའི་གོ་ཤེས་དང༌། བརྩི་བཀུར། མཉམ་སྦེལ་དམ་ཟབ་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་དགོས་པ་དེར་ངོས་ནས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ནི་དེའི་ཕྱོགས་ལ་སྐུལ་མ་བྱེད་པའི་མིག་དཔེ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན། མི་རབས་གཅིག་གི་དུས་ཡུན་ནང་དེ་སྔོན་དགྲ་བོ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དམག་འཁྲུག་གི་ཟང་ཟིང་གི་ཁྲོད་ནས་ད་ཆ་མཉམ་གནས་དང་མཉམ་སྦྲེལ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ད་ལམ་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་འདིའི་ཐོག་ངོས་ནས་གཏམ་བཤད་བྱེད་པར་དམིགས་བསལ་གྱི་སྤྲོ་བ་འཕེལ་ཞིང༌། དེ་ནི་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ།

ཁྱེད་རྣམ་པས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར། ངོས་རང་གི་ཡུལ་བོད་ནི་དཀའ་ངལ་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཏུ་གནས་ཡོད་ཅིང༌། སྤྱིར་བོད་མི་ཡོངས་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་མིའི་བཙན་བཟུང་འོག་གནས་པའི་བོད་མི་རྣམས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཚང་མ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཁྱིམ་མཚེས་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་ཞི་བདེར་གནས་རྒྱུ་ཡོང་ཆེད་རང་དབང་དང༌། དྲང་བདེན། མདུན་ལམ་རང་ཐག་རང་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཡོང་བར་སྐོམ་པ་ཆུ་འདོད་ལྟ་བུའི་རེ་སྒུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་རིང་བསམ་བློ་དང༌། ཕྱི་རོལ་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པའི་རིན་ཐང་ཁག་ལ་སོར་གནས་དམ་འཛིན་བྱས་པ་དེ་ཉིད་སྣོད་བཅུད་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་ཐུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཡོད་ཅིང༌། འཚེ་བ་སྤོང་བ་དང༌། གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཀྱ་ཐུབ་པའི་བསླབ་བྱ་དང༌། ངེད་ཅག་གི་ཡུལ་ལུང་འདིའི་མཐའ་སྐོར་དུ་གངས་རིའི་རྭ་བས་བསྐོར་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གཅེས་པར་བཟུང་ནས༌། དྲག་པོའི་གཡུལ་འཐབ་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ཡོ་བྱད་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་རིགས་སྤོང་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།

ལོ་ངོ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཙམ་སོང་བའི་ང་ཚོའི་རྒྱལ་རབས་ནི་རང་བཙན་དུ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན། ཕྱི་ལོ་གོང་གི་ལོ་ ༡༢༧ སྐབས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་བཟུང་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཡང་ང་ཚོའི་བདག་དབང་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་དུས་ནམ་ཡང་བྱེད་མྱོང་མེད། རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མ་དང་འདྲ་བར། ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་སོག་པོ་དང༌། མན་ཇུ༌། རྒྱ་ནག དབྱིན་ཇི། བལ་ཡུལ་གྱི་གོར་ཥ་བཅས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་ཐོག་དབང་ཤུགས་སྤེལ་ཐབས་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ནི་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ཞིག་ཡིན་ལ་དེ་དག་གིས་རྐྱེན་པས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་དབང་ཤོར་བ་ཞིག་མཚོན་པར་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་གཏན་ནས་བྱེད་མྱོང་མེད་ལ་འདས་པའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཚོས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁྱོན་ཆེན་པོ་དང༌། ཁྱིམ་མཚེས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཁག་དབང་དུ་བསྡུ་མྱོང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོས་ས་སྡེ་དེ་ཚོར་བདག་ཐོབ་ཡོད་ལུགས་ཀྱི་རྩོད་གླེང་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མཚོན་མི་ཐུབ།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ནང་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དྲག་པོའི་ཐོག་ནས་བོད་ཡུལ་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཆེས་མུན་ནག་གི་དུས་རབས་ཤིག་བརྒྱུད་དགོས་བྱུང་ཡོད། བཙན་བཟུང་བྱས་བའི་ངན་འབྲས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་འཆི་སྐྱོན་བྱུང་བ་དང༌། དགོན་སྡེ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གྱང་ཧྲུལ་དུ་བཏང་བ། སློབ་གཉེར་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱི་གོ་སྐབས་འཕྲོགས་པ་མ་ཟད། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་འཕྲོགས་པའི་མི་རབས་གཅིག་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཡོད། གཞི་རྐང་ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་གིས་བཅོས་བསྒྱུར་འགའ་ཤས་གཏོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་ས་མཐོའི་རྒྱའི་མི་འབོར་ཁྱོན་ཆེ་གནས་སྤོ་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་པོ་རྣམས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ནས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཡིད་སྐྱོ་བའི་ངང་ཁྱེད་རྣམ་པར་ཞུ་རྒྱུར། ང་ཚོའི་ཡ་ང་ཐབས་རྡུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ད་དུང་མུ་མཐུད་ནས་གནས་ཡོད།

ངས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ངོས་ཀྱི་མི་དམངས་ཚོར། ཁོང་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཐབས་སུ་དྲག་རྩུབ་ཀྱི་ཐབས་ཚུལ་མི་སྤྱོད་རྒྱུར་ནན་བཤད་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ཞི་བའི་སྒོ་ནས་དྲང་བདེན་མིན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་དྲང་བདེན་གྱི་ཐོབ་ཐང་དེ་མི་ཚང་མར་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། སྟབས་མི་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། བོད་དུ་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱེད་མཁན་ཚོར་རྒྱ་མིའི་སྐོར་སྲུང་དམག་དང༌། དམག་མི་ཚོས་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་དྲག་གནོན་བྱས་འདུག ངས་མུ་མཐུད་ནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་དུ་འཇུག་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང༌། རྒྱ་ནག་གིས་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་བྱ་ཐབས་སྤྱོད་རྒྱུ་དེ་མཚམས་འཇོག་མ་བྱས་ཕྱིན་ད་དུང་དུས་བབ་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བའི་འགན་དེ་བོད་མི་ཚོས་འཁུར་མི་ཐུབ།

བོད་མི་ཡོངས་ནས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཙན་སླར་གསོའི་ཆེད་དུ་རེ་སྨོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། འཐབ་རྩོད་དེའི་ནང་ང་ཚོའི་མི་དམངས་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོས་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་བྱས་པ་མ་ཟད། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ཚབས་ཆེན་མྱོང་དགོས་བ་བྱུང་ཡོད། ཉེ་བའི་ཟླ་ཤས་ནང་དུའང་བོད་མི་མང་པོས་རྩ་འགངས་ཆེ་བའི་དམིགས་ཡུལ་འདི་སྒྲུབ་ཆེད་དཔའ་ངར་ལྡན་པའི་ངང་ནས་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་མིའི་ངཽས་ནས་བོད་མིའི་འདོད་བློ་བརྩི་སྲུང་གཏན་ནས་མ་བྱས་བའི་ཐོག་ཆེས་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་བཙན་གནོན་སྲིད་བྱུས་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ངོས་ནས་ངོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་དོན་དངོས་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་རྩོད་རྙོག་སེལ་ཐབས་ཇི་འགབ་བསམ་བློ་ཡུན་རིང་བཏང་བ་ཡིན་ལ། ངོས་ཀྱི་བློན་ཆེན་ལྷན་ཚོགས་དང་ངོས་ནས་གྲོགས་པོ་དང༌། སེམས་ཁུར་ལྡན་པའི་མི་སྣ་མང་པོའི་བསམ་འཆར་འདྲི་ཞིབ་བྱས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོའི་ཟླ་ ༩ བའི་ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ཝ་ཤིན་ཀྲོན་དུ་ཚོགས་པའི་ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་བོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་དོན་ཚན་ལྔ་ལྡན་གྱི་ཞི་བདེའི་གྲོས་འཆར་ཞིག་བཏོན་ཡོད། དེའི་ནང་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་སྟེ། ཕྱི་སྣོད་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ་དང༌། ནང་བཅུད་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཞི་མཐུན་དུ་གནས་པའི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞེས་དང༌། ད་དུང་ངོས་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། དམངས་གཙོའི་མདུན་ལམ་ལ་སྲུང་བརྩི། ཁོར་ཡུག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་བོད་དུ་མི་འབོར་གནས་སྤོར་བྱ་རྒྱུ་མཚམས་འཇོག་ཡོང་བ་བཅས་ཀྱི་རེ་འདུན་བཏོན་ཡོད། གྲོས་ཆོད་ཀྱི་དོན་ཚན་ལྔ་པ་དེས་རྒྱ་ཕྱོགས་དང་ང་ཚོའི་བར་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་གྲོས་མོལ་ཞིག་བྱ་དགོས་བའི་སྐུལ་མ་བྱས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ངའི་ངོས་ནས་རྒྱ་ཕྱོགས་ལ་སྤྲོད་རྒྱུའི་བསམ་གཞི་ཁག་གཅིག་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་པ་དེས་བོད་ཀྱི་རྩོད་གཞིའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་རྨང་གཞིར་འགྱུར་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། ངོས་ནས་གོ་སྒྲིག་འདི་དང་བསྟུན་ནས་འདིར་ཚོགས་གྲགས་ཅན་མི་སྣ་རྣམས་ལ་བསམ་གཞི་འདིའི་གཙོ་གནད་རྣམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་སྤྱིའི་བདེ་རྩ་དང༌། མི་དམངས་དང་དེའི་ཁོར་ཡུག་རྣམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཆེད་མི་དམངས་ཀྱི་འདོད་བློ་གཙོ་བཟུང་གིས་ཁྲིམས་ལུགས་གཞིར་བཟུང་བཙུགས་པའི་རང་སྲིད་རང་བཙན་གྱི་དམངས་གཙོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དེས་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དང་མཉམ་མཐུན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་སྲིད་གཞུང་ནས་བོད་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་འགན་འཁུར་རང་འཇགས་ལེན་ཆོག་རྒྱུ་དང༌། བོད་གཞུང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་ཕྱོགས་འབྲེལ་མཐུད་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་ནོར་སྲིད་དང༌། ཤེས་རིག་སློབ་གསོ། ཆོས། རིག་གཞུང༌། ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ། ཚན་རིག། ལུས་རྩལ། དེ་མིན་སྲིད་དོན་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་བཅས་ཡར་རྒྱས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། རྒྱུན་འཁྱོངས་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། བོད་ཀྱི་ལས་དོན་དེའི་རིགས་དང་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་ནང་ཞུགས་རྒྱུ།

བོད་གཞུང་ནི་རྩ་ཁྲིམས་སམ། གཞི་རྩའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཤིག་གི་ཐོག་འཛུགས་དགོས་བའི་སྐུལ་མ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཞི་རྩའི་ཁྲིམས་ལུགས་དེ་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་ལྡན་པའི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་འདྲ་མཉམ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དྲང་བདེན༌། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་ཀྱི་འགན་འཁུར་སྤྲད་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་བོད་གཞུང་ལ་བོད་དང་བོད་མི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་བྱ་གཞག་ཚང་མའི་འགན་འཁུར་ཚང་མ་ཡོད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།

སྐྱེ་བོ་བྱེ་བྲག་སོ་སོའི་རང་དབང་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་དང་ནུས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པ་ལྟར་བོད་གཞུང་ནས་གཏམ་བརྗོད་དང༌། ཚོགས་འཛོམས། ཆོས་དང་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཁག་ཚུད་པའི་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་ཟིན་པའི་ཡོངས་ཁྱབ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་རྩ་ཚིག་ལ་སྲུང་བརྩི་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་རང་དབང་འདི་རིགས་ཡོང་ཐབས་སུ་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱུ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་བོ་འབྱུང་ཁུངས་དེ་ཆོས་ལ་ཐུག་ཡོད་ཀྱང༌། ཆོས་ཀྱི་རིན་ཐང་དེ་རབ་ཏུ་ཕྱུག་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་སྙིང་ཁམས་སུ་གནས་ཡོད་པས། ཆོས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ། དར་ཁྱབ་གཏོང་རྒྱུ་བཅས་ནི་བོད་གཞུང་གི་དམིགས་བསལ་ཅན་གྱི་འགན་འཁྲི་ཞིག་ཡིན།

སྲིད་གཞུང་དེ་ཉིད་མང་མོས་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བའི་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་དང༌། གྲོས་ཚོགས་རིམ་པ་གོང་འོག་གཉིས་ཁྲིམས་འཛིན་ཚན་ཁག་ནས་བཏོན་པའི་རང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཤིག་བཅས་ལས་གྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་ནི་ལྷ་ས་ཡིན།

བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་དེ་མི་དམངས་ཡོངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་ཚུལ་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུའི་དགོས་མཁོ་གཙོ་བཟུང་གིས་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་འདོད་བློ་གཞིར་བཟུང་གཏན་འབེབས་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། བོད་གཞུང་ནས་རི་དྭགས་དང༌། སྐྱེ་དངོས་རྩི་ཤིང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་དམ་བསྒྲགས་ལྡན་པའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཁག་གཏན་འབེབས་བྱ་རྒྱུ་དང༌། རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་བཤུ་གཞོག་བྱེད་པའི་རིགས་ལ་སྟངས་འཛིན་ནན་མོ་བྱ་རྒྱུ། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་དང་དེ་མིན་གྱི་མཚོན་ཆའི་རིགས་བཟོ་སྐྲུན་དང་ཚོད་ལྟ། གསོག་འཇོག གནོད་ཚབས་ཆེ་བའི་སྙིགས་རོ་འདོན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ནུས་ཤུགས་དང༌། བཟོ་རྩལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ལ་དགག་བྱ་ནན་མོ་བྱ་རྒྱུ།

བོད་འདི་བཞིན་སའི་གོ་ལའི་ཐོག་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཡུལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ནི་སྲིད་གཞུང་གི་མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན།

བོད་ནང་དམག་དཔུང་དང༌། དམག་མཁོའི་སྒྲིག་ཆས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་པར་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པའི་ཞི་བདེའི་གནས་མཆོག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུར་འགན་སྲུང་ཡོང་ཆེད་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་མངའ་ཁུལ་གྱི་ཞི་བདེའི་ཚོགས་འདུ་སྐོང་འཚོགས་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ཚོགས་འདུ་དེ་འདྲ་ཞིག་སྐོང་འཚོགས་མ་བྱས་བར་དང༌། བོད་ནས་དམག་དཔུང་དང་དམག་མཁོའི་སྒྲིག་ཆས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཏེ་བར་གནས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་མ་བསྒྱུར་བར་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་དུ་གྲངས་ཚད་ངེས་ཅན་ལྡན་པའི་དམག་དཔུང་བཞག་ཆོག་རྒྱུ་དེ་ནི་སྲུང་སྐྱོབ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཡིན།

གྲོས་མོལ་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་གཞི་རྩ་ཞིག་གསར་གཏོད་བྱ་ཆེད་རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཁག་ལ་རྩ་འགལ་བྱེད་པ་དེ་དང༌། རྒྱ་ཡི་མི་འབོར་གནས་སྤོ་བྱེད་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས།

གོང་གསལ་དེ་དག་ནི་ང་ཚོའི་བསམ་གཞིགས་རྣམས་ཡིན། བསམ་གཞི་འདི་ཐོག་ནས་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་ལངས་ཕྱོགས་ཤིག་མཚོན་པ་དེར་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་འདོད་བློ་མ་ཁེངས་པ་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། མ་འོངས་པའི་ཟླ་ཤས་ནང་བོད་ནང་ཁུལ་དང༌། བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་གྲོས་བསྡུར་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་འགྱུར་ལྡོག་ཅིག་ཡོང་བའི་བྱ་རིམ་ནང་དགོས་ངེས་དང༌། རྩ་འགངས་ཆེ་བའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། བསམ་གཞི་འདི་དག་གིས་བོད་མིའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དང༌། གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་རྣམས་སྔར་སོར་ཆུད་ཐབས་དང༌། རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་ཡང་འོས་འཚམས་ཀྱི་མཐུན་འགྲིག་བྱེད་པའི་དོན་དངོས་དང་མཐུན་ཤོས་ཡིན་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་མཚོན་ཐུབ་རྒྱུའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད།

ཡིན་ནའང་འདིར་ནན་བཤད་བྱ་རྒྱུར། རྒྱ་ནག་དང་གྲོས་མོལ་བྱས་པར་འབྲས་བུ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་དབང་ཆ་དེ་བོད་མི་དམངས་རང་ལ་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་སྤྱི་དམངས་འོས་ཤོག་འཕེན་པའི་ནང་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་འདོད་བློ་ངོ་མ་དེ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་ཆེད་གྲོས་འཆར་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཡང་འཆར་གཞིའི་གོ་རིམ་ཞིབ་ཕྲ་ཞིག་འཁོད་རྒྱུ་ཡིན།

ངས་གོ་སྐབས་འདི་དང་བསྟུན་ནས་གསལ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུར། ངོས་ནས་བོད་གཞུང་གི་ནང་དུ་འགན་འཁུར་རྐང་ལེན་གྱི་ལས་གནས་གང་ཡང་འཛིན་འདོད་མེད། འོན་ཀྱང་ངོས་ནས་བོད་མི་དམངས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་དགོས་པ་ནམ་བྱུང་བར་འབད་བརྩོན་ཡོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་སྲིད་གཞུང་ལའང་ངོས་ཀྱི་བསམ་གཞི་དེ་དག་རྨང་གཞིར་བཞག་ནས་གྲོས་འཆར་ཞིག་སྤྲད་ཆོག་པ་ཡིན། བོད་གཞུང་གི་ཚབ་བྱེད་པའི་གྲོས་མོལ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཀྱང་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་ཟིན་ཅིང༌། ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོག་ནས་རྩོད་རྙོག་སེལ་ཐབས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་སྟེ་རྒྱ་མི་དང་ངོ་གཏུགས་བྱས་ནས་གྲོས་འཆར་གྱི་ནང་དོན་རྣམས་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་ཡོད།

ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་འཇི་མི་ཀ་ཌར་ཚུད་པའི་གྲངས་འབོར་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བའི་སྲིད་གཞུང་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཚོས་ང་ཚོའི་གནས་བབ་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་ཟབ་མོ་གནང་བ་དང༌། ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་ནང་བྱུང་བའི་འགྱུར་ལྡོག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་སྔར་བས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་དང༌། བློ་ཁ་ཡངས་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་གསར་པ་ཞིག་ཐོན་པ་བཅས་ཀྱིས་ང་ཚོའི་བློ་སྐྱེད་འཕེལ་བྱུང༌།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་གིས་ང་ཚོས་བཏོན་པའི་གཙོ་གནད་རེ་རེར་ནན་ཏན་གྱིས་བསམ་ཞིག་གཏིང་ཟབ་བྱ་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ནན་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ལག་ལེན་འགེལ་ཐུབ་ངེས་ཀྱི་རྩོད་རྙོག་སེལ་བའི་ཐབས་ལམ་འབའ་ཞིག་ནི་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཁོང་ཡངས་དཀྱེལ་ཆེའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མཐོང་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ང་ཚོས་མི་ཡི་རིགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེ་ས་ཞིག་ལ་བསམ་གཞིགས་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་དང་གྲོས་བསྡུར་བྱ་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད། ང་ཚོས་གྲོས་འཆར་གྱི་ནང་འགྲིགས་འཇགས་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་སེམས་འཁུར་བྱས་པ་ལྟར་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་ཁུར་བྱ་རྒྱུར་ང་ཚོས་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང༌། རབ་ཏུ་ཕྱུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱིས་རྐྱེན་པས་བོད་འདི་ཨེ་ཤ་ཡའི་སྙིང་ཁམས་སུ་གནས་པའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཀྱི་ལམ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་རྒྱུ་འོས་ཤིང་འཚམས་པ་ཞིག་ཡིན། གླིང་ཆེན་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ལྷིང་འཇགས་ཡོང་རྒྱུར་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་པའི་བོད་དེ་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་ལྡན་པའི་བར་གནས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའི་གནས་སྟངས་སྔར་སོར་ཆུད་ཐབས་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། ཨེ་ཤ་ཡའི་གླིང་ཆེན་དང༌། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གནས་སྟངས་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐུབ། མ་འོངས་པར་བོད་འདི་བཞིན་བཙན་བཟུང་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་དང༌། བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་ནོན་པ༌། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་འདོན་མི་ཐུབ་པ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་བཅས་ཀྱི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཏུ་གནས་དགོས་དོན་མེད་པར་ཕྱི་སྣོད་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ་དང༌། ནང་བཅུད་སྐྱེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཞི་མཐུན་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པའི་རང་དབང་ཅན་གྱི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཁུལ་མང་པོའི་ཉེན་ཚབས་སེལ་བའི་དཔེ་མཚོན་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཐུབ།

རྒྱ་ནག་གིས་འགོ་ཁྲིད་ཚན་ཁག་གིས་ཁོང་ཚོས་བཙན་བཟུང་བྱས་བའི་ས་སྡེ་ཁག་ཏུ་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་མི་སེར་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་རིང་ལུགས་དེ་ནི་ད་ཆ་དུས་ལས་ཡོལ་ཟིན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ་གལ་དང༌། དོན་དམ་པའི་མཉམ་སྦྲེལ་ལམ། མཉམ་མཐུན་ནི་དང་བླངས་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་ཡོང་ཐུབ་ཅིང༌། ཕྱོགས་ཚང་མའི་འདོད་བློ་ཁེངས་པའི་ཁེ་ཕན་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། ཡོ་རོབ་དཔལ་འབྱོར་མཐུན་ཚོགས་ནི་དེ་ལྟར་ཡོང་ཐུབ་པའི་དཔེ་གཞི་གསལ་པཽ་ཞིག་ཡིན། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན་དྲག་ཤུགས་དེ་དབང་སྒྱུར་གྱི་གཞི་རྩའི་ཐབས་ལམ་དུ་སྤྱོད་པ་དང༌། ཕན་ཚུན་བར་ཡིད་ཆེས་དང་ཁེ་ཕན་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ན་རྒྱལ་ཁབ་དང་རྒྱལ་ཁབ་བམ། མི་རིགས་གཅིག་ཡིན་རུང་དུམ་བུ་གཉིས་སམ་དེ་ལས་མང་བར་གྱེས་སྲིད།

ངོས་ནས་གཏམ་བཤད་འདི་མཇུག་སྒྲིལ་བ་དང་བསྟུན་ནས་གུས་བཀུར་འོས་པའི་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཁོང་མི་རྣམས་དང༌། ཁོ་ཚོ་བརྒྱུད་ནས་དམངས་ཚོགས་རྣམས་ལ་ང་ཚོའི་འབད་རྩོལ་འདི་རིགས་ལ་ཁྱེད་ཚོས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོང་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་རེ་འབོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོའི་གྲོས་འཆར་གྱི་སྒྲོམ་གཞི་བཏོན་པ་གཞིར་བཟུང་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་སེལ་རྒྱུ་དེ་ནི་བོད་རྒྱ་མི་དམངས་གཉིས་པོའི་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དེས་མངའ་ཁུལ་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་ཞི་བདེ་དང་བརྟན་གནས་ལ་ཡང་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་ཐུབ། ངོས་ནས་ཁྱེད་ཚོར་བསམ་ཚུལ་ཞུ་བའི་གོ་སྐབས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

བོད་ནང་གི་དཀའ་རྙོག་དང་རེ་འདུན།

(༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཌེན་མག་ཀོ་པན་ཧཱ་གྷན་ (Copenhagen) དུ་གོང་འཁོད་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཚན་པའི་ (Society of Foreign Policy) ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་སྩལ་བའི་གསུང་བཤད།)

འཛམ་གླིང་འདི་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྱུར་བ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་འགྲོ་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་འགྱུར་བ་ཞིག་འགྲོ་བསྡད་པ་དང་དུས་མཚུངས་པར་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་ཚང་མ་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་ཞིག་ཡིན་པའི་དྲན་སྐུལ་ཞིག་ང་ཚོར་ཡོང་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གི་གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་ང་ཚོ་གང་དུ་ཡོད་སའི་ཕྱོགས་དེ་དང་དེར་ཡོང་བསྡད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། འཛམ་གླིང་སའི་གོ་ལ་གང་དུ་ཡོད་ཀྱང་རུང༌། མིའི་བདེ་སྡུག་གནད་དོན་དང༌། དེ་བཞིན་ཁོར་ཡུག་བཅས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ལ་རྒྱུན་དུ་ང་ཚོས་དོ་སྣང་དང་སེམས་ཁུར་ངེས་པར་བླངས་རྒྱུ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་རེད།

ང་རང་བོད་མི་ཞིག་དང༌། ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁྱེད་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་རེས་བྱེད་ཆེད་རང་ཉིད་ལ་མགྲོན་བརྡ་གནང་བར་ཡི་རངས་བསྔགས་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། མི་གཅིག་གིས་གཅིག་བསམ་ཚུལ་སྤེལ་རེས་བྱེད་པའི་ཐབས་ཤེས་བཟང་ཤོས་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་དབར་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་བཞག་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ང་རང་དེ་སྔ༌། ༡༩༧༣ ལོར་ཐེངས་དང་པོར་འདི་གར་སླེབས་པ་བཞིན། ད་རེས་ཌེན་མག་ཏུ་འཚམས་གཟིགས་སུ་སླེབས་དགོས་དོན་ཡང༌། ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཁྱེད་ཚོས་ང་ལ་ (བོད་ནང་གི་ད་ལྟའི་དཀའ་རྙོག་དང་མ་འོངས་གནས་སྟངས་) སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་དགོས་གསུངས་ཡོད། བོད་དོན་སྐོར་ཉེ་ཆར་གསར་ཤོག་ཁག་ནང་གནས་ཚུལ་མང་དག་ཅིག་ཐོན་ཡོད་པ་སོང་ཙང༌། ད་རེས་གནད་དོན་འགའ་ཤས་ཐོག་ལ་རང་ཉིད་དངོས་སུ་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་རྒྱབ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དགེ་མཚན་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་སྙམ་པར་དྲན་སོང༌། རྒྱ་མིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་ནས་ད་ཆ་ཕལ་ཆེར་ལོ་ངོ་བཞི་བཅུ་ཙམ་འགྲོ་གི་ཡོད། བོད་མི་རྣམས་རྒྱའི་བཙན་གནོན་འོག་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་ཅིག་མྱངས་ཡོད། བོད་མི་ས་ཡ་ (༡-༢) (བོད་མིའི་རྩ་འབོར་ནས་དྲུག་ཟུར་གཅིག་ལས་ལྷག་ཙམ།) འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། མི་འབོར་མང་དག་ཅིག་བཙོན་ཁང་ནང་མནར་གཅོད་མྱངས་ཡོད།

རྒྱ་ནག་གི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོའི་གོང་བོད་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དངོས་རྫས་རིན་ཐང་ཅན་དང༌། དགོན་པ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ལྷག་ཙམ་རྩ་མེད་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། བོད་མི་སོ་སོའི་ངོས་ནས་རང་དབང་གི་དོན་དུ་རྣམ་འགྱུར་འདྲ་མིན་བསྟན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། དེ་ཚོ་ཚང་མའི་ཐོག་དྲག་གནོན་ཚབས་ཆེ་བྱས་ཏེ་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་ནག་ནང་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཞིག་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་སྟབས་མཚུངས་བོད་ནང་ལའང་ཡར་རྒྱས་ཕྲན་བུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། བོད་མིར་མང་གཙོའི་ཁེ་དབང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ད་དུང་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རིམ་ཐོབ་ཐང་ཡང་རྩ་བ་ནས་ཐོབ་ཀྱི་མེད།

དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། བོད་མཐོ་སྒང་སྟེང་རྒྱ་རིགས་ཕོན་ཆེ་སྤོ་བཞུད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་བོད་མི་རང་ཉིད་ཆགས་དང་འཇིག་ཆ་མ་རྟོགས་པའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོད་པ་རེད། གནས་སྟངས་དེས་རྐྱེན་པས་བོད་མི་རྣམས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་གི་གནས་བབས་འོག་ཁེ་དབང་ཡོངས་སུ་ཐོབ་ཀྱི་མེད། རྒྱ་ནག་གིས་ད་ལྟའི་སོ་སོའི་སྲིད་བྱུས་ལངས་ཕྱོགས་དེ་ལ་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཞིག་མ་བཏང་གི་བར་དུ་འཛམ་གླིང་འདི་ཐོག་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རྩ་ཡལ་དུ་གྱུར་ཉེན་དང༌། བོད་མིས་ཡིད་ལ་བརྣག་པའི་རང་དབང་སླར་གསོའི་རེ་བ་དེ་བརླག་ཉེན་ཡོད་པ་རེད།

འཛམ་གླིང་ཕྱོགས་གང་སར་གནས་པའི་མི་རྣམས་བདེ་བ་དང་དམངས་གཙོ་འདོད་ཀྱི་ཡོད་པ་བཞིན། བོད་མི་ཚོས་ཀྱང་དེ་ག་རང་འདོད་ཀྱི་ཡོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། འཛམ་གླིང་ཐོག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པའི་དཀའ་རྙོག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་རྣམས་ཞི་བའི་ཐོག་སེལ་ཏེ་མཁྲེགས་བཟུང་ཅན་གྱི་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་ཞིག་གཏོང་འདུན་ཡོད་པའི་འཛམ་གླིང་གི་དབུ་ཁྲིད་མང་པོ་ཞིག་ལ་དེ་མཚུངས་ཆེ་མཐོང་དང་བསྔགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།

ཨ་ཧཕ་གྷ་ནི་སི་ཐན་དང༌། ཀམ་སྦོ་ཌི་ཡ། ཨང་གྷོ་ལ། ས་ར་བྱང་མ། ནི་ཁ་ར་སྒུ་ཝ་བཅས་སུ་ཞི་བདེ་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་རེ་བ་དང༌། ཧཕི་ལི་སྤིན་དང༌། ཀོ་རི་ཡ། ཨུ་རུ་སུ། གཞན་ཡང་ས་ཕྱོགས་མང་པོའི་ནང་དམངས་གཙོའི་ཐོག་འགྱུར་བའི་ལྷག་ཕྱོགས་རྒྱག་སྟངས་བཅས་ཀྱི་བབས་ལ་བལྟས་ན། ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོ་ལའང་རེ་བ་གསར་པ་ཞིག་བྱེད་ཆོག་པའི་གནས་བབས་ཤིག་ལྡན་ཡོད།

༡༩༨༧ ཟླ་ ༩ ནང་རང་ངོས་ནས་ཞི་བའི་དོན་ཚན་ལྔ་བྱས་པ་ཞིག་བཏོན་ཏེ་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཞི་བདེ་སླར་གསོ་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད། ལས་འགུལ་དེ་ཚོ་ནི།

༡) བོད་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐབས།

༢) རྒྱ་ནག་མི་འབོར་སྤོ་བཞུད་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་མཚམས་འཇོག་ཡོང་ཐབས།

༣) བོད་མིའི་གཞི་རིམ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། དམངས་གཙོའི་ཁེ་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཡོང་ཐབས།

༤) བོད་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཉམས་པ་སླར་གསོ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཡོང་ཐབས། བོད་ནང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ཐོན་སྐྱེད་བཟོ་སྐྲུན་དང་སྙིགས་རོ་གསོག་འཇོག་བྱེད་པའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་མཚམས་འཇོག་ཡོང་ཐབས།

༥) མ་འོངས་བོད་ཀྱི་གནས་བབས་དང༌། རྒྱ་བོད་མི་མང་གཉིས་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཐད་ལ་འབྲེལ་མོལ་ལྷུག་པོ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་ཡོང་ཐབས།

རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ལས་འཆར་དེར་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་དེར་རྣམ་འགྱུར་ངན་པ་ཤུགས་ཆེ་དང་འབྲེལ་བོད་ནང་ན་ནིང་ལོ་འཁོར་མོ་ཡུག་ནང་ཞི་བའི་གྱེན་ལངས་པ་དང་ངོ་རྒོལ་བ་ཚོའི་ཐོག་དྲག་གནོན་ཚབས་ཆེན་བྱས་ཡོད། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཚབས་ཆེའི་དྲག་གནོན་ཇི་འདྲ་བྱས་རུང་བོད་མི་ཚོའི་ངོས་ནས་དེར་དྲག་ཐབས་སམ། འཚེ་བའི་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་བར་ཞི་བའི་ངང་ཚུལ་བཟུང་གལ་སྐོར་རང་ཉིད་ནས་འབོད་སྐུལ་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པ་ཡིན།

བོད་མིའི་ཐོག་དཀའ་ངལ་མྱངས་པ་རྣམས་མཚམས་འཇོག་ཡོང་ཐབས་དང་དྲག་གནོན་སྔོན་འགོག་ཡོང་རེར་རང་ངོས་ནས་སྔ་ལོ་ཟླ་ ༦ ནང་ཞི་བའི་དོན་ཚན་ལྔའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་གསལ་བཤད་འཁོད་པ་ཞིག་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ངོས་ནས། ༡༩༨༨ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ས་ཀྲ་ར་སི་བྷག་ (Strasbourg) ཏུ་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚོར་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ཡིན། དེའི་ནང་ངོས་ནས་བོད་ཀྱི་མཐོ་སྒང་དེ་བཞིན་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་བསྒྱུར་ཐབས་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པ་ཡིན།

དེའི་གོ་དོན་ནི། འགྲོ་བ་མི་དང༌། རང་བྱུང་ཁམས་དང་བཅས་པ་ཞི་བདེ་མཉམས་གནས་ཐུབ་ཐབས། ཨེ་ཤི་ཡའི་ཁུལ་དུ་མཚོན་མེད་ཞི་བདེ་དང༌། བར་གནས་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་ཐབས། དེའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་བྱ་གལ་མཐོང་བས་ས་གནས་ས་ཐོག་གི་ཞི་བདེའི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་སྐོང་འཚོགས་ཡོང་བའི་བསམ་འཆར་ཕུལ་བ་ཡིན། རང་ངོས་ནས་བོད་ཡོངས་རྫོགས་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་འོག་རྒྱ་ནག་མི་མང་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དང་མཉམ་དུ་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་ལྡན་པའི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བསྐྱར་ནན་བྱས་པ་ཡིན།

ངས་བོད་ཀྱི་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་བབས་ཇི་ཡིན་ཐོག་ལ་གཏམ་བཤད་བྱས་མེད། རྒྱ་བོད་གཉིས་དབར་གྱི་མཉམ་གནས་མཐུན་ཚོགས་དེའི་མིང་ག་རེ་བཏགས་དང་མ་བཏགས་ཐོག་ལའང་བསམ་ཚུལ་འདོན་ཐབས་བྱས་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ད་ལྟའི་ཆར་དེ་ཚོའི་སྐོར་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུར་དཀའ་ཚེགས་རང་བཞིན་དང༌། ཅི་སྟེ་དེ་ཚོའི་སྐོར་གླེང་སློང་བྱས་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང༌། གནད་དོན་མདུན་གྲོས་ཐོག་ལ་དེས་འགོག་རྐྱེན་ཞིག་བྱེད་མི་སྲིད་པ་མ་ངེས་ཤིང༌། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་གོམ་པ་མདུན་གྲོས་བྱ་འདོད་ཡོད་ནའང༌། དང་ཐོག་ང་ཚོས་རྒྱ་བོད་གཉིས་དབར་ལ་དོན་འབྲས་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་བརྟན་པོ་ཞིག་འཛུགས་རྒྱུར་གཉིས་མོས་གྲོས་མཐུན་ཞིག་ངེས་པར་འཇོག་ཐབས་ཐོག་ལ་འབད་དགོས་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་ཚོ་ནི། ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་དངོས་སུ་ཇི་འདྲ་འགེལ་ཐུབ་མིན་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། དེ་རྗེས་ང་ཚོས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འབྲེལ་བ་ཇི་ཡོད་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་རེད། གཏམ་བཤད་ནང༌། ངོས་ནས་རྒྱ་བོད་གཉིས་མཉམ་གནས་ཐོག་ང་ཚོས་བོད་དེ་སླར་ཡང་དམངས་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་འོག་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་བཤད་པ་ཡིན། སྲུང་སྐྱོབ་སྐོར་རྒྱ་ནག་རང་གིས་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་དང༌། ད་དུང་ངོས་ནས་བོད་དེ་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཏུ་མ་བསྒྱུར་གོང་རྒྱལ་ནང་གི་སྲུང་སྐྱོབ་ཁོ་ནའི་ཆེད་བོད་ནང་དམག་མིའི་གྲངས་འབོར་དེ་ཚད་གཞི་ངེས་ཅན་ཞིག་ཉར་ཆོག་རྒྱུའི་ངོས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན།

རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལ་ཨེ་ཤི་ཡ་དང༌། ཡོ་རོབ། ཨ་རི་བཅས་ནས་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་པ་འདིས་སེམས་ཤུགས་འཕར་རྐྱེན་བྱེད་བཞིན་འདུག དཔེར་ན། རྒྱ་གར་ནང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚོགས་པ་འདྲ་མིན་དང་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཚང་མས་མོས་མཐུན་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནས་བདུན་ཕྲག་སྔོན་མར་མོས་མཐུན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་གྲོས་ཆོད་ཅིག་བཞག་ཡོད། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་ནས་ངའི་གཏམ་བཤད་ལ་ཡ་ལན་བྱ་རྒྱུའི་གནད་དོན་ཐོག་ངའི་མགྲོན་འབོད་འདི་ལ་ད་ཆ་ངོས་ལེན་བྱས་པར་ང་རང་དགའ་པོ་བྱུང༌།

ངའི་ངོས་ནས་སུ་གཅིག་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་བར་གནས་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་འབྲེལ་མོལ་ཡོང་བའི་རེ་འདུན་བཏོན་པ་བཞིན་རྒྱ་གཞུང་ནས་ང་ཚོའི་བློ་མོས་དང་འཚམས་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་བྱ་འཐུས་དང༌། དེའི་ནང་རྒྱ་གཞུང་གི་ཕྱོགས་ནས་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་ཞིག་བསྐོ་གཞག་བྱ་རྒྱུའི་མོས་མཐུན་བྱུང་ཡོད། རང་ངོས་ནས་ཞི་བའི་དོན་ཚན་ལྔ་དང༌། ས་ཀྲ་ར་སི་བྷག་གི་གྲོས་འཆར་ནང་བཤད་པའི་འབྲུ་དོན་གཞིར་བཟུང་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཕྲ་གཅིག་བྱེད་རྒྱུའི་འདུན་པ་ཤུགས་དྲག་ཡོད། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་བསམ་ཚུལ་བཤད་འདོད་གང་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ལའང་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་ནས་ངོས་ལེན་ཞུ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་ཡོད།

གཞུང་སྲིད་གང་འདྲ་ཞིག་དང༌། སུ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་བསྡད་འདོད་ཡོད་མེད་དེ་བོད་མི་རང་ངོས་ནས་ངེས་པར་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུའི་གནད་དོན་ཞིག་རེད། དང་ཐོག་ངས་བཏོན་པའི་བསམ་འཆར་ལ་བོད་མི་མང་པོའི་བསམ་བློའི་ནང་འདོད་པ་མ་ཁེངས་པ་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་བློ་ཕམ་ཞིག་ལས་མ་འདས། འདས་པའི་ཉམས་མྱོང་ལ་གཞིར་བཅོལ་བའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིས་སྔར་སོ་སོའི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་ཇི་བཞིན་ཁ་དན་ཚིག་ལ་གནས་རྒྱུར་བོད་མི་ཕལ་མོ་ཆེས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཁོ་ཚོས་རང་བཙན་གཙང་མ་ཁོ་ནས་བོད་མིའི་ཐོབ་ཐང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཞི་བའི་དོན་ཚན་ལྔ་དང་ས་ཀྲ་ར་སི་བྷག་གི་གྲོས་འཆར་ནང་གསལ་བའི་ཐབས་ལམ་དེས་ད་ལྟའི་བོད་མིའི་ཛ་དྲག་གི་དགོས་མཁོ་བསྐྲུན་ཐུབ་རྒྱུ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྒྱ་མི་ལའང་དེས་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་རང་ཉིད་སྒེར་གྱི་རེ་འདུན་ཡིན། བོད་མི་ཚོ་ནི། ནམ་ཞག་རྒྱུན་དུ་སོ་སོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་འཆམ་མཐུན་ཐོག་བསྡད་རྒྱུའི་འདོད་པ་དང༌། གྲ་སྒྲིག་ཨང་གསར་ཡོད། ང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་འདི་ཉིན་རེ་བཞིན་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སྐབས་ཕན་ཚུན་མཐུན་འབྲེལ་དང༌། འཆམ་མཐུན་ཐོག་གནས་རྒྱུའི་དགོས་འདུན་དེ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད། མི་རིགས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དྲག་གནོན་དང་མི་སེར་སྤེལ་ཐབས་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་ལ་ང་ཚོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་མིན་ཕན་ཚུན་གུས་བརྩི་དང༌། གཉིས་སྨན་འཆམ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་ཐོག་གནས་རྒྱུར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཁྱེད་རྣམ་པས་སེམས་ཁུར་དང་བཅས་ང་ལ་སྣེ་ལེན་གང་གཟབ་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོར་སེམས་ཁུར་བྱེད་མཁན་དང༌། རྒྱ་གཞུང་ལའང་བསམ་ཚུལ་ཤོད་མཁན་སྲིད་གཞུང་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བར་བརྟེན། བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་རྒྱ་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་ལངས་ཕྱོགས་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་ཤིག་ཐེབས་ཡོད་པ་རེད།

བོད་མིར་དྲག་གནོན་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་ལས་སྐྱོབ་ཐབས་དང༌། བོད་ནང་དྲང་བདེན་དང་ཞི་བདེ་ཡུན་གནས་ཆེད་ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་ཐུགས་ཁུར་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་མུ་མཐུད་གནང་གལ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།།

རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པའི་ཚོགས་འདུ་དབུ་འཛུགས་སྐབས་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

དེ་རིང་འདིར། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེའི་རྗེས་འབྲང་སྟེ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེའི་ཐོག་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མཁན་ནམ། བསྟན་པའི་བྱ་བ་མཛད་མཁན་གྱི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་མཁས་པ་དང༌། གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པ་ང་རང་ཚོའི་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་ལས་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་དུས་སུ་སྨིན་པའི་ཐོག་ནས་དུས་ཚོད་གཉན་འཕྲང་ཅན་ཁག་པོ་ཞིག་གི་གནས་སྐབས་ལ་འཛོམས་པའི་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་བླ་མ་དགེ་བཤེས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཕེབས་ཐུབ་པ་འདིའི་མདུན་ས་ལ་ཞུ་རྒྱུར། ང་རང་ཚོ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་པར་དུས་ཚོད་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་པོ། ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་པ་ཡིན་ན། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་དུས་ཚོད་སྡུག་ཤོས་ཤིག་སྒང་ལ་སྐྱེས་པའི་མི་ཆགས་བསྡད་ཡོད།

ང་རང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་ལ་སླེབས་པར་ཆ་བཞག་ན་རང་གི་ལུང་པ་དང་བྲལ། མིའི་ལུང་པར་གྱར། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གཞན་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་གཅིག་ཆགས། གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་ལྷག་བསྡད་པ་དེ་རྣམས་ནི་དངངས་སྐྲག་དང༌། ཛ་དྲག་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་འོག་ལ་སྡོད་དགོས་པ། སོ་སོས་དགའ་པོ་བྱེད་ས་དེར་དགའ་པོ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ། སོ་སོ་དགའ་པོ་མེད་ས་གཅིག་ལ་དགའ་ཞེན་བཅོས་ཏེ་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབ་ནས་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད། མི་སུ་ཡིན་ནའང་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་འོག་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དེ་སྡོད་དགོས་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཡིན། རྡོ་དོན་ཡང་སྙིང་བོད་གཞིས་བྱེས་ཡོངས་རྫོགས་དུས་ཚོད་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་སླེབས་བསྡད་ཡོད།

ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་པ་ཡིན་ན་ང་རང་ཚོའི་མི་ཐོག་འདི་གཟི་བརྗིད་རེད། བོད་བསྟན་སྲིད་སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་དང་བཅས་པ་ཆགས་འཇིག་གི་མཚམས་འདིར་སྐྱེས་པ་ཡིན་དུས་ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་དངོས་གནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་ནུས་པ་གང་ཡོད་ཅི་ཡོད་ཀྱིས་ཧུར་ཐག་ཅིག་བྱས་ན། བསྟན་སྲིད་སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་དང་བཅས་པ་སླར་གསོ་གོམ་པ་རིམ་བགྲོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཞིག་མེད་པ་མིན། ཏན་ཏན་རེ་བ་ཞིག་ཡོད།

རེ་བ་ཡོད་པ་འདི་ཡི་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་འགྱེལ་ས་ནས་ལངསཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ང་ཚོ་གཟི་བརྗིད་རེད། གྲ་འགྲིགས་པོ་དང༌། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་བཏང་བ་ཡིན། བྱུག་པ་ཡིན་ཞེས་ག་ཚོད་ལབ་ནའང་དེ་ཙམ་ཞིག་རེད། དཀའ་ངལ་དང་འུ་ཐུག་གི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་ཞབས་འདེགས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་རེད། སྐབས་སུ་བབས་པའི་འགན་ཆགས་བསྡད་ཡོད།

ང་རང་ཚོ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནའང་བསོད་ནམས་གསོག་རྒྱུའི་གཟི་བརྗིད་ཅིག་དངོས་གནས་ཡིན་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནའང་དངོས་གནས་བྱས་རྗེས་དང༌། གཟི་བརྗིད་ཆགས་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་རང་ཚོ་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་སྐོར་རམ། དུས་ཚོད་ཐབས་སྡུག་དེ་ཆགས་ནས་ལོ་བཞི་བཅུ་སྐོར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེའི་རིང་ལ་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱིས་སྙིང་ལ་རུས་པ་བཅུག་ནས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ཡོད། ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་ཡོད། ང་རང་ཚོ་འདིར་ཡོད་པ་རྣམས་དེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ད་ལྟ་ཕན་ཆོད་ཡིན་ནའང་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་ཞིག་ཚང་མས་གནང་ཡོད། ད་དུང་ཡིན་ནའང་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་ཅིག་གནང་གི་རེད་ལ། གནང་རོགས་གནང་ཞེས་འབོད་སྐུལ་དང༌། ཞབས་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན།

ད་ང་ཚོ་ལྷག་བསམ་ཡོད་པ་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས། ལྷག་བསམ་ཡོད་པ་དེ་ལག་ལེན་ལ་བཀལ་ནས་དངོས་གནས་རང་སོ་སོའི་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དཀར་བ་དེ་དོན་དག་གི་ཐོག་ལ་འཁྱོལ་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དེ་ཡོང་བ་ལ་ང་ཚོ་བྱེད་ཐབས་གང་འདུག་གམ། ཐབས་ཤེས་འདྲ་པོ་ག་རེ་བྱེད་རྒྱུ་འདུག་གམ། འདི་གཅིག་ཤེས་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་རྣམས་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་རང་རང་སོ་སོའི་སྒེར་གྱི་མི་རེ་རེའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་བཏོན་པའི་ཐོག་ལ་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་ཐོག་ནས་འབད་རྩོལ་ཞིག་བྱས། མཐུན་མོང་གི་ཐོག་ནས་ནུས་པ་ཞིག་བཏོན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་དཔག་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཆེ་བ་ཞིག་དང༌། ནུས་པ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོང་བ་ཆོས་ཉིད་རེད།

དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་སྔོན་མ་ང་རང་ཚོ་འདིར་མིའི་ལུང་པར་གྱར་ནས་འགོ་སྟོད་ང་ཚོར་ཧ་ལམ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ས་གནམ་མ་གཏོགས་མེད་པ་ལྟ་བུའི་དུས་ཚོད་དེའི་སྐབས་ལ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང་པོ་ཚུགས་པ་དེ་ཕྱི་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གསུམ་ནང་ལ་ཡིན་པ་ཡོད། དེ་དུས་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་བྱས་པ་ཡིན་ནའང་མགོ་འཐོམས་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པ་ཚོ་ཡིན་ནའང་རེང༌། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཆ་ནས་བྱས་ནའང་འཐོམས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་མགོ་འཚོས་པོ་ཞིག་དང༌། ཐོབ་ཐང་རྩོད་རྒྱུ་འདྲ་བོ་དེ་དུས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་སྐབས་ལ་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་རུབ་རུབ་བྱས་ནས་ཚོགས་པ་དེ་ནས་བཟུང་ང་རང་ཚོ་མཐུན་མོང་གི་ཐོག་ནས་འབད་རྩོལ་བྱས་ན་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བརྩིས་ནས་སྔ་རྗེས་རིམ་པས་རིམ་པས་མཇུག་མཐུད་ནས་ཚོགས་ཏེ་ད་རེས་ཐེངས་བཞི་པ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། སྔོན་མ་ཡིན་ན་ཨ་ན་གཅིག་གཉིས་ལ་ཡང་རྩིས་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། དེང་སང་ང་རང་ཚོ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་པ་ཕྲན་བུ་ཆེ་རུ་ཕྱིན། མཐུན་རྐྱེན་ཕྲན་བུ་བཟང་དུ་འགྲོ་དུས་མི་མང་ཙམ་འཛོམས་ཐུབ་པ་དང༌། གྲ་རྒྱས་ཙམ་ཚོགས་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང་བ་རེད།

གལ་ཆེ་ཤོས་ང་རང་ཚོས་འདས་པའི་ལོ་ཡུན་འདི་དག་གི་རིང་ལ་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་ཞིག་བསགས་ཡོད། ལེགས་པའི་ཆ་ནས་ཉམས་མྱོང་དེ་འདྲ་བསགས་ཡོད་ལ། ཉེས་པའི་ཆ་ནས་ཉམས་མྱོང་ཡང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དངོས་གནས་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་པའི་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། རང་རང་སོ་སོའི་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོ་ལ་ཡང་དངོས་ཡོད་དངོས་བྱུང་གི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་བསམ་བློའི་ནང་ལ་སླེབས་བསྡད་མཁན་ཆགས་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་ཡོད་མཁན་ཚོ་ཡིན་ནའང་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དེ་འདྲའི་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། དེ་བཞིན་བར་ལམ་འདས་པའི་ལོ་དགུ་ཙམ་ཞིག་རིང་ལ་བོད་ནང་ལ་ཕན་ཚུན་ཕྱི་ནང་གཉེན་འཕྲད་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཤིག་བྱུང༌།

དེ་ཡང་ཐེངས་གཅིག་གཉིས་མ་ཡིན་པ་ཐེངས་ཁ་ཤས་འགྲོ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང༌། དེའི་ཐོག་ནས་གནས་ཚུལ་མཁྱེན་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོང་གི་ཡོད་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ད་ལམ་ང་རང་ཚོ་འཛོམས་ནས་གོ་བསྡུར་བྱས། བསམ་བློ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡིན་ན། དུས་སུ་བབས་པ་འདྲ་པོ་དང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད། ཆ་རྐྱེན་འདྲ་པོ་འཛོམས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ད་རེས་འདིར་ཆེད་མངགས་ཀྱི་ང་ཚོ་ཚོགས་འཛོམས་བྱེད་རྒྱུའི་དགོས་དོན་སྙིང་པོ་དེ་འདྲ་ཡིན་པ་རེད།

མ་གཞི་ཚང་མས་མཁྱེན་གྱི་རེད། མཁྱེན་མཁྱེན་པ་ཞིག་ལ་ངས་འདིར་བསྐྱར་ཟློས་ཡང་ཟློས་ཞུ་གིན་བསྡད་ནའང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དགོས་པ་ཆེ་བ་མི་འདུག་སྟེ། ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གྲྭ་ས་གྲྭ་ཚང་ཚོ་ནས་ཕེབས་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་གཅིག་བྱས་ན་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཆའམ་གནས་ཚུལ་རིགས་ཁ་ཤས་མ་མཁྱེན་པ་དེ་འདྲའང་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། དེ་རིང་འདིར་ང་ཚོ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་འཛོམས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། གནས་ཚུལ་རོབ་ཙམ་ཞིག་ཞུས་ན་བསམ་དྲན་བྱུང༌། དེ་རིང་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་དག་ཅིག་ང་ཚོས་བཤད་དགོས་པ་དེ་ཡིན།

དེ་ཡང་ང་རང་ཚོ་རང་གཞན་སུ་ཡིན་ནའང་བདེ་བ་འདོད་པ་ཞིག་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ནི་མིའི་གཤིས་ལུགས་ཡིན། བདེ་སྡུག་ཟེར་བ་འདི་ནང་སེམས་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་བདེ་སྡུག་ཅིག་དང༌། གཙོ་བོ་ཕྱིའི་ཡུལ་གྱི་འཚོ་བ་བདེ་སྡུག་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་མཁན་ཞིག་ང་རང་ཚོས་གཟིགས་གསལ་དེ་རེད། སེམས་རང་གི་སྟེང་ནས་བྱུང་བའི་བདེ་སྡུག་འདི་ཕྱི་དངོས་པོས་རྐྱེན་བྱས་ནས་བྱུང་བའི་བདེ་སྡུག་ལས་ནུས་པ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན།

གང་ལྟར་ང་ཚོ་མི་ཟེར་མཁན་འདི་ཡི་རྣམ་དཔྱོད་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་ཏེ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཕྱིའི་བདེ་སྡུག་འདྲེན་རྒྱུར་ཕྱིའི་རྐྱེན་ཁོ་ན་ལ་ལག་པ་འཐམས་ནས་མི་སྡོད་པར། ནང་གི་བསམ་བློའི་སྟེང་ཞི་བདེ་བ་སྒྲུབ་རྒྱུ། ནང་གི་བསམ་བློའི་སྟེང་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། བདེ་སྐྱིད་མང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཟེར་མཁན་འདིས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་འོག་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། གནམ་ནས་མར་ལྷས་བཀོད་པ་ཡིན་ནའང་རུང༌། མིས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཡར་བལྟ་གི་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ལུགས་དེ་ཚོས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

མི་ལ་རེ་བ་ཟད། ཐབས་ཤེས་མ་ཐུབ་པ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་སླེབས་དུས་ཆོས་ཟེར་བ་འདིར་རེ་བ་འདྲ་རྒྱག ཡིད་ཆེས་འདྲ་བྱས། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཕུགས་ལ་ཞེ་དྲག་ཕན་གྱི་ཡོད་རུང་མེད་རུང་འཕྲལ་སེལ་བློ་ཞོག་ས་འདྲ་པོའམ། རེ་བ་མ་ཆད་ཙམ་ཡོང་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་རྩ་བ་མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བ་འདོད། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་འདོད་པ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་དུས་ཆོས་ལུགས་དེ་ཚོའང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཆགས་འཇིག་མང་པོ་བྱུང་བ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་རྩ་བ་མིའི་སེམས་ཀྱི་ནང་ཆོས་དད་ཟེར་རྒྱུ་འདི་བརླག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད།

དུས་ད་ལྟ་ཡིན་ནའང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སྤྱིར་བཏང་ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཆོས་ཟེར་བ་འདི་གནའ་སྔ་མོའི་ལམ་དང་ལུགས་སྲོལ་འདྲ་པོ་ཞིག་མ་གཏོགས་དེ་ཙམ་གྱི་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་མེད་པའི་མཐོང་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་གཞི་རྩ་མི་རང་ཡིན་ཙ་ན་ག་རེ་བྱས་ནའང་ཆོས་དད་ཟེར་བ་དེ་འགག་གཅིག་ལ་ཐུག་ཡོད་དུས་བློ་བག་སྤྲོད་མཁན་དྲག་ཤོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང་ཆོས་ཀྱི་དད་པ་དེ་མུ་མཐུད་ནས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བསྡད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། དཔེར་ན། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་འགོ་སྟོད་ ༡༩༥༠ ནང་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མི་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ལ་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་སྟངས་དེ་དེང་སང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་མཇུག་རྫོགས་འགྲོ་བའི་དུས་ཚོད་འདིར་ཧ་ལམ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། རྩ་བ་ང་རང་ཚོས་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང༌། ཆོས་བྱེད་མཁན་ཡིན་ཟེར་ནས་མི་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། རེད་དམ།

ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལ་ཆོས་ཟེར་བ་འདི་སེམས་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་ཡིན་པ་དེ་མ་ཤེས་པར་ཞེན་ཁོག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རྣམས་ཤེས། ཆོས་ལ་ཞེན་ཁོག་ཡིན་པའི་ཁུལ་བྱས་ནས་མི་གསོད་རེས་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དམག་འཁྲུག་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ཀྱི་རྐྱེན་བྱས་ནས་མི་ལ་བརྡབ་གསིག་སྣོན་མ་བཟོ་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་རྩ་བ་ཆོས་ཀྱི་དད་པའི་ཐོག་ནས་མི་ལ་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་གི་འོག་ནས་ང་རང་ཚོ་དེ་རིང་འདིར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་ལ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་དང༌། ཁུར་འགན་ལེན་རྒྱུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཚུལ་རྩ་བ་ནི་དངོས་གནས་དྲང་གནས་གཞན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། དེ་ནི་དངོས་གནས་རིན་ཐང་བྲལ་བ་ཡིན།

ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་དགྱེས་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་དང༌། སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོ་བསོད་ནམས་བསགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་གཅིག་པུའི་སྐད་ཆ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཟེར་བ་ཡང་ང་རང་ཚོ་ནང་བཞིན་མི་ཐ་མལ་པ་ཞིག་གིས་རིམ་པས་རིམ་པས་བསླབ་བྱར་བསླབས་ཏེ་སངས་རྒྱས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསླབ་བྱ་གཙོ་བོ་སྐྱོན་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཕན་པའི་བསམ་པ་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་གསུང་གི་ཡོད། འདི་ལག་ལེན་ཐུབ་རྒྱུ་དང༌། ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་མིན་པས། འཁོན་འཁོན་ཐོགས་ཐོགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་རྩ་བའི་བསླབ་བྱ་དེ་དངོས་གནས་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་བསླབ་བྱ་ཞིག་དང༌། རིན་ཐང་བྲལ་བའི་བསླབ་བྱ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད།

རང་གཞན་སུ་ཡིན་ནའང་དངོས་གནས་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་རང་སྐྱིད་པ། རོགས་སྐྱིད་པ། འཕྲལ་ལ་སྐྱིད་པ། ཕུགས་ལ་ཕན་པ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་བསླབ་བྱ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་རེད། མི་ཟེར་བ་དེ་ལ་གསལ་ཙམ་རིག་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟེར་བ་འདི་ཡི་སྟེང་ནས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་སྐྱེ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སོ་སོ་གཅིག་པུར་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ནའང་ཨ་ཙི་འདི་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རེད་སྙམ་ངོ་མཚར་སྐྱེ་རྒྱུ་རེད།

དེ་མིན་ཤིང་ལྟ་བུའི་སྟེང་ནས་ལྷག་བསམ་ཟེར་བ་དེ་སྐྱེ་ཐབས་མེད་ལ། མེ་ཏོག་གི་སྟེང་ནས་སྐྱེ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ནང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟེར་བ་དེ་ཡོད་པའི་གསོན་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པ། ཕན་པའི་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྐྱེས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ངོ་མཚར་སྐྱེ་རྒྱུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། མི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བདེ་བ་འདོད། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་སྲོག་ཆགས་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཟེར་བ་དེ་དང༌། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཟེར་བ་འདི་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་སུ་ལ་ཡིན་ནའང་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་གཙོ་བོ་གཞན་ཕན་གྱི་ལྟ་བ་དང༌། སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་དེ་ནི་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ངོ་མཚར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

ང་རང་ཚོའི་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་ལོ་ཚིགས་བརྩི་སྟངས་ཀྱི་ནང་ལ་མཐུན་མ་མཐུན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཡོངས་གྲགས་ལ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱོན་ནས་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་ཕྱིན་པའི་དུས་ཡུན་འདིའི་རིང་ལ་སྟོན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཡུལ་ཁ་ཤས་ནང་ཉམས་ཆག་ཕྱིན། ཡུལ་ཁ་ཤས་ལ་གསར་དུ་དར། དེ་འདྲའི་དར་ནུབ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་དུས་ད་ལྟ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་རྩ་བ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ནས་བརླགས་མེད་པའི་ཁར། ད་ལྟ་རིན་ཐང་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་རེད། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ་དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་དྲག་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཀྱང་བྱུང་བ་མིན།

དེ་ནི་མིའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་སྣང་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་གི་འོག་ནས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་གནས་ཤིང་འཚོ་བ་ཡིན། ཆོས་སྤྱི་དང་ཡང་སྒོས་ལྷག་པར་དུ་གྱུར་པ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་དེ་འདྲ་བྱས་ནས་ད་ལྟ་འཚོ་གནས་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་ང་རང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་སྔར་འཛམ་གླིང་ཤར་ཕྱོགས་ལ་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། དུས་རབས་འདིའི་ནང་ལ་སོག་ཡུལ་ཁུལ་དང༌། བྷོ་རས་ཐུ། ཕྱིས་སུ་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ། དེ་ནས་བོད། ཀོ་རི་ཡ་བྱང་མ། དེ་ག་ནང་བཞིན་ཨིན་རྡུ་ཙ་ན་སོགས་ལུང་པ་དེ་ཚོའི་ནང་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཉམས་ཆག་ཧ་ལས་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། དེ་ནི་དོ་བདག་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དད་གུས་རིན་ཐང་བརླགས། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཆོས་དེ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་པར། རྐྱེན་གཞན་དྲག་ཤུལ་གདུག་རྩུབ་ལས་ཐབས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དད་དེ་བཅོམ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དད་དེ་ཉམས་ཉེས་བཏང་བ་རེད།

དེང་སང་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པ་འདིའི་ནང་ལ་མ་ཁེ་སེ་ལེ་ནིན་རིང་ལུགས་སམ། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་དམར་པོའི་ལྟ་སྤྱོད་དང༌། རྩ་བ་དམར་པོའི་ལྟ་བ་རང་གི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་ངལ་རྩོལ་མི་མང་མང་ཆེ་བ་དེ་རྣམས་ལ་འགོ་དཔོན་མི་ཉུང་ཤས་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་ཡོད་མཁན་གྱི་རིགས་གཅིག་གིས་བཤུ་གཞོག་གཏོང་བ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཡིན་པ་རེད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། དངོས་སུ་དཔལ་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ཀྱང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་ནང་ལ་ལོག་འཚོས་འཚོ་ན་མི་འགྲིགས་ཞེས། ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཟེར་བའི་མིང་ཞིག་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་ནས་བཏགས་ཚར་ཡོད། རང་ལ་ཐོབ་ཐང་མེད་པར་གཞན་ལ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་འཚོ་བ་བསྟེན་པ་དེ་ལ་ལོག་འཚོར་གསུངས་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དངོས་གནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་དམར་པོའི་ལྟ་བའི་ནང་གི་ལེགས་ཆ་རྣམས་ནང་པའི་བསླབ་བྱའི་ནང་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་ནས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད།

ཡིན་ནའང༌། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་དམར་པོའི་ལྟ་བ་དེ་རིམ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་སྲིད་བྱུས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོང་དུས་དམར་པོའི་ལྟ་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་གདུག་རྩུབ་ཡོད་མཁན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ནང་པའི་ཆོས་བར་ལམ་ང་རང་ཚོའི་ས་ཁུལ་ནང་རྨེག་མེད་རྩ་མེད་ལྟ་བུར་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དམར་པོའི་ལྟ་བ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཉམས་ཆགས་ཚད་མེད་བཏང་བ་རེད། འོན་ཀྱང༌། གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དམར་པོའི་ལྟ་བ་ནི་དུས་རབས་འདི་གའི་ནང་ལ་སྐྱེས། ད་ཆ་ ༡༩༨༠ ནང་ལ་སླེབས་ཡོང་དུས་དེ་འདྲའི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་དམར་པོའི་ལྟ་བ་རྒས་འགྲོ་གི་ཡོད།

ད་དུང་དུས་རབས་འདི་མ་རྫོགས་བར་ལོ་བཅུ་གྲངས་ཤིག་བསྡད་ཡོད་པས། དུས་རབས་འདིའི་ལོ་ཐ་མའི་ནང་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་གྱི་ལྟ་བ་དེ་ཕལ་ཆེར་རོ་སྒམ་ནང་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་མཚམས་ལ་སླེབས་བསྡད་ཡོད། ནང་པའི་ཆོས་ནི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གོང་ནས་དར་བ་རེད། ད་དུང་ཡིན་ནའང་མིའི་རིགས་དང༌། ང་རང་ཚོའི་ས་ཁུལ་འདིའི་ནང་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དག་སྣང་མ་བརླག་པར་བསྡད་ཡོད། ནང་པའི་ཆོས་ཟེར་བ་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་ཐུག་པ་དང༌། རྩ་བ་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་ལ་མིའི་ལྷན་སྐྱེས་སེམས་ཀྱི་ནང་ནས་དོ་སྣང་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཡང་སྒོས་ལྷག་པར་དུ་གྱུར་པ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་དུས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གང་ལྟར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་ཤི་ཐུབ་མེད་པ་དང༌། ད་དུང་དར་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། འདིའི་ནང་ཚན་ནས་ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་ཡོད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བའི་ཆོས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་ཡོད་པ་འདི་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གཞི་ཡི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བཤད་ཡོང་དུས་རྒྱུ་མཚན་དང༌། འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ལམ་སྒོམ་དུས་ཡིན་ནའང་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་ཁམས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དང་འཚམས་པའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་ཡོད་པ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདྲ་འདྲའི་ནང་དངོས་གནས་རང་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པའི་ཆོས་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད།

དེ་ལྟ་བུའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སོ་སོ་ཆོས་དད་ཡོད་མཁན་གྱི་ཆ་ནས་སོ་སོ་རང་གི་དད་པ་བྱེད་སའི་ཆོས་ཤིག་ཡིན་དུས་ལོས་ཕན། ཆོས་དད་མེད་མཁན་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནའང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་སྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་ཕལ་ཆེར་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་དེང་སང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་དམག་འཁྲུག་ཅེས་པ་ལ་མི་མང་པོ་ཞིག་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སྔོན་མ་དང་མི་འདྲ་བ། ཤིན་ཏུ་མི་འདོད་པ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན།

དུས་རབས་འདི་ཡི་འགོ་སྟོད་སྐབས་སུ་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་དམག་འཁྲུག་གི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཐུབ་རྒྱུ་དང༌། དམག་འཁྲུག་གི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་ཞིག་གི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ད་ལྟ་ ༡༩༨༠ ནང་ལ་སླེབས་ཡོང་དུས་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་དམག་འཁྲུག་གི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཡིན་པ་དང༌། ཆབ་སྲིད་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་དང༌། དངོས་གནས་དྲང་གནས་མི་དང་མིའི་འབྲེལ་བའི་ཆ་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་མ་གཏོགས་མིའི་དཀའ་རྙོག་དེ་དམག་འཁྲུག་བེད་སྤྱོད་དང་བཙན་པོ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐབས་མེད་པ་དེང་སང་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད།

དེ་ཡིན་དུས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དངོས་གནས་རང་ཞི་བདེ་ཟེར་བ་དེ་ཁ་ནས་འདྲ་ཆགས་ཆགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཙམ་མིན་པར། དོན་དམ་པའི་ཆ་ནས་དོན་གཉེར་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་གཅིག་ལ་སླེབས་ཡོད། དེ་སླེབས་པའི་སྐབས་ལ་སྤྱིར་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་ལ་ཚང་མས་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་པ་དང༌། ཡིད་འཕྲོག་རྒྱུ་ཞིག་ཡོང་གིཡོད་པ་རེད། ནང་གསེས་ཀྱི་སྟོན་པའི་ལྟ་བ་དེ་ལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཟེར་བ་མི་མང་པོས་ཤོད་སྐབས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་འཛམ་བུ་གླིང་ཞི་བདེ་ཡོང་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ནུས་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སྟོན་པའི་བསླབ་བྱ་འདིས་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་ཕལ་ཆེར་ངེས་གཏན་ཡིན།

དེ་ནས་དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བཟོ་ལས་འཕྲུལ་འཁོར་ཤིན་ཏུ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན། རྫས་སྦྱོར་གྱི་རིགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཆུ་བཙོག་པ་དང༌། རླུང་བཙོག་པ་ཆགས་རྒྱུ། རྩི་ཤིང་དངོས་པོའི་རིགས་ལ་ཉམས་ཆག་འགྲོ་རྒྱུ། གནམ་གཤིས་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ། མིའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལའང་འགྱུར་བ་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་ལྟ་བ་ལ་རྩི་ཤིང་མེ་ཏོག་ཟེར་བ་དེ་རིགས་སྲོག་ཅན་ལ་བརྩིས་ཏེ་བརྩེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་གང་ལྟར་ཆོག་ཤེས་ཟེར་རྒྱུའི་བསླབ་བྱ་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ནའང་ད་ལྟའི་མི་ཐོག་འདི་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་མི་ཐོག་རྗེས་མ་དེ་ཚོ་ལའང་བསམ་བློ་ཞིག་གཏོང་དགོས་པ་རེད།

རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པའི་སྲོག་ཆགས་འབུ་སྲིན་ཚུན་ཆད་ལའང་བསམ་བློ་ཞིག་གཏོང་དགོས། གང་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་ས་ཞིག་ནས་བཤད་ན་ང་རང་ཚོ་མི་ག་ཚོད་འཇོན་པོ་རྒོད་པོ་ཡིན་ནའང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་འབྱུང་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་འོག་ནས་མི་ཟེར་མཁན་འདི་ཆགས་པ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་མི་འཚོ་བ་འདི་ཡང་འཛམ་བུ་གླིང་གི་འབྱུང་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་འོག་ནས་འཚོ་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། འཛམ་བུ་གླིང་གི་འབྱུང་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་བློས་བཏང་དང༌། རྡོག་རོལ་བཏང་ནས་མི་འཚོ་ཐབས་མེད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་བཤད་སྐབས། ང་རང་ཚོ་མི་ལ་བདེ་སྐྱིད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། མིའི་བདེ་སྐྱིད་དེ་རྐྱེན་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ཡིན་སྟབས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་འབྱུང་བའི་གནས་སྟངས་དེ་ལ་རང་གི་ངང་གིས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། དེ་དག་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་དུས་རན་ཞིང་འཚམས་པའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་ནང་པ་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་ལྟ་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དེང་སང་རྙོག་གྲ་གསར་པ་ཡོང་བ་འདི་ཚོའི་ཐོག་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུ་རེད།

གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། སྒེར་གྱི་ཚོགས་པ་དང༌། ཚན་རིག་གི་ཚོགས་པ་ལྟ་བུ་འདྲ་མི་འདྲ། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་སོ་སོ་ནང་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་མ་རེད་དེ་གང་ལྟར་ནང་པའི་ཆོས་ནས་བསླབ་བྱ་བླངས་པའི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་མཐོང་བ་དང༌། དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གསར་པ་དེང་སང་ཡོང་བཞིན་པ་དང༌། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་ད་དུང་མུ་མཐུད་དེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་འདི་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཡོད་པར་བརྩི་རྒྱུ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་ཡོད་ངེས་ལྟ་བུ་ཡིན།

དེ་ནས་ཆོས་ལུགས་ནང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བའི་ཆ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནའང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཆོས་ཁས་ལེན་མཁན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འདྲ་མི་འདྲ་དེ་འདྲའི་ནང་ལ་བློ་གྲོས་གསར་པ་དང་ཉམས་མྱོང་གསར་པ་ཕར་ཚུར་སྤེལ་རྒྱུར་ཞབས་འདེགས་ངེས་ཅན་ཞུ་ཐུབ་རྒྱུ་ཡོད། ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་ནང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ། བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་བྱ་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་ནའང༌། བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེའི་དམིགས་རྣམ་ཇི་ལྟར་སྦྱང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ། དེ་དག་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་སྟངས་ག་འདྲ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་བློ་སྦྱོང་སྟངས་དེ་ཚོ་ནང་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་རེད་མ་གཏོགས་ནང་པ་མིན་མཁན་ཚོ་ལ་མི་རན་ནའང༌། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་གཞན་ཕན་གྱི་བློ་སྦྱོང་སྟངས་དང༌། བཟོད་པ་སྒོམ་སྟངས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་ནང་པའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་རིགས་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཚོའི་ནང་ལ་ཡིན་ནའང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། དེ་དང་དེས་མཚོན་པའི་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲའི་ནང་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད།

ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་ཡིན་ནའང་འགའ་ཤས་ཀྱིས་རྩ་བ་རང་རང་སོ་སོའི་ཆོས་དད་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཐོག་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནས་བཤད་པའི་ཐབས་ལམ་ཁ་ཤས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་དེང་སང་ཁ་ཤས་འགོ་འཛུགས་བྱས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

གཙོ་ཆེ་ཤོས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ངོས་གཅིག་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ཆོས་དད་ཅེས་པ་ཁས་ལེན་མཁན་གྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག ཆོས་དད་རྩ་བ་ནས་ཁས་མི་ལེན་མཁན་གྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག ཆོས་རང་བཞིན་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ནས་སྡོད་མཁན་གྱི་སྡེ་ཚན་གཅིག་བཅས་ང་ཚོ་ཚང་མས་གཟིགས་གསལ་རེད། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ལ་དད་པ་བྱས་ཏེ་ཆོས་དད་བྱེད་མཁན་གཅིག་དང༌། གཅིག་གིས་ཆོས་དང་ཆོས་དད་ཟེར་བ་དེ་སྐྱོན་དང་ཉེས་དམིགས་ལ་བལྟས་ནས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་སྤོང་མཁན་གཅིག དེའི་བར་དེ་ལ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་སྣང་མེད་ལ་སྡོད་མཁན་གཅིག་བཅས་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ལས། གཟུ་བོར་གནས་པ་དེ་རྣམས་གནད་འགག་གང་ཡང་མི་འདུག

ད་ལྟ་འདིར་བཤད་དགོས་རྒྱུ་དེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དད་པ་ལ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་དང༌། མཐའ་གཅིག་ཏུ་དད་པ་ཟེར་བ་དེ་ལ་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་ཤོད་མཁན་འདི་གཉིས་པོའི་བར་ལ་འགལ་ཟླ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་འདི་ལ་ཕལ་ཆེར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བ་དེར་འདི་གཉིས་འབྲེལ་བ་མཐུད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གང་རེད་ཟེར་ན། ཚུར་ཕྱོགས་འདིར་དད་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་དད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཙིགས་ཆེན་པོ་གནང་ནས་རིང་ལུགས་སམ། གྲུབ་མཐའི་སྲོལ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་གཟིགས་པ་ཡིན་ན་ནང་པའི་ཆོས་དེ་དད་པ་འབའ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཁ་ཤས་ཀྱིས་འདི་འདྲ་གསུང་མཁན་ཡོང་གི་འདུག ནང་པའི་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་ཆོས་ལུགས་དང༌། ཆོས་དད་ཅིག་གི་གནས་ཚུལ་མིན་པར་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚན་རིག་ཅིག་རེད་ཅེས་ཤོད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ངེས་ཅན་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་གཙོ་བོའི་ངོས་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ནང་པའི་ཆོས་དེ་མིའི་རིང་ལུགས་སམ། མི་གཤིས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་གཏོགས་དད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པ་རང་མིན་པ་རེད། ད་ཕར་ཕྱོགས་དེར་དད་པ་ཟེར་མཁན་དེ་ལ་སྐྱོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་བལྟས་ནས་དངོས་གཙོ་མཐར་ཐུག་སྨྲ་མཁན་གྱི་ངོས་ནས་གཞལ་བ་ཡིན་ན་ནང་པའི་ཆོས་ཟེར་བ་དེའི་ནང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེའང་ནང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟེར་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དེ་འདྲའི་ཆ་ནས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བ་མཐར་ཐུག་ནི་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

འདི་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནས་བཏུས་ཏེ་སྤྱི་མ་སྤོམ་ལ་བསྡད་པ་འདྲ་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་ཕྱོགས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན་ཚུར་ཕྱོགས་འདིར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་མཁན་ཞིག་དང༌། ཕར་ཕྱོགས་དེར་དངོས་གཙོ་ཁོ་ནར་བརྟེན་མཁན་འདི་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་མཐུད་ཀ་རྒྱག་མཁན་དེ་ནང་པའི་ཆོས་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་འདུག

དེ་འདྲའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ནང་པའི་ལྟ་བས་མི་སོ་སོ་ནང་པ་བྱེད་དགོས་རེད་ཟེར་བ་མིན་ཡང༌། ནང་པའི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་མི་མང་པོ་ལ་བློ་གྲོས་གསར་པ་སླེབས་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། བསམ་བློ་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པ་འདུག གཉིས་ནས་ཆོས་ལུགས་ནང་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཡོང་རྒྱུའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང༌། ནང་པའི་ལྟ་བ་འདིས་ཕན་གྱི་འདུག གང་འདྲ་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། ང་རང་ཚོ་ནང་པ་ནང་ཚགས་ཀྱི་ནང་ལ་སྟོན་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་ལྟ་བ་འདྲ་མི་འདྲ། ལྟ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་གསུངས་ཡོད་པ་རེད།

དེ་རྣམས་སྟོན་པས་ནང་འགལ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པར། གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང༌། མོས་པ་ལ་བསྟུན་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པ་རེད། སྟོན་པས་ཆོས་ཚུལ་གསུངས་པ་འདི་དག་གདུལ་བྱའི་ངོ་ལ་བསྟུན་ནས་གསུངས་པ་མ་གཏོགས། སྟོན་པ་རང་གིས་ཞེ་ས་མ་ཞུས་ན་རང་ཤེད་གནང་ནས་ཁྱོད་རང་སྣང་བ་ལ་ཕྱིན་རུང་མ་ཕྱིན་རུང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འདི་རེད་ཅེས་གསུང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། གང་ལྟར་མི་ལ་ཕན་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ཕན་པ་དེ་རྩ་བ་ལ་བཞག་ནས་གསུངས་པ་ལས། སོ་སོའི་རང་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བདེན་དོན་མཐར་ཐུག་འདི་རེད་ཅེས་བསྟན་ན་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ཕན་གྱི་མེད་པ་ཡིན་དུས་སོ་སོའི་ཁམས་དང༌། མོས་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེས་གསུངས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི། གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་ཐུབ་རྣམས་རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་སྣ་ཚོགས་འདི་གསུངས་པ། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཡིན།

གང་ལྟར་ནང་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་ལའང་ཐེག་པ་གོང་འོག་དང༌། གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། འདི་དག་གསུངས་དགོས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡིན་པ་རེད། གང་གི་དོན་དུ་འཇུག་སའི་གཞན་དེ་ལ་ཁམས་དང༌། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས། གང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཟེར་ན་ཕན་པ་ཞིག་དགོས། ཆ་ཤས་ཤིག་ལས་མ་བྱུང་ནའང་ཕན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་འདིའི་ཆ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ཡོང་དུས། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སྟོན་པ་འདྲ་མི་འདྲ། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་གང་ལ་གང་འཚམས་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཕན་པ་ཞིག་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་གཏོགས་ཕན་མི་ཐོགས། ནང་པའི་ཆོས་མ་གཏོགས་ཆོས་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་ནང་པ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་གཟུ་བོར་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཕལ་ཆེར་ཟེར་གྱི་མ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ནང་པ་རང་གི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་བལྟས་པའི་སྐབས་དཀོན་མཆོག་དང༌། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཁས་ལེན་མཁན་ཡིན་ཡང་རུང༌། ཁས་མི་ལེན་མཁན་ཡིན་ཡང་རུང༌། ཐར་པ་ཁས་ལེན་མཁན་ཡིན་ཡང་རུང༌། ཁས་མི་ལེན་མཁན་ཡིན་ཡང་རུང་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང༌། རྡོ་དོན་སྙིང་པོ་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་འདིའི་ནང་ནས་རང་རང་སོ་སོའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་མཁན་གྱི་མི་ཚོར་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། མི་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བསླབ་བྱ་སྐྱོན་མཁན་ཤ་སྟག་མ་གཏོགས། མི་གསོད། མི་གཏུབ། བསམ་ནག་གྱིས། བསམ་ངན་གྱིས་ཟེར་མཁན་ཞིག་ཧ་ལམ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཡོད་པ་མ་རེད།

དེར་བརྟེན་ནང་པ་གཅིག་གི་ངོས་ནས་གཞལ་ཡོང་དུས་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་དེ་དག་གི་ནང་ལ་བསླབ་བྱ་བཟང་པོ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ང་རང་ཚོས་ཡེ་ཤུའི་གྲོགས་པོ་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་པ་ལྟར་ཡིན། དངོས་གནས་མི་ཉམ་ཐག་དེ་འདྲའི་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ལ་ང་རང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱོགས་ནས། དཔེར་ན་ང་རང་འདྲ་པོར་ཆ་བཞག་ན། གདན་སྒང་ནས་གཞན་ཕན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་རེད་དེ་སོ་སོའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང་སོ་སོའི་སྲོག་བློས་གཏོང་དགོས་པའི་ཉམ་ཐག་གི་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ང་རང་རང་གི་ངོས་ནས་ལག་ཐོག་ཏུ་བཀལ་དགོས་བྱུང་ན་ཁག་པོ་རེད་མ་གཏོགས། ལས་སླ་པོ་མིན། དངོས་གནས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པའི་ནང་ལ་སོ་སོའི་སྲོག་བློས་བཏང་ནས་མི་ལ་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་མཁན་ད་ལྟ་ཡིན་ནའང་ང་ཚོའི་མཐོང་ཆོས་ལ་ཡོད་མུས་རེད།

དེ་ནང་བཞིན་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་དངོས་པོ་ཅ་ལག་མི་ཉར་བ། ཡེ་ཤུའི་གྲྭ་པ་དང༌། ཡེ་ཤུའི་ཨ་ནི་དགོན་པའི་ནང་ལ་སྡོད་མཁན་དེ་ཚོའི་གྲས་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་བསྟེན་སྟངས་ང་རང་ཚོ་སྐབས་རེ་ངོ་ཚ་དགོས་པ་འདྲ་པོ་འདུག་གམ། ང་ཚོས་ཤག་གི་སྦུག་ལ་སླེབས་སོང་ན་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱས་སྤྲོས་མ་བྱེད་གསུང་གིན་གསུང་གིན་ལའང་སྟོན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཡིན་པའི་ཁུལ་བྱས་ནས་ཡ་གིར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྫིག་པོ་ཞིག་བཤམས། དེའི་མདུན་ལ་གསེར་ཏིང༌། གསེར་ཀོང་ཟེར་བ་འདྲ་པོ། ཡང་ན་དངུལ་ཆས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བཤམས། ཡིན་རྒྱུ་མཆོད་རྫས་ཡིན་པའི་སྐད་ཆ་རེད་དེ་བློས་གཏིང་ཐག་པ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྔོས་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མ་རེད། གསེར་ཏིང་དངུལ་ཏིང་སྒང་ལ་གཞན་དག་གི་ལག་པ་འཆང་མཁན་བྱུང་ན་ངའི་གསེར་ཏིང་དང༌། ངའི་དངུལ་ཏིང་ཟེར་བྱས་ནས་མཆོངས་ཡོང་གི་རེད་མ་གཏོགས། ཞེ་ཐག་པ་ནས་བསམ་བློའི་འབྲེལ་བ་ཆད་བསྡད་པ་ལྟ་བུ་མི་འདུག་གམ། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སྐབས་རེ་ངོ་ཚ་པོ་འདུག

དངོས་གནས་ཡེ་ཤུའི་ཨ་ནེ་དང༌། གྲྭ་པ། སོ་སོ་སྒེར་གྱི་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཆ་མཚོན་ན་ཧ་ལས་པའི་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་བསྟེན་ཏེ་སྡོད་མཁན་དེ་འདྲ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་འདྲ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དེ་ཚོ་ནང་པ་མ་རེད། ཆོ་ཡོད་མ་རེད་ཟེར་རྒྱུ་མི་འདུག ངོ་ཐོག་རྩིས་རྒྱབ་པ་ཡིན་ན། ང་རང་ཚོས་དེ་དག་ནས་ལེགས་ཆ་བླང་དགོས་པ་དང༌། ཉམས་མྱོང་བླང་དགོས་ཀྱི་འདུག་བསམ་པ་བློ་ལ་ཤར་གྱི་འདུག ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་བཟོས་པ་འདིའི་ཆ་ནས་ཆོས་དད་འདྲ་མི་འདྲ། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་རྣམས་དངོས་གནས་ཡག་པོ་རེད་བསམ་པའི་མོས་པ་སྐྱེད་ཐུབ་རྒྱུ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་རང་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་ཕྱེ་ནས་གཞན་ཡལ་བར་དོར་རྒྱུ་མི་ཡོང་བ་ལ་ཕན་གྱི་འདུག

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཆོས་ལུགས་ལ་ཆ་མཚོན་ན་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་རིས་མ་བྱས་པར་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོར་འགྲོ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཤིག་ཕལ་ཆེར་ཡོང་ཐུབ་ས་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བལྟ་དུས་ནང་པ་ཚོར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཁར་ནང་པ་མིན་མཁན་སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་སྤེལ་རྒྱུའི་ཐོག་ལ་ནང་པའི་བསླབ་བྱས་ཏན་ཏན་ཞབས་འདེགས་འགྲུབ་ཐུབ་པའི་མདུན་ལམ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག

དེ་ནས་དོན་ཚན་གཅིག་ལ། འདས་པའི་དུས་རབས་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་གཉིས་གོང་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་ཚན་རིག་དར་འགོ་ཚུགས་ཏེ་ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པ་དང༌། ད་དུང་ཡིན་ནའང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ་ཡིན། ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་མི་ལ་ཆ་རྐྱེན་གསར་པ་མང་པོ་ཞིག་སྒྲུབ། འགལ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་བསལ་ནས་མི་ལ་ཕན་ཐོགས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བྱུང་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། སུ་ཡིན་ནའང་ཚན་རིག་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་དང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རེད། རྩ་བ་ཚན་རིག་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཉེན་ཁ་གསར་པ་དེ་འདྲ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་ནའང༌། ཆ་སྙོམས་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་མི་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་མུ་མཐུད་ནས་ཡར་རྒྱས་ཏན་ཏན་འགྲོ་གི་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་སྤྱིར་བཏང་དད་པ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་བསླབ་བྱ་རྒྱག་མཁན་གྱི་ཆོས་ལུགས་རིགས་གཅིག་ལ་ཚན་རིག་གི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་དེའི་ལྟ་བ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་དུས་ཆོས་དད་དེ་རིགས་ཤུགས་ཆུང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན། གཙོ་བོ་གཙོ་བོ་རྒྱུ་མཚན་དང༌། རང་གི་ཉམས་མྱོང་གཙོ་བོ་བྱས་ནས་བཤད་པ་མ་གཏོགས་དད་པ་ཁོ་ན་མིན་པ་དང༌། མདོར་ན་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་གི་ནང་ནས་སྟོན་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ལ་ཡང་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། སྟོན་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་དྲང་དོན་ངེས་དོན་བཀྲལ་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་གསུངས་ཡོད་དུས་ཤིན་ཏུ་གུ་ཡངས་པོ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད།

རྩ་བ་ཚན་རིག་གི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་འདི་དང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་སྤྱི་དང༌། ཡང་སྒོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་མཐའི་སྐབས་གསུངས་པའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་གཉིས་པོ་དེ་ཧ་ཅང་འདྲ་པོ་ཡོད། བརྟག་དཔྱད་བྱས། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་ར་འཕྲོད་པ་ཞིག་དང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག་ན་ཁས་བླངས། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་རིགས་པས་གནོད་རྒྱུ་ཞིག་འདུག་ན་ཡང་ན་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་རྒྱུ། ཡང་ན་དོར་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་དུས་མ་འོངས་པ་ལ་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཚན་རིག་གི་ལྟ་བའི་འཁྱེར་སོ་དང་ཐག་ཉེ་ཤོས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཆགས་བསྡད་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་འདི་ཡི་ཆ་ནས་དགོངས་པ་བཞེས་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ད་དུང་མ་འོངས་པ་ལ་མདུན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ་ས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག

དེ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་ནས་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་བ་ཡིན་ན། ད་གིན་ཁོང་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བཀའ་མོལ་གནང་བའི་ནང་ལ་ཐོན་སོང༌། གང་ལྟར་བོད་པ་ཞེས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སོ་སོ་རང་གི་རིག་གཞུང་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ། བོད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞེས་འབུར་དོད་འདྲ་པོ་ཡོད་པ་འདི་གཙོ་བོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

ང་རང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་བཙན་བྱོལ་བ་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་དང༌། འཛམ་བུ་གླིང་གང་ས་ནས་དོ་སྣང་གསར་པ་སླེབས་པ་རོགས་རམ་ཚོགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྤྱིར་བཏང་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པ། ཡང་ན་ཚན་རིག་པའི་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་པ་འདི་ཡང་བོད་པར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གཞུང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་ཞིག་སྨོས་མི་དགོས་པ་མཁྱེན་གསལ་རེད།

བོད་པ་རང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་ལ་ཡིན་ནའང༌། བོད་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ན་འཕོ་འགྱུར་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་བོད་རིགས་རྩམ་ཟན་ཡོངས་རྫོགས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ནས་སྡོད་རྒྱུ་དེ་ལ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཐོན་ཡོད། དེ་ག་ནང་བཞིན་བོད་ནང་ལ་བར་ལམ་མི་གཅིག་ལ་ཡང་ལོང་ཁོམ་དུས་ཚོད་མེད་པ། དངངས་སྐྲག་ཆེན་པོ། ཕྱི་ནས་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ། གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མི་ཤེས་པ། ཤིན་ཏུ་ཛ་དྲག་ཆེ་བ། ཧ་ལམ་རེ་ཐག་ཆོད་པ་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་ཡིན་ནའང་ཚང་མའི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ལ་ད་དུང་རེ་བ་གཅིག་ཟིན་ནས་སྡོད་མཁན་ནི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ནུས་པ་ཡིན།

དཔེར་ན། སྐབས་དེར་བླ་མ་དགེ་བཤེས་མང་པོ་ཞིག་བཙོན་ནང་ལ་ཚུད་པ། དེ་ཚོའི་ནང་ནས་བཙོན་ཁང་ནང་ལ་ཉམས་ལེན་གནང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡག་པོ་འདུག་གསུངས་པ་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད། ཧ་ཅང་ཡ་མཚན་པོ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་མི་སྤྱི་བའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་རུང་མི་སྒེར་སོ་སོའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་རུང་ཤིན་ཏུ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ནས་རེ་བ་བརླག་ཉེན་ཡོང་བའི་དུས་སྐབས་ལ་ད་དུང་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་རེ་བ་ཟིན་བསྡད་མཁན་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་གཙོ་བོ་གྱུར་པའི་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་འདི་དག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བོད་མི་རིགས་ལ་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་འདི་སོ་སོའི་གནའ་སྔ་མོའི་ཆོས་ལུགས་ཡིན། འདི་ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་ཡིན་ཞེས་ང་ཚོས་ལྐུག་པ་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ནས་སོ་སོ་རང་གི་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མེད། ང་རང་ཚོའི་རིག་གཞུང་གི་ནང་ལ་རྩ་བ་མིའི་གཞི་རྩའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་དང༌། མིའི་གཞི་རྩའི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱད་ཕྱོགས། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གཞུང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཇི་སྲིད་མི་ནམ་གནས་ཀྱི་བར་ལ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རིག་གཞུང་འདི་དག་གིས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད། ད་ཡང་ང་ཚོ་བོད་པའི་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཡིན་ནའང་དེ་ཉིད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སྤྱི་ཚོགས་འགྱུར་བ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་འགྲིབ་འགྲོ་བའི་ཆ་ནས་རིག་གཞུང་གི་རིགས་གཅིག་དང༌། གོམས་གཤིས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་ཐབས་མེད་ལ། རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ནས་དགོས་པའང་མེད་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ནང་གསེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྡེ་ཚན་དབྱེ་རྒྱུ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་བོད་མི་རིགས་ལ་སྔར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་ལ། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡིན་ནའང་བོད་མིའི་དབུགས་མ་ཆད་པར་ཟིན་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ། མ་འོངས་པ་ལ་ཡིན་ནའང་བོད་ཅེས་འཛམ་གླིང་ས་མཐོའི་ལུང་པ་འདིའི་ནང་ལ་དངོས་གནས་དོན་དམ་པའི་ཞི་བདེ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་རྒྱུ་དང༌། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དངོས་གནས་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ནས་དྲང་བདེན་དང༌། ངོ་ལྐོག་རྒྱབ་མདུན་མེད་པའི་ཞི་བདེ་རྣམ་པར་དག་པ་མིག་དཔེར་འོས་པ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུར་ཡིན་ནའང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མུ་མཐུད་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཏན་ཏན་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་འདི་གཅིག་བྱས།

དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་ང་ཚོ་དེ་རིང་འདིར་ཚོགས་པ་འདི་སོ་སོའི་འཕྲལ་སེལ་གྱི་དགོས་པ་གཅིག་དང༌། རྨོངས་ཞེན་གྱི་ཐོག་ནས་འཛོམས་པ་མ་ཡིན་པར་དགོས་པ་གང་འཚམས་ཤིག་འདུག་གམ། ང་ཚོ་ཚོགས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་འདི་ལ་དངོས་གནས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། དགོས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་གི་འོག་ནས་ད་རིང་ང་ཚོ་འདིར་འཛོམས་པ་ཡིན། འདིར་མོལ་བསྡུས་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་ཚན་གྲོས་གཞི་བཏོན་པ་འདིའི་ནང་ནས་ད་ལྟ་ངའི་བསམ་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཞུས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་ནས་ལོ་ཡུན་དེ་དག་གི་རིང་ལ་ད་གིན་ཞུས་པ་ནང་བཞིན། ང་ཚོ་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་དུས་ངོ་ཤེས་པ་གནམ་དང་ས་མ་གཏོགས་མེད་པ་ལྟ་བུའི་འཐོམས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། རང་གི་རིག་གཞུང་འདི་དག་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སྲོག་ནང་བཞིན་གཅེས་པར་བཟུང་སྟེ་ཚང་མས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་ཧུར་ཐག་བྱས་ཏེ་དུས་ད་ལྟའི་སྐབས་ལའང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་སྡེ་ཚང་མ་གཞི་རྩ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཚུགས། སྡུག་པ་ཞིག་ལ་དཔགས་པའི་ཡག་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། རྐང་པ་བཙུགས་ས་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་སྐུ་ངལ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ནི་དགོངས་པ་རྫོགས་ཏེ་བཞུགས་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་དག་གི་མཛད་རྗེས་རྣམས་དངོས་གནས་རང་དུས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་དང༌། ང་ཚོ་ཚང་མས་བཀའ་དྲིན་སྙིང་དུ་བཅངས་ནས་རྗེས་དྲན་ཞུ་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་རེད།

ད་ལྟ་འདིར་འཚོ་ཞིང་བཞེས་པའི་རྣམ་པ་ཚོར་ཆ་བཞག་ནའང་མང་པོ་ཞིག་གིས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སྐུ་ལས་ཆེན་པོ་བསྐྱོན་ཡོད། དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་དང་བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ཀྱི་ནང་ལ་དཀའ་ལས་རྒྱབ་པའི་འབྲས་བུ་དེང་སང་མཐོང་ཆོས་མྱོང་འགྱུར་ལྟ་བུར་ང་རང་ཚོས་དངོས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཆགས་པ་འདི་ལྟར་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་གཟུགས་སྐུ་ཞི་དབྱིངས་སུ་མནལ་ཚར་བ་ཚོ་དང༌། ད་ལྟ་འདིར་འཚོ་ཞིང་བཞེས་པ་ཚོ་ཚང་མ་ལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་ཐོག་ནས་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་གནང་བ་དེར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ད་དུང་ཡིན་ནའང་མུ་མཐུད་ནས་ཚང་མས་ཐུགས་ཁུར་སྐྱེད་རོགས་གནང་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ང་ཚོར་ད་ལྟ་གཞི་རྩ་ཡོད་བསྡད་པ་འདི་དག་མུ་མཐུད་ནས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུའི་མ་གདན་འདྲ་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཕྲན་བུའི་གྲ་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ནས་མཐུན་རྐྱེན་གང་འཚམས་འཛོམས་པའི་སྐབས་དང༌། ཡང་དུས་ཡུན་གང་ལ་གང་འཚམས་སོང་དུས་སྤྱིར་བཏང་མིའི་གཤིས་ཀར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་པའི་སྐབས་ལ་བསམ་པ་རྣམ་དག་རྒྱབ་མདུན་ངོ་ལྐོག་མེད་པར་སྤྱི་དོན་སྒང་ལ་ཤུགས་བསྒྲིལ་རྒྱུར་ནུས་པ་ཆེ་བ་འདྲ་པོ་ཞིག་དང༌། ཡང་ཆ་རྐྱེན་ཕྲན་བུའི་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་ཡང་སྤྱི་པའི་ཐབ་ཆེན་ལས་ཟུར་གྱི་ཐབ་ཆུང་དེ་གལ་ཆེ་བར་འདོན་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ག་ལེ་ག་ལེར་ཉམ་ཆག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་མིན། ཏན་ཏན་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་སྡེ་གང་དུ་ཡིན་ནའང་ཚང་མ་ད་ལྟ་བར་དུ་གཞི་རྩ་ཞིག་ཚུགས་ནས་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་མུ་མཐུད་ནས་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་དང༌། སྤུས་ཁ་དེ་མུ་མཐུད་ནས་ཡག་པོ་ཞིག་ཟིན་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

ཡུལ་དུས་སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་ངེས་པར་དུ་ཡོང་གི་རེད། ཡུལ་དུས་སྤྱིར་བཏང་དམིགས་བསལ་རྩི་རྒྱུ་མེད་པའི་རིགས་དེ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀས་བཅད་ནས་ང་ཚོར་སྤྱི་པའི་ཁྲིམས་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དེ་བཞིན་དུ་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ལག་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཅས་ཁྲིམས་གཙོ་ཆེ་ཤོས་རེད་མ་གཏོགས་ང་རང་ཚོ་བོད་ནས་ལུགས་སྲོལ་འདི་འདྲ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་འདི་འདྲ་ཡིན་ཟེར་ནས་དམིགས་བསལ་སྤྲོད་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ང་རང་ཚོ་རབ་བྱུང་ཡིན་ན་འདུལ་ཁྲིམས་འགྲོ་སྟངས་ག་རེ་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་སྤུས་དག་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། གོས་དཀར་ལྕང་ལོའི་སྡེ་ཡིན་ན། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་ལྡན་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་སྒྲིག་འཛུགས་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ག་དེ་གའི་འགྲོ་སྟངས་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།

གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་རང་རང་སོ་སོའི་སྡེ་གང་འདྲ་ཡོད་པ། དགོན་སྡེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་སྤུས་དག་པོ་བཟོ་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དང་བ་འདྲེན་པ་ཡོང་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག སྔོན་མ་འདི་མ་གདན་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་ཆོས་སྤྱོད་སློབ་གཉེར་བྱེད་རྒྱུ་འདིར་ངེས་པར་དུ་ཐུགས་སྣང་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་སྔ་བོད་ལ་རང་རང་སོ་སོའི་དགོན་པ་ལ་དམིགས་བསལ་སློབ་གཉེར་འཆད་ཉན་བྱེད་རྒྱུའི་སྲོལ་མེད་པ་ཡིན་ནའང་ད་ཆ་དེ་ཚོའང་གསར་དུ་བཙུགས་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདིས་དད་པ་བྱེད་ཤེས་པ་མ་ཟད། དད་པ་བྱེད་སའི་ཡུལ་དེ་ངོ་ཤེས་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་དད་པ་བྱེད་སྟངས་ཤེས་པ་བཟོ་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གནད་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

དེ་བྱུང་ན་དད་པ་བརྟན་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད། དད་པ་དེ་སྤུས་དག་པོ་ཆགས་ཀྱི་རེད། འདི་འདྲ་མ་བྱས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་གང་ཟག་རང་རང་སོ་སོའི་ངོར་མ་ཤེས་པའི་དབང་གིས་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་དད་པ་སྐམ་པོ་ཆགས་པ་ཡིན་ན་སོ་སོ་ལ་གྱོང་ཕོག་རྒྱུ་དང༌། སྤྱི་པའི་ཐོག་ལ་ཡིན་ནའང་འཐུས་ཤོར་གྱི་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཆོས་སྤྱོད་སློབ་གཉེར་ལ་ངེས་པར་དུ་ཐུགས་སྣང་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག རྩོད་པ་བྱས་ནའང་རུང༌། གཞུང་བཤད་བྱས་ནའང་རུང་གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་སྟོན་པའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་ཆ་འཕྲོད་པ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་དང་འབྲེལ་ནས་ང་རང་ཚོ་དེ་སྔ་བོད་ལ་ཡིན་ན་དཔེར་ན་སྤྱིར་བཏང་ནང་དོན་རིག་པ་གཙོ་བོ་བྱེད་པ་དང༌། རིག་གནས་ཀྱི་རིགས་ཁ་ཤས་ལ་མ་གཏོགས་རིག་གནས་ཆ་ཚང་བ་ལ་མང་ཆེ་བས་དང་དོད་དོ་སྣང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་ཆ་ང་རང་ཚོའི་བཤད་གྲྭ་འདི་ཚོའི་ནང་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནའང་ཐུགས་སྣང་གནང་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དེ་ནས་ད་ལྟ་དགོན་པ་ཕལ་མོ་ཆེའི་ནང་ལ་གྲྭ་པ་ཆུང་ཆུང་ནས་གསར་ཞུགས་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ལ་དགེ་མཚན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།

ཡིན་ནའང་ཆུང་ཆུང་སྐབས་ནས་དགོན་པའི་ནང་ལ་ཞུགས་མཁན་དེ་དག་ལ་སྤྱིར་བཏང་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཆེད་དམིགས་བསལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་རྒྱུ་མ་བྱུང་ན་མ་འོངས་པར་དགོན་སྡེ་སོ་སོའི་ནང་ཅི་སྟེ་ངེས་མེད་ཀྱིས་བསྡད་མ་ཐུབ་པ་འདྲ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་སྤྱིར་བཏང་ཤེས་ཡོན་ཡང་མེད་མཁན། དགོན་པའི་ནང་ལའང་བསྡད་མ་ཐུབ་པ་དེ་འདྲའི་མི་དེར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ལ་གྱོང་རག་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དེ་འདྲ་མི་ཡོང་བའི་གནད་འགག་ཅིག་དང༌། གཙོ་ཆེ་ཤོས་དགོན་པའི་ནང་ལ་བསྡད་པའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་ཡོན་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གཏོགས་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་གང་ལྟར་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྤྱིར་བཏང་ཤེས་ཡོན་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དེ་དག་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱོགས་གཅིག་མ་གཏོགས་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ལུང་པ་ལུང་ཁུག་གཅིག་གི་ནང་དང༌། དགོན་པ་ཁུག་ཀྱོག་གཅིག་གི་ནང་ལ་བསྡད་པའི་རིང་ལ་ཆོས་པ་རྣམ་དག་འདྲ་པོ་ཞིག་ཡིན་མཁན། དོན་ཉུང་བྱ་ཉུང༌། བཙུན་མདོག་ཁ་པོ་ཞིག། ཕྱི་རོལ་དུ་སླེབས་པའི་ཚེ་དེ་མ་ཐག་འཆལ་འགྲོ་མཁན་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག་གམ། འདི་ག་རེས་ལན་པ་རེད་ཟེར་ན་དགོན་པར་བསྡད་དུས་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གཏོགས་བསམ་བློ་གང་ཡང་མ་འཁོར་བའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ནས་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་བཟོ་འདྲར་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་བཙུན་པའི་ཡོན་ཏན་དང༌། བཟང་པོའི་ཡོན་ཏན་རིགས་མེད་པར་བརྟེན་ཕྱིའི་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ཡོང་དུས་ལམ་སེང་སྤྲང་རྟགས་བསྟན་མཁན་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེར་བརྟེན། ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་ཤེས་པའི་ཐོག་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་མཐོང༌། དགོས་པ་ཞིག་མཐོང་ནས་སོ་སོས་ཤེས་པ་དེས་སོ་སོ་ཚུར་གཅུན་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གང་དུ་བསྡད་པ་ཡིན་ནའང་འཁྲབ་ཀྱི་མ་རེད། ང་རང་ཚོའི་དགོན་པའི་ནང་དུ་གཞི་ནས་ཡར་འཚར་ལོངས་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོར་ཕྱི་ནང་གི་ཤེས་ཡོན་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དངོས་གནས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་དང༌། ཕུགས་བརྟན་པོ། སྤུས་དག་པོ་ཆགས་ཡོང་གི་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བཤད་གྲྭ་ཚོའི་ནང་ན་གཞོན་གསར་ཞུགས་བྱེད་མཁན་ཚོ་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་འཐུས་མ་ཤོར་བ་ཞིག་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། འདི་གཅིག་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག

གཞུང་ཆེན་གྱི་བཤད་པའི་རིགས་དེ་ལ་ང་རང་ཚོ་དེ་སྔ་བོད་ལ་ཡིན་ན་འགྲིམ་འགྲུལ་བདེ་པོ་མེད་པ་དང༌། ཕར་ཚུར་ཁ་འཐོར་བསྡད་དུས་བསྟི་གནས་གཅིག་ལ་ཆོས་བརྒྱུད་ཚང་མ་བཤད་སྦྱོངས་མཉམ་ཚོགས་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེང་སང་རྒྱ་གར་ནང་ལ་དཔེར་ན་ད་གིན་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་པ་བཞིན། ང་ཚོའི་བསྟི་གནས་འདིར་ཆ་མཚོན་ནའང་ཆོས་བརྒྱུད་མདོར་ན་བོན་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བ་ས་ཆ་གཅིག་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་འདྲ་ཞིག་ལག་ལེན་བཀལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ན་ནིང་བཀའ་མོལ་བྱུང་བ་ལྟར། དགེ་ལུགས་གདན་ས་ཚོའི་ནང་ཁུལ་ལ་མཚོན་ན་སྔོན་མ་བོད་ལ་འཇང་དགུན་ཆོས་ཚུགས་པ་བཞིན་དེང་སང་གདན་ས་ཚང་མའི་གྲྭ་པ་ཚོ་མཉམ་དུ་ཚོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་ནང་ལ་ས་སྐྱའི་ཁོངས་ནས་སློབ་གཉེར་བ་ཚོ་དང༌། དེ་ག་ནང་བཞིན་བཀའ་བརྒྱུད་རྙིང་མ་དེ་འདྲའི་སློབ་གཉེར་བ་རིག་ལམ་རྣམ་འགྲེལ་སྦྱངས་མཁན་ཚོས་འགྲོ་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་རེད། དེ་ལྟར་མཉམ་འཛོམས་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད་དམ་ཞེས་ལོ་གཅིག་སྐད་ཆ་བྱུང༌།

ད་ལྟ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་རིམ་པས་རིམ་པས་དཔེར་ན་དེ་སྔ་བོད་ལ་འཇང་དགུན་ཆོས་སར་གྲྭ་ས་འདྲ་མི་འདྲ་ནས་ཚུར་མཉམ་འཛོམས་བྱས་ནས་སློབ་གཉེར་བྱེད་རྒྱུའི་མིག་ལྟོས་ཡོད་པ་ལྟར། མ་འོངས་པ་ལའང་དཔེར་ན་ཕར་ཕྱིན་དང༌། མཛོད་འདུལ། འགྲེལ་པ་མངོན་པའི་རྒྱན། རྣམ་བཤད་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དེ་ཚོའི་གྲས་ཕལ་ཆེར་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་ལ་གཞུང་གཅིག་གྱུར་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང་དུས་དུས་སུ་ཟླ་ཆོས་འདྲ་པོ་ཚོགས་པ་ཡིན་ན། ཚོགས་ཡུལ་ས་ཆ་གར་འོས་ག་ལེ་ག་ལེར་ཕར་ཚུར་བལྟ་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད།

དེ་འདྲ་བྱས་ནས་དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་མདོར་ན་བོན་དང་བཅས་མཉམ་འཛོམས་བྱས། ཟླ་བ་གཅིག་ཙམ་མམ། དེ་མིན་བདུན་ཕྲག་ཁ་ཤས་སློབ་སྦྱོང་མཉམ་དུ་བྱེད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡིན་ན་ཕན་ཐོགས་འདུག་གམ་མི་འདུག དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་ན། རྩོད་པ་ཡིན་ནའང་རྩོད་ཟླ་མང་པོ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་དུས་སློབ་གཉེར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུ་དང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཡོང་རྒྱུ། འབྲེལ་བ་ཡོང་དུས་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་གནས་ཚུལ་གང་ཡིན་ནའང་ཤེས་ཐུབ་རྒྱུ་ཞིག ཡང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་མ་ཐུབ་ན་མཐོང་ཕྱོགས་ཡོང་རྒྱུའི་སྐྱོན་ཞིག་ཀྱང་ཡོང་སྲིད་པ་རེད་དེ། གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་འབྲེལ་བ་བཟང་དུ་འགྲོ་དུས་སེམས་ཐག་ཉེ་རུ་ཕྱིན། ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུངས་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་དད་པ་དག་སྣང་ཡོང་རྒྱུ་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད།

གཅོ་ཆེ་ཤོས་གནས་ཚུལ་འདྲ་མི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཕན་ཚུན་ཚང་མ་ནས་ཤེས་ཐུབ་རྒྱུའི་དགེ་མཚན་ཡང་ཡོང་མི་སྲིད་པ་མ་རེད། གཙོ་བོའི་ཆ་ནས་ཡང་ལྗིད་སྙོམས་པ་ཡིན་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བ་ལྟ་བུ་མཐོང་གི་འདུག དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་མ་འོངས་པར་དགོངས་པ་བཞེས་རྒྱུ་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག

དེ་ནས་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་བཤད་གྲྭའི་འཆད་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་དང་སྦྲེལ་ནས་ང་རང་ཚོར་དེ་སྔ་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་བརྒྱུད་དེ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་དབང་ལུང་མན་ངག་གི་ཁྲིད་རྒྱུན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། གཞི་རྩའི་སློབ་གཉེར་བྱས་ཚར་བའི་མཇུག་ཏུ་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་བྱས་པའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཚང་མ་རྡོག་ལ་བསྒྲིལ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ལ་མན་ངག་ཁྲིད་རྒྱུན་རིམ་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་བླ་མ་དང༌། སློབ་མ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕྱོགས་ནས་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་ཏེ་དངོས་གནས་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་གནང་དགོས། དབང་ལུང་མན་ངག་ཁྲིད་རྒྱུན་གྲུབ་མཐའ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ནང་ལ་ད་ལྟ་ཕན་ཡག་ཐག་ཆོད་འདུག

ད་དུང་ཡིན་ནའང་ལུང་རྒྱུན་ཆད་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དང༌། དབང་རྒྱུན་ཆད་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་དམིགས་བསལ་བླ་མ་སྐུ་སྒེར་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཆ་ཚང་མཐུན་རྐྱེན་མ་འཛོམས་པ་དང༌། གྲ་མ་འགྲིགས་ན་ཐུན་མོང་གི་ཐོག་ནས་ནུས་པ་བཏོན་ཏེ་བསྟན་པ་སླར་གསོའི་མཐུན་རྐྱེན་གང་འདྲ་སྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་འདུག ཐུན་མོང་གི་ནུས་པ་བཏོན་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག དེ་ཚོའི་གྲས་རྒྱུན་གཅིག་ཆད་ཚར་ན་ཆད་གཅིག་རེད། གསོ་ཐབས་མེད་པ་རེད། ཡང་སློབ་གཉེར་ཙམ་ཡིན་ན་དཔེ་ཆ་ཀློག་གིན་ཀློག་གིན་གསར་པ་ཤེས་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་མེད་པ་མིན་ཡང༌། དབང་ལུང་མན་ངག་དེ་ཚོའི་གྲས་རྒྱུན་གཅིག་ཆད་ཚར་ན་ཆད་གཅིག་ཡིན་དུས་དེ་ཚོར་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག

དེ་ནས་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ནང་ལ་དོ་བདག་སོ་སོའི་ངོས་ནས་མོས་པ་ཡོད་པ། ལས་དང་སྨོན་ལམ་ཐོག་ནས་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་རིགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཚེ་དང་སྒྲུབ་པ་མཉམ་ནས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་མཁན་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་སོ་སོས་དང་དུ་བླངས་ནས་བྱས་པ་མ་གཏོགས། སྤྱི་པའི་ཐོག་ནས་ཁུར་བླངས་ཏེ་ལམ་སྟོན་བྱས་པ་ཞིག་ད་ལྟ་དེ་ཙམ་ཡོང་གིཡོད་པ་མ་རེད། དེང་སང་དུས་ཚོད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བའི་དུས་འདིར་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ནང་ནས་རིགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཐོས་དོན་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་ཏེ་དངོས་གནས་རང་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཐོན་ཡོང་བ་དེ་བསྟན་པ་སྤྱིའི་ལར་རྒྱའི་ཆ་ནས་ཤིན་ཏུ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག

གོང་དུ་ཆོས་དོན་གྱིས་བཤད་པའི་ནང་ཡོད་པ་བཞིན། གང་ལྟར་དེང་སང་ཚན་རིག་པ་དེ་འདྲའི་ནང་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་ཚོའི་ངོ་ཤེས་པ་ཚན་རིག་པ་ཨེམ་རྗེ་འདྲ་དང༌། ཚན་རིག་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་ལུས་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་དང༌། ལུས་པོའི་བདེ་འཇགས་ཀྱི་དོན་དག་ལ་སྒོམ་དང༌། སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ལ་གཡོག་བསྐུལ་བྱས་ཏེ་དེ་བརྒྱུད་ནས་ལུས་པོའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་འདྲའི་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕན་གྱི་འདུག་ཟེར་གྱི་འདུག སྒོམ་རྒྱབ་པའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་ལུས་པོ་བདེ་ཐང་ཡོང་རྒྱུར་ཕན་པ་དེང་སང་དངོས་སུ་མཐོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོའི་གྲས་ཕ་རོལ་པོའི་ངོས་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བསམས་པ་མིན་ནའང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མདོ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ནང་ནས་གསུངས་པའི་སྒོམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཐོག་ནས་དངོས་སུ་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་ཡོང་དུས་ང་ཚོས་ཚིག་སྐམ་པོ་བརྒྱ་སྟོང་བཤད་པ་ལས། དངོས་སུ་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ནུས་པ་ཆེ་བ་ཡིན། འདི་རིགས་ལ་བསྟན་པའི་གནད་འགག་ཅིག་འདུག

དཔེར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་བྱའི་ནང་ལའང༌། རྫུ་འཕྲུལ་སྡིག་ལ་སོགས་མི་བྱེད། ཟེར་རྒྱུ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག་གམ། རང་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། གཞན་བསྟན་པ་ལ་མ་དད་པ་སེལ་རྒྱུ་དེ་འདྲའི་དོན་དག་ལ་རང་ལ་ནུས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་མ་བྱས་ན་ཉེས་པ་ཕོག་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལྟར་རིགས་འགྲེ་བཏང་བ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཉམས་ལེན་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་དངོས་སུ་ལུས་ཀྱི་ནང་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་བ་དེ་འདྲ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གཡེང་བ་འདྲ་མི་འདྲའི་རྣམ་རྟོག་སེལ་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ངོ་མཚར་ཅན་དེ་འདྲ་ཡོང་བ་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་དུས་དེས་བསྟན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་མཁན་ཞིག་རེད། འདི་རིགས་ལ་དོ་སྣང་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག

དེ་ནས་ང་རང་ཚོ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་དགོན་པ་གྲྭ་ཚང་ལྷ་སྡེ་ཁག་སྤུས་དག་པོ་ཡོད་པ་གཅིག་པུས་མི་འགྲིགས་པར། སྤྱིར་བཏང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ལའང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དད་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ་དང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་བཟོ་རྒྱུར་དམིགས་བསལ་གྱི་འགན་ཞིག་འཁྲི་བསྡད་ཡོད།

ད་ལྟ་ཕན་ཆད་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ལ་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའི་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་འདྲ་པོ་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་དོན་དག་ལ་ཁུར་བླང་རྒྱུ་འདྲ་པོ་ང་ཚོ་བླ་མ་གྲྭ་པ་ཚོས་བྱེད་རྒྱུའི་མིག་ལྟོས་དེ་ཙམ་མེད་པ་རེད། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཚོའི་ནང་ལ་དེ་ཚོར་ཤིན་ཏུ་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཞིག་འདུག ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་མ་འོངས་པ་ལ་སྤྱིར་བཏང་མི་མང་གི་ཤེས་ཡོན་གོང་འཕེལ་ཡོང་རྒྱུར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། སློབ་གྲྭ་མ་ཡིན་རང་ཡིན་རེད། དེ་མིན་རང་རང་སོ་སོའི་འབྲེལ་ཡོད་ལ་སློབ་སྟོན་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཞི་སྔོན་མ་ནས་སྒྲིག་འཛུགས་འདྲ་བཟོས་ཏེ་དུས་ཆེན་ཁག་ལ་དུས་ཆེན་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་འདྲའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ཚོའི་སྐབས་ལ་ངེས་པར་དུ་ཐག་ཉེ་འབྲེལ་མཚུངས་ཀྱི་སོ་སོ་སོའི་བླ་མ་དགེ་བཤེས་ཚོ་ནས་སོ་སོ་ཡོད་ས་ལ་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་སླེབས་ཡོང་དུས་དེ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འགན་ཁུར་བཞེས་ནས་མི་མང་ལ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཤེས་ཐབས་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུའི་ལས་འགན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་དགོངས་པའི་ཐོག་ནས་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་དགོས་ཀྱི་འདུག འབུལ་བ་ཆེན་པོ་འབུལ་རྒྱུ་མེད་ནའང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་བསྐྱོན་རྒྱུ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

ཟླ་བ་འབྱུང་ངོ་ཅོག་གི་ཚེས་བཟང་དུས་བཟང་རིགས་ལ་སྤྱི་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་འདྲ་སྔོན་མ་ནས་བཟོས་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ཐོག་ལ་ཚང་མས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་བྱས་ཏེ་གང་ལྟར་སྤྱི་ཚོགས་དམངས་དེར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གོ་རྟོགས་ཡག་ཏུ་འགྲོ་ཐབས་བྱེད་དགོས། ག་ཚོད་ཡག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚོད་ཀྱིས་དད་པ་བརྟན་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། དེས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ལའང་ཕན། དེ་བྱུང་བའི་ཚོད་ཀྱིས་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོ་ལ་ཡང་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལ་གནད་འགག་འདུག

དེ་ནས་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཡིན་ནའང་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་ཡིན་ནའང་རེད། གང་ལྟར་ང་རང་ཚོར་ཆོས་ཚོགས་འདྲ་མི་འདྲ། དགོན་པ་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་འགའ་ཞིག་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་བཟོ་རྒྱུར་དང་དོད་ཆེན་པོ་བྱས། སྐབས་རེ་དང་འདོད་ཆེ་དྲགས་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་མཐོང་གི་འདུག རྩ་བ་ང་རང་ཚོར་ཚོགས་ཚོགས་ས་དང༌། སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་ས། དེ་འདྲའི་གཙུག་ལག་ཁང་ལོས་དགོས། ཡིན་ནའང་ངོ་ཐོག་གི་དང་དོད་བྱེད་ས་དེ་ནང་གི་བཅུད་ཡིན། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་སྔགས་འཆང་ཡིན་ནའང་རུང༌། རབ་བྱུང་ཡིན་ནའང་རུང་དེ་རྣམས་སྤུས་དག་པོ་བཟོ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་དགོས་པ་དང༌། ཚུར་ཕྱོགས་ནས་ནང་བཅུད་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནམ། བསྟན་པ་འཛིན་མཁན་དེ་དག་སྤུས་དག་པོ་བཟོ་ཐུབ་རྒྱུའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་པ་ཆ་ཚང་ཞིག་ཡོད་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད།

དེ་འདྲ་མེད་ན་དང་པོ་ནས་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པའི་རྒྱས་སྤྲོས་དེ་རན་འཚམས་ཤིག་བྱས་ནས་ནང་ལ་སྡོད་མཁན་དེ་ཚོའི་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་དང༌། འཕྲོད་བསྟེན་གང་ཅིའི་ཆ་ནས་ཕུགས་གཏན་དུ་ཕན་པའི་ཟབ་ཟབ་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས། སྐབས་རེ་ལྷ་ཁང་རྫིག་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ནང་ལ་མི་སྡོད་མཁན་དེ་ཙམ་མེད་ནའང༌། ཕུག་རོན་བསྡད་ན་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དེ་འདྲ་མིན། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ངེས་པར་དུ་འདི་ལ་དོ་སྣང་ཆེ་ཙམ་ཞིག་གནང་དགོས་ཀྱི་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག དེ་རྣམས་རྒྱ་གར་ནང་གི་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་ཡིན།

དེ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་མཚོན་ན་སྔར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཙམ་གོ་ས་མེད་པ་དང༌། ཐོས་ས་མེད་པའི་ས་ཁུལ་དེ་འདྲའི་ནང་ལ་དེང་སང་གཞི་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཆོས་ཚོགས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཚུགས་ཡོད། དེ་ཚོའི་ནང་ལ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་བླ་མ་དགེ་འདུན་མང་པོ་ཞིག་གིས་ད་ལྟ་བར་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་བ་དངོས་གནས་ངོ་མཚར་སྐྱེ་གཞི་ཡིན་པས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ཡོང་སྟངས་ལ་ཞིབ་ཡོང་དུས། བྱུང་ན་ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་འདོན་ཆ་ཡིན་པ་དེ་ཚོ་རྨང་གཞིའམ། ཐུན་མོང་གི་སྨོན་ལམ་འདྲ་པོའི་འདོན་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་གཅིག་གྱུར་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ན། དཔེར་ན་ད་ལྟ་ཀ་ལུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་ཚོགས་དེ་ཚོ་དང༌། དེ་བཞིན་ཀམ་ཚང་ཆོས་ཚོགས་དེ་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་ནང་ཐང་སྟོང་གི་གསུང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་འདོན་པ་གཅིག་གྱུར་ཞིག་བཏོན་གྱི་འདུག དེ་ཧ་ཅང་སྙིང་རྗེ་པོ་འདུག གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་ཚང་མའི་ནང་ལ་སྔོན་ལ་ཐུན་མོང་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདོན་ཆོག་གཅིག་བྱས། དེ་ནས་རང་རང་སོ་སོའི་རྙིང་མ་ཡིན་ན་རྙིང་མ། བཀའ་བརྒྱུད་ཡིན་ན་བཀའ་བརྒྱུད། ས་སྐྱ་ས་སྐྱ། དགེ་ལུགས་དགེ་ལུགས། མདོར་ན་བོན་དང་བཅས་པ་སོ་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བླ་སྒྲུབ་སོགས། དེའི་ཁར་སྣོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་སྙམ།

དཔེར་ན། པཱ་ལིའི་སྐད་ནང་ལ་ཡོད་པ་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ཉི་ཧོང་དང༌། ཀོ་རི་ཡ་དང༌། རྒྱ་ནག་དང༌། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུང་པ་ཚང་མའི་ནང་ལ་ཕྲན་བུ་རྒྱས་བསྡུས་མ་གཏོགས་གཅིག་གྱུར་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཡང་དེ་མིན་གྱི་མདོ་དེ་ཚོ་ཡང་སྐད་ཡིག་འདྲ་མི་འདྲ་གང་ཡིན་ནའང༌། རྩ་བ་གཞུང་དེ་ནང་པ་ཡོངས་རྫོགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་རིམ་གྱིས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་ཐུབ་ན་དེ་ཡང་ཡག་པོ་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག

དེ་ནས་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ཚོའི་ནང་ལ་ནང་པའི་གཞུང་ཆེན་མོའི་བཤད་པ་རྣམས་སྟན་ཐོག་གཅིག་ལ་ཚུར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་དང༌། གཞུང་གི་ཚིག་དོན་གྱི་བཤད་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ནས་བཤད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་འདྲ་པོ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གཞུང་བཤད་དེ་ཡང་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། གཞུང་བཤད་འདྲ་པོ་མ་རྩ་མེད་པ་ཞིག་ལ་ལམ་སང་དབང་རྗེས་གནང་གི་ཐོག་ནས་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་དེ་འདྲ་ཙམ་ཞིག་རེད། ཡང་གཞུང་བཤད་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་ཚུར་རྡོག་ལ་བསྒྲིལ་བ་ཞིག་མ་བྱུང་ནའང་མི་འགྲིགས་པ་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ངེས་པར་དུ་དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་དགོས། རྩ་བ་ང་རང་ཚོའི་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཚང་མ་ལ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་ཞིག་སྤྱིར་བཏང་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པས་འདིར་དོ་སྣང་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

དེ་ནས་ཆོས་ཚོགས་སོ་སོའི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་དགེ་བཤེས་ཚོ་ཡིན་ནའང་འདྲ། བླ་མ་ཚོ་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་བླ་མ་དགེ་བཤེས་སུ་དང་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནས་མི་ལ་བསླབ་བྱ་བྱེད་པ་ལ་སོ་སོ་སྔོན་ལ་སྤུས་དག་པོ་གཅིག་དང༌། མི་ལ་རྒྱག་རྒྱུའི་བསླབ་བྱ་དེ་སོ་སོས་སྔོན་ལ་ལག་ལེན་འགེལ་དགོས། དེ་བྱུང་ན་དོན་སྤྱོད་པ། དོན་མཐུན་པ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཆགས་ཡོད། དེ་ནི་སྟོན་པ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་ཡིན་པ་རེད། བསླབ་བྱ་མི་ལ་རྒྱག་པར་སྔོན་ལ་སོ་སོས་སྤུས་ཚད་འདྲ་པོ་ཞིག་བསྟན་དགོས། སྔར་ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཡིན་ན། ཕྲན་བུ་ཕྲན་བུའི་མཛད་སྤྱོད་འདྲ་མི་འདྲ་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་སྐབས་རེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་དད་པ་དག་སྣང་སྦྱངས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་མིན། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཟེར་བ་འདྲ་པོ། ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་ཟེར་བ་དེ་ཚོའི་གྲས་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བསྐོར་བ་བརྒྱབ་ནས་བཤད་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། ཐད་ཀའི་འགྲེལ་བཤད་ཅིག་གིས་སྣང་བར་འགྲོ་རྒྱུ་མ་རེད། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ཐོག་མར་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང༌། བར་དུ་ལོ་དྲུག་དཀའ་སྤྱད་མཛད། མཐའ་མར་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་གནས་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་པ་དེ་ཚོ་མ་འོངས་པའི་རྗེས་འཇུག་གདུལ་བྱ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྡ་སྟོན་བྱེད་དམ། མིག་དཔེ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་དོན་དག་ལ་གནང་བ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཞེ་ས་མ་ཞུས་ན་འུ་ཐུག་སྟེ་དེ་འདྲ་གནང་དགོས་བྱུང་བ་དང༌། ང་ཚོ་རྒྱགས་ཤིང་སྐྱིད་པའི་ངང་ནས་བྱང་ཆུབ་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་ཐུབ་པ་ཡོང་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཟེར་བ་དེ་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འགྲོ་སྟངས་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། དེ་ཡོང་བ་ལ་མ་གདན་ནམ། གཞི་གདན་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གཞི་གདན་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟབ་གནད་ཡོད་པ་རྣམས་སྣོན་པ་རྒྱག་རྒྱུ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། ང་རང་ཚོ་གདུལ་བྱ་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་མཛད་པ་གནང་སྟངས་དེར་ང་ཚོས་མིག་དཔེ་བལྟ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཆོས་ཚོགས་སོ་སོའི་ནང་ལ་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་མཁན་ཚོས་ད་ལྟ་བར་དུ་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་གནང་གི་ཡོད་པ་རེད། ད་དུང་ཡིན་ནའང་གལ་པོ་ཆེ་ལ་ནན་ཏན་སོང་བ་ཡིན་དུས་དེ་ངེས་པར་དུ་དགོངས་པར་བཅངས་ནས་གཟབ་གཟབ་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

སྔགས་པ་ཡིན་ན་ཡིན་པ་གཅིག་གི་འགྲོ་སྟངས་གཅིག་དང༌། རབ་བྱུང་ཡིན་ན་ཡིན་པ་གཅིག་གི་འགྲོ་སྟངས་གཅིག་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་ཁ་ཤས་ལ་གཞི་ནས་རབ་བྱུང་གི་སྡེ་དེ་འདྲ་ཚུགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། རབ་བྱུང་གི་སྡེ་གྲྭ་པ་དང༌། ཨ་ནི་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་དེ་ཚོས་དགོང་བཅད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་ལ་རྩ་བའི་འཚོ་བ་སྐྱོ་པོ་བྱས། ལྟོ་བཅུད་ཀྱིས་མ་ལྡང་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོང་དུས་དེ་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། ཡང་ལུང་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡག་པོ་ཡོད་ས། ལྟོ་ཆས་ཀྱི་བཅུད་ཡག་པོ་ཡོད་ས་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་དགོང་བཅད་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་མ་རེད། དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་ང་ཚོ་ལྷོད་ཡངས་བྱེད་རྒྱུ་མི་འདུག ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་དགོན་པ་དེ་འདྲ་དང༌། ཚུར་ཕྱོགས་དེར་བོད་པའི་དགོན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་བྱས། ཕན་ཚུན་ཉེ་འདབས་ཆགས་པའི་ཆོས་ཚོགས་དེ་འདྲ་ཆགས་ཡོང་དུས་འདུལ་ཁྲིམས་ནི་གནས་བརྟན་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་འདུལ་ཁྲིམས་དང༌། གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་ཁྲིམས་གཉིས་རྐང་གྲངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱས་བསྡུས་དབྱེ་བསྡུ་ཕྲན་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་རྩ་བ་གཅིག་གྱུར་རང་ཡིན།

འདུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆ་ནས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་དེ་ང་ཚོས་མཚོན་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག བོད་པའི་གྲྭ་པ་ཟེར་དུས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ན་མི་འགའ་ཞིག་གིས་བོད་པར་ (Lamaism) བླ་མའི་ཆོས་ལུགས་རེད་མ་གཏོགས། ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་མ་རེད་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ལ། ང་ཚོས་དེ་ག་རང་ཡིན་ཟེར་མཁན་འདྲ་པོ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག འདུལ་ཁྲིམས་དེ་ཚོའི་རིགས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཞིག་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག ཆུང་ཆུང་ཐོག་ནས་ང་ཚོ་ལྷོད་ཡངས་ཤོར་ན་ཉེན་ཁ་ཡོད།

དེ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་མིའི་ནང་ནས་ལོ་གསུམ་ཆོག་གསུམ་གྲུབ་པ་དེ་ཚོའི་རིགས་ཁ་ཤས་རྟེན་དགེ་བསྙེན་གྱི་ཐོག་ནས་རབ་བྱུང་གིས་གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་མཁན་དེ་འདྲ་ཕྲན་བུ་ཡོང་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག་པ་དེ་སྐོར་འབྲེལ་ཡོད་སོ་སོ་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་ཞུས་པ་ཡིན། དེ་ལའང་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། རབ་བྱུང་གི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་གའི་རྟགས་ཆ་ལུགས་མ་ཉམས་པ་ཞིག་བྱ་དགོས། ཁྱིམ་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ན་ཁྱིམ་པ་ཁྱིམ་པའི་གནས་ལ་ཞོག་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས་ཁྱིམ་པས་རབ་བྱུང་ལ་བརྫུས། རབ་བྱུང་གིས་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྤྱོད་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག ང་རང་ཚོ་རབ་བྱུང་ཡིན་པ་རྣམས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་ཕྱི་གཙང་ནང་གཙང་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་དང་རྟེན་དགེ་བསྙེན་ཡིན་པ་རྣམས་དགེ་བསྙེན་རང་གི་རྟེན་ཅན་མ་འདྲེས་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡག་པོ་མིན་ནམ་བསམ་བྱུང༌།

རིགས་ཁ་ཤས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བླངས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དེ་ལ་དེ་འཚམས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཆས་གོས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་འདོད་པ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲ་ལའང་ང་ཚོས་དགོངས་པ་བཞེས་རྒྱུ་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག ཚོས་གཞི་འདྲ་མི་འདྲ་འདྲ་པོ། ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་གོས་ཀོར་སུ་ཀྲུ་གྱོན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་སྐེ་འཆིངས་ཚོས་གཞི་མི་འདྲ་བ་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་ནའང་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་ཡོངས་རྫོགས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ག་དེ་ག་ལ་འགྲོ་སྟངས་གཅིག ཚངས་སྤྱོད་དགེ་བསྙེན་ཡིན་ན་དེ་ལ་དཔགས་པའི་འགྲོ་སྟངས་འདྲ་པོ་གཅིག དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱང་ང་ཚོས་ག་ལེ་ག་ལེར་ལམ་བྱང་བ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་མེད་དམ་བསམ་པ་བཅས། ཕྱི་རྒྱལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་ངས་ད་ལྟ་དྲན་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན།

དེ་ནས་ནང་པའི་ཆོས་གཞི་ནས་གསར་དུ་དར་ཡོང་དུས་ས་གནས་དེ་གར་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་དང༌། འཇུའུ། དེ་མིན་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲའི་ཆོས་པ་ཚོ་དང་ང་ཚོ་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་ཚང་མ་དང་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་འདུག དེ་ཤིན་ཏུ་ཡག་པོ་རེད། ད་དུང་ཡིན་ནའང་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་ང་རང་ཚོས་ནང་པའི་ལྟ་བའི་གཞི་རྩ་དེ་ཟིན་ཡོང་དུས་མ་བདེ་བ་གང་ཡང་ཡོང་རྒྱུ་མེད། ཁམས་དང་མོས་པའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་དུས་དེ་གའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་དང༌། ཚུགས་པོ་བྱས་བསྡད་པ་ཡིན་ན་འགལ་བ་གང་ཡང་ཡོང་གི་མ་རེད་ལ། དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཀྱང་འདུག

དེ་ནས་དེང་སྐབས་བོད་ནང་ལ་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོང་དུས་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་རྒྱ་གར་དང༌། བལ་ཡུལ། དེ་ག་ནང་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ནས་བོད་ལ་ལྟ་སྐོར་འདྲ་ཕྱིན། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བསྟན་པ་དང་དགོན་པ་ཉམས་གསོ་བྱེད་པ་དེ་འདྲ་དང༌། ཕར་འགྲོ་མཁན་ཚོ་ཡིན་ནའང་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་དེ་མཐོང་སྟེ་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད། ཕ་གིར་ཡོད་པ་ཚོ་ཡིན་ནའང་དད་པ་བྱེད་སའི་ཡུལ་དེ་འཕྲད་ཡོང་དུས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དང༌། ལྷག་དོན་རྒྱ་གར་ལྟ་བུ་ནས་ཡོང་དུས་གཏམ་གསར་པ་འདྲ་མེད་དམ་བསམས་ནས་ཚང་མས་དགའ་པོ་བྱེད་པའི་ཕན་ཐོགས་ནི་ཆེན་པོ་འདུག བོད་ལ་ཆོས་སྒོ་འདྲ་ཕྱེ་ནས་ད་ལྟའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་དེའི་འོག་ནས་དགོན་པ་ལྷ་ཁང་དེ་འདྲ་ཉམས་གསོ་བྱས་ཡོང་དུས་དང་པོ་ནས་སྤུས་དག་པོ་ཡོང་ཐབས་བྱེད་དགོས།

གཙོ་བོ་དེའི་ནང་ཕྱིན་ཆད་རབ་བྱུང་ཡིན་ནའང་རུང༌། སྔགས་པ་ཡིན་ནའང་རུང༌། བཙུན་མ་དང་སུ་ཡིན་ནའང་དགོན་པར་སྡོད་མཁན་དེ་རྣམས་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་ཡོང་བའི་ཆེད་དཔེ་ཆ་ཁྲིད་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་སྐུ་ཚབ་འཛུགས་རྒྱུ་དེ་ཚོའི་གྲས་སྤུས་དག་པོ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ཐབས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་དེ་འདྲའི་ཆོས་སྒོ་ཕྱེ་ནས་དགོན་པ་བཙུགས་པ་དེ་ཚོ་རིག་གནས་ཀྱི་བསྟི་གནས་སམ། རིག་གནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་བསྟི་གནས་འདྲ་པོ་བཟོ་ཐུབ་ན་གནད་འགག་གཅིག་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག སྔོན་མ་ནས་ཤོད་རྒྱུ་བྱུང༌། ལྷ་ཁང་དང༌། དགོན་པ་གཏོར་བཤིག་ཕྱིན་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་གཏོར་བཤིག་འགྲོ་ས་དེ་ག་རང་ལ་གསར་པ་རྩིག་གིན་སྡོད་པ་དེ་དངོས་གནས་རྣམ་རྟོག་གི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཞིག་རེད། དགོན་པ་གྱང་རོ་ཤུལ་རོ་ཆགས་སའི་ནང་ལ་ལྷ་ཁང་གསར་པ་གཅིག་རྒྱབ་གིན་བསྡད་ན་ཤི་འདྲེས་ཁེངས་ས་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད། ཉམས་གྲིབ་མང་པོ་བྱུང་ཚར་བ་ཞིག་གི་ནང་ལ་གཞི་ནས་གསར་པ་བརྩིག་གིན་བསྡད་པ་ལས། ས་གཙང་རྡོ་གཙང་ཞིག་གི་སྒང་ལ་རྩིག་རྒྱུ་བྱུང་ན་རྟགས་རྟེན་འབྲེལ་ལ་ཡང་ལེགས་པར་འདུག དེའི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་དགོངས་པར་བཅངས་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་རེད།

དེ་ནས་ང་ཚོ་སྔར་དང་མི་འདྲ་བ་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་དང༌། གོ་སྐབས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད། ད་ལྟ་ཕན་དུ་ངས་ཤེས་ཚོད་ཀྱིས་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ཡིན་ན་བོད་ཀྱི་ནང་པ་དང༌། ཆོས་ལུགས་གཞན་དག དེའི་ནང་ཚན་ནས་ཡེ་ཤུ་དང་འབྲེལ་བ་ཕལ་ཆེར་ཉེ་ཤོས་ཆགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག བོད་པ་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཡེ་ཤུ་ནང་ཚགས་ལའང་འབྲེལ་བ་ཡག་ཏུ་འགྲོ་བ་འདྲ་པོ་ཡོང་གི་འདུག དེ་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་ལ་ཕར་ཚུར་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་དེ་ཚོ་གཞི་ནས་དངོས་གནས་དོན་དང་ལྡན་པའི་འབྲེལ་བ་གསར་པ་ཡག་པོ་བྱུང་ཡོད།

ད་དུང་ང་རང་ཚོས་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་གོང་འཕེལ་བཏང་ནས་ཕན་ཚུན་ཉམས་མྱོང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ། ཕན་ཚུན་གྱི་ལེགས་ཆ་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་དེ་ཚོའི་གྲས་དེ་གལ་ཆེན་པོ་མིན་ནམ་བསམ་གྱི་འདུག ང་རང་ཚོས་བཤད་གྲྭ་ཆེ་ས་ཚོའི་ནང་ལ་སྔར་གྱི་མུ་སྟེགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་དེང་སང་རྒྱ་གར་ནང་ལ་མེད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ནས་སློབ་ཀྱིན་བསྡད་པ་ལས་དེང་སང་ཡོད་བཞིན་པའི་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་དཔེར་ན་ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་ཀའི་ཆོས་ལུགས་དང༌། ཇུ་ཌི་ཨི་སམ་ཟེར་བ། དེ་བཞིན་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས། དེ་དང་དེ་འདྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་གཙོ་ཆེ་བ་དེ་ཚོ་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག

དེ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ལྟ་བ་གསར་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཚང་མ་ཁག་པོ་རེད་དེ་ཡིན་ནའང་གཙོ་ཆེ་བ་གནད་འགག་སྙིང་བསྡུས་ངེས་པར་དུ་རིམ་པས་རིམ་པས་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་དང༌། དེ་མེད་ནའང་དེ་འདྲ་རྒྱུས་ཡོད་མཁན་དང་སློབ་སྦྱོང་ཡོད་པ་དེ་འདྲའི་ས་ནས་དུས་དུས་ལ་ལེགས་སྦྱར་གཏམ་གླེང་འདྲ་ཉན་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག ལྷག་པར་ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་ཚན་རིག་སྡེ་ཚན་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོད་པ་དེ་ཚོའི་ནང་གི་སྙིང་བསྡུས་དེ་ཚོ་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་བོད་ཡིག་ནང་ལ་ཐོན་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། དུས་དུས་ལ་ལེགས་སྦྱར་བཤད་ཉན་གྱིས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་བགྲོ་གླེང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུག

ང་རང་སྒེར་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནའང་ཚན་རིག་པ་དེ་གྲས་ལ་ད་བར་འབྲེལ་བ་གང་འཚམས་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང༌། དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་བྱེད་དུས་ང་རང་ཚོ་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འདུག ཚན་རིག་པའི་ཐོག་ནས་དཔེར་ན་སེམས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་དང༌། ཀླད་པའི་འགྲོ་སྟངས་སེམས་དང་ཀླད་པའི་འབྲེལ་བ། འཛམ་བུ་གླིང་གི་རྣམ་གཞག་སྐོར། མི་ཐོག་མར་ཆགས་སྟངས། དེ་ཚོའི་གྲས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཚན་རིག་པ་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་དངོས་སུ་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་གི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ང་ཚོར་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད། ཆེ་ས་ཆེ་ས་ལ་ནི་འགལ་བ་ཁྱོན་ནས་མི་འདུག རྩག་རྩིག་ཐོག་ལ་འགལ་བ་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་འདུག་སྟེ་དེ་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་རང་ཚོ་ལའང་ཚུར་ཕན་མཁན། ཚན་རིག་པ་ཚོ་ལ་ཡིན་ནའང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་སེམས་ཀྱི་སྐོར་དང༌། ལུས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྔགས་བླ་མེད་སྐབས་ནས་གསུངས་པའི་འགྲོ་སྟངས་དེ་ཚོའི་ཐོག་ནས་ཁོ་རང་ཚོ་ལའང་རིག་པ་གསར་པ་སླེབས་པ་འདྲ་པོ། གནད་འགག་གསར་པ་མཐོང་བ་འདྲ་པོ། རིགས་ཁ་ཤས་ལ་ཕྱོགས་བསྡོམས་རྒྱག་མ་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་ལ་ནང་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕྱོགས་བསྡོམས་གསར་པ་རྒྱག་ཐུབ་པ་འདྲ་པོ། དེ་འདྲའི་ཕན་ཐོགས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ད་ལྟ་ཕན་ཆད་ལ་ཚན་རིག་པ་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཕྲན་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད་ལ་ད་དུང་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

དེ་ནས་གྲོས་གཞིའི་ནང་ལ་བཀོད་པ་བཞིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་དང༌། དེ་བཞིན་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱི་དབྱིབས་ཚད་དང༌། རྒྱང་ཐག་རིང་ཐུང་དེ་ཚོའི་གྲས་ང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་འདྲ་མི་འདྲ་ལས་གསུངས་སྟངས་འདྲ་མིན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། ཚད་གཞལ་སྟངས་དེ་ཚོའི་གྲས་དུས་འཁོར་ནས་བཤད་པའི་ཚད་གཞལ་ལུགས་དང༌། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཚད་གཞལ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཚད་གཞལ་སའི་ཡུལ་དེ་ཡང་གནས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་རེད། སོ་སོའི་ལས་སྣང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རེད་ཅེས་འདི་གཅིག་པུ་བཤད་དགོས་བྱུང་ནའང་ཁག་པོ་རེད། གང་ལྟར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་གང་གིས་ཀྱང་མ་བསླད་པའི་མིས་དངོས་སུ་ཚད་བརྒྱབ་ནས་མཐོང་བ་ཞིག་ལ་བསྙོན་དགོས་བྱུང་ནའང་ཁག་པོ་རེད། རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཁས་བླངས་ཆོག་གི་མེད་ན་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་དགོས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཅིག་བྱེད་དགོས་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཡིན། དེ་ཚོའི་གྲས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའི་གནད་འགག་ཆེ་ས་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་པ་མ་རེད། བདེན་བཞི་དང་བདེན་གཉིས་རྩ་བ་ཡིན། སྡུག་བདེན་སྐོར་གསུངས་དུས་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་དེ་ཚོ་ཞར་ལ་ཐོན་པ་མ་གཏོགས་གཙོ་བོ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་མིན།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་གནད་འགག་དེ་ཙམ་མི་འདུག དེ་ཚོའི་གྲས་དགོངས་གཞི་དགོས་པ་དངོས་ལ་གནོད་བྱེད་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བཙལ་ཆོག་གི་རེད། ཡང་མིན་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་བཞག་ནའང་མ་འགྲིགས་པ་མེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་ཡང་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་རེད། ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་འདོད་ཚུལ། དེ་ཡང་རང་དགར་གཞུང་གཅིག་ནས་བཤད་པ་ཙམ་མིན་པར་ཚད་གཞལ། བརྟག་དཔྱད་བྱས། དེའང་མི་གཅིག་མིན་པ་མི་མང་པོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ལ་ང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ནས་འདི་འདྲ་གསུངས་མེད། དེ་མ་རེད་ཅེས་ལབ་ན་ལྐུག་རྟགས་བསྟན་པ་མ་གཏོགས་དགེ་མཚན་ཆེ་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། དེ་ཁས་བླངས་ན་དེ་ཡིས་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྩ་བའི་ཁས་ལེན་ཤོར་ཉེན་གང་ཡང་མེད་པས། དེ་རིགས་ལ་ཡང་ང་ཚོས་དགོངས་པ་བཞེས་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞུ་རྒྱུ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན།

དེ་ནས་ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་པ་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ལ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་འགན་འཁྲི་བསྡད་ཡོད། བོད་པ་མི་རེ་ངོ་རེའི་སྒལ་པའི་སྒང་ལ་རྡོག་ཁྲེས་རེ་རེ་འཁྱེར་དགོས་པ་ཡིན་དུས་དེ་རིང་འདིར་ང་ཚོ་འཛོམས་པའི་ས་འདིར་ངས་གནས་ཚུལ་ཕྲན་ཙམ་ཞུས་ན་བསམ་བྱུང༌། དེ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་མང་ཚང་མས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ལྷག་བསམ་སྙིང་སྟོབས་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་འོག་ནས་རང་ཚུགས་ཟིན་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་དུས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ཤི་ཐུབ་མེད་པའི་ཁར། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་བཟང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་འདྲ་པོ་ཆགས་འགྲོ་གི་ཡོད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཚང་མས་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་དེ་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བྱེ་བྲག་ཏུ་ང་ཚོ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ཐད་ཀར་་༡༩༧༨ ཀྱི་ལོ་མཇུག ༡༩༧༩ནས་བཟུང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཚུགསཔ་རེད། བར་ལམ་རྒྱ་ནག་དང་ང་ཚོ་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཚུགས་ནས་བོད་ལ་ཕར་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་རྒྱུ་དང༌། ཡང་པེ་ཅིན་རང་ལ་རྒྱ་མི་དཔོན་ཁག་ཚོ་ཐུགས་འཕྲད་བྱས་ནས་བསམ་བློ་གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ། བསམ་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཕར་ཚུར་ཤོད་རེས་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གང་འཚམས་བྱུང་བ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཐོགས་གང་ལ་གང་འཚམས་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་གྲུབ་འབྲས་དངོས་སུ་ཐོན་པ་འདྲ་པོ་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་རྡོག་རྡོག་འདྲ་པོ་ཆགས་ཐུབ་ཡོད་པ་མ་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་བོད་དོན་གྱི་རྙོག་གྲ་དེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་རྙོག་གྲ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་གཞན་རྙོག་གྲ་གང་ཡང་མེད་བསྡད་པ་འདྲ་པོ་ཞིག་མ་གཏོགས། བོད་ནང་ལ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་དང་ཁོང་ཚོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་དེ་ཚོའི་བཀའ་རྙོག་རྣམས་རྒྱ་མིས་ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་དང༌། དོ་ཁུར་ཡོད་ཟེར་ནས་མཐའ་མ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་མིང་ཐོག་ནས་ང་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་དོན་ཚན་གཅིག་བཤད་པ་རེད།

ང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཕར་བཤད་རྒྱུ་དེ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་དོན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་ང་སྒེར་གྱི་དོན་དག་གང་ཡང་བཤད་མེད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཁེ་ཕན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་གས་འགྲིགས་པ་རེད་མ་གཏོགས་ང་དགེ་སློང་མི་གཅིག་ལ་ཟུར་དུ་གང་ཡང་དགོས་དོན་མེད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་གནད་དོན་དེ་གཉིས་མོས་ཡག་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་བའི་མཇུག་ཏུ་ང་མི་གཅིག་གི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་ཚོས་ཕར་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་བཤད་དུས། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་འདྲ་པོ་དེ་ཧ་ལམ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་བོད་ནང་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་འདྲ་པོ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མི་བོད་ལ་ཡོང་ནས་བོད་བཅིངས་བཀྲོལ་བཏང་སྟེ་བོད་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བཞག་པ་དང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བཞག་ཡོད་མདོག་མདོག་གི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཡོད་པ་རེད།

དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་དཀའ་ངལ་དེ་སྐོར་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ངོས་ལེན་མ་བྱས་པ་དང༌། ཕྲན་བུ་ངོས་ལེན་འདྲ་བྱས་པ་ཡིན་ནའང་རང་དགར་ཁག་འདོགས་འདྲ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་མ་གཏོགས་དེར་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་མི་བྱེད་མཁན་འདྲ་པོ་གཅིག་བྱེད་དུས། ང་ཚོས་དཀའ་ངལ་འདི་སེལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་ང་ཚོར་རེ་བ་དེ་ཙམ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་སྐད་ཆ་བཤད་པར་རྣ་བ་དེ་ཙམ་མ་བཟེད་མཁན་དེར་རྟག་པར་ཨུ་ཚུགས་རྒྱག་རྒྱུ་དེ་ཁག་པོ་རེད། ཕར་ཕྱོགས་དེར་འཛམ་བུ་གླིང་ནང་ལ་བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཤ་ཚ་དང་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་ཚོས་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་དང༌། བོད་པའི་ཐོག་ལ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་རྒྱུ་གང་འདྲ་ཞིགའདུག་གམ་ཞེས་བོད་པར་ཚུར་དོ་སྣང་བྱས་ཡོང་དུས་དེ་ཚོ་ལ་ང་ཚོས་གནས་སྟངས་སྐོར་བཤད་རྒྱུ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཅིག་རེད།

སྤྱིར་བཏང་མིའི་འགྲོ་སྟངས་རེད། རྒྱ་མི་ལ་ལོ་དེ་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་ང་ཚོས་བཤད་པ་རེད། བཤད་པར་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་མེད་དུས་ཚུར་ཕྱོགས་འདིར་དོ་སྣང་ཡོད་མཁན་དེ་ལ་བཤད་རྒྱུ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་སུས་བལྟས་ནའང་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ ༡༩༨༧ ལོར་ང་ཨ་མེ་རི་ཀར་ཡོད་པའི་སྐབས་དེར་དོན་ཚན་ལྔ་བཤད་པ་ཡིན། དེ་ལ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་བོད་རིམ་པས་རིམ་པས་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་བཟོ་རྒྱུ། བོད་ནང་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྡལ་བཤིག་འགྲོ་བཞིན་པ་དེ་དག་མཚམས་འཇོག་དགོས་རྒྱུ། གལ་ཆེ་ཤོས་གཅིག་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མི་འབོར་ཆེན་པོ་ཡོང་བ་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་རྒྱུ། དེ་ནས་བོད་ས་ཁུལ་དེ་ད་ལྟ་ཧ་ཅང་གཙང་མ་ཡོད། ཆུ་གཙང་མ། རླུང་གཙང་མ། ས་གཙང་མ་ཡོད་པ་འདི་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་གཞན་དག་བཞིན་བཙོག་པ་ཆགས་ན་མི་འགྲིགས་པས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་དོན་ཚན་གཅིག དེ་ནས་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་མུ་མཐུད་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུའི་འདོད་པ་ཡོད་ཅེས་དོན་ཚན་ལྔ་ཞིག་བཤད་པ་ཡིན།

སྐབས་དེར་རྒྱ་མིས་བསམ་ཚུལ་དེ་མ་འོས་པ་རེད་ཅེས་མ་འདོད་རྣམ་འགྱུར་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་བསྟན་ཡོང་གི་འདུག ཡིན་ནའང་བོད་རིམ་པས་རིམ་པས་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ནི་ང་ཚོ་བོད་གཅིག་པུའི་དོན་དག་མ་ཡིན་པར། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་ཀྱི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས་འདིའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་དང༌། རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་ཡིན་ནའང་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། གནད་འགག་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། ཨུ་རུ་སུ་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ཐད་ཀར་ས་འདྲེས་མ་རེད་དེ་ཡིན་ནའས་ས་ཁུལ་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོང་དུས་ཨུ་རུ་སུ་ལ་ཡིན་ནའང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོད་པ། ཨབ་གཱ་ན་སེ་ཏན་སོགས་མང་པོ་ཞིག་གི་ཆ་ནས་བྱས་ནའང་གང་ལྟར་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་འདི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་བཟོ་རྒྱུ་དེ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག

དེ་ལམ་སང་ལམ་སང་ལག་ལེན་བཀལ་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན་ནའང་མ་འོངས་པའི་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོ་ཞིག་ལ་དེ་འདྲ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕན་གྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག གཉིས་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀར་གཙོ་ཆེ་ཤོས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ས་དེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཐོག་ལ་ཤུགས་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་རྒྱག་པའི་དུས་ཚོད་འདིར་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་པ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་དམག་རྒྱག་འདོད་མེད་པའི་ས་ཆ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་དམག་མི་ཁྱོན་ཆེན་པོ་བཞག་ནས་དེའི་ཐོག་ལ་འགྲོ་སོང་བཏང་བ་ཡིན་ན་ཆུད་ཟོས་རེད། རྒྱ་གར་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རེད། རྒྱ་མི་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་དེ་བཞིན་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ག་ལེ་ག་ལེར་བོད་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་བཟོ་ཐུབ་ན་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་རང་ལའང་ཕུགས་ལ་ཕན་གྱི་རེད། བོད་པའི་ཐོག་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་མིས་རྟག་པར་བཤད་པ་བཞིན། སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་རྒྱ་དང་བོད་ཀྱི་བར་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ན་མཐུན་སྒྲིལ་ཟེར་བ་དེ་སེམས་ནས་ཡོང་དགོས་པ་མ་གཏོགས། མཐུན་སྒྲིལ་ཟེར་བ་དེ་རང་དགར་ཡིག་ཆ་སྟོང་པ་ཞིག་བཞག་པས་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཅོག་རྩེའི་སྒང་ལ་གསོལ་ཚིགས་བཏང་སྟེ་མཐུན་སྒྲིལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་ལབ་པས་ཕན་པ་མེད། དེས་ཕན་གྱི་ཡོད་ན་དུས་ད་ཚོད་རྒྱ་ནག་གཅིག་སྒྲིལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་དགོས་ཚོད་རེད་དེ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་ལ་ཁ་ཐབས་དེ་ལས་མེད་པར་རྒྱ་དང༌། བོད་དབར་ལོ་མང་གི་འགལ་ཟླ་དེ་རང་བཞིན་སྐད་ཆ་ཚིག་སྐམ་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡོང་ཤེས་ཐབས་མེད། གོ་མཚོན་ཐོགས་པའི་མི་ཁྱོན་ཆེན་པོ་བཏང་ནས་ཧ་ལམ་བོད་པ་མི་རེ་ངོ་རེའི་རྒྱབ་ལ་གོ་མཚོན་ཐོགས་པའི་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་མཇུག་དེད་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་མཐུན་སྒྲིལ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་ཡོང་གི་རེད། རྒྱ་དང་བོད་ངོ་ཐོག་མཐུན་སྒྲིལ་ཞིག་དགོས་ན་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཕྱོགས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀ་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་བ་ལ་ང་ཚོ་བོད་པ་སོ་སོའི་ལུང་པ་ཤོར། ཉམས་ཆག་དེ་ག་འདྲ་པོ་ཕྱིན། གྱོང་དེ་ལྟ་བུ་ཕོག་ཡོད་པས་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གང་ཡང་བསྡད་མ་སོང༌། དེ་བསམ་བློ་སུས་གཏོང་དགོས་རེད་ཟེར་ན། ཐུབ་ཚོད་ཤོད་མཁན་དེས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ཐུབ་ཚོད་མྱོང་མཁན་ངོས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཅང་བསྡད་མེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་མཁན་དེའི་ངོས་ནས་སྔོན་ལ་རྒྱ་དམག་གྲངས་བཅད་ཅིག་བཟོས། རིམ་པས་རིམ་པས་རྒྱ་དམག་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས། དེ་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བོད་ལ་མི་མཐོང་ཆ་འཇོག་ཅིག་བྱས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་བསམ་བློ་ཞིག་གཏོང་གི་རེད། ཚུར་ཆ་མ་བཞག་ན་བསམ་བློ་གང་འདྲ་གཏོང་དགོས། དེ་ཆོས་ཉིད་རེད།

ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཁ་རྒྱུན་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་བློས་ཚང་མ་བཀལ་ན་ཚང་མ། ཕྱེད་ཀ་བཀལ་ན་ཕྱེད་ཀ་ཞེས་ལབ་པ་རེད། སྡུག་པོ་མྱོང་མཁན་དང༌། སྡུག་པོ་གཏོང་མཁན་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོང་བ་ལ་སྔོན་ལ་སྡུག་པོ་གཏོང་མཁན་དེའི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་མ་གཏོགས་སྡུག་པོ་མྱོང་མཁན་གྱི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཅང་མེད། ང་ཚོས་སོ་སོའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པ་དེ་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐབས་རེ་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་ཟེར་གྱི་འདུག ང་ཚོ་བོད་པས་སོ་སོའི་བོད་ལུང་པ་ནས་བརྒལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཕྱིན་ཏེ་རྙོག་གྲ་ཞིག་བཟོས་པ་ཡིན་ན་དངོས་གནས་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཆགས་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་ཁ་ཁུ་སིམ་པོ་བྱས། སོ་སོས་ཐུབ་པའི་ཆོས་བྱས། སོ་སོའི་ལས་ཀ་ཡང་འཐུས་ཤོར་གཏོང་གིན་གཏོང་གིན་བསྡད་མཁན་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་བོད་ནང་ལ་ཚུར་འཛུལ། གཏོར་བཤིག་དེ་ལྟ་བུ་བྱས། མི་དེ་ག་འདྲ་པོ་ཞིག་སྡུག་ལ་སྦྱར། དེ་ཙམ་ཞིག་བསད་པ་རེད། སེམས་ཅན་དུད་འགྲོ་ཡིན་ནའང་མི་གཅིག་གིས་རྒྱུག་པ་བཞུས། སྡུག་པོ་བཏང་བ་ཡིན་ན་སྐད་ལོག་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོང་གི་རེད།

ང་ཚོ་མི་རང་ཡིན་དུས་ཚུར་དེ་ལྟ་བུའི་ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་གདུག་རྩུབ་བྱས་ཡོང་དུས་སྐད་ལོག་རྒྱག་ཤེས་ཀྱི་རེད། ང་ཚོས་སྐད་ལོག་བརྒྱབ་པ་དེ་རྒྱ་ནག་ལ་ངོ་རྒོལ་རེད་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་གསུང་གསུང་འབེལ་དྲགས་པ་དང༌། དབང་ཡོད་པའི་སྐད་ཆ་རེད་མ་གཏོགས་རྒྱུ་མཚན་མི་འདུག རྒྱ་དང་བོད་ཟེར་བ་དེ་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་རྩ་ཁྲིམས་ནའང་ལའང་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། གུང་ཁྲན་ཏང་གི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནའང་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དགོས་པ། སྤུན་ཟླ་མི་རིགས་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ལུགས། དམངས་གཙོ་ཡིན་ལུགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་ན་དངོས་གནས་དྲང་གནས་དོན་དམ་པའི་མཐུན་སྒྲིལ་དང༌། དོན་དམ་པའི་འདྲ་མཉམ་ཞིག་དགོས་པ་མ་གཏོགས། སྐད་ཆ་སྟོང་བཤད་བྱས་པས་འགྲིག་གི་མི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང་རྒྱ་དང༌། བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཡོང་རྒྱུའི་རྩ་བའི་ཆ་རྐྱེན་གཅིག་རྒྱ་དམག་འཐེན་རྒྱུ་དེའི་སྒང་ལ་ཐུག་ཡོད། ངས་དེ་འདྲ་བཤད་རྒྱུའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་དེ་ཡིན། དེ་ནས་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མི་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ཡོང་བ་དེ་ང་ཚོ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བཟོད་དུ་མེད་པའི་ཉེན་ཁ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག

དཔེར་ན། ད་རེས་ཉེ་ཆར་རང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ངས་ངོ་ཤེས་པ་ཞིག་ལྷ་ས་ལ་ཟླ་བ་གསུམ་ཙམ་བསྡད་བཞག ཁོང་ཁ་སང་ཐུག་བྱུང༌། ཁོང་ལྷ་ས་ལ་བསྡད་པའི་རིང་ལ་ཧ་ལམ་བདུན་རེ་རེའི་ནང་ལ་ཁང་པ་གསར་པ་རྒྱག་བཞིན་པ་དེ་ཚོ་ནི་རྒྱ་མིའི་ལས་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱ་མིའི་ལག་ཤེས་པ་ཡོང་མཁན་ཚོའི་དོན་དག་ལ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ནང་ལ་སྡོད་མཁན་རྒྱ་མི་མཚོ་བོད་རླངས་འཁོར་འགྲོ་ལམ་ནས་འགྲུལ་འཁོར་སྦ་སེ་བརྒྱངས་ཏེ་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་ཁོང་རང་རང་གིས་དངོས་སུ་མཐོང་བྱུང་ཟེར། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། དངོས་གནས་རང་བོད་ས་ཁུལ་ནང་ལ་རྒྱ་མི་ཤིན་ཏུ་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དཔེར་ན། ང་སྐྱེས་ས་ཨ་མདོ་མཚོ་སྔོན་ཁུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན། ལོ་གཅིག་མཚོ་སྔོན་གྱི་རྒྱ་ཡིག་གསར་འགྱུར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༠།༡༩༨༡ དེ་སྐབས་ཐོན་བསྡད་པ་ཞིག་ནང་ལ། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་གྲངས་ཀ་བཀོད་དེ་རྩིས་བསྡོམས་རྒྱབ་པ་ལྟར་ན་བོད་མི་འབུམ་བདུན་ལྷག་ཙམ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མི་འབུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དེ་འདྲ་ཞིག་བཀོད་བཞག ཉེ་བའི་ཆར་མདོ་སྨད་ནས་ཡོང་བ་དེ་ཚོས་ཤོད་དུས་བོད་པ་འབུམ་བརྒྱད་ཙམ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་མི་འབུམ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག ལོ་གཅིག་ངས་བཤད་རྒྱུ་བྱུང༌།

ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུ། བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་རྨོངས་དད་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུ། བོད་པ་རྨོངས་དད་ཅན་ཞིག་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུ། བོད་མི་རིགས་ཚོར་རང་གི་ཤེས་ཡོན་དང་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཆ་ཚང་བ་མེད་མཁན་ཤེས་རྨོངས་ཤིག་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འདུག་ཅེས་ངས་ལོ་གཅིག་བཤད་རྒྱུ་བྱུང་ལ། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་དེ་མུ་མཐུད་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དོན་ཚན་གཅིག་རྒྱ་མི་བོད་ལ་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བཤད་ཡོད།

ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ནས་ལྷ་སར་དགེ་འདུན་པ་ཚོས་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་སྲོག་བློས་བཏང་སྟེ་ཧ་ལས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང༌། དེ་འདྲའི་རྐྱེན་གྱིས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་གཅིག་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་ཡིན་ནའང་བོད་ནང་རྙོག་གྲ་མེད། བོད་མི་ཚང་མ་བཅིངས་བཀྲོལ་བཏང་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅེས་ག་ཚོད་བཤད་རུང་མ་བཤད་རུང་ཉི་ཤར་སྦར་མོས་མ་ཁེབས་པ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཆགས་ནས་ཡོང་དུས་བོད་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཡིན་ནའང་བྱེད་ཁག་པོ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་ངོ་ཚ་པོ་ཞིག་རྟག་པར་ཡོང་དུས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཡག་པོ་ཞིག་དང༌། གོ་སྐབས་ཡག་པོ་ཞིག་མིན་ནམ་བསམ་སྟེ་ལོ་འདིའི་ནང་ལ་རྒྱ་བོད་གཉིས་འགྲིགས་འཇགས་ཡོང་རྒྱུའི་དོན་ལ་དོན་ཚན་ཁ་ཤས་ཤིག་བཀོད་པའི་གྲོས་གཞི་ཞིག་བཏོན་པ་ཡིན། མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་ནི་དེ་གའི་དོན་ཚན་ནང་ལ་གསལ་བ་ལྟར་བོད་མི་མང་རང་གིས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་བཀོད་ཡོད།

དེའི་ནང་གི་རྩ་དོན་ལ་རྒྱལ་སྲུང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བྱེད་རྒྱུ། གནས་སྐབས་རྒྱ་དམག་གྲངས་བཅད་ཅིག་བོད་ལ་འཇོག་རྒྱུ། རིམ་པས་རིམ་པས་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་དཀར་ནག་གིས་མཚོན་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཐུན་མོང་གི་ཐོག་ནས་བོད་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཡོང་རྒྱུའི་འགན་སྲུང་བྱེད་རྒྱུའི་དུས་སྐབས་ཤིག་བྱུང་བའི་མཚམས་ལ་རྒྱ་དམག་གཙང་མ་འཐེན་རྒྱུ། ཕྱི་སྲིད་དང་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མུ་མཐུད་བྱ་རྒྱུ། དེ་མིན་གྱི་ཆོས། རིག་གཞུང༌། དཔལ་འབྱོར། ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཚོའི་གྲས་དང༌། དེ་ག་ནང་བཞིན་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཚོ་བོད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དབང་ཆ་གཙང་མ་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། འགན་གཙང་མ་འཁྱེར་རྒྱུ། དེ་ཡང་བོད་ནང་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་དེ་ཐོག་ནས་འགན་འཁྱེར་རྒྱུའི་གྲོས་ཤིག་བཏོན་པ་ཡིན། ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ནང་ལའང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ལམ་སང་ངོ་རྒོལ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་བསྟན་སོང༌།

ཡིན་ནའང་རིམ་པས་རིམ་པས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྣམ་པ་ཕྲན་བུ་འགྱུར་ནས་ཉེ་བའི་ཆ་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚབ་དང་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡིན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡིན། དེ་ཡང་ས་ཆ་གང་དུ་ཐུགས་འདོད་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་དེ་ལ་སྐུ་ཚབ་གཏོང་གི་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་རེད། ཐ་མ་གཏན་འཁེལ་གཙང་མ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། རྣམ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་བསྟན་ནས་ད་ལྟ་མཚམས་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་བསྡད་ཡོད། དེ་སྔ་ཡིན་ན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐོར་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་རྙོག་གྲ་ཡིན་པ་འདྲ་པོ་ཞིག་མ་གཏོགས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་རྙོག་གྲ་ཞིག་ལ་ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། དེའི་ཐོག་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་འདོད་རང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་རེད།

ད་ཆ་རྣམ་འགྱུར་དེ་འགྱུར་ཏེ་བོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སྐོར་དང༌། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་སྐོར་སྐད་ཆ་བྱ་འདོད་ཡོད་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་ཞིག་བསྟན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། འགྱུར་བ་ནི་རེད། འགྱུར་བ་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ད་ངའི་ངོས་ནས་གསལ་པོ་རང་བཟོས་ཡོད། ཁ་སང་གྲོས་གཞི་བཏོན་པ་དེའི་དོན་ཚན་གཅིག་ལ། ང་རང་གི་ཆ་ནས་མ་འོངས་པ་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་བོད་དམངས་གཙོའི་གཞུང་དེའི་ནང་ལ་ལས་ཀ་བྱེད་འདོད་མེད། ཡང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ངས་ཁུར་མ་བླངས་པ་མིན། ང་རང་ནམ་འཚོའི་རིང་ལ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཞབས་འདེགས་འགྲུབ་པ་ག་རེ་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བཞིན་དུ་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེ་མིན་མིང་གནས་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་འདོད་མེད་ཅེས་ཚིག་ཐག་གཙང་མ་བཅད་ནས་བཤད་ཡོད། དེ་བཤད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་དོན་འདི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐོར་རེད།

ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་རྙོག་གྲ་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས་གཞན་དག་བོད་དོན་སྐོར་བཤད་རྒྱུ་ཅང་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་རྟག་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་དེའི་ལན་འདི་ལྟར་རྒྱབ་ན་མ་གཏོགས་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ ༡༩༦༩ ལོ་ལ་ལན་འདི་བརྒྱབ་ཚར་བ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཟེར་བ། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་བླ་བྲང་ངམ་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཡོད་པ་འདི་མ་འོངས་པ་ལ་གནས་དང་མི་གནས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་འདོད་པ་ལ་རག་ལུས་པ་དང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་ཐག་གཅོད་མ་གཏོགས། དེ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་གནས་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་ཅེས་ ༡༩༦༩ ལོ་ནས་བཤད་ཚར་བ་ཡིན། སྐད་ཆ་དེ་བསྐྱར་ཟློས་བྱས་ཏེ་གསལ་པོ་བཟོས་པ་ཡིན།

ཡང་ངས་འདིར་གསལ་བཤད་ཞུ་རྒྱུ་གཅིག་ལ། ངས་བློས་བཏང་བ་གང་ཡང་མིན། གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་དུས་རབས་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་འབྲེལ་ནས་བྱུང་བ་རེད། སོ་སོ་མི་ལུས་ཤིག་བླངས་པའི་མཇུག་ཏུ་མི་ལ་ཕན་ཐོགས་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་བྱུང་ན་མི་ལུས་བླངས་པའི་བླངས་གོ་ཆོད་པ་དང༌། གསོན་པོའི་གསོན་གོ་ཆོད་པ་རེད། མི་ཚེ་གཅིག་བླངས་པ་དེ་མི་ལ་བརྡབ་གསིག་བཟོ་མཁན་འདྲ་པོ་ཞིག་དང༌། མི་ལ་ཕན་ཐོགས་མ་བྱུང་བར་གནོད་པ་སྐྱེལ་མཁན་འདྲ་པོ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། མི་ལུས་བླངས་པ་ལས་མ་བླངས་པ་ཡག་གི་རེད། ད་མི་ལུས་ཤིག་བླངས་པ་དེས་ཕན་ཐོགས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད་ན་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སོ་སོ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཡིན། སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཅིག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་དུས། ད་ལོ་ ༥༣།༥༤ ལ་སླེབས་ཡོད།

ད་ལྟ་བར་དུ་ཡིན་ནའང་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་པ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ལ་ཡིན་ནའང་མ་ཤི་བར་དུ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ཡིན་ནའང་མིང་གཅིག་བཏགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཟེར་བ་འདྲ་པོ། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཟེར་བ་འདྲ་བོ་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་ན་ཡག་པོ་གང་ཡང་མི་འདུག ང་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ནའང༌། མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷཱན་དྷི་ལ་རྒྱུན་དུ་ངོ་མཚར་བསྐྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་རིང་ལ་ཁོ་རང་གིས་འགན་གཙོ་བོ་བཞེས། གྲུབ་འབྲས་དེ་སྨིན་པའི་མཚམས་ལ་ཁོང་རང་མི་སེར་དཀྱུས་མ་བྱས་ནས་བཞུགས་པ་དེ་ལ་ངས་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག ང་རང་དེ་བྱེད་འདོད་ཡོད། ཆེ་ས་གཅིག་ནས་ང་ཚོ་བོད་རིམ་པས་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་དམངས་གཙོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་ན་བསམ་པའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད། དམངས་གཙོ་ཟེར་རྒྱུ་འདི་དེང་སང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐད་ཆ་གསར་པ་གཅིག་དང༌། ང་ཚོས་མགོ་བདེ་དྲན་འཁྲུལ་གྱིས་བཤད་པ་ཞིག་མ་ཡིན།

དེ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ཡིན། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་དགེ་འདུན་གྱི་ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་པུ་འདི་དག་དགེ་འདུན་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་མ་གཏོགས། དགེ་སློང་ཡོན་ཏན་ཅན་དང༌། དགེ་སློང་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དགེ་སློང་གཅིག་གིས་ཐག་བཅད་ཆོག་པའི་དབང་ཆ་གནང་མེད། ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་པུ་དེ་དག་དགེ་འདུན་ཐུགས་མཐུན་པ་དང༌། དགེ་འདུན་ཚོགས་པའི་སྟེང་ནས་མ་གཏོགས་ཐག་བཅད་ཐབས་མེད་པ་དེ་དམངས་གཙོའི་སྙིང་དོན་ཆགས་ཡོད།

དམངས་གཙོ་ཟེར་བའི་མིང་ཚིག་དེ་ཕྱིས་སུ་གསར་པ་ཡིན་ནའང་དེའི་དོན་དག་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ནང་པའི་ཆོས་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། དེ་ལྟ་བ་གསར་པ་འདྲ་ཞིག་དང༌། མགོ་བདེ་དྲན་འཁྲུལ་གྱིས་དེའི་བར་ངོ་སོ་བླངས་པ་འདྲ་པོ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མིན། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ཡག་པོ་གཅིག་ཡོང་བ་ལ། ངས་འདིར་འགོ་ཁྲིད་བྱས་པ་ཡིན་ན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བཙན་དབང་བཤད་དེ་མི་འཇིགས་སྣང་གི་འོག་ནས་ཁ་མ་གྲག་པར་བསྡད་པ་མ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་དགའ་པོ་འདྲ་ཞིག་བྱས། ཡིད་ཆེས་འདྲ་བྱས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཐག་གཅོད་གནང་བ་དེ་དེ་ག་རང་རེད།

དེ་ག་རང་ཡིན་གྱི་རེད་ཟེར་ནས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེས་ཕུགས་ལ་གྱོང་ཕོག་གི་ཡོད་པ་རེད། དྲིན་ཆུང་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་པའི་དོན་དག་དེ་སྤྱི་པས་འགན་ཁུར་དགོས། རང་རང་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་བཤད། གོ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་མང་མོས་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱུང་བ་ཡིན་ན་བརྟན་པོ་དང༌། གཙང་མ་ཡོང་གི་རེད། དེ་མིན་སྤྱི་མོས་ཡོད་པའི་མི་གཅིག་གིས་བརྒྱ་ཁ་གཅིག་ཆོད་བྱས་ནས་ཐག་བཅད་འགྲོ་དུས་སྐབས་དེར་མ་མོས་པའི་དམིགས་བསལ་དགག་བྱ་འདྲ་པོ་མེད་ནའང་གང་ལྟར་དེ་བརྟན་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད།

རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཆ་ནས་ངས་འགན་ཁྱེར་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན་ཕུགས་ལ་དྲིན་ཆུང་འགྲོ་གི་རེད་བསམ་དྲན་གྱི་འདུག གཉིས་ནས་ད་ཆ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ཡར་བརྒལ་ཚར་ཡོད། ད་མཐོ་ནའང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་གཟུགས་པོས་ལྕོགས་ཚོད་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་ཤིག་ཡིན་འགྲོ། དེ་ནས་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པ་སྲོག་འཚོ་ཐུབ་ཙམ། དབུགས་གཏོང་ཐུབ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་གང་ཡང་ཕན་ཐོགས་མེད་པའི་མི་ཞིག་བྱས་ནས་བསྡད་རྒྱུ་ཡིན་པ་གཞི་གྲུབ་པ་རེད། ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་དེའི་རིང་གང་ལྟར་ང་རང་གསོན་ཐོག་འདིར་མཇུག་མཐུད་ནས་ཡོང་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་ག་ལེར་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཉམས་མྱོང་གསོག་བཞིན་གསོག་བཞིན་བྱས་ནས་ཡར་ཐོན་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་རེད།

ང་གསོན་པའི་རིང་ལ་འགན་མི་གཅིག་གིས་འཁྱེར་བསྡད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་བྱས། མ་འོངས་པའི་མི་ཐོག་འཚར་ལོངས་བྱེད་མཁན་དེ་ཚོས་འགན་ཁྱེར་ནས་ཉམས་མྱོང་གསོག་རྒྱུ་དེའང་ཡག་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་ན། ཉིན་མ་གཅིག་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་འདུག འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མི་གཅིག་གིས་དབང་ཆ་འཛིན་ནས་སྡོད་མཁན་གྱི་ལུང་པ་མང་པོའི་ནང་ལ་མཐའ་མ་མི་གཅིག་པུ་དེས་གྲ་མ་འགྲིགས་ཐོན་པའམ། ཡང་ན་མི་གཅིག་པུ་དེ་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་ཟང་ངི་ཟང་ངི་བྱས་ནས་སྡོད་མཁན་ཞིག་ང་རང་ཚོས་མཐོང་ཆོས་ལྟར་རེད། རྒྱུ་མཚན་འདིའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིས་འདིའི་ནང་ལ་འགན་ཁྱེར་རྒྱུ་དགོས་པ་མི་འདུག་བསམ།

གསུམ་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་དོན་དེ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་རེད་ཅེས་བཤད་བསྡད་དུས་དེར་ལན་འདི་འདྲ་ཞིག་རྒྱག་དགོས་འདུག ཡང་སྐབས་ཤིག་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐོབ་ཐང་ཐོག་ལ་ཀྲུང་དབྱང་ནས་ཐུགས་ཁུར་ཆེན་པོ་བཞེས་ཡོད་ཟེར་བ་དང༌། སྐབས་གཅིག་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་རེད་ཟེར་གྱི་ཡོད་རེད། གང་ཡིན་རུང་མིན་རུང་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་ཡིན་ན་དེ་བས་ཀྱང་རྙོག་གྲ་བཟོ་མཁན་དེ་ཕྱི་ལོག་ལ་བསྡད་ན་ཡག་གི་རེད།

ཡང་རྒྱ་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་འདི་འདྲ་ཟེར་གྱི་ཡོད། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མི་གཅིག་ལ་ཐུག་ཡོད། ད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལོ་ལྔ་བཅུ་བརྒལ་ཚར་བ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཤི་སོང་ན་བོད་ནང་ལ་ཏཱ་ལའི་ཡང་སྲིད་ཅིག་ང་ཚོས་བདག་པོ་རྒྱག་གི་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ག་རེ་བྱེད་དམ་ཞེས་བཤད་འདུག ངས་འདི་ལྐུག་པའི་སྐད་ཆ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག ཕྱི་རྒྱལ་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ང་ལ་སྐད་ཆ་དྲི་མཁན་ཡང་བྱུང༌། གང་ལྟར་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་ངའི་མི་ཚེ་འདི་གའི་ནང་ལ་གལ་སྲིད་མ་གསལ་བའི་དབང་དུ་བཏང་བ་ཡིན་ནའང༌། ངའི་རྗེས་སུ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་གལ་སྲིད་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་ན་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་རྩ་བ་ནས་སྐྱེ་གི་མ་རེད་དོ།། ག་རེ་བྱས་ནས་སྐྱེ་གི་རེད། ཏཱ་ལ་འི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཅིག་ང་རང་ལ་ནུས་པ་ཡོད་རུང་མེད་རུང་གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བརྟག་དཔྱད་གཏོང་མཁན་ཞིག་ནི་ཡོད་པ་རེད། ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་མཐུ་བཙན་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཐོག་ནས་ཡང་སྲིད་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲའི་ཡང་སྲིད་དེས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་འཇོན་ནའང་མ་འཇོན་ནའང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ནས་འཆར་གཞི་བཀོད་པ་དེ་མཇུག་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ཡང་སྲིད་ཡོང་གི་རེད་མ་གཏོགས། དེ་བརྡལ་བཤིག་གཏོང་མཁན་གྱི་ཡང་སྲིད་ག་འདྲ་སེ་ཡོང་གི་རེད། དེ་ལྐུག་པས་བལྟས་ནའང་ཤེས་པ་འདུག་གམ། རེད་དམ། སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་དེ་བོད་ལུང་པ་བཞག་ནས་རྒྱ་གར་ལ་བསྡད་ནས་མཐའ་མ་རྒྱ་གར་ལ་གྲོངས་པ་ཡིན་ན། དེ་རྒྱ་གར་ནང་ག་རེ་བྱས་ནས་གྲོངས་པ་རེད། བོད་རང་དབང་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་དོན་དག་ལ་མིའི་ལུང་པར་བསྡད་ནས་མཐའ་མ་རྒྱ་གར་ནང་གྲོངས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཡང་སྲིད་འདིའི་མཇུག་སྐྱེལ་མཁན་གཅིག་ཡོང་གི་རེད་མ་གཏོགས། འདི་གསུབ་མཁན་ཞིག་ཡོང་ན་དེ་ནི་ཡང་སྲིད་མིན་པའི་རྟགས་རེད།

རྒྱ་མི་སྙིང་རྗེ། ཁག་ནི་ཁག་མི་འདུག ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། མ་ཤེས་ཙང་ཁྱེད་རང་ཚོ་མི་གཅིག་ལ་སྔས་བཅོལ་ནས་བསྡད་ཡོད། མི་གཅིག་པུ་དེ་ཤི་སོང་ན་འདིར་ཡང་སྲིད་གསར་པ་ཞིག་བདག་པོ་རྒྱག་གི་རེད། ཁྱེད་ཚོར་བྱ་རྒྱུ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་བྱབ་ཆུང་རེད། ང་གད་མོ་ཤོར་བྱུང༌། མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་དེ་འདྲ་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་ལྐུག་པའི་སྐད་ཆ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དེ་འདྲ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་འདུག གང་ལྟར་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་འདི་ང་མི་གཅིག་གི་སྒང་དང་ངའི་ཁེ་ཕན་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། བོད་ལ་རྡོབ་རྡོབ་ཀྱི་སྐད་ཆ་ལྟར་ང་ལང་ན་སྤོས། འགྱེལ་ན་སྤོས། འགྲོ་བདེ་སྡོད་བདེ་ཡིན། ང་དགེ་སློང་མི་གཅིག་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གྲངས་སླེབས་ཚར། ད་ཚེ་ལྷག་དེ་རྣམས་གང་འདྲ་བྱས་ཏེ་བྱུང་ནའང་སྐྱིད་ཐག་ཆོད་བྱས་ནས་སྡོད་ཀྱི་རེད་མ་གཏོགས་ཕར་རྒྱ་མི་ལ་མཐེ་པོ་ཀེར་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་མེད།

ཡང་ང་ཚོས་དཀའ་རྙོག་བཤད་རྒྱུ་འདི་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དག་ལ་ང་ཚོས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་པོ་ཐོན་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་མ་འོངས་པར་ངའི་ངོས་ནས་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ནང་ལ་ང་ཐེ་གཏོགས་བྱ་འདོད་མི་འདུག་ཅེས་ཚིག་ཐག་གཙང་མ་བཅད་ནས་ལབ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན། བར་ལམ་ངས་དེ་འདྲའི་གྲོས་བཏོན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་ཡོང་བ་འདི་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག སྔོན་ལ་དེ་འགོག་ཐབས་ཤིག་གང་ལྟར་ང་རང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་མ་ཐུབ་ན་མ་འགྲིགས་པ་ཞིག་ཡིན།

ང་རང་ཚོས་རྒྱ་མི་རང་ལ་མེས་ཚིག་མེར་གཏུགས་བྱས། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་བོད་དོན་དེ་དཀའ་རྙོག་ཅིག་ལ་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད་ཀ་མེད་རེད། འདོད་པ་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ་དཀའ་རྙོག་དེ་སེལ་རྒྱུར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཏན་ཏན་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་རེད། སྔོན་ལ་ང་རང་ཚོས་ཕར་རྒྱ་མི་རང་ལ་གཏུགས་ནས་སྐད་ཆ་ཞིག་བཤད། ང་རང་ཚོ་གཉིས་མོས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་འགྲིགས་འཇགས་ཤིག་ཡོང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་མིན་ནམ་བསམས་པའི་བསམ་ཚུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ནས་གྲོས་འདི་བཏོན་པ་ཡིན།

གཞན་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་བོད་ནང་འབྱོར་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཨ་མདོ་ཁུལ་དང༌། ཁམས་ཁུལ་ས་ཆ་ཕྲན་བུ་དམའ་ས་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་ས་མང་པོ་ཞིག་ལ་རྒྱ་གྲོང་གསར་པ་མང་པོ་ལོ་རེ་ལོ་རེ་ནས་ཆགས། རྒྱ་གྲོང་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཀོང་པོ་ཁུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང་རྒྱ་གྲོང་གསར་པ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་མི་ཚོ་འཕེལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བོད་མིའི་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་རྒྱུ་ལག་ལེན་བཀལ་གྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་ནང་ལ་སྤྱིར་བཏང་ཕྲུ་གུ་གཅིག་གཉིས་མ་གཏོགས་སྐྱེ་རྒྱུ་མེད་པའི་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་རྒྱུའི་གཏན་འབེབས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད།

སྐབས་ཤིག་བོད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་ལ་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་རྒྱུའི་ལག་ལེན་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་བཀལ་གྱི་མ་རེད། སྲིད་བྱུས་ཐ་དད་རེད་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་འདུག་སྟེ་ངོ་ཐོག་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ལ་སྤྱི་འགྲེ་སྤྱི་མཚུངས་བྱས་ནས་ལག་ལེན་བཀལ་གྱི་ཡོད་ཚོད་འདུག ལྷག་པར་ད་རེས་ཉེ་ཆར་མདོ་སྨད་ནས་ཡོང་བའི་ཨ་མདོ་མི་གཅིག་ཐུག་བྱུང༌། ཁོས་ཤེས་པའི་འབྲོག་པའི་ས་ཁུལ་ཁ་ཤས་ལ་ཕྲུ་གུ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་སྐད་ཆ་མ་ཡིན་པ་བུ་མོ་ལོ་ ༡༤།༡༥ བྱས་པ་དེ་འདྲའི་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་བཞག ཕྲུ་གུ་རྩ་བ་ནས་སྐྱེ་མ་མྱོང་བའི་བུ་མོ་དེ་འདྲའི་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་བཞག འདི་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་རྩ་བ་ནས་མ་སྐྱེ་བའི་དོན་དག་གི་སྲིད་བྱུས་རེད་མ་གཏོགས། ཕྲུ་གུ་ཉུང་ཉུང་མ་གཏོགས་མང་པོ་མ་ཡོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མ་རེད།

དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་འོག་བོད་མི་རྩ་བརླག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་སླེབས་ཡོང་དུས་ང་ཚོས་བསམ་བློ་མ་བཏང་བར་ལྐུག་པ་ཨུ་ཚུགས་ཚ་དྲགས་ཏེ་གཟབ་གཟབ་ཅིག་མ་བྱས་ན། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདི་ཉེན་འགན་ཆེན་པོ་གཅིག་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག ངའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་གཏམ་བཤད་ནང་ལ་རྩ་བ་རྒྱ་དང་བོད་ཟེར་བ་དེ་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནའང་བོད་ཟེར་མཁན་འདི་རང་བཙན་ལུང་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། རང་བཙན་གྱི་ལུང་པ་རྒྱ་ནག་དང་ཐ་དད་ཡིན་པ་དེ་རྒྱ་ནག་གིས་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཐོག་ནས་དམག་ཤུགས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ལུང་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་ཅེས་ངས་གསལ་པོ་བྱས་ནས་བཤད་ཡོད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རྟག་པར་རྙོག་གྲ་བཤད་དེ། རང་བཙན་སྒང་ཚང་དང༌། ཕྱེད་རང་བཙན་དང༌། མི་མངོན་པའི་རང་བཙན་ཞེས་རྙོག་གྲ་བཤད་དགོས་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། རྒྱ་མིའི་འདོད་པ་ལ་ངས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ཟེར་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་དེ་ཆ་ཤས་མིན་པར་གང་འདྲ་བྱས་ནས་ཟེར་ཤེས། ངས་བཤད་དོན་ནི་འདས་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱ་དང༌། བོད་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་མ་རེད། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ལ་བོད་ལུང་པ་རྒྱ་མིས་དབང་ནས་བསྡད་ཡོད།

ཡིན་ནའང་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་བཤད་གསལ་བོད་ལུང་པར་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། བོད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཅེས་དེང་སང་ཤོད་བཞིན་པ་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཅིག་ཡིན་ན། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་ཞིག་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་མི་རིགས་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་ནའང་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེད་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་མེད་ན་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་ནའང་དུམ་བུ་འགྲོ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་མཚམས། ས་མཚམས་ཟེར་བ་དེ་རྟག་པ་བརྟན་པ་གཏན་དུ་གནས་རྒྱུ་ཞིག་མ་རེད།

ཡོ་རོབ་ཀྱི་གླིང་ཕྲན་དེ་ཚོའི་ས་བཀྲ་ལ་བལྟས་ན། དུས་རབས་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་གི་ནང་ལ་ས་མཚམས་ཕར་འགྱུར་ཚུར་འགྱུར་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། རྒྱ་དང་བོད་ཟེར་བ་འདི་འགྱུར་མ་ཤེས་པ་མ་རེད། གཙོ་བོ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ག་རེ་ཡིན། གཡོལ་ཐབས་མེད་པའི་གནད་དོན་དེ་ག་རེ་ཡིན། འགག་རྩ་དེ་ག་རེ་ཡིན་ཅེས་ཟེར་ན། བོད་མི་མང་གི་བདེ་སྐྱིད་ཡིན། འདས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་འདྲ་ཡིན། ཡིན་ནའང་རྒྱ་མི་རང་གིས་བོད་ལ་ཕན་བཏགས་པར་ཡོང་པ་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་དེ་དངོས་གནས་ཤིག་ཡིན་ན། ང་ཚོར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཞིག་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྤྲད་རན་པ་རེད། ཚུར་ཁེ་ཕན་ཞིག་སྤྲད་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོ་རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་སྡོད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་ཞིག་ཡོང་མི་སྲིད་པ་མིན། ཅེས་ངས་བསམ་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། བོད་པས་རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་འགྲིགས་ཆགས་བྱས་ནས་བསྡད་དང༌། མ་བསྡད་ཟེར་བ་འདི་རྒྱ་མིའི་ལག་པར་ཐུག་ཡོད།

རྒྱ་མིས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་བོད་པར་མིག་གི་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཞིག་སྤྲད། མ་འོངས་པ་ལ་ཁེ་ཕན་འདིས་ང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་པ་ཞིག་ཡོང་བ་འདུག་བསམ་པ་ཞིག་དང༌། ད་ལྟའི་ཛ་དྲག་གི་ཉེན་ཁ་འདི་ལས་ཐར་བའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་འདུག་ན་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་གུ་ཤངས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་ན་བསམ་པ་ངའི་བསམ་ཚུལ་ཡིན། ཡིན་ནའང་ང་མི་གཅིག་གིས་བརྒྱ་ཁ་གཅིག་གཅོད་བྱས་ནས་ཐག་བཅད་ཐུབ་ཀྱི་ཡང་མ་རེད་ལ། ཐག་བཅད་པས་འགྲིགས་ཐབས་མེད།

ངས་རྒྱུན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་རྒྱུར་ང་བོད་ཀྱི་རང་དབང་ལྡན་པའི་གཏམ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཟེར་ངས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་དབང་བསྡད་པ་འདི་བློས་གཏོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་དང༌། བོད་པའི་ངོས་ནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རང་བཙན་གཙང་མ་དགོས་ཞེས་ཨུ་ཚུགས་རྒྱག་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཞིག་དང༌། བོད་ནང་ལ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་ཡིན་ན། འདི་མ་བཟོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག རང་དབང་ལྡན་པའི་གཏམ་བརྗོད་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་སུ་སྔོན་ལ་དེ་གཉིས་གྱི་བར་ལ་དབུ་མའི་ལམ་འདྲ་པོའི་ཐབས་ཤེས་གཅིག་བཙལ་ན། འགྲུབ་མ་འགྲུབ་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། མ་ལན་མ་འགྱོད་པ་ཞིག་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་སྟེ། བསམ་ཚུལ་བཏོན་སྟངས་དེ་ཡིན། ད་ལྟ་མཚམས་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་བསྡད་ཡོད། འདི་རྣམས་ད་ལྟའི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་བར་ལམ་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཆགས་པ་དེ་དག་ད་རིང་འདིར་བླ་ཆེན་རྣམ་པ་མང་པོ་ཞིག་ཕེབས་འཛོམས་ལྷན་བཞུགས་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང་ངས་གསལ་བཤད་ཞུས་ན་བསམས་བྱུང༌།

མཐའ་དོན་སྙིང་པོ་ཞུ་རྒྱུ་ལ། དེ་རིང་འདིར་ཕེབས་བཞུགས་གནང་མཁན་ཚང་མ་ལས་འབྲས་ཀྱི་བདེན་པ་དང༌། མཆོག་གསུམ་གྱི་ཐུགས་རྗེ། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་ནུས་མཐུ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མཁན་ཤ་སྟག་རེད། ཚང་མས་ཐུགས་ཁུར་བཞེས་ཀྱི་ཡང་རེད་ལ། ད་དུང་ཡིན་ནའང་ཚང་མས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱིས་རང་རང་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་གནང་རྒྱུ་དང༌། བོད་ནང་ལ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ནས་རྒྱ་མིའི་མཚོན་ཆའི་འོག་ལ་འདས་གྲོངས་ཕྱིན་པ་དང༌། རྒྱ་མིའི་བཙོན་ཁང་ནང་ལ་མུག་ཤི་ཐེབས་པ། ད་ལམ་ཉེ་བའི་ཆ་ལའང་མི་བསད་པ། རྐང་པ་ལག་པ་བཅག་སྟེ་མི་ཚེ་འགྲོ་སྟངས་ཤོར་ནས་སྡོད་མཁན། ད་དུང་ཡིན་ནའང་བཙོན་ཁང་ནང་མནར་གཅོད་ཀྱི་འོག་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་ཚང་མས་སྐྱབས་འཇུག་གནང་རོགས་གནང༌། ཐུགས་སྨོན་ཡག་པོ་གནང་དགོས།

དེ་ཚོས་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་དོན་དག་ལ་བསམ་བློ་མ་བཏང་བར་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་དག་ལ་དངོས་གནས་ལུས་སྲོག་འབེན་ལ་བཙུགས་པའི་བློས་བཏང་གི་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་བྱེད་ཕོད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་བཏོན་པ་ཡིན་དུས་ང་རང་ཚོས་འདི་ནས་གཞན་དག་བྱེད་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ་ཡིན་ནའང་མཆོག་གསུམ་ཐུགས་རྗེ་བསྐུལ། ལས་འབྲས་ལ་བདེན་པ་བརྡར་བའི་ཐོག་ནས་དེ་འདྲའི་ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་གནང་རོགས་གནང་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་གཅིག་ཡིན།

དེ་དང་ཆབས་ཅིག་ང་རང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག སྔར་ཨོ་རྒྱན་ཡུལ་དང༌། རྒྱ་གར་དེ་ཚོ་ནས་བྱོན་ཏེ་རིམ་པས་བོད་ལ་ཨོ་རྒྱན་པདྨའི་ཆོས་བརྒྱུད་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྲུང་མཁན་བསྟན་སྲུང་གི་མིང་ཐོགས་པ་བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་དེ་མིན་རྒྱ་གར་དུ་སྔོན་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་སྐབས་ནས་གསུངས་པའི་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་ལྷ་ཚོགས། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྲུང་སྔོན་ཚེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་བླ་མ་བརྒྱུད་པ། རིམ་པས་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་ཡོད་པའི་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་དེ་འདྲ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་རེད།

དེ་སྔ་ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་སྐལ་བཟང་ལུགས་བཟང་དུ་སྡོད་པའི་སྐབས་ལ་བླ་མ་ཡས་ཡས་ཀྱིས་མཐུ་བརྒྱབ་ནས་ནུས་པ་ཐོན་ལུགས། བླ་མ་ཡས་ཡས་ཀྱིས་གཏོར་རྒྱག་བརྒྱབ་ནས་གཅིག་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཙམ་ཧ་ལས་དོན་མི་འདུག ནུས་པ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་ནའང་སྡིག་པ་གསོག་གི་ཡོད་འགྲོ། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཡིན་མིན་མི་ཤེས། ང་རང་ཚོ་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་མི་སྙིང་ནས་ཡལ་བར་འདོར་ཐབས་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད། བདེ་བ་འདོད། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་རང་དང་རང་འདྲ་བ་གཅིག་གྱུར་ཡིན།

ལྷག་དོན་རྒྱ་ནག་ལ་ཆ་བཞག་ན་མི་ས་ཡ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བའི་ལུང་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ལུང་པ་དེའི་ནང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་ནའང་མི་ས་ཡ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་གནོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། བདེ་སྐྱིད་ཆུང་ཆུང་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་མི་ས་ཡ་སྟོང་ཕྲག་བརྒལ་བར་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་ཞོགས་པ་མིག་ཁ་ཕྱེ་མ་ཐག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟེར་མཁན་གྱི་མི་ཞིག་ཡིན་ན། ཨ་ཙི་རྒྱ་ནག་གི་བདེ་སྡུག་ལའང་སྨོན་ལམ་ལོས་རྒྱག རྒྱ་ནག་གི་བདེ་སྡུག་ལ་སེམས་ཁུར་ལོས་བྱེད།

དེ་ཡིན་དུས་རྒྱ་མི་སྐྱིད་པ་དགོས་ཀྱི་རེད། བོད་པའང་སྐྱིད་པ་དགོས་ཀྱི་རེད་མ་གཏོགས། འོན་ཀྱང་རྒྱ་མི་སྐྱིད་པའི་དོན་དག་ལ་བོད་པ་ཁ་བཙུམས་ནས་སྡོད་དགོས་དོན་མེད། རྒྱ་མི་སྐྱིད་པ་ལོས་དགོས་ཏེ་ཡིན་ནའང་བོད་པའི་བདེ་སྐྱིད་རྩ་བ་ནས་རྨེག་མེད་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་ང་རང་ཚོ་ནད་ཐེག་ཐབས་མེད་པ་ཡིན་དུས། གནས་ཚུལ་འདིའི་ཆ་ནས་དགོངས་པ་བཞེས་པ་ཡིན་ན་ཞིང་བཅུ་ཚང་བའི་དགྲ་བོ་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་ཚོ་ལ་རྒྱུད་བསྐུལ་དང༌། སྐབས་བབས་དུས་བབས་ཀྱི་ཞབས་བརྟན་གནང་རྒྱུ་དེ་ཚོའི་གྲས་མ་གཞི་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་སོགས་ནས་ཐད་ཀར་ཞབས་སྐུལ་སྙན་སེང་འདྲ་ཞུས་ཐུགས་དམ་འདྲ་ཕུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་ཐུགས་དམ་ཞབས་སྐུལ་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྟག་ཏུ་དགོངས་པར་བཅངས་ནས། རྒྱུན་གྱི་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་སྐབས་ལ་ཡིན་ནའང་རུང༌། ཟླ་དུས་ཚེས་གྲངས་དམིགས་བསལ་གྱི་སྐབས་བསྟུན་གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་ལས་སྦྱོར་བསྒྲུབ་རྒྱུ་སོགས་ཚང་མས་ཐུགས་ཁུར་བསྐྱེད་ནས་གནང་རོགས་གནང་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་དེ་ད་རེས་ཡིན། ད་རེས་མ་གཟབ་ན་ག་དུས་གཟབ། ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དེ་སྔ་བོད་ལ་ཧ་ལས་པའི་གཏོར་བཤིག་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ཡུལ་ལྷ་གཞི་བདག་དེ་ཚོའི་གྲས་ཁ་ཤས་བྲོས་འགྲོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་རྒྱུ་འདུག

ལྷ་མི་ཀུན་སྤྱོད་གཅིག་པ་ཡིན་ཙང་མི་ཚང་མ་བླ་འདར་ཏེ་འཁུམ་པའི་སྐབས་ལ་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་ཆུང་རིགས་འགའ་ཤས་མཉམ་དུ་འདར་སིལ་ཤོར་གྱི་ཡོད་ས་རེད། དེང་སང་སྤྱིར་བཏང་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཆེ་མཐོང་ཡར་ཆེ་རུ་ཕྱིན། བོད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་དབུ་འཕང་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་ཚོ་ཡང་ནུས་པ་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་འདུག་ཟེར་གྱི་འདུག ཀླུ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་ཤུ་བ་གཅིག་ལས་མ་བྱུང་ནའང་མི་ལ་གཏོང་རྒྱུ་ཤུགས་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཚུལ་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སྲུང་མ་ལས་ལ་བསྐུལ་རྒྱུ་དེ་ཡང་སྐབས་བབས་དུས་བབས་ཡག་པོ་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག

མ་གཞི་ལྷ་འགའ་ཞིག་ལྷ་གསོལ་མཁན་གྱི་མི་ཚོར་གནོད་པ་མང་བ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་འདྲ་པོ། ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱང་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་དེར་གནོད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ། ཆོས་རྩ་བ་ནས་ཁས་མི་ལེན་མཁན། ཆོས་ཁས་མི་ལེན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཆོས་གཏོར་མཁན་ལ་དེ་ཙམ་གང་ཡང་མི་གནོད་མཁན་འདྲ་པོ་ཞིག དེ་འདྲ་མིན་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག་གམ། ང་རང་ཚོ་ཆོས་ཁས་བླངས་མཁན་ཚོ་ག་ཚོད་ཐབས་སྡུག་ནའང་སྔོན་ལ་ལག་ལེན་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་བཀལ་མ་ཐུབ་ནའང་ཁ་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ལས་འབྲས་ཁས་བླངས་ཀྱི་ཡོད། ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་ཚོ་ཁྲོས་ནའང་ངོ་སོ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད། ཁྱོད་ང་ལ་གཏོར་མ་ཆག་སོང༌། དུས་གཏོར་ཆག་སོང༌། བསྙེན་གཏོར་ཆག་སོང་ཡིན་ནའང་ཁྱེད་རང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཁས་བླངས། སྐྱབས་འགྲོ་ཁ་ནས་འདོན་གྱི་ཡོད་པས་མ་ཡིན་དགུ་ཡིན་གྱིས་ཞེས་ལབ་ཆོག་པ་འདུག་གམ། ཕར་ཕྱོགས་དེར་ལས་རྒྱུ་འབྲས་རྙོག སངས་རྒྱུས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་དུག་དུག་ནག་ལ་བརྩི་མཁན་ཚོར་ཤེས་མ་བྱུང་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད་དམ།

ཡིན་ནའང་དད་པ་དམ་ཚིག་ཟེར་བ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ས་རེད། དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཕྲིན་ལས་ལ་འགོག་པ་མེད་ནའང་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་མཐུ་བཙན་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་བསྡུར་ཡོང་དུས་འཕྲིན་ལས་ལའང་མཐའ་གཅིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ངོས་ནས་མཐའ་ཡོད་པ་མ་རེད་དེ། འཕྲིན་ལས་འཇུག་སའི་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་འཕྲིན་ལས་དེ་མཐའ་ཅན་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་རེད།

སྐབས་རེ་དེ་འདྲའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱི་རེད་དེ། བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དེ་རྣམས་ལ་དད་པ་ག་ཚོད་ཙམ་ཞིག་འདུག་གམ། དངོས་གནས་དྲང་གནས་བོད་བསྟན་པའི་དོན་དག་ལ་སྲོག་བློས་བཏང་ནས་དམ་ཚིག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ག་ཚོད་ཙམ་ཞིག་འདུག་གམ། དེ་ལ་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས་ཀྱི་རེད། དད་པ་དམ་ཚིག་གཡོ་བ་མེད་པ་དེ་ག་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་རྒྱབ་རྟེན་བྱས་ཏེ། དུས་སྐབས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་རྒྱུ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་ངེས་པར་དུ་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་རིང་འདིར་རྣམ་པ་ཚོ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་དང་བཅས་པ་ཚང་མ་མཉམ་འཛོམས་གནང་ཡོད། ཚང་མས་ང་རང་ཚོ་མི་ཡིས་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག ལས་འབྲས་ལ་བདེན་པ་བརྡར། མཆོག་གསུམ་ལ་ཐུགས་རྗེ་བསྐུལ། སྐབས་སུ་བབས་པའི་སྒོས་ཀྱི་དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བའི་ཆོས་སྲུང་རྣམས་ལ་འཕྲིན་ལས་བསྐུལ་རྒྱུ་འདྲ་གནང་ཐུབ་ན་ལྷ་མི་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་ནུས་པ་ཐོན་རྒྱུའི་ཕན་ཐོགས་འདྲ་མེད་དམ་བསམ་པ་འདུག འདི་ལ་ཚང་མས་ཐུགས་ཁུར་བསྐྱེད་རོགས་གནང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བཀའ་དྲིན་ཆེ། ཞེས་སྩལ།

རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པའི་ཚོགས་མི་ཡོངས་ནས་ཕུལ་བའི་གཏན་ཚིགས།

ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་ལྷ་མིའི་རྣམ་འདྲེན་ྋསྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་བསྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་གི་ཞབས་པད་གསེར་ཁྲི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་དྲུང་དུ།

གུས་འབངས་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པ་རིས་མེད་བོད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་མཁན་སློབ་རྒྱས་འཛོམས་ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་མི་མགྲིན་གཅིག་ནས་མི་ཕྱེད་དད་འདུན་ཤུགས་དྲག་གིས་ཞུ་གསོལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འདེབས་པའི་སྙིང་པོར། འོ་ཅག་ཁ་བ་རི་པ་རྣམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གང་ལ་ཕོག་པའི་ལྷ་སྐལ་འཕགས་མཆོག་ཐུགས་རྗེའི་གཏེར་ཆེན་གང་དེས་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་གདུལ་ཞིང་དུ་བཟུང་སྟེ། ཐོག་མར་མི་ཡི་འགྲོ་བ་སྤེལ་བ་ནས་བཟུང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་རུང་དུ་མཛད་དེ་རྒྱལ་བའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་བར་མཛད་པ་སོགས་ད་ལྟའི་བར་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རོལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྒོ་ནས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་སྐྱོང་བར་མཛད་དེ་གདུལ་བྱ་འདུལ་བྱེད་དམ་ཚིག་གི་འབྲེལ་ཟབ་ནམ་ཡང་མི་ལྷོད་པའི་ངང་ཚུལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕྲེང་བར་གསལ་བ་དེ་ལྟར་དང༌།

ལྷག་པར་དུས་ཀྱི་ཡང་མཐའ་འདིར་སྐྱེ་རྒུའི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་དུས་སུ་བདོ་བས་ནག་ཕྱོགས་ཀླ་ཀློའི་དཔུང་གིས་གངས་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་དང་བཅས་པ་ལྷག་མེད་དུ་བཅོམ་པའི་དུས་ངན་འདི་ལྟ་བུའི་སྐབས་སུའང་སྔོན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་འདོར་བ་མེད་པར་ཞུམ་མེད་སྙིང་སྟོབས་ཆེན་པོས་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་རྩ་ཉག་གཅིག་ལ་དགོངས་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཉེ་བར་དྲངས་པའི་གང་འདུལ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རོལ་པ་མཐའ་ཡས་པས་ཉམ་ཐག་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་མ་ཡིས་བུ་བཞིན་སྐྱོང་བར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱི་ཕ་མཐའ་གཞལ་དཀའ་བར་མ་ཟད།

ལྷག་པར་ད་ལམ་ཚོགས་ཆེན་འདིའི་ཐོག་ཟབ་རྒྱས་གསུང་གི་བདུད་རྩིའི་དབུགས་དབྱུང་མཛད་པའི་སྐབས་སུའང་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་དེང་ནས་ཇི་སྲིད་འཁོར་བའི་ཕྱི་མཐའ་མ་རྫོགས་པ་དེ་སྲིད་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བའི་དོན་གྱི་ཞལ་བཞེས་བཟང་པོ་སྩལ་བར་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་སྟོང་གསུམ་རིན་ཆེན་བདུན་གྱིས་ལེགས་པར་བཀང་སྟེ་བསྐལ་བའི་བར་དུ་ཉིན་བཞིན་ལན་བརྒྱར་འབུལ་ཡང་ཆ་ཙམ་གསབ་པའི་གོ་སྐབས་མ་མཆིས་པ་དེ་ལྟར་ནའང༌།

ད་ལམ་གསུང་གི་ཕེབས་སྒོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྐྱོང་ཚུལ་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པའི་དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱོད་དགོས་པའི་དགེ་མཚན་ལ་གཟིགས་ཏེ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོས་ཐད་ཀར་དགོངས་དཔྱད་ཐག་གཅོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར། མང་ཚོགས་རང་ངོས་ནས་སྲིད་དབང་ཐད་སྐྱོང་གི་རྣམ་པ་གསལ་པོར་མངོན་ཐབས་དང༌།

དེ་མཚུངས་རྒྱ་དམར་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་ད་ཡོད་དཀའ་རྙོག་དེ་དག་སྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་སྒེར་གྱི་ཁེ་ཕན་དང་འབྲེལ་བ་ཙམ་ལས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་སྡུག་གི་གཞི་རྩ་དང་འབྲེལ་མེད་ཡིན་ཚུལ་མི་བདེན་བརྫུན་བསྒྲིགས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་ངན་པའི་ལན་འདེབས་སུ་སྨན་ཐབས་སོགས་དགག་དགོས་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་ལ་དགོངས་ཏེ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་མིའི་རྩ་དོན་གྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་མཚམས་ཆོས་སྲིད་དབང་འཛིན་གྱི་མཚན་གནས་བཞེས་མ་དགོས་པར་མང་ཚོགས་ཀྱིས་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་འཐུས་མི་རྣམས་ལ་སྲིད་དབང་སྩལ་ཏེ་ཟུར་བཞུགས་མཛད་བཞེད་ཡོད་ཚུལ་སྩལ་བ་འདི་ནི་དགག་དགོས་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་ལྡེམ་པོའི་བཀའ་ཞིག་ཡིན་པ་གདོན་མ་འཚལ་ཀྱང༌། ཕེབས་སྒོ་འདི་དག་གི་ཚིག་རེས་ཙམ་ཡང་གུས་འབངས་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ལ་ཚེར་མ་ཟུགས་པ་ལྟ་བུའི་ཡིད་དོགས་བློས་འགན་བཟོད་བྲལ་གྱུར་འདུག་ན།

གུས་འབངས་ཚོགས་མི་ཡོངས་རྫོགས་མ་གྲོས་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་མགྲིན་གཅིག་དབྱངས་གཅིག་གིས་གསོལ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འདེབས་རྒྱུའི་སྙིང་པོ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དུ་མ་རུ།། འགྲོ་ལ་བརྩེ་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་རྣམ་སྦྱང་ཞིང༌།། སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་དགོངས་པ་ཡོངས་རྫོགས་པ།། ཁྱེད་བཞེད་འགྲོ་དོན་མཛད་དུས་འདི་ལགས་ན།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མགོན་པོ་ཐུགས་རྗེའི་གཏེར་ཆེན་གང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་གཞན་གྱིས་མ་འདུལ་བའི་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཕྱག་མཚན་དུ་བཞེས་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་སྨོན་ལམ་རླབས་པོ་ཆེ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་མཛད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཉག་གཅིག་བདག་ཅག་ཉམ་ཐག་པའི་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་རྒྱ་ཆེ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བའི་སྐབས་དང་དུས་ཁྱད་པར་བ་ནི་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་འདི་ཉིད་ལགས་ན།

གནས་དུས་གང་དུའང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མཚན་གནས་མི་བཞེས་པར་ཐུགས་ལས་ཆུང་ངུར་གཞོལ་བའི་བཞེད་དགོངས་ཐུགས་ཀྱི་ཟུར་དུའང་མི་འཇུག་པ་དང༌། འདི་འདྲའི་བཀའི་སྟིང་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་མི་སྩོལ་བར་ཇི་སྲིད་ཉི་ཟླའི་བགྲོད་པ་མ་རྫོགས་པ་དེ་སྲིད་བོད་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཕྱག་མཚན་ནས་ནམ་ཡང་འདོར་བ་མེད་པ་ཅི་ནས་ཡོང་བ་ཞེས་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་འདེབས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང༌།

བོད་མིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་མངའ་བདག་རང་འདོད་ལྟར་འདེམས་ཆོག་པའི་དོན་དམ་དམངས་གཙོའི་རང་དབང་ཞིག་མང་ཚོགས་ལ་ཡོད་པར་བརྟེན་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་ནས་མགོན་པོ་མཆོག་ཉིད་ལས་གསོལ་བ་འདེབས་ཡུལ་གཞན་དུ་མ་མཆིས་པ་ཀུན་གྱིས་མངོན་སུམ་མཐུན་གྲུབ་འདི་ལགས་ན། དམངས་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་དོ་གལ་ཆེ་བར་དགོངས་ཚེ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་གཅིག་མཐུན་འདོད་མོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཀྱང་ངོས་བཞེས་གནང་འོས་དང་གནང་ངེས་ཡིན་པ་ཐེ་ཚོམ་བྲལ་ཞིང༌། རྒྱ་དམར་གྱི་བརྫུན་གཏམ་ཡང་བོད་མི་གཞིས་བྱེས་ཡོངས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་གྱུར་དུ་མཚོན་ཐུབ་པའི་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཚན་གནས་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་གནད་དོན་རྣམས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་སྡུག་གི་གནས་དོན་ལས་ཟུར་དུ་དབྱེ་ཐབས་མེད་པ་འཛམ་གླིང་ཀུན་གསལ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་ནུས་པ་དེ་ལྟར་ལགས་ན།

རྒྱུ་མཚན་དེ་རིགས་ལ་དགོངས་ཏེ་བོད་སྤྱིའི་བདེ་སྡུག་གི་གནས་སྟངས་ལ་ཉེན་འགན་ཆེ་བའི་དགོངས་བཞེས་དང་བཀའ་ཕེབས་ནམ་ཡང་མི་མཛད་པར་སྔར་བཞིན་ཆོས་སྲིད་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་གཅིག་པུར་ཞབས་ཟུང་གཡོ་མེད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་འདེབས་པ་ལགས་ན། བཀའི་ཞལ་བཞེས་བཟང་པོ་སྤྱི་བོའི་མཛེས་རྒྱན་དུ་སྨིན་སྩོལ་ཡོང་བ་དང༌། གུས་འབངས་རྣམས་ནས་ཀྱང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་དང་ནམ་ཡང་མི་འགལ་བར་དམ་ཚིག་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་བོད་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་ལ་སྨན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཆེ་ཕྲ་མཐའ་དག་ལ་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱིས་འབད་འབུངས་ཞུ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་ཡང་འབུལ་རྒྱུ་ལགས་པ་བཅས་དེ་དོན་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཀློང་ཡངས་པོར་ཆུབ་པ་ཅི་ནས་མཁྱེན་མཁྱེན་མཁྱེན། ཅེས་གུས་འབངས་ཚོགས་མི་སྤྱི་མགྲིན་ནས་གུས་ཕྱག་གྲངས་མེད་དང་བཅས་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༨ ལ་ཕུལ་བའི་གཏན་ཚིགས། ཞེས་གསལ།

རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཞི་པའི་ཚོགས་འདུ་མཇུག་བསྡོམས་སྐབས་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།

ད་རེས་ང་རང་ཚོས་ཉིན་ཤས་རིང་ལ་ཚང་མས་ཐང་ཆད་སྣང༌། སུན་སྣང་འདྲ་པོ་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སེམས་ཁུར་བླངས་པ་རེད། མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་མ་འཛོམས་ག་རེ་ཡོད་ནའང་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་ཧུར་ཐག་གནང་བ་ལ་ཚང་མར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལམ་ཚང་མས་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་གོ་བསྡུར་བྱས། བསམ་བློ་བཏང་གནང་བ་ལ་དངོས་གནས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌།

ང་རང་ཚོ་མདང་དགོང་མཆོད་རྟེན་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དེའི་མདུན་ལ་ཚང་མས་འདོན་པ་མཉམ་དུ་བཏོན། དེའི་སྐབས་བྲེལ་ཟིང་བྱས་ནས་སེམས་རྣལ་དུ་བབས་པ་མེད་ན་མ་གཏོགས། དངོས་འབྲེལ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཡན་ལག་བདུན་པའི་ཆོ་ག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཐོག་ནས་འཇུག་སྡོམ་བླངས་ཡོད། རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་གི་རྩར་ང་རང་ཚོ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེའི་རྗེས་འཇུག་ཚོས་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཞིག་བླངས་པའི་ཐོག་ནས་དུས་གཅིག་སྟབས་གཅིག་ཏུ་སྡོམ་པ་འདྲ་བླངས། སྨོན་ལམ་རྒྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ན་དགོས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད། ང་རང་ཚོ་སྒེར་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཡིན་ནའང་བསོད་ནམས་འཕེལ་ཡོང་གི་རེད།

ག་ཚོད་ཀྱི་བསོད་ནམས་བསགས་པ་དང༌། བསོད་ནམས་འཕེལ་བའི་ཚོད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ལྡན་པའི་མི་ཡིས་བྱ་བ་གང་བྱས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་ཐུབ་པའི་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད། ད་ལམ་འདིར་ང་རང་ཚོ་ཉིན་ཤས་རིང་ལ་དངོས་གནས་དོན་དང་ལྡན་པ་ཤིན་ཏུ་ཡག་པོ་བྱུང་སོང༌། འདིར་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཚོ་ཡིན་ནའང་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་བྱུང་ཡོད་ནའང་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་བསོད་ནམས་བསགས་ཡོད། ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དེ་ནས་ད་ལམ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་ལ་སྔ་རྗེས་དགོངས་འཆར་བྱུང་བ་དེ་ཚོ་ཕྱོགས་བསྡོམས་བྱས་ནས་ལག་ལེན་ལམ་སང་འཁེལ་ཐུབ་པ། ཡང་སེམས་བཞག་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ཚོ་ཚང་མ་སྡེ་ཚན་ཕྱེ་ནས་ཞིབ་ཚགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་འགྲེལ་བཤད་བྱུང་བ་དེ་རྡོག་བསྒྲིལ་པོ་ཡགཔོ་བྱུང་བཞག ངས་འདིར་མཉམ་དུ་ཚོགས་སྐབས་བསམ་བློའི་ནང་ལ་འཆར་བའི་དོན་ཚན་གཅིག་གཉིས་ཤིག་ཞུ་དགོས་བསམ་བྱུང༌། དོན་ཚན་གཅིག་ལ། ང་ཚོ་ཆོས་ཚོགས་དང་པོ་ཚོགས་པའི་སྐབས་ནས་གཡུང་དྲུང་བོན་ཞེས་གལ་ཆེན་པོ་བརྩིས་ནས་མཉམ་དུ་ཚོགས་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། སྔར་བོད་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཐོག་མར་དར་བའི་སྐབས་ནས་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་བློ་མཐུན་མ་མཐུན་པའི་འགལ་ཟླ་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲགས་ཡིན་ཙང༌། དེང་སང་གཡུང་དྲུང་བོན་ཞེས་གལ་ཆེར་བརྩི་དུས་འགའ་ཤས་ཀྱི་དགོངས་པར་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་དགོངས་སྲིད་ཀྱི་རེད། ཡིན་ནའང་འདིའི་སྐོར། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ང་རང་ཚོ་འདིར་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་ཕྱོགས་ལ་གོ་བསྡུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་གཅིག་བཤད་རྒྱུར་འཛམ་བུ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གང་དང་གང་ཡིན་ནའང༌། མི་རིགས་སུ་དང་སུ་ཡིན་ནའང་སྤྱི་འགྲེ་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་རང་གི་དེ་སྔའི་ཕ་མེས་ཀྱི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་ག་རེ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཆགས་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བོད་ལའང་དེ་སྔ་རྒྱལ་རབས། ཆོས་འབྱུང་མང་པོ་གཅིག་མང་ཆེ་བ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་གསུངས་པ་དང༌། གཙོ་བོ་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རང་གི་ཐོག་ལ་ཐུགས་སྣང་གནང་ནས་དེ་དང་འབྲེལ་བར་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་བཀོད། དེ་འགོད་སྐབས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དར་ཚུན་ཆད་ཆོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་གོང་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་གསལ་པོ་དེ་ཙམ་རང་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད།

རྩ་བ་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་ཆ་མཚོན་པ་ཡིན་ན། སྔོན་མ་ང་ཆུང་ཆུང་སྒང་ལ་ལྷ་སར་ཡོད་དུས་ཞང་འདབ་གློག་ཁང་རྒྱག་སྐབས། ཨོ་སེ་ཀྲེ་ལི་ཡའི་མི་ངོ་ཤེས་པ་ཨབ་ཤེ་ན་ཐ་དང༌། ཧ་ར་གཉིས་དང༌། རྐང་ཨབ་ཤེ་ན་ཐས་ཁུར་བླངས་ནས་ཞང་འདབ་གློག་ཁང་བརྒྱབ་པ་རེད། དེ་དུས་ཞང་འདབ་གློག་ཁང་གི་ཆུ་ཡུར་དེ་འདྲུ་དུས་སའི་འོག་ནས་མིའི་རོ་སྦས་པའི་དུར་སྒམ་ཞིག་ཐོན་པ་དེའི་ནང་ནས་ཅ་ལག་ཐོན་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་སུ་ལྷག་པར་མིའི་རུས་པ་ཆ་ཚང་གཅིག་ཡོད་ས་རེད།

དེ་དག་ལ་ཕྱིས་སུ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དུས་ལོ་སུམ་སྟོང་བརྒལ་བའི་རུས་པ་རེད་ཅེས་བཤད་རྒྱུ་བྱུང་སོང༌། དེ་ནས་བར་ལམ་རྒྱ་མིས་ཆབ་མདོ་ཁུལ་ལ་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་འཛུགས་སྐྲུན་ཞིག་བྱེད་རྒྱུའི་དོན་ལ་ས་བརྐོ་རྡོ་སློག་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས་དུས། ཡང་ས་འོག་ནས་གནའ་རྙིང་མའི་ཅ་ལག་དེ་འདྲ་གང་འཚམས་ཤིག་ཐོན་པ་དང༌། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ལོ་བཞི་སྟོང་ཙམ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་བཤད་ཀྱི་ཡོད་འདུག ཡང་གནས་ཚུལ་གོ་ཐོས་གཅིག་ལ་ཀོང་པོ་ཁུལ་ནས་ད་དུང་གནའ་སྔ་མོའི་ཅ་ལག་དེ་འདྲ་ཐོན་ནས་དེ་ཚོའི་གྲས་ཧ་ལམ་ལོ་དྲུག་སྟོང་ནས། བརྒྱད་སྟོང་བར་ཕྱིན་པ་རེད་ཅེས་བཤད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག

སྔོན་མར་རྒྱ་མི་ཞིག་ཐུག་བྱུང༌། རྒྱ་མི་དེ་ས་ཞིབ་བསྔོགས་འདོན་དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མཁན་ཞིག་རེད། ཁོ་རང་ང་ཐུག་རྒྱུར་ཞེད་སྣང་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱི་འདུག རྒྱ་མི་དཔོན་རིགས་ཚོས་མ་ཤེས་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ལྐོག་ལ་ང་ཕྱི་རྒྱལ་ཞིག་ལ་ཡོད་དུས་ཐུག་སོང༌། ཁོ་རང་ཚན་རིག་པ་རང་རེད། ཚན་རིག་པ་དེ་ཚོ་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་རང་ས་ཞིབ་བྱས་ནས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གནའ་རབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚན་རིག་པ་རང་གི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་བཤད་དུས། ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་ནས་ཐོན་པའི་ཅ་ལག་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང༌། དེའི་ནང་གི་ཅ་ལག་དེ་ཚོའི་གྲས་ལོ་བཞི་སྟོང་བརྒལ་བ་ཕྱིན་འདུག་ཟེར་བྱུང༌།

ཡང་རྒྱ་མི་ཁག་གཅིག་གིས་འདོད་ཚུལ་ལ། དབྱིན་ཇིའི་ཚིག་བྱས་ན་ (Civilization) ང་ཚོ་བོད་སྐད་ནང་ལ་ (མིའི་གོམས་གཤིས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རིམ།) གང་ལྟར། རྒྱ་མིའི་སྐད་ཆ་ཤོད་སྟངས་བྱས་ན་མེས་རྒྱལ་ནང་ཁུལ་གྱི་མི་རིགས་ཡར་རྒྱས་རིམ་སོང་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་བོད་ལ་ཚུར་རིམ་པས་རིམ་པས་མཆེད་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་དེ་འདྲའི་འདོད་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་ནའང༌། ཁོ་རང་སྒེར་གྱི་ས་ཆ་བསྔོགས་བཤེར་བྱས། དེའི་ཐོག་ནས་ཅ་ལག་མཐོང་བ་དེ་ཚོ་གཞིར་བཞག་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། མེས་རྒྱལ་ནང་ཁུལ་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རིམ་དེ་དང༌། བོད་ནང་གི་མིའི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རིམ་གཉིས་པོ་དེ་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། མེས་རྒྱལ་ནང་ཁུལ་གྱི་མི་རིགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རིམ་དེ་གང་ལྟར་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་གོམས་གཤིས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རིམ་དང་འབྲེལ་མེད་ཅིག་ཆགས་བཞག་ཅེས་དང༌། བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་མི་རིགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་སྟངས་དེ་ཁེ་གཙང་རྡོག་གཙང་ཕྱིན་འདུག་ཅེས་དེ་འདྲ་ཤོད་ཀྱི་འདུག

གང་ལྟར་ང་རང་ཚོའི་བོད་ལ་མིའི་འགྲོ་བ་ཆགས། མིའི་འགྲོ་བ་ཆགས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཞང་འདབ་གློག་ཁང་ནས་ཐོན་རྫས་གྲས་སུ་ཁབ་ཐོན་ཡོད་པས། ལོ་སུམ་སྟོང་གོང་གི་བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་མི་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱིས་ལྕགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་འགོ་ཚུགས་ཚར་བ་ར་འཕྲོད་གསལ་པོ་རེད། དེ་འདྲར་བརྟེན་སྐབས་དེ་དུས་གང་ལྟར་མི་ཡོད་པ། མི་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་མིའི་དངོས་སྤྱད་རྡོ་དང༌། རུས་པ་ཁོ་ནར་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ལྕགས་རིགས་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ཡར་རྒྱས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཕྱིན་ཚར་བའི་དུས་ཚོད་ཆགས་ཡོད།

ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནང་ལའང༌། ང་ཡི་དུས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ནང༌། ཁ་བ་ཅན་དུ་མཚོ་བྲི་ནས། ས་ལའི་ནགས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཞེས་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་གསུངས་ཡོད། ཁ་བ་ཅན་ཟེར་རྒྱུ་དེ་བོད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་གོ་བ་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱ་གར་ལ་ཞལ་བཞུགས་དུས་བོད་ལུང་པ་མཚོའི་འོག་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་ནས་ད་བར་དུས་ཡུན་ག་ཚོད་སོང་བ་མི་ལོ་མང་ཤོས་ཤིག་བརྩིས་པ་ཡིན་ནའང་ལོ་སུམ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་མ་གཏོགས་ཕྱིན་མེད།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ནས་ད་བར་ལོ་སུམ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་པར་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ནའང༌། དེ་དུས་བོད་ལ་མི་ཡི་འགྲོ་བ་ཆགས་ཚར་བ་ཚན་རིག་གི་ཐོག་ནས་གསལ་པོ་ར་འཕྲོད་འགྲོ་གི་ཡོད་སྟབས། ལོ་བརྒྱའི་རྗེས་མཚོ་བྲི་རྒྱུ་དེ་བོད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་གོ་བ་ཡིན་ན་མ་འགྲིགས་པ་ཆགས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། ཁ་བ་ཅན་གྱི་མཚོ་བྲི་ཟེར་རྒྱུ་དེ་སྤྱི་མིང་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ལྷ་ས་རང་གི་ཁུལ་དེར་འོ་ཐང་གི་མཚོ་ཟེར་བ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་ཚིགས་ཁེབ་དོར་བས་གང་དུ་ལྷུང་པའི་ཕྱོགས་དེར་ལྷ་ཁང་བཞེངས་དགོས་གསུངས་ནས། ཚིགས་ཁེབ་ལྷུང་སའི་མཚོ་དེའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་རྡོའི་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང༌། རིམ་པས་མཚོ་གསུབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་ས་དེ་ཁ་བ་ཅན་དུ་མཚོ་བྲི་ཞེས་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་བཞག་ནས་དགོངས་པ་མི་འགལ་བ་ཞིག་སྒྲུབ། ཁ་བ་ཅན་ཟེར་བ་བོད་ཡོངས་རྫོགས་ལ་མ་གོ་བར། ལྷ་ས་འོ་ཐང་གི་མཚོ་ཡོད་སའི་ཐད་དེ་ལ་མཚོ་ཆུང་ཆུང་གཅིག་ཡོད་པར་བསམ། མཚོ་དེ་བྲི་ནས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་ག་ལེ་ག་ལེར་མཚོ་ཆུང་དུ་ཆུང་དུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བཤད་ཆོག་པ་འདུག་གམ། དེ་མིན་ཞང་འདབ་གློག་ཁང་རྒྱག་སའི་རྒྱུད་ནས་ལྷ་ས་ཐག་ཉེ་པོ་ཡོད། དེའི་ས་འོག་ནས་མིའི་ཕུང་པོ་ཐོན་ཡོང་དུས་དེའི་ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ན་ཀླུ་ཡུལ་འདྲ་པོ་ཞིག་ལ་བོད་པ་བསྡད་ཡོད་ན་མ་གཏོགས་གཞན་ཡོང་ཐབས་མི་འདུག་གམ།

སྔར་མཚོ་ཆགས་པ་ནི་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། ལོ་གཅིག་ང་དང་ང་ཕོད་སྐད་ཆ་བྱུང༌། དེ་དུས་ང་ཚོ་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་སྐབས་དེར། རྡོག་སྡེ་ཡིན་ནམ། ཉང་བྲན་དེ་འདྲ་གཅིག་གི་ཕུ་ནས་སྔར་ཤིང་གི་ལོ་མ་ཡིན་པ་ད་ལྟ་རྡོ་ཆགས་བསྡད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་རྙེད་འདུག འདིས་ག་རེའི་རྟགས་བསྟན་གྱི་ཡོད་རེད་ཟེར་ན་སྔར་ཉང་བྲན་དང༌། རྡོག་སྡེ་དེ་ཚོའི་རི་མཚམས་ནགས་གསེབ་ཡིན་པ་དང༌། དེའི་ནགས་ཀྱི་མཚམས་ལ་མཚོ་སླེབས་པ་ཞིག་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད། ཤིང་གི་ལོ་མ་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ལ་ཟག དེ་ལ་རླུང་མ་ཕྱིན་པར་ལོ་ས་ཡ་གཅིག་གཉིས་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་རྡོ་ཆགས་འགྲོ་གི་འདུག་གམ། བྱས་ཙང༌། སྔོན་མ་ལྷ་ས་ཁུལ་མཚོ་ཡིན་པ་དང༌། དེའི་མཐའ་ན་ནགས་གསེབ་ཡོད་པ་ཞིག་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཚན་རིག་ཐོག་ནས་ངོ་འཕྲོད་ཡོང་གི་ཡོད།

དེ་ལྟར་ཡིན་དུས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་རིམ་པས་རིམ་པས་ཁ་བ་ཅན་གྱི་མཚོ་བྲི་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་གོ་བ་དེ་འདྲ་ཞིག་བླངས་དགོས་རྒྱུ་ཆགས་འགྲོ་གི་འདུག་གམ། རྡོ་དོན་ཡང་སྙིང༌། ང་རང་ཚོས་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་བཟུང་ད་བར་ལོ་ཉིས་སྟོང་སྐོར་ཞིག་ཕྱིན་པ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་གོང་ལ་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཆགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། དེའི་གོང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིག་ང་ཚོར་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད་ན་འདི་ངོམས་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། དེ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན།

བོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བརྗོད་གསལ། ས་འོག་ནས་དངོས་པོ་ཐོན་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་མཁན་རྒྱ་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བོད་ནང་ནས་ཐོན་པའི་ཅ་ལག་ཅིག་ཡིན་ན་ལོ་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱི་མར་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་ནང་ཁུངས་ནས་ཐོན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱི་ལོ་དེ་ཡར་མང་དུ་གཏོངབའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བཤད་ཀྱི་འདུག

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་རྒྱ་མིས་དེ་ལ་གནད་འགག་ཅིག་བརྩི་གི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་རྒྱ་ནག་གི་གཡས་གཡོན་ལ་ཡོད་པའི་ལུང་པ་དེ་ཚོ་རྒྱ་ནག་གི་ཐུགས་རྗེ་གྲིབ་བསིལ་གྱི་འོག་ནས་ག་ལེ་ག་ལེར་འཚར་ལོངས་བྱས་པ་འདྲ་པོ་བཟོ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བོད་ལུང་པའི་ནང་གི་མིའི་འགྲོ་བ་ཆགས་པ་དང༌། མིའི་འགྲོ་བའི་ཡར་རྒྱས་དེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་བདུན་བརྒྱད་དེ་འདྲ་ཞིག་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་མི་དང་ཐ་དད་སོ་སོ་ཡིན་པ་མི་རིགས་ཆགས་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ངོ་འཕྲོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་པ་ཡིན་དུས་རྒྱ་མིས་གནད་འགག་ཅིག་བརྩིས་ནས་ཤོད་སྟངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་རང་ཚོས་ཚུར་ཕྱོགས་འདིར་ཆོས་རྒྱལ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་མན་ཆད་ནས་བཟུང་ནམ་རྒྱུན་གཞུང་ནང་ལ་གསལ་བ་དེ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་དེའི་གོང་ལ་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཤིག་ཡོད་པ་ནི་བརྒྱ་ཆའི་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཐག་ཆོད། ལོ་རྒྱུས་ནང་ལ་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱིས་བསྐྱངས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་རྒྱུའི་བོན་ལུགས་དེ་དེའི་སྐབས་ན་ཡོད་པ་གསལ་པོ་ཆགས་ཡོད།

བོན་གྱི་སྟོན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ལོ་རྒྱུས་གསུང་རྒྱུ་འདུག དེ་དག་ཕྱིས་སུ་ཕྱིས་ཀྱི་མིས་ལོ་རྒྱུས་རྫིག་པོ་བཟོས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་སྔ་མོའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་དངོས་རྗེན་རྗེན་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་གི་སྔོན་ལ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཡི་གེའང་སྤུས་དག་པོ་དང་རྒྱས་པོ་མེད་ནའང་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་བརྗེད་ཐོ་བྲིས་རྒྱུའི་ཡི་གེ་འདྲ་པོ་ཞིག་གམ། ཡི་གེ་མདོར་བསྡུས་པའམ། སྟབས་བདེ་པོ་དེ་འདྲ་ཕལ་ཆེར་ཡི་གེ་འདི་མ་ཆགས་གོང་གཅིག་བྱས་ན་ཡོད་སྲིད་མདོག་ཁ་པོ་རེད།

གང་ལྟར་གལ་ཏེ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཡིན་ནའང་མིས་གཅིག་ནས་གཅིག་ལ་བརྒྱུད་པའི་ཁ་བསླབ་འདྲ་བྱས། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ང་རང་ཚོའི་མི་རིགས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་ཁུངས་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ང་ཚོས་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་བདག་པོ་རྒྱག་རྒྱུ་དང༌། ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་ཉམས་ཞིབ་བྱས་ནས་གསལ་པོ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་མཐོང་བྱུང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་རྒྱ་གར་ནས་དར་བ་རེད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད། དངོས་གནས་དྲང་གནས་དོན་དམ་གྱི་ཆོས་དེའི་ཐོག་ནས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསླབ་བྱ་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད།

ཡིན་ནའང་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་དུས་ང་རང་ཚོ་བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་བདག་པོ་རྒྱབ་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། བོན་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་རྒྱུ་དེ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཆགས་འགྲོ་གི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སྔོན་མ་ང་ཚོ་ཐོག་མར་ཆོས་ཚོགས་ཚོགས་པའི་སྐབས་དཔེར་ན་བོན་པོའི་ནང་ནས་དམིགས་བསལ་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་དགོས་ཡོད་ཟེར་མཁན་སུ་ཡང་མེད། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ལ་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་དུས་མི་རིགས་ཀྱི་ཆ་བཞག་ས་སྙིང་པོ་འདྲ་པོ་བོན་ལུགས་དེ་ཆགས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་ངེས་པར་དུ་བོན་ལུགས་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌། ངེས་པར་དུ་བོན་གྱི་སྐུ་ཚབ་སྐད་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་གླེང་ནས་ཆོས་ཚོགས་རྣམས་སུ་བོན་པོའི་འཐུས་མི་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་རེད། དེ་གནད་འགག་ཆགས་ཀྱི་འདུག་གམ།

སྤྱིར་བཏང་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟར། ཡང་རིག་གནས་གསར་པ་འདྲ་དང༌། ཆོས་དད་མི་འདྲ་བ་གསར་པ་གཅིག་དར་ཡོང་དུས་དེའི་ནང་ནས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཕར་ཚུར་ལེགས་ཆ་སླེབས་པ་འདྲ་པོ་ཡོང་གི་རེད་དམ། དེ་རིང་ཁ་སང་དཔེར་ན་སོ་ལན་ལ་ཡོད་པའི་བོན་པོའི་གཞིས་ཆགས་ནང་ལ་བར་ལམ་ང་ཕྱིན་པ་ཡིན། ཚད་མའི་སྐོར་དང༌། ཕར་ཕྱིན་སྐོར། དབུ་མའི་སྐོར་ལ་རྩོད་པ་རྩོད་ཀྱི་འདུག རྩོད་པ་ཡག་ཐག་ཆོད་དང༌། རིག་ལམ་ཆགས་ཐག་ཆོད། རིག་ལམ་ཆགས་ངེས་ཀྱི་མི་གང་ལ་གང་འཚམས་འདུག དེ་ཚོ་ནི་གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ད་ལྟའི་གནས་ཚུལ་ལ་མིང་ཐ་དད་སོ་སོ་ཕྱེ་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ངོ་ཐོག་གཞུང་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བར་ས་ལམ་རྣམ་གཞག་མང་པོ་ཞིག་ནི་ནང་པ་ནས་ཕར་བླངས་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ཡིན་ནམ་མིན་ནམ་འདྲ་པོ་འདྲ་པོ་མང་པོ་ཞིག་འདུག དེ་ཚོ་བོན་པོའི་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཁྱེན་པ་མ་གཏོགས་ང་ལ་མང་པོ་ཤོད་རྒྱུ་མེད། རེད་དམ། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ང་རང་ཚོ་བོན་ཟེར་བ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་སྐད་ཆ་བཤད་དུས་དམིགས་བསལ་གྱི་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། དམིགས་བསལ་གྱི་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་སྐོར་ཞིག་ཞུས་ན་བསམ་བྱུང༌།

དེ་ནས་ང་ཚོ་འདིར་ཆོས་དང་སྲིད་དོན་ཟེར་བ་འདྲ་པོ། ཆོས་དང༌། ཆབ་སྲིད་ཟེར་བ་འདྲ་པོ། དེ་སྐོར་གལ་ཆེན་པོ་བྱས་ནས་གསུངས་ཀྱི་འདུག ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ད་རེས་ང་ཚོ་ཚོགས་རྒྱུ་འདི་ཆབ་སྲིད་ཆགས་ཡོད། ཆབ་སྲིད་མ་འདྲེས་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ན་འང༌། ང་ཚོ་འདིར་ཚོགས་པ་འདི་ཆབ་སྲིད་རེད། ཆབ་སྲིད་ཡིན་དང་མིན་རྒྱ་མིར་སྐད་ཆ་དྲིས་དང༌། ད་རེས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་ཚོགས་འདུ་ཚུགས་པ་དེ་ཆབ་སྲིད་རེད་དམ་ག་རེ་རེད་ཟེར་ན། བོད་པ་ཚོས་ཆོས་འབག་ལ་གྱོན་ནས་ཆབ་སྲིད་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་རྒྱ་མིས་ལམ་སང་བཤད་ཡོང་གི་རེད།

དེ་བཤད་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ཟེར་ན།ང་ཚོ་འདིར་མི་མང་པོ་ཞིག་འཛོམས། ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་བློ་བསྡུར། བསམ་བློའི་སེམས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ། བསྒྲིལ་བའི་ཐོག་ནས་ནུས་པ་ཞིག་བཏོན་ཡོང་གི་ཡོད། ནུས་པ་ཞིག་བཏོན་ནས་ང་རང་ཚོ་རང་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། འགལ་རྐྱེན་སེལ་དགོས་པའི་ལས་ཀ་ཅིག་བྱས་ཡོང་དུས་དེ་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་མཁན། དེ་ལ་མོས་པ་མེད་མཁན་ཕར་ཕྱོགས་ངོས་ལ་ཕན་གནོད་ཅིག་འབྲེལ་ཡོང་དུས་ཆབ་སྲིད་ཆགས་ཡོད།

དེ་འདྲའི་ཆབ་སྲིད་དེ་ང་ཚོ་ཚང་མས་དང་དུ་བླངས་ནས་འདིར་ཡོང་གི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། དེ་ཆབ་སྲིད་རེད། ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་མི་འདུག་ཅེས་ང་ཚོས་ལབ་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད་ལ། ལབ་ནའང་ལྐུག་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ཆབ་སྲིད་ཟེར་ཡང་རུང༌། སྲིད་དོན་ཟེར་ཡང་རུང༌། འདི་ཚོའི་རིགས་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་མཉམ་དུ་སླེབས་མཁན་ཞིག་རེད། ཆབ་སྲིད་མིན་ཀྱང་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ལ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཐོག་མར་གསུངས་དུས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་མིའི་དཔུང་འགྲིལ་རྒྱུ་དང༌། དེའི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་རྒྱུ། དེའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་རྒྱལ་པོ། རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོར་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་རྒྱུ་ཞིག་ཆགས་འདུག ང་རང་ཚོ་ཆབ་སྲིད་ཅེས་བཤད་རྒྱུའི་ངོ་བོ་དེར་སྤུ་རིས་མང་པོ་ཕྱེ་རྒྱུ་འདུག

ད་ལྟ་སྤྱི་པའི་དོན་དག ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དག་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོབ་ཐང༌། མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་སོགས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་པ་འདི་དག་ཆབ་སྲིད་ཅིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་ལ་དེ་རྣམས་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ང་ཚོ་ཚང་མས་འདི་མི་བྱེད་ན་ག་རེ་བྱེད། ད་ཡང་ཚུར་ཙམ་འདིར་ང་ཚོ་མ་གཏོགས་ཁྱོན་ནས་མེད་དོ།། ཞེས་ཆོས་རང་གི་དོན་དག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དཔེར་ན་རྒྱ་གར་དང༌། བལ་ཡུལ་ལྟ་བུར་ཆ་བཞག་ན། སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་བླ་གྲྭ། བཤད་གྲྭ། སྒྲུབ་གྲྭ་འདྲ་པོ་ག་རེ་ཡོད་པ་དེ་དག་རང་གི་དོན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་དེ་དག་གི་ཁུར་བླངས། དངོས་གནས་དྲང་གནས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་བསམ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་སོ་སོའི་སྐྱོང་ཡུལ་གྱི་སྡེ་དགོན་དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་རེད།

ཡིན་ནའང་བོད་ལ་གཅིག་ཕྱིན། རྒྱ་མི་ཚོ་ལ་སྤྲེལ་ལད་གཅིག་འཁྲབ། ཡང་ན་ཐའེ་ཝན་ལ་གཅིག་ཕྱིན། དངུལ་གང་འཚམས་ཐོབ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང༌། ཚུར་ལོག་ཚར་བའི་མཇུག་ལ་གང་འཚམས་ཤིག་ནས་བོད་ནང་ནས་རྒྱ་མི་ངོ་ཤེས་པའམ། གྲོགས་པོ་འདྲ་ཆགས་པ་གཅིག་གཉིས་ལྟ་སྐོར་འདྲ་ཡོང༌། ཡང་ན་ཐའེ་ཝན་ནས་ངོ་ཤེས་པའི་མི་ཞིག་ལྟ་སྐོར་ཡོང་བ་འདྲ་བྱས་པ་ཡིན་ན། བོད་པ་དམངས་དེའི་མཐོང་ཚུལ་ལ་ཨ་ཁྱད་མཚར། དགོན་པ་འདི་རྒྱ་མིར་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ལབ་དུས་སྲིད་དོན་ཆགས་སོང་ངམ། ཕར་ཕྱོགས་འདིའི་ཀུན་སློང་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སོ་སོ་རང་གི་བསྟན་པ་དང་དགོན་པ་མ་གཏོགས་བསམ་བློ་གཏོང་གི་མེད་ནའང༌། གནས་ཚུལ་དེ་དག་སྲིད་དོན་གྱི་ནང་ནས་སྲིད་དོན་བཙོག་པ་ཆགས་པ་རེད། བོད་པ་ནང་ཁུལ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཕྱོགས་སྐྱེ་རྒྱུ། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་སླེབས་རྒྱུ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་བཙོག་པ་ཆགས་འགྲོ་གི་འདུག་གམ། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་ཆབ་སྲིད་ཅེས་པ་གང་དུ་ཟེར་གྱི་ཡོད། བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།

དོན་དག་ཆུང་ས་གཅིག་ལ་རང་ཕྱོགས་དང་གཞན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་རེས་བཟོ་རྒྱུ། སྡེ་དཀྲུག་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཚོའི་གྲས་སྲིད་དོན་བཙོག་པ་ཡིན་པ་རེད། མི་རིགས་སྤྱི་པའི་དོན་དང༌། བསྟན་དོན་ལར་རྒྱ་སྤྱིའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་ནུས་ཤུགས་བསྒྲིལ་ནས་རང་སྲོག་བློས་བཏང་གིས་དཀའ་ལས་རྒྱབ་པ་དེ་ཡང་དག་པའི་ཆབ་སྲིད་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་ཚོ་འདིར་སྲིད་དོན་འདྲེས་རྒྱུ་མི་འདུག་ཅེས་གསུངས་རྒྱུའི་སྲིད་དོན་དེ་ཕན་དང་གནོད་པ་ཇི་འགྱུར་ལ་བརྟག་དགོས། སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ་ནས་གསུངས་པ་བཞིན། བྱ་བ་གང་བྱས་པ་ཡིན་ནའང་ཕུགས་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མིང་གང་བཏགས་ཀྱང་དགོས་པ་རེད། ཕན་དང་བདེ་བ་རྣམས་བྱ་སྟེ། བདེ་ཡང་མི་ཕན་མི་བྱའོ།། གསུངས་པ་བཞིན་འཕྲལ་མི་བདེ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང༌། ཕུགས་ལ་ཕན་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པ་དང༌། འཕྲལ་དུ་བདེ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་ཕུགས་ལ་མི་བདེ་བ་ཞིག་དང༌། གང་ལྟར་རང་གཞན་སུ་ཡིན་ནའང་མ་བདེ་ཙམ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད་ན་དེ་མི་འགྲིགས་པ་ཡིན་པ་རེད།

དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆབ་སྲིད་གཅིག་པུར་འགྲིགས་མི་འགྲིགས་ཁ་ཚོན་གཅོད་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར། ཆོས་ལ་ཡིན་ནའང༌། ཆོས་གང་ཞིག་སོ་སོ་ཡང་མ་སྐྱིད་པ་ཆགས། མི་ཡང་མ་སྐྱིད་པ་ཆགས་ཀྱི་འདུག་ན་མི་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལ་མིང་ཆོས་ཀྱི་མིང་བཏགས་ཡོད་ནའང་མ་འགྲིགས་པ་རེད། རེད་དམ། དངོས་གནས་དྲང་གནས་རང་གཞན་ཚང་མ་ལ་ཕན་པ་ཞིག་འདུག་ན་མིང་ཆབ་སྲིད་བཏགས་ཡོད་ནའང་དགོས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ང་ཚོས་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་ནམ། ཆོས་དང་ཆབ་སྲིད་ཞེས་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་དོ་སྣང་ཞིག་གནང་དགོས་ཀྱི་འདུག

ང་རང་ཚོ་འདིར་འཛོམས་མཁན་ཚོ་བོད་ནང་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཞེན་ཁོག་བྱས་ནས་འཛོམས་པ་ཡིན། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཞེན་ཁོག་བྱེད་པ་འདི་ཡང་མི་རིགས་གཅིག་པུའི་ཞེན་ཁོག་སྐམ་པོ་ཞིག་མིན་པར་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དོན་དག་དང་འབྲེལ་ནས་བསྡད་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཞེས་པ་རྒྱ་ཆེ་ས་ནས་བཤད་པ་ཡིན། འགྲོ་བ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ང་ཚོས་རྩོད་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ལ་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོ་ཟིན་ནས་དེའི་དོན་དུ་ཤུགས་བསྒྲིལ་རྒྱུ་འདི་ཆབ་སྲིད་ཆགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེ་ཆོས་ལྡན་གྱི་བྱ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཆོས་ལྡན་གྱི་ཆབ་སྲིད་དེ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་དང་དུ་བླང་དགོས། འདི་གཅིག་ཞུས་ན་དྲན་བྱུང༌།

ང་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བར་ལམ་དངོས་གནས་ཡག་ཏུ་གང་འཚམས་ཕྱིན་པ་རེད། ད་དུང་ཁ་སང་འདིར་ཁ་ཤས་ཀྱི་དགོངས་འཆར་བྱུང་བ་བཞིན་སྐབས་རེ་ཕྲན་བུ་བདེ་མ་བདེ་འདྲ་ཡོང་བསྡད་མཁན། བདེ་མི་བདེ་ཡོང་བ་དེའང་བསམ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་མ་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་ཤོད་སྟངས་སམ་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་གི་འདི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་འདྲ་པ་ཞིག་གི་སྒོས་ཆོས་སམ། ཁྱད་ཆོས་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་ཤོད་སྐབས་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་ཞིག་དང༌། གཞན་གྱི་དེ་དམན་པ་ཞིག་ཤུགས་བསྟན་ལྟ་བུ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་མཐོང་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོའི་བསམ་བློའི་ཕུགས་དེར་ང་རང་གི་ལུགས་འདི་མཆོག་ཡིན་བསམ་པའི་མཆོག་འཛིན་གྱི་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་འཛུམ་མདངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནའང་བསམ་བློའི་ཕུགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་འདིས་རྐྱེན་པས་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་ཞར་དང་ཞོར་ལ་ཟུར་ཟ་ཁྱད་གསོད་འདྲ་གང་བྱས་ཀྱང་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འདུག་གམ།

ཕར་ཕྱོགས་དེ་མི་ལྐུག་པ་མིན་ཙང་དོ་སྣང་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་དམ། ཁ་ནས་བཤད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་ཡོང་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཟབ་ཤོས་ནི་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་དད་པ་དག་སྣང་ཤིག་ཡོང་དགོས་ཀྱི་འདུག བོན་ལ་ཆ་བཞག་ན་རྒྱ་གར་ནས་བསྒྱུར་བའི་ཆོས་ཤིག་མ་ཡིན་ནའང༌། བོད་ལ་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། དེ་བདག་གཅེས་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། དེ་ལ་གུས་བརྩི་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་གོང་དུ་ཞུས་ཟིན་པ་ལྟར་རེད། རྒྱ་གར་ནས་བསྒྱུར་བའི་ཆོས་ཕལ་ཆེར་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བཞི་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད། དེ་དག་སོ་སོ་ལ་སྒོས་ཆོས་རེ་རེ་ཡོད།

དཔེར་ན་རྒྱུད་སྡེ་གཅིག་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ན་སོ་སོ་སོ་སོའི་སྒོས་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་གཅིག་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ནའང་སོ་སོསོ་སོའི་སྒོས་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་གཅིག་གི་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལའང་རྩ་བའི་གནད་འགག་གཅིག་པ་ཡིན་ནའང་སོ་སོ་སོ་སོར་སྒོས་ཆོས་རེ་རེ་མེད་ན་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་རྒྱུད་སྡེ་མི་འདྲ་བ་གསུངས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་མ་རེད།

རྒྱུད་སྡེ་མི་འདྲ་བ་གསུངས་དགོས་པ་དེ་རང་རང་སོ་སོར་སྒོས་ཆོས་ཤིག་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུད་དེ་མི་འདྲ་བ་གསུངས་པ་ཡིན། སྒོས་ཆོས་འདི་དག་གི་ཐོག་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཕན་ཐོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནང་བཞིན་ཆོས་བརྒྱུད་དེ་རྣམས་ལ་སོ་སོ་སོའི་སྒོས་ཆོས་རེ་རེ་ཡོད་ནའང་གང་ལྟར་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་ཟེར་ནའང་རུང༌། མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་ཟེར་ནའང་རུང༌། དེའི་ཐོག་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་བྱ་གཅིག་གྱུར་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད།

ཡིན་ནའང་སོ་སོ་སོ་སོར་སྒོས་ཆོས་རེ་རེ་མེད་ན་ཟུར་གསལ་ཆགས་དགོས་དོན་གང་ཡང་མི་འདུག་གམ། ད་ལྟ་ཞུས་པ་བཞིན་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒོས་ཆོས་ཡོད་པ་དེས་གཅིག་ལས་གཅིག་མཆོག་ཏུ་བརྩི་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། དེ་སྐབས་བབས་དུས་བབས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་སྒོས་ཆོས་ཤིག་ཡིན་དུས་དེ་དང་དུ་བླངས་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་མ་གཏོགས་གཅིག་ཤོས་དེ་དམན་པའི་སྐད་ཆ་མ་རེད། དེ་བཞིན་ང་རང་ཚོ་འདིར་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བཞི་བཤད་པ་ཡིན་ནའང་དངོས་གནས་དྲང་གནས་དགེ་ལུགས་པའི་མིང་ཐོགས་ཙམ་གཅིག་དང༌། རྙིང་མའི་མིང་ཐོགས་ཙམ་གཅིག་དང༌། བཀའ་བརྒྱུད། ས་སྐྱའི་མིང་ཐོགས་ཙམ་ཅིག་གིས་རང་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ཆ་ཚང་ཤེས་པས་ཁྱབ་པ་མེད།

སྔོན་གྱི་དཔེ་ཆ་ཚོའི་ནང་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ཤེས་གསལ་རེད། ས་སྐྱའི་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་ས་སྐྱའི་གཞུང་རྨང་འདྲ་པོ་དེའི་གོ་བ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ལོན་ཡོད་དང་མེད་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོང་རྒྱུ་རེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གཞུང་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་དང༌། བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་གི་ནང་ལ་བཤད་སྟངས་དེ་རྩ་བའི་གྲུབ་མཐའ་གཅིག་གི་དགོངས་པ་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་ཡིན་དང་མིན་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་ངེས་པར་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། དེ་མིན་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་གྲུབ་མཐའ་བཞི་པོ་དེ་རྩ་བའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་སོ་སོའི་གདན་རབས་དང་སྔོན་རབས་ཀྱི་བླ་མ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པའི་གདན་རབས་གཞན་དག་ཚོ་ལའང་གཟུ་བོར་གནས་པའི་མི་ཡིས་རྣམ་ཐར་བརྩམས་པ་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་གང་འདྲ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་དོ་སྣང་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་མོས་གུས་སྐྱེ་བའི་རིགས་གཅིག གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གྲུབ་མཐའ་རང་རང་གི་རྩ་བའི་ལམ་གྱི་འགྲོ་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་པ་དེ་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་བྱས། ཆོས་ཀྱི་དོན་དག་ཅིག་ཡིན་དུས་ཚིག་སྐམ་པོའི་སློབ་སྦྱོང་གཅིག་པུའི་ཐོག་ནས་ངེས་པ་རྙེད་ཐུབ་པ་ཁག་པོ་ཡིན་པས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ཡ་མ་བྲལ་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན་ན་བྲོ་བ་མྱོང་རྒྱུ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཡོད།

དེ་འདྲའི་དྲོ་བ་ཞིག་མྱོང་ཐུབ་ན་སོ་སོ་དགེ་ལུགས་པ་ཡིན་ནའང་རྙིང་མའི་ཆོས་བྱས། ས་སྐྱའི་ཆོས་བྱས། བཀའ་བརྒྱུད་ཆོས་བྱས། སོ་སོ་རྙིང་མ་བ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དགེ་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་བྱས། ས་སྐྱ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་བྱས། དེ་འདྲ་བྱས་ནས་ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་ཚོ་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས་རྒྱུར་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། སོ་སོ་རི་ཁྲོད་ལ་བསྡད་ནས་མི་སུ་གཅིག་དང་འབྲེལ་བ་མ་བྱས་པར་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཚེ་དང་སྒྲུབ་པ་མཉམ་སྟེ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་མི་འདུག རང་གི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ལམ་དེ་ཁོ་ནར་ལ་དམར་འཇུས་བྱས་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས་མང་པོ་ཞིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་དོན་མེད་ལ་གནད་འགག་ཀྱང་དེ་ཙམ་མེད།

བསྟན་པ་དང་གྲུབ་མཐའ་གཅིག་གི་དབུ་ཁྲིད་མཁན། ལྷག་པར་ཁ་སང་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་ནང་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཆོས་བཤད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཚང་མའི་དགོངས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནས་མ་ཤེས་ནའང་མདོར་བསྡུས་པ་ཞིག་ཤེས་པར་བྱས། ཤེས་པ་དེ་ཉམས་ལེན་ལ་བཀལ། ཉམས་ལེན་ལ་བཀལ་བའི་ཐོག་ནས་རྙིང་མའི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་རྙིང་མའི་ཆོས་བཤད། དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་བཤད། ས་སྐྱའི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་ཡོད་ན་ས་སྐྱའི་ཆོས་བཤད། བཀའ་བརྒྱུད་ཡིན་ན་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་བཤད། དེ་ལྟར་བཤད་ཐུབ་ན། འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་རྣམས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང༌། ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ནས་གསུངས་པར་བྱམས་པ་མགོན་པོས་དེའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཞེས་གང་ཟག་རང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་དགོས་པ་གཞན་མེད་པར་ཉན་ཐོས་ནང་དུ་ཞག་བདུན་གནས་ན་ཉེས་པ་ཡོང་གི་ཡོད་ནའང༌། དེ་འདྲའི་ཉེས་པ་འབྱུང་སའི་ཡུལ་དེ་ཡང་གཞན་རྗེས་སུ་བཟུང་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་ཤེས་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་གྱུར། མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གཅིག་གྱུར་གྱི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ལའང་རྙིང་མའི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས། ས་སྐྱའི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས། དགེ་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཡོད་དགོས། ཡོད་མ་ཆོག་པ་མི་འདུག ང་རང་ཚོས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་སློབ་ཀྱི་ཡོད། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོས་གསུངས་པ་དེ་ང་ཚོས་རྟག་པར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། བཤད་པ་དེ་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་ལག་ལེན་བཀལ་དགོས༌། དེང་སང་ང་ཚོ་བོད་པའི་ནང་འདི་ཉན་ཐོས་པ་རེད་ཅེས་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ས་མི་འདུག་གམ། འཇོན་གྱི་ཡོད་རུང་མེད་རུང་ཚང་མ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བྱེད་མཁན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་ཀྱི་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཤ་སྟག་མ་གཏོགས་མེད། དངོས་སུ་ལག་ལེན་བཀལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་རྐྱང་པ་ཞིག་ང་ཚོས་བསྟན་ས་མེད་ནའང་ཤོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

མ་གཞི་ཐུན་མོང་གི་འགྲོ་སྟངས་ཐོག་ནས་ཤོད་ཚུལ་ཞིག་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་དགོས་པ་དང༌།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཤེས་ན་འདིར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་གདུལ་བྱ་ལ་དངོས་སུ་བསྟན་རྒྱུ་དང༌། བསྟན་ས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཐོག་ལ་ལམ་ཤེས་ཆ་ཚང་དགོས་ཀྱི་འདུག་གམ། མི་འདུག་གམ། ང་དེ་འདྲ་བསམ་གྱི་ཡོད། ང་རང་ཡང་སོ་སོའི་མོས་པ་སོ་སོས་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་ཞུ་གི་ཡོད་མ་གཏོགས། ཚང་མས་དེ་གནང་དགོས་ཞེས་ངས་བཤད་རྒྱུའི་དབང་ཆ་ཡང་མེད་ལ། བཤད་པས་ལའང་དག་གི་མ་རེད། ང་རང་གི་ངོས་ནས་འདི་ལྟར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་སྔོན་གྱི་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་ཚོའི་ནང་ལ་རིགས་གཅིག་སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའ་རང་རྐང་འཛིན་གནང་སྟེ་དེ་རང་ལ་མཁས་པའི་དབྱིན་ཇིའི་སྐད་ལ་ (Expert) ཟེར་བ་ལྟར་གནང་བཞུགས་མཁན་བྱུང་ཡོད། རིགས་གཅིག་གྲུབ་མཐའ་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་ལ་དད་པ་དག་སྣང་ཕྱོགས་རིས་མེད་པ་གནང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ཉམས་བཞེས་གནང་སྟེ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་གདུལ་བྱ་གང་ལ་མོས་པ་དེ་ལ་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་ཆོས་བསྟན་ནས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་གནང་མཁན་རིགས་གཅིག་བྱུང་ཡོད།

ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་བསྟན་པ་སྤྱིའི་ཞབས་འདེགས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞུ་རྒྱུ་དེ་རེད་མ་གཏོགས། རང་གི་འདི་མཆོག་ཡིན་བསམ་པ་ཞིག་བསམ་བློའི་གཏིང་དེར་བཅུག་ནས། ཕྱི་རོལ་དུ་ང་ཚོ་ཐུག་དུས་གུས་གུས་ཞུམ་ཞུམ་བྱས། གད་མོ་འདྲ་དགོད། དག་སྣང་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གནང་དགོས་ཟེར་ནའང་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་རེད། ང་དེ་འདྲ་དྲན་གྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེ་སུ་འབྲངས་མཁན་ང་རང་ཚོ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་བསྟན་པའི་ཁུར་འཛིན་མཁན། སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་ཕན་གནོད་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ད་ལྟ་ཞུས་པ་བཞིན་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་མཐའ་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་དང་ཉམས་ལེན་གནང་ནས་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གནང་གི་ཡིན་ན། བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་གོང་བུ་གཅིག་གྱུར་ཞིག་དང༌། ཐུགས་སྣང་སྣོད་གཅིག་ཡོང་རྒྱུ་གསལ་ཐག་ཆོད་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ང་རང་དེ་བཞིན་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངས་མགོ་བདེ་པོ་བྱས་ནས་བཤད་པའང་མིན། མི་ལ་སྤྲེལ་ལད་འཁྲབ་ནས་བཤད་པའང་མིན། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཡི་ཐོག་ནས་དེ་འདྲ་ཞིག་བྱས་ན་ཡག་པོ་འདུག་སྙམ་པའི་སོ་སོའི་ཡིད་ཆེས་སྒོ་ནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལ་གནད་འགག་འདྲ་ཞིག་མེད་དམ་བསམ་བྱུང༌།

དེ་ནས་དོན་ཚན་གཅིག་ལ། ད་གིན་སྙན་ཞུའི་ནང་གསུངས་པ། འདིའི་སྐོར་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མ་འོངས་པའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྙིང་དོན་སྔོན་མ་ ༡༩༦༢ ཙམ་ལ་གྲ་སྒྲིག་བྱས་ ༡༩༦༣ ལོ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད། དེ་དུས་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དབང་ཆ་དེ་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། གང་ལྟར་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་འཐུས་མི་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་བྱུང་བ་ཡིན་ན། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྲིད་དབང་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུའི་དོན་ཚན་གཅིག་བཀོད། སྐབས་དེ་ལ་ཡིན་ནའང་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་འདི་བོད་པའི་བློ་ལ་ཤོང་གི་མི་འདུག འགྲིག་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་ཤོད་མཁན་བྱུང་བ་རེད། དེ་ནས་བར་ལམ་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཕལ་ཆེར་ ༡༩༦༩ ལོའི་གསུམ་བཅུའི་དུས་ཆེན་གསུངས་བཤད་ཅིག་གི་ནང་ལ་མ་འོངས་པར་ངའི་ཐོབ་ཐང་གི་སྐད་ཆ་མ་རེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡི་ (Institution) ཟེར་ནའང་རུང༌། གང་ལྟར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་སམ་དེའི་བླ་བྲང་ཟེར་ནའང་རུང༌། གང་ལྟར་དེ་འདྲའི་སྒྲིག་འཛུགས་གནས་དང་མི་གནས་ཟེར་བ་འདི་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་དགོས་མཁོ་ལ་བསྟུན་དགོས་པ་དང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་འདོད་པས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་མ་གཏོགས། ངས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་གྱི་ད་ལྟ་སྒྲིག་འཛུགས་ཡོད་པ་འདི་མུ་མཐུད་ནས་བསྡད་དགོས་ཞེས་ཤོད་རྒྱུ་ཡང་མེད་ལ། འདོད་པ་ཡང་མེད། དེ་བོད་མི་མང་གི་དགོས་མཁོ་ལ་བསྟུན་རྒྱུ་རེད་ཅེས་ངས་བཤད་ཡོད། བར་ལམ་ནས་མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་ཞིག་གསལ་ནས་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེའི་ནང་ལ་འགོ་ཁྲིད་རྒྱུའི་འདོད་པ་མེད་ཅེས་གཞུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ནང་ལ་བཀོད་ཡོད།

ང་སྒེར་གྱི་ཕྱོགས་ནས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་དྷིས་རྒྱ་གར་རང་བཙན་མ་བྱུང་བར་དུ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཁོ་རང་གིས་གཙོ་བོ་གནང༌། འདོད་དོན་གྲུབ་ཚར་བའི་མཇུག་ལ་མི་ཕལ་པ་བྱས་ནས་བཞུགས་པ་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ཡག་པོ་རེད་བསམས་པས་ང་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་ཡིད་འཕྲོག་ནས་རྟག་པར་དེ་བློ་ལ་འཁོར་ནས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཐོག་ནས་ངས་ཕྲན་བུ་བཤད་ཀྱི་ཡོད། གཞུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་ཤོད་རྒྱུ་དེ་ད་ལོ་བཤད་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་བཤད་ཡོང་དུས་སྔ་ཕྱི་མང་པོ་ཞིག་ལ་བོད་རིགས་ནང་ཁུངས་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བོད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་མིན་ཞེས་ལབ་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག ཚང་མས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཡིད་ཆེས་ཡོད། མུ་མཐུད་ནས་བྱེད་རོགས་ཞེས་ལབ་པ་དང༌། དེའང་འདྲ་ཆགས་ཆགས་བཤད་པའང་ཕལ་ཆེར་མ་རེད། ཚང་མས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱས་ནས་བཤད་པ་རེད། དེ་རང་ངོས་ལ་ཆ་བཞག་ན་གཟི་བརྗིད་འདྲ་པོ་མཐོང་གི་འདུག

གཟི་བརྗིད་མཐོང་རྒྱུ་དེའང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མིང་ཡོད་པ་གཅིག་པུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད། མ་གཞི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མིང་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་རེད་དེ། ཡིན་ནའང་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གསུམ་ལྷག་གི་དུས་ཡུན་རིང་ངས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱས་པ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནའང་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱས་པ་ཡིན། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་ལས་ཀ་ཡིན་ནའང་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱས་པ་ཡིན། གཞན་ཕན་གྱི་བློ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག་སྟེ་སྙིང་ནས་མོས་པ་ཡོད། དེ་ཡིན་དུས་མི་སུ་དང་སུ་འདྲ་ཞིག་ལ་ཡིན་ནའང་རུང༌། འབུ་སྲིན་ཆུན་ཆད་ལའང་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཟེར་བ་དེ་དང༌། བརྩེ་བའི་བསམ་པ་ཟེར་བ་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་སྙིང་གི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་རེད་བསམས་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཁུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། སོ་སོའི་སེམས་ཀྱི་ནང་ལ་ལྷག་བསམ་ཞིག་བཅངས་པ་དེ་ཡིས་རང་མདངས་ཟེར་ནའང་རུང༌། དེའི་རྣམ་འགྱུར་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་མི་ཚོས་དགའ་པོ་བྱེད་པ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བོད་པ་ཚོས་ཡིན་ནའང༌། ངའི་ངོས་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱས་པ་དེ་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་ཞིག་དང༌། ཡིད་ཆེས་བྱུང་བ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་མུ་མཐུད་དེ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་འགན་མ་འཁུར་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག་ཅེས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག

དེ་འདྲ་མིས་ཤོད་སྐབས་རང་ངོས་ནས་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་ཡིན་ལ། བྱས་པ་དེར་ངོས་ལེན་ལྟ་བུ་བྱེད་དུས། ང་རང་ཡིན་ནའང་སེམས་ནང་ལ་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་པ་དང༌། སེམས་ནང་ལ་དགའ་པོ་ཡོང་གི་འདུག དེ་རིང་འདིར་ཆ་བཞག་ནའང༌། ཁྱེད་རང་ཚོས་ངས་འགན་ཁུར་བཤོལ་ཐབས་མེད་ཚུལ་གསུངས་པ་ཡིན་དུས་ང་རང་སྒེར་གྱི་ངོས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡིན། གཙོ་བོ་ངོ་སོ་དེ་ང་རང་གི་ཕན་སེམས་དེས་འཁྱེར་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ངོ་སོ་འཁྱེར་བས་ལག་དག་གི་མ་རེད་ལ། ངོ་སོ་ཁྱེར་ཐབས་ཀྱང་མེད། གཙོ་བོ་གཙོ་བོ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་ལ་སོ་སོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་ལག་རྗེས་ལ་མིས་དགའ་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག་བསམ་ནས་ངོ་སོ་ཆ་ཚང་ང་རང་གིས་ཕན་པའི་བསམ་པ་དེ་ལ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།

རྩ་བ་ངས་བོད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ནང་ལ་ལས་ཀ་མི་བྱེད་ཟེར་བ་དེ་ངས་འདྲ་ཆགས་པོ་བྱས་བཤད་པའང་མིན། སྔོན་མ་ནས་ངའི་བསམ་བློར་དེ་ག་རང་དྲན་གྱི་འདུག རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཕལ་ཆེར་བོད་པ་ཚོས་དགའ་ཤོས་བྱེད་ས་དེ་རེད་ཅེས་ང་རང་གིས་ལབ་ན་ལན་པོ་མི་འདུག་སྟེ་ཧ་ལམ་ལབ་ཆོག་པ་འདྲ་པོ་རེད། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གིས་མང་མོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་དགའ་ཤོས་བྱེད་སའི་མི་དེ་ཕལ་ཆེར་ང་རེད་ཅེས་ལབ་ཐུབ་པ་འདྲ་ཞིག་རེད། དགའ་ཤོས་བྱེད་སའི་མི་དེས་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ནང་ལ་འགན་ཁུར་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་ཀའི་ནང་མི་ཚང་མའི་འདོད་པ་ཁེངས་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད།

ང་ཚོ་དམངས་གཙོའི་གཞུང་ཞིག་བྱེད་དགོས་དུས་གཅིག་བྱས་ན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚོགས་པ་འདྲ་མི་འདྲ་དང༌། མ་འོངས་པར་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་འདྲ་མི་འདྲ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་དུས་ངས་འདིའི་ནང་ལ་ལས་ཀ་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ག་རེ་བྱས་ནའང་མི་རིགས་གཅིག་གི་ཕྱོགས་འདྲ་པོ་ཞིག་དང༌། མི་དུམ་བུ་གཅིག་གི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མོས་མ་མོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་གཞི་གྲུབ་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་དུས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་གཞུང་འདིའི་འགོ་ཁྲིད་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་གཞུང་འདིའི་འགྲོ་སྟངས་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་མ་མོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་རྩ་བ་ཐུག་ས་དེ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཐུག་གི་རེད།

རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱི་མོས་ཆེ་ཤོས་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་དེ་གཞུང་འདིའི་ནང་ལ་མེད་པ་བྱས་ནས་སྤྱི་མོས་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་བྱས་ཏེ་ཟུར་དུ་བསྡད་ཡོད་ན། གལ་ཏེ་བོད་དབུས་གཞུང་འདིའི་འགྲོ་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མི་འགྲིགས་པའི་འགལ་ཟླ་འདྲ་པོ་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང་ད་དུང་འདིར་བར་མི་མཚམས་རྡོ་བྱེད་མཁན་སྤྱི་མོས་ཡོད་པའི་མི་གཅིག་ཟུར་དུ་ལྷག་བསྡད་ཡོད།

སྤྱི་མོས་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་གཅིག་རང་ཡོད་པ་དེ་དབུས་གཞུང་གི་འགན་ཆ་ཚང་ཞིག་བླངས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན། ཅི་སྟེ་ངེས་མེད་དབུས་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་འགལ་ཟླ་འདྲ་པོ་བྱུང་སོང་ན་དེ་སེལ་མཁན་སུ་ཡང་ཡོད་མ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་འདྲའི་ཆ་ནས་ང་ཕྱི་ལོགས་ལ་བསྡད་ན་ཡག་པོ་རེད་བསམས་པ་དེ་འདྲ་དྲན་གྱི་ཡོད། དེ་སྔོན་མ་ནས་དྲན་གྱི་ཡོད། སྐབས་རེ་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རིགས་གཅིག་གིས་འདི་འདྲ་བཤད་ཀྱི་འདུག རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱིའི་ཉི་མ་རེད། སྤྱིའི་བླ་མ་རེད། ཡིན་ནའང་བཀའ་ཤག་གིས་བྱས་མ་སོང་ཞེས་བཤད་ཀྱི་འདུག དེ་ལྐུག་པའི་སྐད་ཆ་རེད། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་ལ་བཀའ་ཤག་གི་འགོ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འཁྲིད་ནས་བསྡད་ཡོད། བྱས་ཙང༌། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱིའི་ཉི་མ། སྤྱིའི་བླ་མ་རེད་ཟེར་བ་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ན། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འགོ་འཁྲིད་པའི་བཀའ་ཤག་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། སོ་སོ་བློ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཁུལ་བྱས་ནས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དད་པ་ཡོད། ཡིན་ནའང་བཀའ་ཤག་གིས་འགྲིགས་མ་སོང༌། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བཙུགས་པ་དང༌། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འགོ་ཁྲིད་པའི་སྲིད་གཞུང་གིས་འགྲིགས་མ་སོང་ཞེས་སོ་སོ་རྣམ་དཔྱོད་ཡིན་པའི་ཁུལ་བྱས་ནས་གང་ལྟར་ཁག་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ངོ་ཐོག་བྱས་ནས་ལྐུག་པ་འདྲ་པོ་ཆགས་ཀྱི་འདུག

ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་ཡོང་དུས་ནས་སྐད་ཆ་འདི་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། མ་འོངས་པར་བོད་ལ་སླེབས་ནའང་སྐད་ཆ་འདི་ཡོང་གི་རེད། དེ་ཡིན་དུས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་པོ་ནས་གཞུང་གི་སྒྲིག་འཛུགས་དེའི་ནང་ལ་མ་བསྡད་ན་ཡག་པོ་རེད་བསམ། རྒྱུ་མཚན་འདི་ཡིན། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་དང་འབྲེལ་བར་ཡང་ད་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གསུམ་བརྒལ་འགྲོ་གི་ཡོད། གང་ལྟར་འདྲ་ཆགས་པོ་བཤད་དགོས་དོན་གང་ཡང་མི་འདུག འདིར་ང་ཚོ་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་བའི་སྐབས་ལ་སྐུ་ཚེ་བསྐལ་པ་ཁྲི་ཕྲག་ཟེར་གྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ལབ་མཁན་ཚོས་ཀྱང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བསྐལ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བར་དུ་བསྡད་ཀྱི་མེད་པ་ཤེས་གསལ་ཡིན་ནའང༌། ཡིད་ཆེས་གང་ཡང་མེད་པར་ཁ་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ངོས་ནས་ཀྱང་དེ་འདྲ་མི་སྡོད་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་འདྲ་འཐོར་ཁུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད་དེ། བསྐལ་བ་ཁྲི་ཕྲག་བར་དུ་མ་ཤི་བར་སྡོད་རྒྱུའི་ཡིད་ཆེས་ང་ལ་མེད། གང་ཟེར་རུང་མ་ཟེར་རུང་ལོ་བརྒྱ་ཚུན་ཆད་ལ་ཤི་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས་སུ་གཅིག་བསྡད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད་དམ། ཡང་ན་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་ཞིག་དགོས། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ལུས་འབྱུང་བཞི་འདུས་པའི་གོང་བུ་དེ་ལ་ལྟོས་མ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་རེད། དེ་ནི་བྱུང་ཡོད་མ་རེད།

དེ་མེད་པའི་མཇུག་ཏུ་སེམས་ཀྱི་སྡོད་འདོད་ཡོད་ནའང་ལུས་ཀྱི་ན་ཚོད་རྒས་ཡོང་དུས་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་བླངས་ཕྱིན་ཆད་ལ་ཡོང་གི་རེད། འདྲ་ཆགས་པོ་བཤད་དོན་མི་འདུག སོ་སོ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འགའ་བཅོ་བརྒྱད་རེད་ཅེས་བཤད་ཆོག་གི་རེད། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འགའ་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ནའང་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་པ་དང༌། ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཁས་ལེན་དགོས། ལྷག་པར་དགེ་ལུགས་པ་ཚོས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཁས་ལེན་གྱི་ཡོད། ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཁས་བླངས་དུས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིན་མ་གཅིག་ཤི་གི་རེད། མ་ཤི་གོང་ནས་བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་དག་གི་འགན་ཆ་ཚང་བོད་མི་ནང་ཁུངས་ནས་འཁྱེར་ཏེ་འགན་ཁུར་འཚར་ལོངས་ཆ་ཚང་ཞིག་ཐུབ་ཡོང་དུས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཤི་བའི་ཉིན་མོ་དེར་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་རྒྱུ་གང་ཡང་མི་འདུག་གམ། ང་མ་ཤི་བར་དུ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་རེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བྱེད་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བློས་བཀལ་བ་ཡག་པོ་རེད་དེ། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་འགན་མ་འཁུར་བའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་འདུག

དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་གྱི་འོག་ནས་ཉིན་མ་གཅིག་ཕྱིན། ཟླ་བ་ཕྱིན། ལོ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་གང་འཚམས་གཅིག་ནས་མི་ཚེ་རྫོགས་ཡོང་དུས་བྱ་སྟངས་བྱེད་སྟངས་མི་ཤེས་པ་བྱ་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད། གནས་ཚུལ་འདི་ཡི་ཆ་ནས་ད་ཆ་ལོ་ཡར་སླེབས་ཡོང་དུས་འགན་དེ་ང་རང་ཚོ་དམངས་ཁྲོད་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོས་རིམ་པས་ཁྱེར་ན་ཡག་ཤོས་རེད་བསམ་པའི་བསམ་བློ་འདི་འཁོར་གྱི་ཡོད། དེ་ཡང་ངས་ཁ་ས་ཡང་ཞུས་པ་ཡིན་ལ། ང་རང་མགྱོགས་པོ་ཚེ་རྫོགས་ཀྱི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་དང༌། མགྱོགས་པོ་འདུན་པ་ཐུང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། སྔར་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེས་དགེ་འདུན་གྲུབ་ལ་གསུངས་པ་བཞིན། ཁོང་གཉིས་བླ་སློབ་དང༌། ཧ་ཅང་ནང་ཚགས་ཀྱང་ཡིན་པ་རེད། རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེས་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ལ་ངའི་སྣང་བ་ལ་ཁྱེད་ལྟ་བུ་མགོ་སྐྱ་རིལ་རིལ་བྱས་ནས་བསྡད་རྒྱུ་ཞིག་རྟག་པར་བློ་ལ་འཆར་གྱི་འདུག་གསུངས་པ་རེད།

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་བརྒལ་བ་བཞུགས་པ་ཡིན། ད་ངའི་མགོ་ལ་སྐྲ་དཀར་རེ་ཟུང་སྐྱེས། དེ་ནས་ཡང་མགོ་དམར་པོའང་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག བྱས་ཙང་མཇུག་ཏུ་མགོ་དཀར་པོ་ཆགས་གྲབས་ཡོད་དམ། མགོ་དམར་པོ་ཆགས་གྲབས་ཡོད་ནི་མི་ཤེས། གང་ལྟར་སྤོ་བོ་ལག་པས་ཁྱོག་ཚད་གཅིག་བྱས་ནས་བསྡད་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཚོད་ཐིག་གི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ཁྱེད་རང་ཚོ་དོན་དག་མེད་པའི་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་དགོས་དོན་ཁྱོན་ནས་མེད། ད་ཕན་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་བྱས་པ་ཡིན། ད་དུང་ཡིན་ནའང་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ངས་ནམ་རྒྱུན་རྟག་པར་སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འདི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་པ་དང༌།། འགྲོ་བ་ཇི་སྲིད་གནས་གྱུར་པ།། དེ་སྲིད་བདག་ནི་གནས་གྱུར་ནས།། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་ཤོག། ཅེས་སྔོན་མ་ནས་སྨོན་ལམ་འདི་རྒྱག་གི་ཡོད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་མིག་གིས་མཐོང་ཆོས་ལ་ཡོད་པའི་ཕན་ཐོགས་དེ་བཞག་ནས་དེ་ལས་ཟུར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་སྨོན་ལམ་རྒྱབ་ན་ལྐུག་པའི་སྐད་ཆ་རེད། ང་རང་དེ་འདྲ་དྲན་གྱི་འདུག ད་ལྟ་འདིར་ཆེ་རུང་ཆུང་རུང་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་དངོས་སུ་ཕན་གྱི་ཡོད་པ་རེད། གཞན་དོན་བྱེད་པའི་འདོད་པ་ཡོད་ན་གཞན་དོན་བྱེད་སའི་གོ་སྐབས་ཡོད་ས་འདིར་བསྡད་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དེ་ལས་ལྷག་པར་དག་ཞིང་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་ཟེར་བ་འདྲ་པོ། ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་དམྱལ་བ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་ཟེར་ནས་སུ་འགྲོ་གི་རེད། ལྐུག་པ་རེད། ཕན་ས་འདིར་བསྡད་དགོས། རྒྱ་མིས་རྟག་པར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྐད་ཆ་བཤད་དགོས་ཟེར་བ་བཞིན་འདི་ཡང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་སྐད་ཆ་ཡིན། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ས་དེར་བསྡད་དགོས།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་གང་ལྟར་མི་ཚེའི་འཕེན་པ་རིང་ཐག་ཆོད་བཏང་ནས་བསྡད་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་གཡེང་ཁྱོན་ནས་གནང་མི་དགོས། རྩ་བ་ངས་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་འགན་མི་འཁྱེར་ཟེར་རྒྱུ་དེ་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡིན་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་ལ་ཡང་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱིའི་མཐོང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། རྒྱ་ནག་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུའི་ཆ་ནས་ཡིན་ནའང་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་ངས་སྐད་ཆ་དེ་བཤད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོས་ད་ལྟ་འདིར་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་གསུངས་པ་ལ་ད་གིན་ཞུས་པ་བཞིན་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཡིན་ནའང་ང་ང་རང་གིས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་གོ་རིམ་བསྒྲིགས་པ་དེ་ལ་ད་དུང་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཞིག་དང་བོད་མི་གཅིག་པུའི་ངོ་གདོང་མ་ཡིན་པར་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་བསྟུན་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ངའི་ད་ལྟའི་སྲིད་བྱུས་ལྟ་བུ་དེ་མུ་མཐུད་ནས་བསྡད་རྒྱུ་མ་གཏོགས་དེར་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་ཐབས་ཡོད་པ་མ་རེད། མཁྱེན་སོང་ངམ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།

དེ་ནས་སླར་ཡང༌། ད་ཚོགས་འདུ་གྲུབ་པ་རེད། ད་རེས་འདིར་བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ། དེ་ནང་བཞིན་ཁྱེད་རང་ཚོ་བགྲེས་སོང་དེ་འདྲ་འང་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་ནས་ཕེབས་པ་རེད། ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཁ་སང་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་ཚང་མས་ཐུགས་ཁུར་བསྐྱེད་ནས་དེ་རིང་འདིར་ང་རང་ཚོའི་སེམས་ནང་ལ་ཚོར་བ་ཇི་བྱུང་དང༌། སེམས་ནང་ལ་ཉམས་མྱོང་བྱུང་བ་རྣམས་སོ་སོ་སོ་སོའི་དགོན་པ་དང༌། སོ་སོའི་རི་ཁྲོད་ལ་ཕར་ཕེབས་ཚར་བའི་མཇུག་ལ་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱི་མི་ལ་གསལ་བཤད་གནང་རྒྱུ་དང༌། མི་ལ་སློབ་གསོ་གཏོང་རྒྱུ། མི་ལ་སེམས་ཤུགས་སྤེལ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ། དེ་འདྲའི་ཐོག་ལ་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་ཐུགས་ཁུར་བསྐྱེད་རོགས་གནང་ཞེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་སུམ་ཅུ་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

ད་ཉིན་ང་ཚོའི་རྩ་ཆེའི་དྲང་བདེན་གྱི་རྩ་དོན་ལ་ལུས་སྲོག་བཏང་བའི་བོད་མི་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱི་བསྔགས་བརྗོད་ཡོད། འདས་པའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་འགའ་ཤས་ནང་བོད་མི་ཚོས་དཀའ་སྡུག་མྱོང་ཚུལ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་དུས་ཚོད་སྡུག་ཤོས་ཤིག་ཡིན། བོད་མིའི་འཐབ་རྩོད་ནི་སོ་སོའི་རང་དབང་གི་དོན་དུ་འདོར་ཐབས་མེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཡིན་ལ། དམངས་གཙོ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌། ཞི་བདེའི་དོན་དུ་ཡང་ཡིན། གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་འཚོ་ཐུབ་པའི་དོན་དུ་ཡིན།

༡༩༨༧ ལོ་ནང་ལྷ་སར་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་བོད་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་གཡོ་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། ཁྲོམ་སྐོར་འདི་རིགས་ཞི་བའི་ལམ་ནས་བྱས་ན་ཡང་མི་མང་པོ་བསད་པའི་ཁར། དེ་ལས་མང་བ་བཙན་བཟུང་བྱས་ཡོད། ངས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འདི་མ་སྤེལ་བའི་ཉིན་ཤས་གོང་སླར་ཡང་ལྷ་སར་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་བྱུང་འདུག །ཉེས་མེད་ཀྱི་མི་སྲོག་ཆུད་ཟོས་བཏང་བར་བློ་ཕམ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བྱུང༌། ཉེ་ཆར་སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་རང་རིགས་ཕོ་མོ་དང༌། བྱིས་པ་འདས་གྲོངས་སོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་འོག་བོད་མི་ས་ཡ་བརྒལ་བ་དུས་མིན་རྐྱེན་འདས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ད་ཉིན་གུས་བཀུར་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གདུག་རྩུབ་དྲག་པོའི་བཙན་གནོན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང༌། རང་དབང་དང་དྲང་བདེན་གྱི་འབོད་སྒྲ་ནམ་ཡང་འགོག་མི་ཐུབ། ད་ཕན་ལོ་ཤས་རིང་བོད་ནང་བཅོས་མིན་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་ཡང་ཡང་བྱས་པ་དེས་དཀའ་རྙོག་དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པའི་རྟགས་མཚན་བསྟན་ཡོད། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ད་དུང་ཡང་བོད་ནང་གི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་བློ་འདོད་མི་ཁེངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན་ཤེས་ཀྱི་མེད། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དུས་མིན་དུ་ཞི་བར་གཤེགས་པའི་བློ་ཕམ་གྱི་གནས་ཚུལ་འབྱུང་ཉེའི་མཐའ་མའི་གསུང་གླེང་ནང༌། རྒྱ་མིས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་རིང་བོད་མིར་ཁེ་ཕན་བྱུང་བ་ལས། གྱོང་གུན་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་ལུགས་གསུངས་པ་དེས་བོད་མིའི་བསམ་ཚུལ་མཚོན་པ་ཡིན།

ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ནི་ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་ཁོ་ནར་གནས་དགོས། ཞི་བའི་ཁྲོམ་སྐོར་དང༌། བཀའ་འཁྲོལ་མེད་པར་གཏམ་བརྗོད་སྤེལ་མཁན་ཚོ་གསོད་རྡུང་འཛིན་བཟུང་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་བ་དེ་མ་འོས་པའི་ཁར། རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཡང་འགལ་བ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་བྱ་སྤྱོད་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་བྱུང་ན་ཡང་ཚུལ་ལྡན་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་མི་ཐུབ། འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་བྱ་སྤྱོད་འདི་རིགས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་དེས་རྒྱ་མིས་ཚུལ་མིན་འདི་རིགས་མཚམས་འཇོག་བྱེད་རྒྱུར་ང་ཚོར་རེ་བ་ཡོད། བོད་ནང་རྒྱ་མིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་ཚུལ་མིན་བྱས་པ་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནང་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་ཐེངས་གསུམ་བཞག་ཡོད། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ས་གནས་མང་པོར་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགན་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་སྐབས་འདིར་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་གོང་གསལ་གྲོས་ཆོད་གསུམ་ལག་ལེན་འཁེལ་བའི་འབོད་སྐུལ་གནང་གྲོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་འདིར་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ནས་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་ང་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་བསྐྱོད་མཁན་ཚོས་རང་གི་མཐོང་ཐོས་མྱོང་ཚོར་ཇི་བྱུང་དྲང་པོར་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ལ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ།

བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐབས་སྡུག་གི་དཀའ་རྙོག་འདི་དག་དྲང་བདེན་ཞི་བའི་ལམ་ནས་སེལ་རྒྱུའི་བྱ་ཐབས་འདི་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་པ་དེས་བོད་མིའི་བློ་སྟོབས་གོང་མཐོར་སོང༌། བོད་ནང་ཞི་བདེ་འབྱུང་བ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐྱར་གསོའི་ཆེད་ ༡༩༨༧ ལོ་ནང་ངོས་ནས་དོན་ཚན་ལྔ་འཁོད་པའི་འཆར་གཞི་ཞིག་བཏོན་པ་དང༌། སྔ་ལོ་ཕྱི་ཟླ་ ༦ པ་ནང་མ་འོངས་པའི་བོད་ཀྱི་སྐོར་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་དོན་ཕན་ལྡན་པའི་གླེང་མོལ་བྱ་རྒྱུའི་སྒྲོམ་གཞི་ལྟ་བུར་བསམ་འཆར་འཕར་མ་གང་འཚམས་བཏོན་ཡོད། རྒྱ་ནག་གཞུང་ནས་འཕྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་ཐོག་ས་གནས་དང༌། དུས་ཚོད་གདམ་ག་བྱ་རྒྱུ་ངོས་ལ་སྤྲད་པ་ལྟར། འཇི་ནི་ཝར་ཟླ་ ༡ ནང་འཕྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་འཆར་བཏོན་ན་ཡང༌། རྒྱ་མིས་རྒྱུ་མཚན་སྣ་ཚོགས་བཤད་དེ་འཕྲོས་མོལ་འགོ་འཛུགས་ད་བར་དུས་འགྱངས་གྱུར། འོན་ཀྱང་དེ་སྔོན་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱ་མིས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུར་ཕྲན་བུ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་སྟབས་ཞི་བའི་ལམ་ནས་དཀའ་རྙོག་སེལ་རྒྱུ་དེ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པར་མཐོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།

ང་ཚོས་གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུའི་སྒྲོམ་གཞི་བཏོན་པ་གཞིར་བཟུང་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐུབ་ན་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པས་མ་ཚད། ས་ཁུལ་འདི་ཙམ་མིན་པར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། བདེ་འཇགས་བརྟན་གནས་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད།

ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་སར་ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་བཏོན་པ་དེར་བོད་མི་མང་པོས་འདོད་བློ་མི་ཁེངས་པ་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ངས་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པ་ལྟར། ངོས་ནས་མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བོད་མི་མང་གིས་བྱ་རྒྱུར་ངས་སྔོན་ནས་བཞག་ཡོད།

འགྲོ་བ་མིའི་སེམས་ཤུགས་དང༌། དྲང་བདེན་ལ་མཐར་ཐུག་དྲག་རྩུབ་བཙན་གནོན་ལས་རྒྱལ་ཁ་འཐོབ་རྒྱུར་ཡིད་ཆེས་རྒྱུན་དུ་ཡོད། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གང་སར་གལ་ཆེའི་འགྱུར་བ་ཇི་སྙེད་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་དག་གིས་ང་ཚོ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཐུན་མོང་གིས་སྤྱོད་བཞིན་པའི་འཛམ་གླིང་གི་མ་འོངས་པ་བཅས་པར་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ངེས་ཡིན། འགལ་ཟླ་ཞི་བའི་ལམ་ནས་སེལ་རྒྱུར་འཛམ་གླིང་འགོ་ཁྲིད་འགའ་ཞིག་གི་བྱ་སྤྱོད་བློ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེས་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། ཞི་བདེ་དང༌། རང་བྱུང་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། འཛམ་གླིང་གི་དཀའ་རྙོག་ཁག་འགྲོ་བ་མིའི་གཤིས་སྤྱོད་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ནས་སེལ་ཐུབ་རྒྱུར་རེ་བ་སྔར་ལས་ལྷག་པ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་མཐོང༌། བོད་ཕྱི་ནང་དུ་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོ་ནས་རང་དབང་དང༌། དམངས་གཙོ། ཞི་བདེ་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་ལས་འགུལ་བརྒྱུད་གོང་གི་འགྱུར་འགྲོས་ལ་ཕན་གྲོགས་ཤུགས་སྣོན་ཕྲན་ཡོད་འདི་དག་བྱེད་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གཏོང་དགོས། འགྲོ་ཀུན་བདེ་བའི་སྨོན་ལམ་བཅས།།

གཞུང་དམངས་ལོ་འཁོར་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དྲུག་པའི་ཚོགས་མི་སྤྱི་མགྲིན་ནས་ཕུལ་བའི་གཏན་ཚིགས་གསོལ་འདེབས།

འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་མ་འདྲིས་པའི་མཛའ་བཤེས་ཆེན་པོ་ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ྋཞབས་པད་སྲིད་ཞིའི་འདོད་རྒུ་འཇོ་བའི་ཁྲི་འཕང་མངོན་མཐོའི་དྲུང་དུ།

གུས་འབངས་བོད་གཞུང་དམངས་སྲི་ཞུ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དྲུག་པའི་ཚོགས་བཅར་སེར་སྐྱ་སྤྱི་མགྲིན་ནས་དད་འདུན་མི་ཕྱེད་ཤུགས་དྲག་གིས་དྲངས་ཏེ་སོར་བཅུའི་འདབ་མ་སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོའི་མཛེས་རྒྱན་དུ་བཀོད་དེ་སྒོ་གསུམ་གུས་པ་ཆེན་པོས་ལྷ་ཕྱག་དང་བཅས་སྙིང་ཁོང་རུས་གཏིང་ནས་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་འདེབས་པའི་སྙིང་པོར། ཇི་ལྟར་མདོ་རྒྱུད་དུ་མའི་བཀའི་ལུང་གིས་བསྔགས་པ་བཞིན་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་མེད་སྙིང་རྗེའི་རང་གཟུགས་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་འགྲོའི་ཕན་བདེ་མ་ལུས་པ་སྐྱོང་བར་བདག་གིར་བཞེས་ཏེ་རྒྱལ་བློན་པཎ་གྲུབ་སོགས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་སྤྲུལ་པའི་ཟློས་གར་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་ངང་ཚུལ་ལས། བོད་འབངས་རྣམས་ཆོས་བཞིན་བདེ་བར་ངལ་འཚོ་བར་མཛད་ཅིང༌། ལྷག་པར་དུའང་སྙིགས་ལྔའི་རྒུད་ཚོགས་ཀྱི་མུན་པའི་སྨག་རུམ་ཀུན་ནས་གཡོ་བའི་དབང་ལས། ནག་ཕྱོགས་སྐྱེ་འགྲོའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་གཤེད་མས་བོད་རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པ་མིང་གི་ལྷག་མར་གཏོང་བའི་དཀར་མིན་ངན་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བ་དུས་སུ་བདོ་སྟེ། བདག་ཅག་བོད་འབངས་རྣམས་རེ་ཞིག་ཀླ་ཀློའི་བྲན་དབང་དུ་ཚུད་ནས་ཕན་བདེའི་གཞི་སྒོ་དམ་ཆོས་བདུད་རྩིའི་སྐལ་བས་ནི་ཕོངས། ཡ་རབས་མཛངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཆོས་ཚུལ་དང་ནི་བྲལ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་རང་དབང་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་རང་ཟོན་གྱི་གཟེབ་ཏུ་ཚུད། མདོར་ན་གསོད་རྡུང་བཀོལ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་འོག་ཉིན་མཚན་བར་མེད་དུ་མནར་ཏེ། སྐྱབས་དང་བྲལ། མགོན་དང་བྲལ། དཔུང་དང་བྲལ་ཏེ་ཉམ་ཐག་བཟོད་བྲལ་གྱི་ཐ་ཆད་དུ་དུས་ངན་འདི་ཉིད་སྒོས་སུ་འཆར་ཏེ་གདུང་དབྱངས་འོ་དོད་འབོད་པའི་རེ་ས་དང་ལྟོས་ས་མགོན་པོ་མཆོག་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་མཆིས་པའི་གནས་སྐབས་དང་འཚམས་པར་བདག་ཅག་བོད་འབངས་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་སྐལ་གཅིག་ཉིད་འཕགས་མཆོག་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་ངུར་སྨྲིག་གར་གྱི་རྣམ་རོལ་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པོ་ཆེན་པོ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་སྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་ཉིད་དུས་ལས་ཡོལ་བ་མེད་པར་སྤྱི་སྒོས་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་བདེ་དོན་ཁོ་ནར་གཞོལ་ཞིང༌། ལྷག་པར་འཕྲལ་ཕུགས་ཕན་བདེའི་གཞི་རྩ་དམངས་གཙོའི་ཁེ་དབང་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཐུག་སྟབས། དེང་དུས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་འཚམས་པར་དམངས་གཙོའི་ལམ་བཟང་གསལ་བའི་བོད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེ་བོད་འབངས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་བོའི་མཛེས་རྒྱན་དམ་པར་སྩལ་ཞིང༌། དེའི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་ཆབ་སྲིད་གོམས་གཤིས་དང་བཅས་སྔར་སོར་ཆུད་པའི་རྨང་གཞི་གཏིང་ཚུགས་ཐུབ་པ་འདིའི་སྟེང་ནས་བོད་དོན་བདེན་པའི་འོད་སྣང་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང༌། ཡངས་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་རྫས་མཚོན་དངོས་པོའི་འདུ་ལོང་གཡོ་བའི་གོ་སྐབས་གཙིགས་ཆེར་འཛིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འཁོན་རྩོད་འཁྲུག་སྦྱོར་གྱི་བྱ་བས་འཛམ་གླིང་རིལ་པོའི་འདི་ཉིད་སྟབས་གཅིག་ཏུ་གཞོམ་པར་ནུས་པའི་མཐུ་བཙན་གོ་མཚོན་སྤྱོད་པའི་དུས་ནང་གཉན་འཕྲང་ཅན་འདིར་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་བཟང་གསལ་བར་མཛད་དེ། ཞི་བདེ་དྲང་བདེན་གྱི་དེད་དཔོན་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་འགོག་མེད་ངང་ཚུལ་ནི་བདེན་པར་སྤྱོད་པའི་ཆེ་རྒུ་ཀུན་གྱིས་གཙུག་ཏུ་བཀུར་བའི་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་ཟླ་མེད་པའི་གྲགས་སྙན་ཕྱོགས་ཀྱི་བུ་མོའི་རྣ་རྒྱན་དུ་མཛེས་པའི་རང་བཞིན་གསལ་བཞིན་པ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་གུས་ཅག་བོད་མི་ཡོངས་ལ་མའི་བུ་གཅིག་པུའི་ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བརྟས་པའི་ངང་ནས་ཟབ་གསལ་གསུང་གི་ཟེག་མ་རེ་ཡང་སྙིང་གི་སྙིང་པོར་བཅངས་དགོས་པའི་དུས་གསུམ་གསལ་གཟིགས་ཀྱི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་རིམ་ཅན་དུ་སྩལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ནི་སྲིད་ན་གཞལ་དཀའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར།

འོན་ཀྱང་སྔ་ལོ་གནས་མཆོག་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིར་སྐབས་བཞི་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཐོག་བཀའི་ཕེབས་འགྲོས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ངོས་ནས་མ་འོངས་བོད་རང་སྲིད་རང་འཛིན་གྱི་དམངས་གཙོ་འི་སྲིད་གཞུང་རང་སོར་ཆུད་མཚམས་མཚན་གནས་མཛད་འགན་བདག་གིར་སྐྱོང་བཞེས་མཛད་མིན་སྤྱི་ཕེབས་བྱུང་བ་མ་ཟད། གསུང་བབ་འདི་ཉིད་དུས་དང་གནས་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དག་ལའང་སྩལ་ཕེབས་ཡོད་སྟབས། རིས་མེད་བླ་སྤྲུལ་རྒྱས་འཛོམས་ཚོགས་འདུ་བ་ཡོངས་རྫོགས་ཡིད་དོགས་བློས་འགན་བཟོད་བྲལ་དུ་གྱུར་ཏེ་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་དེ་ལྟའི་བཀའི་ཟུར་ཙམ་ཡང་མི་སྩོལ་བའི་གསོལ་འདེབས་ཤུགས་དྲག་དང་འབྲེལ་བླ་སྤྲུལ་མཁན་སློབ་ཡོངས་ཀྱི་མཚན་སྦྱར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་ཕྱག་སོར་པདྨ་རྒྱས་པའི་མཛེས་རྒྱན་དུ་བཀོད་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་སྙིང་པོར་ངེས་པ་དོན་གྱི་བཀའ་བཞེས་སྨིན་སྩོལ་མ་ཐོབ་པའི་ཐོག་ད་ལམ་བོད་གཞུང་དམངས་སྲི་ཞུ་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་དྲུག་པའི་སྐབས་འདིར་དེ་བས་ཆེས་བཟོད་དཀའི་ཕེབས་སྒོ་ཞིག་ལ། རྩ་བ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཞེས་ཤོད་པའི་འགོ་ཁྲིད་དེ་ལ་སྒྱུར་བཅོས་ཤིག་མ་བཏང་བར་དེ་ལས་ལོགས་སུ་དམངས་གཙོ་ཡོང་བའི་ཐབས་ཤེས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་པར་ཕྱིན་ཡང༌། སྡོང་པོ་བརྟན་པོ་མེད་མཁན་གྱི་རྙིང་པ་ཞིག་ལ་ལྷན་པ་གསར་པ་བརྒྱབ་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་གི་འདུག་ཅེས་དང༌། ད་ཆ་རྩ་བ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འགོ་ཁྲིད་རྒྱུ་དེ་གཞིར་བཞག་མ་དགོས་པར་རྩ་བའི་འགོ་ཁྲིད་མཁན་དེ་དམངས་གཙོའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཅེས་དང༌། མདོ་དོན་ཡང་སྙིང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལ་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བདག་པོ་དེ་འདྲ་མིན་པར་སྒྱུར་བཅོས་གསལ་པོ་ཞིག་བཟོ་དགོས་ཀྱི་མེད་དམ་ཞེས་དང༌། ཡང་གང་ལྟར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་སྲ་བརྟན་གྱི་ཐོག་ནས་འགན་ཁུར་མཁན་ནས་འགན་དང༌། བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་ནས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་ལས་ཀ་ལག་ལེན་བཀལ་ནས་འགྲོ་སྟངས་ལྷིང་འཇགས་ཡོང་བ་ཞིག་ངེས་པར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཆགས་འདུག་སོགས་དང༌། ད་རེས་ཚོགས་ཆེན་རྒྱས་པ་འདི་ཐོག་ནས་ཚོགས་ཆུང་གཏན་འབེབས་དགོས་ལུགས་སོགས་འདི་ལྟའི་གསུང་འགྲོས་གྱི་ཆ་ཙམ་ཡང་བཟོད་མེད་ཡིད་གདུང་ཟུག་རྔུ་དྲག་པོས་ཡིད་དོགས་བློས་འགན་བཟོད་བྲལ་དུ་གྱུར་ན། ད་ལམ་སྲི་ཞུ་ཚོགས་ཆེན་འདིར་འཁོད་པའི་གུས་འབངས་ཚོགས་འདུའི་གཙོ་གནས་འཛིན་པའི་ཚོགས་གཙོས་གཙོས་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཆོལ་གསུམ་དང་བཅས་པའི་མང་བཀུར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས། ཆོས་ལུགས་དབུ་ཁྲིད་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ། མཁན་པོ་དང༌། མཁན་འཐུས། ཚོགས་པའི་མི་འཐུས། བོད་མིའི་འདུ་སྡོད་ས་ཁུལ་ཁག་གི་མང་ཚོགས་ནས་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་པའི་མི་འཐུས། བཀའི་བློན་པོར་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་དབུས་དང༌། ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་བཅས་ནས་བཀའི་ཕེབས་དགོངས་ཐོག་གོ་བསྡུར་སྦྱངས་བཤད་ཟབ་ནན་ཉིན་བསྟུད་ཞུས་པའི་སྤྱི་མོས་གཅིག་གྱུར་བྱུང་བའི་སྙིང་པོ། སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ལྟར་རྒྱུད་ནི་གོམས་གྱུར་པ།། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་དཀའ་བས།། པད་མའི་མཚོ་རུ་ངང་པ་ལྟར།། མནར་མེད་པར་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མགོན་པོ་མཆོག་ཉིད་འགྲོ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཡོངས་རྫོགས་པ་ལས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་སྙིང་སྟོབས་མཆོག་གི་གོ་ཆ་རབ་ཏུ་བགོས་ཏེ་གངས་ལྗོངས་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཟུང་བའི་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ངོ་མཚར་རྟེན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་འདི་ལས་འགོང་དུ་མེད་པར་སོང༌། བདག་ཅག་བོད་འབངས་ཉམ་ཐག་རྣམས་སྐྱོང་བར་མཛད་པའི་དུས་འདི་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ག་ལ་མཆིས། ལྷག་པར་དུ་ཡང་མགོན་པོ་མཆོག་ཉིད་ནི་བདག་ཅག་གཞིས་བྱེས་བོད་འབངས་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བའི་མིག་དང༌། ཁོག་པའི་སྙིང༌། མགོན་དང་སྐྱབས་ཉག་གཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཆབ་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པའི་བདེ་རྩ་གཅིག་ཉིད་ལགས་ན། བོད་དང་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ཐ་ཆད་ཉམ་ངའི་གཡང་སར་ལྷུང་པའི་དུས་སྐབས་འདིར་སྲོག་ཟུངས་མཐུད་ཅིང་བཟུང་བའི་སྨན་གཅིག་པུ་མགོན་པོ་ཉིད་ལས་རེ་ས་དང༌། ལྟོས་ས་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པས་གུས་ཅག་བོད་འབངས་རྣམས་ལ་གང་གི་ཐུགས་ཀྱིས་བཏང་འདྲའི་གསུང་བབ་འདི་རིགས་ཀྱི་དོན་ལ་ཞིབ་མོའི་རྣམ་དཔྱོད་བསྡུར་བའི་ཚུལ་ཙམ་ཡང་གཞིས་བྱེས་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རྣ་ལམ་དུ་ཐོས་པར་གྱུར་ན། ཡིད་གདུང་ཚོར་བ་དྲག་པོས་ནོན་ཏེ། ད་ནི་བདག་ཅག་རྣམས་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ་ཀླ་ཀློའི་བཀོལ་སྤྱོད་འོག་བོད་མི་རབས་ཀྱི་མཇུག་པ་མ་རྫོགས་བར་གནས་དགོས་པའི་ཐ་ངན་དུ་གྱུར་ཏོ་སྙམ་པའི་ཡིད་དོགས་དང༌། རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲི་སླར་གསོའི་ལས་ཐབས་སུ་འཇུག་པའི་སྤོབས་སེམས་དམའ་བར་འགྱུར་བའི་གཞི་རྩ་ཉིད་ལས་མ་འདས་ན། ད་ལམ་གྱི་བཀའི་ཕེབས་དགོངས་དོན་འདི་ཉིད་ལག་བསྟར་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་དངོས་ཡོད་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པའི་འཕྲལ་ཡུན་ཕན་བདེ་དང་རན་འཚམས་གཏན་ནས་མ་གྱུར་པ་སོགས་མཐོང་ཆོས་སུ་ལགས་པ་མ་ཟད། མགོན་པོ་ཉིད་ནས་བཀའི་ཕེབས་སྒོའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་དམངས་གཙོ་ཡང་དག་པའི་ཁེ་དབང་ལ་སྤྱོད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྩལ་བཞེས་འདི་ཉིད་ལགས་ཀྱང༌། མགོན་པོ་ཉིད་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནས་ཟོལ་བསྟོད་སྒྲོ་བཏགས་མཛེས་བཅོས་ཙམ་མིན་པར་སྙིང་ཁོང་རུས་གཏིང་ནས་གུས་བཀུར་བརྩི་མཐོང་དང༌། རེ་ལྟོས་ཡིད་ཆེས་བླ་མེད་ཞུ་བཞིན་པ་ཡོངས་གྲགས་འདི་ལྟར་དེང་འཛམ་གླིང་ནང་དམངས་གཙོ་བས་ཀྱང་ཆེས་དམངས་གཙོར་ཁས་ཆེ་བའི་འགོ་ཁྲིད་ལའང་དེ་ལྟའི་ཁྱད་ཆོས་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཚུལ་འདིས་ཀྱང་དམངས་གཙོ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་མཚོན་ནུས་པ་དངོས་མཐོང་ཡིན་པར་བརྟེན། མཐའ་དོན་ཞུ་བའི་སྙིང་པོར། ཇི་སྲིད་བོད་རྒྱལ་བསྟན་ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པ་ཟད་མཐའ་མ་ཐུག་གི་བར་དེ་སྲིད་དུ་མགོན་པོ་མཆོག་ཉིད་བོད་འབངས་སྐྱེ་རྒུའི་མགོན་སྐྱབས་སུ་འཚོ་ཞིང་བཞེས་ཏེ་གནས་དུས་གང་དུའང་རླབས་ཆེན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་ཁུར་མཚན་གནས་མི་བཞེས་པའི་དགོངས་པ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་འཇུག་པ་ཞེས་ལག་སོར་པདྨའི་འདབ་མ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཀོད་དེ་སྙིང་པོའི་དབུས་ནས་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་མི་འདེབས་མཐུ་མེད་དང༌། གུས་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་རྣམས་ནས་ཀྱང་བོད་བསྟན་སྲིད་སྤྱི་བྱེའི་འདོད་དོན་བསྒྲུབ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་མ་སོན་བར་མི་རབས་རིམ་བསྟུད་ཀྱིས་འཐབ་རྩོད་རྒྱུན་ཆགས་སུ་ཞུ་འཐུས་ཆོག་པ་ཞེས་ཞུ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་འབུལ་རྒྱུ་ལགས་ན། མགོན་པོ་མཆོག་ནས་བོད་སྤྱིའི་བདེ་སྡུག་ལ་ཉེན་འགན་ཆེ་བའི་དགོངས་བཞེས་འདི་རིགས་དང༌། མཛད་པ་འདི་རིགས་ནམ་ཡང་བསྐྱེད་བཞེས་མེད་པར་སྔར་བཞིན་ལུགས་ཟུང་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མེད་པར་ྋཞབས་ཟུང་གཡོ་མེད་བསྐལ་བརྒྱའི་བར་དུ་བརྟན་ཞིང༌། བོད་འབངས་རྣམས་ཐུགས་བརྩེའི་འཆིང་རྒྱ་ལས་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བའི་བཀའ་ཡི་ཞལ་བཞེས་བཟང་པོ་སྤྱི་བོའི་མཛེས་རྒྱན་དུ་སྨིན་སྩོལ་སྐྱབས་འཇུག་བརྩེ་བས་གཟིགས་པ་མཁྱཻན། མཁྱཻན། མཁྱཻན། ཞེས་གསོལ་བ་འདེབས་རྟེན་སྲིད་ན་རིང་བའི་རབ་དཀར་ལྷ་རེག་དང༌། རྟེན་དོད་ཧིན་སྒོར་ལྔ་བཅས། བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༡༦ ས་སྦྲུལ་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༨ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༡༣ ལ། གུས་ཕྱག་དང་བཅས་ཕུལ།

༡༩༨༩ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཨ་རི་ལོ་སི་ཨན་ཇི་ལི་སིར་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཞུ་བར་བཅར་བའི་རང་རིགས་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་བཀའ་དྲིན་སྩལ་བ།

ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོད། བར་ལམ་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་རུ་སོང་སྟེ་མཐའ་མ་དམག་ཁྲིམས་ལག་ལེན་བསྟར་ནས་ད་ལྟ་མུ་མཐུད་དེ་གནས་ཡོད། སྐབས་དེར་ཤིན་ཏུ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་བྱུང་སྟེ་མི་མང་པོ་ཞིག་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་དང༌། ཁྱིམ་ཚང་མང་པོའི་ནང་དམག་མི་འཛུལ་ནས་བསྔོགས་བཤེར་གྱིས་གང་བྱུང་མེ་མདའ་བརྒྱབ་ནས་ཁྱིམ་ཚང་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་མི་རྒན་གཞོན་དབྱེ་བ་མེད་པར་བསད་འདུག ཁྱིམ་ཚང་གཉིས་ཙམ་གྱི་ཕ་མ་དང་ཕྲུ་གུ་བཅས་ནང་མི་ཚང་མ་བསད་གནས་ཤོད་ཀྱི་འདུག ཞིབ་ཕྲའི་གསལ་པོ་ཞིག་ཤེས་མ་སོང༌། ཁྱྀམ་ཚང་གཅིག་ནང་རྒྱ་མིའི་དམག་མི་འཛུལ་ནས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་ནང་ཞུགས་མཁན་མི་ཞིག་དེར་གབ་བསྡད་ཡོད་པ་དེ་བཟུང་ནས་འཐེན་ཡོང་སྐབས་ཁྱིམ་བདག་ཨ་མ་རྒན་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་རྒྱ་དམག་ལ་ཞུ་བ་འཐེན་པ་དང༌། དེ་འཕྲལ་རྒྱ་དམག་གིས་ཨ་མ་དེའི་མགོ་ལ་མེ་མདའ་བརྒྱབ་ནས་བསད་པ་དང༌། རྒྱ་དམག་དེའི་རོགས་ལ་བོད་མི་སྐོར་སྲུང་དམག་མི་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་གནས་ཚུལ་དེ་བཟོད་འཁུར་མ་ཐུབ་པར་རྒྱ་དམག་དེར་མེ་མདའ་བརྒྱབ་ནས་བསད་པ་རེད་ཟེར་གྱི་འདུག བདེན་པ་ཡིན་མིན་གསལ་པོ་མི་ཤེས་ཀྱང༌། སྐབས་དེར་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱས་ཡོད་འདུག

གཞི་རྐང་ན་ནིང་ནས་གོ་ཐོས་བྱུང་བར་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཚོའི་ནང་བསམ་འཆར་ཁག་གཉིས་ལ་གྱེས་པ་རེད་ཟེར། དེ་ཡང་དམག་མིའི་ཕྱོགས་གཏོགས་དེ་ཚོས་བོད་ལ་གདུག་རྩུབ་ཀྱིས་དྲག་གནོན་བྱས་ན་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། འཇམ་པོ་བྱས་ན་བོད་པས་སྡོད་མ་ཚུགས་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཟེར་བའི་བསམ་ཚུལ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་འཐབ་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་སོགས་དེ་ཚོའི་ཁོངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ཚོས་དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། མུ་མཐུད་སྲིད་བྱུས་ལྷུག་གཏོང་བྱས་ན་ཡག་གི་རེད་བཤད་པ་བཅས་བསམ་ཚུལ་ཁག་གཉིས་བྱུང་བ་པེ་ཅིན་ཕྱོགས་ནས་ཐོས་བྱུང་ལ། ལྷ་ས་ནས་ཀྱང་ཐོས་བྱུང༌། མཇུག་ཏུ་དྲག་ཤུགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་ཟེར་མཁན་དེ་ཚོ་ཕལ་ཆེར་རྒྱལ་བ་འདྲ། མཐའ་མ་རྒྱ་ནག་ནང་ལའང་གནས་ཚུལ་དེ་ག་རང་རེད། ཁོ་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ལ་ཡང་དྲག་ཤུགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུར་ཡ་ང་བག་ཚ་མེད་པར་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དྲག་ཤུགས་སྤྱོད་དང་སྤྱོད། རྒྱ་ནག་ནང་ལ་ཡང་གནས་ཚུལ་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལག་ལེན་འགེལ་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཁ་སང་ལྷ་སའི་ནང་དམག་ཁྲིམས་བཙུགས་རྗེས་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་ཚབ་བརྒྱུད་ང་ཚོ་མུ་མཐུད་འབྲེལ་བ་བྱུང༌། རྩ་བའི་བོད་དོན་ཐོག་ལ་སྲིད་བྱུས་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་ཟེར་གྱི་འདུག དེ་རྗེས་ང་རང་འདི་ཕྱོགས་མ་ཐོན་བར་གནས་ཚུལ་གསར་པ་གང་ཡང་མ་བྱུང༌། ང་ཚོའི་ངོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་རྩ་བའི་ཆ་ནས་དོན་ཚན་ལྔ་སྔོན་མ་བཤད་པ་དེ་དང༌། དེའི་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་རྒྱ་ནག་ལ་མུ་མཐུད་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་དེ་ལ་འགྱུར་བ་མེད། ཡིན་ན་ཡང་གནས་སྐབས་གཅིག་རྒྱ་ནག་གཞུང་དེ་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ཀྱི་ཚབ་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ངོ་ལོག་པའི་གཞུང་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ཚུར་ཙམ་འདིར་རྒྱ་ནག་གི་སློབ་ཕྲུག་དང༌། ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོས་དངོས་གནས་དམངས་གཙོ་དང་རང་དབང་དགོས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱུ་བརྔན་རྗེས་འབྲངས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་དེ་ཚོ་མི་དགོས་ཞེས་སྐད་འབོད་བྱས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་རེད། དེར་བརྟེན་སློབ་ཕྲུག་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཚོར་ང་ཚོས་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་དང༌། རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ལམ་སང་རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཕར་དམིགས་བསལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་བདེ་མེད་པ་ལྟ་བུ་འདུག ཡིན་ནའང་གཞི་རྩའི་ཐོག་འགྱུར་བ་དམིགས་བསལ་གཏོང་དགོས་དོན་མི་འདུག ང་ཚོའི་ལངས་ཕྱོགས་དེ་ག་རང་འགྱུར་བ་མེད་པར་བསྡད་ཡོད།

སྔོན་མ་ཨ་མེ་རི་ཀར་ཞི་བའི་དོན་ཚན་ལྔ་བཤད་པ་དང༌། དེ་མཇུག་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ལ་བོད་རྒྱའི་དབར་མ་འོངས་པར་སྐད་ཆ་བཤད་ན། སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་དོན་ཚན་འདི་འདྲ་ཡིན་ཞེས་གྲོས་གཞི་ཞིག་བཏོན་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་ལམ་སང་རང་དབང་རང་བཙན་གཙང་མ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་འདུག་ལབ་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད། དེ་འདྲའི་ངང་མུ་མཐུད་ལོ་བཅུའམ། ཉི་ཤུ། སུམ་ཅུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། ངོ་ཐོག་བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་ལ་འགྱུར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད། གནས་སྐབས་བོད་ནང་རྒྱ་མི་གཞིས་ཆགས་པ་ཡོང་རྒྱུ་མཚམས་ཆོད་པ་ཞིག་དང༌། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཡོངས་ཀྱི་ནང་ལ་ང་རང་ཚོས་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན། རིགས་གཞུང་འཛུགས་སྐྲུན། སློབ་སྦྱོང་སྐོར་སོགས་དེ་ཚོའི་གྲས་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགན་གཙང་མ་འཁྱེར་ནས་ཚགས་ཚུད་པོ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན། ད་ལྟ་ཁ་ཚ་ལག་ཐོགས་ཀྱི་དོན་དག་འདིའི་སྒང་ལ་ཐུག་ཡོད་སྟབས་གནས་སྐབས་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡག་པོ་མིན་ནམ་ཞེས་བསམ་ཚུལ་བཤད་དོན་འདི་འདྲ་ཡིན། བསམ་ཚུལ་འདི་ཡང་བར་ལམ་བསམ་བློ་གསར་པ་འཁོར་བ་ཞིག་མིན། སྔོན་མ་ཕྱི་ལོ་དྲུག་ཅུ་དང་བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས་ནང་ནས་མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་བོད་པའི་བདེན་དོན་མཐའ་གསལ་སྟངས་གང་འདྲ་ཞིག་ཐོག་ནས་གསལ་ཡོང༌། ཡང་འཛམ་གླིང་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ནས་དེས་རྒྱ་ནག་ལའང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཡོང་དང༌། ཡང་རྒྱ་ནག་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་མ་ཕྱིན་ཀྱང་ནང་ཁུལ་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་སྟེ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཡོང༌། ཡང་རྒྱ་དཀར་ནག་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་གྱི་གནས་སྟངས་འགྱུར་བའི་ཐོག་ནས་ཡོང་སྲིད་པ་བཅས་དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་འགྱུར་འགྲོས་ལ་གཞིགས་པའི་ང་ཚོའི་ངོས་ནས་བྱེད་ཕྱོགས་འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཡོང་སྲིད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཡོང་སྲིད། ཡང་ན་འདི་འདྲ་བྱས་ཏེ་ཡོང་སྲིད་ཅེས་གོ་བསྡུར་བྱེད་སྐབས་བསམ་ཚུལ་མང་པོ་ཡོང་གི་འདུག བསམ་འཆར་གཅིག་གི་ནང་ལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བའི་བོད་རང་སྐྱོང་རང་དབང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་པ་རེད་ཅེས་དེ་དུས་ནས་ང་ཚོས་བཤད་ཡོད།

བར་ལམ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོ་ལྷ་སར་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་བོད་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་མཁན་མང་པོ་བྱུང་བ་དེ་ཚོའི་ཐོག་ནས་ཀྱང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཆེན་པོ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་དུས། ད་ཆ་ཕལ་ཆེར་གནས་ཚུལ་དེ་གསལ་པོ་བཟོས་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་བདུན་ཅུ་དོན་བརྒྱད་ཀྱི་ལོ་མཇུག་དང༌། དོན་དགུ་ཙམ་ནས་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ལོ་བཅུ་ཙམ་སོང་ཡོད། བྱས་ཙང་གནས་ཚུལ་དེ་བཏོན་རྒྱུའི་དུས་ཚོན་རན་པོ་མིན་ནམ་ཞེས་བཏོན་པ་རེད། ཡིན་ནའང་བསམ་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ལ་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཏན་ཏན་བློ་ཕམ་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཅེས་ཐོག་མ་ནས་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད། ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ལྟར་གནས་ཚུལ་ཡོངས་གྲགས་བྱེད་སྐབས། ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ཚོའི་ནང་ནས་བློ་ཕམ་བྱེད་མཁན་མང་པོ་འདུག་ལ། དེ་བཞིན་བོད་ནང་ནས་ཀྱང་བློ་ཕམ་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག ཡིན་ནའང་སྤྱིར་བཏང་འཛམ་གླིང་གང་དུ་ཡིན་ཡང་མི་མང་ལ་སོ་སོའི་དྲང་བདེན་གྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་པའི་ལངས་ཕྱོགས་ཤིག་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། ཡང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་འགན་འཁྱེར་མཁན་ཚོས་འགྲུབ་ཚོད་དཔག་ཚོད་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པའི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་ཀྱང་ལུང་པ་གང་སར་ཡོད་པ་ལྟར་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད། མི་མང་གི་ངོས་ནས་སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་བདེན་པའི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། རྩ་བ་ངའི་ཡིག་ཆའི་ནང་ལ་གསལ་པོབཀོད་ཡོད། མཐའ་མའི་ཐག་གཅོད་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་བྱེད་ཀྱི་རེད་མ་གཏོགས། ང་མི་གཅིག་གིས་བརྒྱ་ཁ་གཅིག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་ཐབས་མེད་ཅེས་བཤད་ཡོད། སྔོན་ལ་རྒྱ་མིའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་ག་ཚོད་གཏོང་གི་འདུག མ་ལན་མ་འགྱོད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡང་བྱེད་དགོས་པ་རེད། བོད་རྒྱ་ཁོངས་རེད་ལབ་པ་རྩ་བ་ནས་མེད། བོད་རང་བཙན་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱ་བོད་སོ་སོ་ཡིན་པ་བཤད་ཡོད། ཡིན་ནའང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་བའི་དོན་ལ་ང་ཚོས་དམག་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ན་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་དཀའ། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱིས་བོད་པའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་དམག་ནི་མི་རྒྱག དེས་ན་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་དེ་འགྲིགས་ཐབས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་མ་གཏོགས། དེ་མིན་གྱི་ཐབས་ཤེས་མེད། རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ན། རྒྱ་མིའི་ངོས་ལ་ཡང་ཕྲན་བུ་བལྟ་ས་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ལའང་བལྟ་ས་ཡོད་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཆོས་ཉིད་རེད། བོད་རྒྱ་མིས་དབང་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེའི་འོག་ནས་ང་ཚོ་མ་འོངས་པར་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཟེར་ན། མཉམ་དུ་བསྡད་དེ་གཉིས་ཀར་ཁེ་ཕན་ཡོད་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་གཏོང་གི་ཡོད། མི་མང་གི་ངོས་ནས་ཁྱེད་རང་ཚོར་བསམ་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལྟར་དེ་བཏོན་ནས་སོ་སོའི་བདེན་པའི་ཐོབ་ཐང་མུ་མཐུད་རྩོད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཡང་དངོས་ཡོད་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་མ་ལན་མ་འགྱོད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཕྱིན་ཆད་བསམ་བློ་གཏོང་ཡུལ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དེ་ཡང་གནད་འགག་ཅིག་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག

སྔོན་མ་ནས་ངས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་ཡོང་སྐབས་རྟག་པར་ཨ་རི་དང༌། ཡོ་རོབ་ཁུལ་སོགས་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མི་ཚོར་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་དེ་ཚོར་ང་ཚོས་གོ་སྐབས་ནམ་བྱུང་ལ་འབྲེལ་གཏུགས་བྱས་ཏེ་ཁོང་ཚོ་དང་གྲོགས་པོ་ངོ་ཤེས་བྱེད་དགོས་བཤད་ཡོད། ལྷག་པར་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདི་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞིག་ཆགས་འདུག རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཧམ་རྫུན་ག་ཚད་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་མེད་རྒྱ་མིའི་ནང་ཁོ་རང་ཚོའི་རང་གི་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ར་འཕྲོད་བྱུང་བ་ཡིན་ཙང༌། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ལ་ད་ཕན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་དེ་དག་སྐྱག་རྫུན་གུང་སྒྲིག་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་འདུག

ཁ་སང་ང་ནེའུ་ཡོག་ལ་སྡོད་སྐབས་རྒྱ་མི་ཚོ་ཁག་གཉིས་ཐུག་བྱུང༌། སློབ་གྲྭ་བ་ཁག་གཅིག་དང༌། གསར་འགོད་མཁན་གཅིག་འདུག ཁོང་ཚོའི་ནང་ནས་མི་གཉིས་གསུམ་ཞིག་གིས་ང་ལ་བརྗོད་དོན། སྔོན་མ་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་དོ་སྣང་མེད་ལ་ཤེས་ཀྱི་ཡང་མེད། ད་ཆ་པེ་ཅིན་དུ་སོ་སོ་རང་གི་ཐོག་ལ་ཉམས་མྱོང་བྱུང་བ་ཡིན་དུས། བོད་པའི་ཐོག་ལ་དོ་སྣང་དང་མཐོང་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་སོང་ཞེས་ཤུགས་ཆེན་པོ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲ་བརྗོད་མཁན་གཞན་དག་ཀྱང་མང་པོ་ཡོད་པ་ཤོད་མཁན་བྱུང༌། རྒྱ་མིའི་སློབ་གྲྭ་བ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཁོང་རང་ཚོས་ཚུར་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་གཡོལ་བསྡད་ན་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། དེ་མིན་ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་འབྲེལ་བ་མཐུད་དེ་བོད་པའི་བདེན་དོན་གནས་ཚུལ་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་འདུག གང་དུ་ཡིན་ནམ་མཐོ་སློབ་ཞིག་ལ་ང་ཚོའི་ངོ་ཤེས་པ་གཅིག་གཉིས་ཀྱིས་ལེགས་སྦྱར་གཏོང་སར་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་དེ་འདྲ་ཡོད་འདུག བོད་ཀྱི་སྐོར་ལེགས་སྦྱར་བཏང་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་སློབ་ཕྲུག་ཁ་ཤས་ཡར་ཡོང་སྟེ་བོད་པ་ལ་རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་ཐང་དགོས་པ་རེད། བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡིན་ད་ལྟ་བར་ཤེས་མ་བྱུང༌། ད་ཆ་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པར་སླེབས་ཏེ་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་དུས། བོད་རང་བཙན་རེད་འདུག རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་ཐང་ངེས་པར་ཡོད་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཤོད་མཁན་ཁ་ཤས་བྱུང་འདུག

ཁ་སང་ཨིན་ལན་ལ་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ཙམ་ཞིག་གིས་རྔམ་སྟོན་ཁྲོམ་སྐོར་བྱས་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་ལ་ཡི་གེ་དོན་ཚན་དགུ་ཡོད་པ་ཞིག་སྤྲད་པའི་དོན་ཚན་བརྒྱད་པའི་ནང་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚང་མར་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་བཀོད་འདུག་ཅིང༌། གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཚང་མར་རང་ཐག་རང་གཅོད་སྤྲོད་དགོས་བཤད་དུས་བོད་པ་མ་ཡིན་རང་ཡིན་རེད། བོད་པ་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཟེར་བའི་ནང་ནས་ཤུགས་ཆེ་ཤོས་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་གི་དོ་སྣང་ཆེ་ཤོས་ཀྱང་ཡིན། རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་ཁོང་རང་ཚོའི་ནང་ནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་དགོས་ཀྱི་འདུག ཅེས་གཞུང་ལ་ཡི་གེ་སྤྲད་པ་འདི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག རྒྱ་ནག་ལ་ཉེ་དུས་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེ་ད་ཆ་ཕལ་ཆེར་ཕན་མེད་ཕྱིན་པ་རེད། ཡིན་ནའང༌། གནས་ཚུལ་དེས་རྒྱ་ནག་མི་མང་གི་བསམ་བློའི་ནང་བརྗེད་དཀའ་བའི་འཁོན་འཛིན་ཞིག་སླེབས་ཡོད་པར་བརྟེན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་རྒྱ་ནག་ནང་རིམ་པས་རིམ་པས་རྒྱ་ནག་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་མི་ཚེ་མྱུར་དུ་རྫོགས་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཆེད་མངགས་བཟོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་རེད། དེ་ཡང་ལོ་གཅིག་གཉིས་ཞེས་བརྗོད་མི་ཐུབ་རུང༌། ལོ་ལྔ་དྲུག་བཅུ་གྲངས་ནང་འགྱུར་བ་ཏན་ཏན་འགྲོ་གི་རེད། དེར་བརྟེན། རྒྱ་ནག་གི་མ་འོངས་པ་དེ་ད་ལྟ་ལོག་སྤྱོད་པར་བརྩིས་པའི་སློབ་ཕྲུག་གཞོན་སྐྱེས་དེ་ཚོའི་ལག་པར་སླེབས་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་མི་སྤོའོ་ལགས་དེ་ཚོ་མུ་མཐུད་ནས་བསྐལ་བ་ཁྲི་ཕྲག་ནས་ཁྲི་ཕྲག་བར་བརྟན་པར་ཤོག་ལབ་ཀྱང་སྡོད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། ལོ་ལྔ་དྲུག་བདུན་བརྒྱད་ལས་སྡོད་ཐབས་མེད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོ་དང༌། ཕྱོགས་མང་པོའི་ཐད་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག ཡང་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་དུས་ཚོད་གསར་པ་ཞིག་ཤར་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། རྒྱ་ནག་གཞུང་རྩ་བ་མུ་མཐུད་ནས་བརྟན་པོ་བྱས་བསྡད་པ་ཡིན་ན། མི་དང་མིའི་བརྩེ་བ་དང༌། མི་མང་མིའི་འབྲེལ་བ། མི་དང་མིའི་འདུ་ཤེས་བཅས་སླེབས་པ་ཡིན་ན་ང་ཚོ་བདེ་སྡུག་བཤད་ས་ཡོང་གི་རེད། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མི་རིགས་ལ་སྡུག་པ་ཞིག་བྱུང་རོགས་བྱས་ན་སྙམ་པ་དྲན་གྱི་མེད། ང་ཚོས་བསམ་པ་རྣམ་དག་བྱས་ནས་སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་གསུངས་པ་བཞིན་རྒྱ་མིར་བདེ་སྐྱིད་དགོས་ལ། བོད་པར་ཡང་བདེ་སྐྱིད་དགོས། རྒྱ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དོན་ལ་བོད་པའི་བདེ་སྐྱིད་བློས་བཏང་ན་འགྲིག་གི་མ་རེད། ང་ཚོ་བོད་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དོན་ལ་རྒྱ་མིར་སྡུག་པ་ཞིག་བྱུང་རོགས་བྱས་ན་བསམ་ཚེ་ནོར་བ་རེད། ང་རང་ཚོས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་ནང་རྒྱ་མི་ལོས་ཡོད། ངས་རྒྱ་མི་ཐུག་དུས་ཚང་མར་བོད་པས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་དོན་མེད་ཅེས་རྟག་པར་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། འདོད་ཀྱང་རུང༌། མ་འདོད་ཀྱང་རུང་ང་ཚོ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་གཤིབས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། སྐབས་རེ་འཁྲུག་པ་བརྒྱབ་ཡོད་ལ། སྐབས་རེ་འཆམ་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། མ་འོངས་པར་ཆ་བཞག་ན་རྒྱ་མིས་བོད་པ་མ་འདོད་ཀྱང་བོད་པ་དང་གཤིབས་ཏེ་སྡོད་རྒྱུ་དང༌། བོད་པས་རྒྱ་མི་མ་འདོད་ཀྱང་རྒྱ་མི་དང་གཤིབས་ཏེ་སྡོད་རྒྱུ་རེད། ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་ཁྱིམ་མཚེས་བྱས་ནས་གཤིབས་ཏེ་སྡོད་དགོས་པའི་རྗེས་ལ་འཆམ་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་རྒྱུ་རེད། འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད། དཔེར་ན། དམར་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཨུ་རུ་སུའི་ནང་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་གང་འདྲ་འགྲོ་གི་མི་འདུག་གམ། དེ་བཞིན་པོ་ལན་ཌི་དང༌། ཧང་གྷ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཚོར་འགྱུར་བ་གང་འདྲ་འགྲོ་གི་མི་འདུག་གམ། ལོ་གསུམ་བཞིའི་གོང་བློ་ཡུལ་ལ་མེད་པའི་འགྱུར་བ་དེང་སང་དངོས་སུ་འགྲོ་གི་ཡོད། དེ་ཡོང་བའི་གཞི་རྩ་ནི་མི་ལ་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད་པའི་རང་དབང་ལ་དགའ་པོ་དང་དྲང་བདེན་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་དེ་ཡིན། ང་ཚོས་ག་རེ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བདེ་སྐྱིད་དང་རང་དབང་དགོས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མི་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་སུས་ཀྱང་ཤོད་ཀྱི་རེད་ལ། ཤོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡང་ཡོད་པ་རེད། རང་རེར་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་དེ་འདྲ་ཐུག་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བའི་སྐབས་ལ་རྒྱ་མི་གཅིག་ཡིན་ཡང་བོད་པའི་བདེན་དོན་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཤོད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

དེ་ནས་དོན་ཚན་གཅིག་ལ། ཉེ་ལམ་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ལ་བཤད་པའི་སྐད་ཆའི་ནང་གསལ་པོ་བཀོད་ཡོད། མ་འོངས་པར་འོས་བསྡུ་བྱས་པའི་མང་གཙོའི་གཞུང་གི་ནང་ངས་འགན་འཁྱེར་གྱི་མིན་ཞེས་བྲིས་ཡོད། དེ་ནི་བསམ་བཏང་དྲན་སྐྱེས་ཀྱི་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་མ་རེད། རྩ་བ་ང་ཚོ་མང་གཙོའི་ལམ་ལ་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་སྔོན་མ་ནས་བསམ་བློར་ཡོད། གཞི་རྩའི་གནས་ཚུལ་བཤད་ན། ང་ཚོ་བོད་ལ་ཡོད་པའི་སྐབས་ནས་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་སྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་དགོས་པ་དང༌། ང་ཚོའི་བྱེད་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་རྗེས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོས་བསམ་གཞིགས་བྱས་ཏེ་ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཞེས་པ་ཞིག་བཙུགས་ནས། སྔོན་ལ་ཁྲལ་ཆག་དང་བུན་ཆག་གཏོང་བའི་ལས་ཀ་གང་འཚམས་བྱས་པ་ཁྱེད་ཚོ་རྒན་པ་ཚོས་བློ་ངེས་རེད། ཡིན་ནའང་རྒྱ་མི་སླེབས་ཚར་རྗེས་ང་ཚོས་བསྒྱུར་བཅོས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་གཏོང་བར་ཕྱིན་ན་རྒྱ་མིས་དེ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུའི་གནས་ཚུལ་རྙོག་འཛིངས་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་དུས་ཚོད་སླེབས་ཡོད། གང་ལྟར་ང་ཚོས་རྙིང་པའི་བྱེད་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། རྒྱ་གར་ལ་སླེབས་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༠ ལོར་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་བསྡུས་པ་དང༌། ༡༩༦༡ ལོ་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་བཟོས་པ་དེ་ཚོ་རྒྱ་མི་ཁ་གཏད་གཅོག་ཆེད་གསར་དུ་བཟོས་པ་ཞིག་མ་རེད། བོད་མི་ནང་ཁུལ་ནས་མང་གཙོ་བྱེད་དགོས་ཤོད་མཁན་སུ་གཅིག་མེད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོ་ཚང་མས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་འགྲེ་སྤྱི་མཚུངས་ཀྱི་མང་གཙོ་བྱ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོར་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ཡིན། དེ་སྔ་ཕྱི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་ང་བརྒྱད་ནང་ལྷ་སར་སྡོད་སྐབས་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་ལྷ་སྡིང་མཛོད་སྦུག་དོ་དམ་མཁན་ཆེར་འཕོས་ཡོད། ཉིན་གཅིག་ང་རང་སྤྱན་བསལ་གླིང་ཁར་བསྐྱོད་དེ་ཁོང་དང་སྐད་ཆ་བྱུང༌། ཁོང་ནས་ང་རང་ཚོས་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་བཟོ་དགོས། ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་འགྲོ་སྟངས་འདི་འདྲ་ཡིན་ཞེས་ཡིག་ཆའི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། མི་སུ་ཡིན་ཀྱང་བལྟ་གི་རེད་ལ། མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་གསུངས་བྱུང༌། དེ་དུས་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད། དེ་ནས་དྲུག་ཅུ་རེ་གཅིག་ལོར་རྩ་ཁྲིམས་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་བཏོན་པ་དེའི་ནང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དབང་ཆར་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་ཞེས་པ་ཞིག་བཀོད་ཡོད། དེ་མཇུག་དྲུག་ཅུ་རེ་གསུམ་ལོར་རྩ་ཁྲིམས་རྒྱས་པ་དེ་བཏོན་པ་རེད། དེའི་ནང་དོན་ཚན་གཅིག་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་དབང་ཆ་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་སུམ་གཉིས་ཀྱི་མོས་མཐུན་ཐོག་ནས་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུ་ཞེས་པ་ཞིག་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་གཙོ་བོ་མཚོན་པའི་ཆེད་དུ་རེད། དྲུག་ཅུ་རེ་དགུའི་ལོ་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་གསུང་བཤད་ནང༌། བོད་ཀྱི་དོན་དག་འདི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་དོན་དག་རེད་མ་གཏོགས། དེ་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་དང༌། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དོན་དག་མ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་འགྲོ་སྟངས་མུ་མཐུད་གནས་དང་མི་གནས་དེ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་འདོད་པས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསལ་པོ་བཀོད། དེ་ལྟར་ཤོད་དགོས་དོན་ནི་ང་ཚོས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་མ་འོངས་པར་མང་གཙོའི་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་བཤད་པ་རེད། ཁ་སང་ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ལའང་དོན་དག་ད་ག་མུ་མཐུད་དེ་སྐད་ཆ་བཤད་པ་རེད་མ་གཏོགས། རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་ཤོད་པའི་གནས་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་གི་འོག་ལ་བསམ་བཏང་དྲན་སྐྱེས་བྱས་ནས་སྐད་ཆ་གསར་པ་བཤད་པ་མ་རེད།

འདི་ལོ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིར་ཆོས་ཚོགས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་འགྲེལ་བཤད་རོབ་ཙམ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང༌། དེ་རྗེས་ཉེ་ཆར་དྷ་རམ་ས་ལར་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་སྐབས་ཀྱང་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཕྲ་བྱས་པ་ཡིན། ང་ཚོ་མ་འོངས་པར་མང་གཙོའི་ཐོག་ལ་འགྲོ་དགོས་ཟེར་བ་འདི་ཁ་མཁས་འདྲ་ཆགས་བཤད་པ་ཡིན། ལུང་པ་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་ལ་ཚང་མ་སྤྱི་རུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཞུས་པ་འདོན་རྒྱུ་འདི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་རྩ་བ་ཡིན། གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལུང་པ་མང་པོ་ཞིག་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མི་ཐུབ་པ་དེ་གང་ལ་ཐུག་པ་རེད་ཟེར་ན། འགོ་ཁྲིད་མེད་པ་མ་རེད། སྒྲིག་འཛུགས་མེད་པ་མ་རེད། སྐུལ་མཁན་མེད་པ་མ་རེད། སྐུལ་མཁན་ཡོད་པའི་ནང་ནས་བཀའ་བཙན་ཐག་ཆོད་དང༌། སྒྲིག་འཛུགས་དམ་ཐག་ཆོད་ཡོད། ཡིན་ནའང་མི་དམངས་སོ་སོས་དང་དུ་བླངས་ནས་རང་འགུལ་གྱི་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་རེད། དེ་མ་བཏོན་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་དམར་པོའི་ལུང་པ་ཚོ་རྟག་པར་རྗེས་ལུས་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། རང་དབང་མང་གཙོའི་ལུང་པའི་ནང་ལ་རྒྱབ་ནས་རྒྱུག་པ་འཁྱེར་ཏེ་འདེད་མཁན་མེད་ལ། བཙན་དབང་ཤོད་མཁན་ཡང་མེད། ཡིན་ན་ཡང་མི་མང་ནས་རང་འགུལ་གྱི་ནུས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་གི་ཡོད། ལུང་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བར་ཡུལ་མི་མི་རེ་ངོ་རེས་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་རང་འགུལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་འདོན་དགོས། དེ་འདྲ་ཡོང་བ་ལ་རང་དབང་ཡོད་ན་ནུས་ཤུགས་འདོན་གྱི་རེད། རང་དབང་མེད་པར་བཀའ་བཀོད་གཏོང་མཁན་ཞིག་ཡོད་ན་ལེ་མ་ཐོགས་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པ་ལས། དེ་ལྷག་གི་སེམས་ཁུར་ལེན་གྱི་མེད། ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་ལ་མི་རེ་ངོ་རེས་ནུས་པ་འདོན་དགོས། ནུས་པ་འདོན་པའི་གོ་སྐབས་དང་ཐོབ་ཐང་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་མང་གཙོ་ཞེས་པ་འདི་ངོ་མའི་ཐོག་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་རྩ་བ་ཆགས་ཡོད།

སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་སྤྱིར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང༌། ཡང་སྒོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འདི་མང་གཙོའི་ལྟ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པོ་ཡོད། ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ནའང་འདྲ། ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ནའང་འདྲ། མང་གཙོ་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་ནང་ཆ་བཞག་ན་བར་ལམ་རྒྱ་མིས་ཆེད་མངགས་གོ་སྐབས་བཟུང་ནས་ང་ཚོས་འདིར་བོད་རང་དབང་གི་དོན་ལ་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་བྱས་པ་འདི་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་རེད་ཅེས་ཆེད་དུ་འཁྱོག་བཤད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་འཁྱོག་བཤད་བྱེད་དགོས་དོན་ནི། མི་སུ་ཞིག་ལ་སྤྱི་ཚོགས་རྙིང་པ་བསྐྱར་གསོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ལབ་ན་རྣ་བར་འགྲོ་པོ་ཞིག་ཡོང་གི་མེད་པ་ཡིན་ཙང་ཁག་དེ་ལ་བཞག་སྟེ་བཤད་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་མཚོན་པའི་ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་བོད་མིས་རང་དབང་གི་དོན་ལ་ལས་འགུལ་བྱས་པ་དེར་དྲི་མ་ནག་པོ་ཞིག་བྱུག་ཐུབ་བསམས་ནས་དེ་འདྲའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། མཐོ་རིམ་མི་སྣ་ཀྲའོ་ཙེ་ཡང་གིས་ཀྱང་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་བཤད་པ་རེད་ཅེས་རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོ་ནང་ཁུལ་ནས་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཀྲའོ་ཙེ་ཡང་ང་ཚོའི་དམག་སྤྱི་ཞིག་གིས་སྐད་ཆ་མགོ་མ་འཚོས་སྣང་བར་མི་འགྲོ་བ་ཤོད་ཀྱི་འདུག དེ་ནི་ལྐུག་པ་རེད་ཅེས་རྒྱ་མིའི་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ནང་ནས་ཤོད་མཁན་བྱུང༌། བོད་ནང་གསར་བརྗེར་དགའ་པོ་བྱེད་མཁན་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་མང་གཙོ་བྱེད་དགོས།

མང་གཙོ་དངོས་གནས་བྱེད་དགོས་ན། ངས་ཁ་སང་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་འདི་འདྲ་བཤད་པ་ཡིན། སོ་ནམ་གྲོང་པར་དཔེ་ལྟོས་ཟེར་བ་བཞིན་བར་ལམ་ནས་གུང་ཁྲན་གྱི་ལུང་པ་ཚོས་གང་འདྲ་བྱེད་ཀྱི་མི་འདུག་གམ། དཔེར་ན། ཨུ་རུ་སུར་ཆ་བཞག་ན། མང་གཙོ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། དེ་དག་ཆོལ་འགྲིགས་ལ་མ་འགྲིགས་ཤིག་རྟག་པར་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དེ་གང་ལ་ཐུག་ཟེར་ན། ཚོགས་པ་གཅིག་གི་དབང་ཆར་བསྟུན་དགོས་པ་དེར་ཐུག་པ་རེད། ཚོགས་པ་གཅིག་གི་དབང་ཆ་དེ་ལ་དོ་ཕོག་མ་ཐེབས་པའི་ཐོག་ནས་མང་གཙོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ལབ་ན་དེ་ནི་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ང་ཚོས་ཚུར་ཕྱོགས་འདིར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་རེད་ཅེས་ཤོད་པ་འདིར་བསྒྱུར་བཅོས་ཤིག་མ་བཏང་ན། ང་ཚོའི་མང་གཙོ་དེ་ཡང་ལྷན་པ་བརྒྱབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཡོང་གི་མ་རེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་རེད་ཤོད་པ་འདིར་བསྒྱུར་བཅོས་ཤིག་བཏང་སྟེ། བོད་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དེ་དངོས་གནས་ཚད་ལྡན་གྱི་འོས་བསྡུ་བྱས་ཏེ་ཡར་སླེབས་རྒྱུའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་བཟོས་པ་ཡིན་ན། སྤྱི་འགྲེའི་ལམ་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་འགོ་ཁྲིད་ལ་སླེབས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་འདུག དེ་མིན་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་བྱས་རྗེས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་རེད་བཤད་པ་དེ་མ་འགྲིགས་པ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་མང་གཙོ་བྱེད་འདོད་ཡོད། དེ་ལྟར་མང་གཙོ་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ། རྩ་བའི་ལམ་ལུགས་དེར་སྒྱུར་བཅོས་གཏོང་སྙིང་མ་འདོད་པར་བསྡད་པའི་འོག་ནས་མང་གཙོ་བཟོ་གི་ཡིན་ཞེས་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་ཆ་མི་ཚང་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མ་གཞི་ང་རང་ཚོས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་བཙན་དབང་གི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་མ་ཡིན་པར། རང་བཞིན་སྤྱི་མོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་རེད། ཧོབ་སྟེ་ལྟ་དུས་འདྲ་པོ་ཡོད་ན་ཡང༌། མ་འོངས་པར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་རེད་ཟེར་བ་འདི་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས། བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་ནས་འགོ་ཁྲིད་ལྟེ་བ་དེ་འོས་བསྡུའི་ཐོག་ནས་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བཟོ་དགོས། ཡིན་ན་ཡང་འདི་དག་རན་དང་མ་རན། བྱེད་ཕྱོགས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག་དང་མི་འདུག་ང་ཚོ་གོ་བསྡུར་ཞིག་བྱས། ཚོགས་ཆུང་ཞིག་བཙུགས་ན་ཡག་པོ་རེད་བཤད་པ་ཡིན། དེའི་ཐོག་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག་ལ། གཙོ་ཆེ་ཤོས་གནས་ཚུལ་དེ་བོད་ནང་སླེབས་ཀྱི་རེད། བོད་ནང་སླེབས་དུས་མང་གཙོའི་ངོ་བོ་དང༌། མཚན་ཉིད། ཁྱད་ཆོས་བཅས་གསལ་པོ་ཞིག་མ་རྟོགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོག་ནས་ད་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་དབང་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་ཁུར་ལེན་གྱི་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་དེ་འདྲའི་མཐོང་ཚུལ་དང་གོ་འཛོལ་ཐེབས་ན་བོད་ནང་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་བློ་ཕམ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ཉེན་ཁ་འདུག་ཅེས་བཤད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་དང་གནད་འགག་མ་ཤེས་ན་ཧོབ་སྟེ་ཁ་ལ་ཡ་མཚན་སྐྱེ་སྲིད། སྐབས་དེར་ཧོང་ཀོང་ཁུལ་ཚགས་པར་ཁ་ཤས་ཐོག་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་དབང་ཆ་དང་ལས་འགན་འཇོག་གི་ཡོད་པ་རེད། ལས་འགན་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་ལུགས་དེ་འདྲ་ཁ་ཤས་བཀོད་འདུག དེ་ཚོའི་གྲས་འདི་གཟུགས་མེད་གྲིབ་བཟོ་དང༌། དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་གིས་བཤད་པ་རེད། ང་ནི་དེ་འདྲ་མིན། ངས་ནི་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་མང་གཙོ་ཡག་པོ་ཞིག་དང༌། ཚགས་ཚུད་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམསཏེ་བཤད་པ་ཡིན་མ་གཏོགས། ང་ཞུམ་པ་སྐྱེས་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བརྒྱབ་པ་ཡང་མིན། ངའི་རེ་འདུན་ནི་གནད་འགག་ཅིག་ལ་ཐུག་སྟེ་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་བཤད་པ་ཡིན། ལྔ་བཅུ་ང་གྲངས་ནས་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས། དེ་ནས་བདུན་ཅུ་དོན་གྲངས། བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གྲངས་ལ་སླེབས་དུས་གནས་ཚུལ་དུས་ལ་གཏུགས་ཡོང་གི་འདུག འདོད་ཀྱང་རུང་མ་འདོད་ཀྱང་རུང༌། གོག་པོ་བརྒྱབ་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས་ཐབས་ཤེས་མི་འདུག ད་ལྟ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མ་རྒས་རྫི་མ་རྡིབ་པའི་གོང་ནས་མ་འོངས་པའི་མང་གཙོའི་འགྲོ་སྟངས་གསལ་པོ་གཏན་འབེབས་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་ཏེ་ལག་ལེན་བཀལ་ནས་གོམས་འདྲིས་ཤིག་བྱུང་ཐུབ་ན། མཐའ་མ་ངའི་མི་ཚེ་གང་དུ་སླེབས་ཀྱང༌། ལས་དོན་བྱེད་སྟངས་ཆུ་བོ་ལྟར་རྒྱུག་ལམ་བྱང་ཞིག་བྱུང་ན་ག་རེ་བྱས་ཀྱང་འགལ་རྐྱེན་ཉུང་བའི་བཟོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་ང་མེད་པ་ཆགས་རྒྱུ་རེད། མེད་པ་ཆགས་སྐབས་ལ་འཚབ་འཚུབ་བྱས་ན། དེའི་བར་ནས་གནས་ཚུལ་འདྲ་མིན་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། ངས་ད་ལྟ་ནས་མང་གཙོའི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བཤད་པ་འདི་ང་ཚོའི་ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་པོ་ཞིག་དང༌། སྤུས་དག་པོ། ཡག་པོ་ནུས་པ་ཐོན་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་ནས་བཤད་པ་མ་གཏོགས། ངས་ཕྱིར་འཐེན་བརྒྱབ་པ་མ་རེད་ཅེས་སྐབས་དེ་གར་བཤད་ཡོད། གནས་ཚུལ་དེ་འདི་ཁུལ་ཁྱེད་ཚོས་ཀྱང་ཕྲན་བུ་ཐོས་ཡོད་དམ་སྙམ་གྱི་འདུག བར་ལམ་བོད་ནས་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་བ་ཧ་ལམ་མི་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ལྷག་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་ཕྲུ་གུ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་དང༌། གྲྭ་ས་ཁག་ལ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཙམ། སློབ་གྲྭའི་ལོ་ཚད་ཡོལ་ཞིང༌། གྲྭ་ས་ཁག་ལ་འགྲོ་མཁན་མིན་པ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་སྦིར་གཞིས་ཆགས་ནང་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།

རྩ་བའི་བོད་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཧ་ལས་པ་འདུག འོན་ཀྱང་ས་ཁུལ་གྲོང་གསེབ་ཁུག་ཀྱོག་འགའ་ཞིག་ལ་དེ་སྔའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་འུ་ལག་རྒྱུགས་མཁན་ཁ་ཤས་ལ་བ་ཕྱུག་རེ་ཟུང་དང༌། ཚལ་ཞིང་ཕྲན་བུ་ཐོབ་ནས་ཁྱིམ་ཚང་འཛིན་རྒྱུ་ཡོད་པར་བརྟེན་དེང་སང་སྐྱིད་པོ་འདུག སྔོན་མ་ང་ཚོར་གང་ཡང་མེད་ཤོད་མཁན་ཁ་ཤས་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། དེ་མིན་བོད་པ་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཚང་མ་རྒྱ་དམར་ཟེར་དུས་སེམས་ཀྱི་ཞེ་ལ་བརྒྱབ་ནས། མི་ཚང་དེ་ལ་མེད་ཅེས་སྣ་འཚིག་ནས་བསྡད་འདུག ལྷག་དོན་གཞོན་སྐྱེས་ཚོ་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུག བར་ལམ་མདོ་སྨད་ཁུལ་ནས་གཞོན་སྐྱེས་དེ་འདྲ་སླེབས་བྱུང༌། རྩ་བའི་གྲངས་ཀ་ཉུང་ཉུང་རེད་ཀྱང༌། དེ་ཚོ་རྒྱ་ནག་གི་པེ་ཅིང་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་དང༌། ལན་ཀྲུའུའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་སོགས་ནས་ཐོན་ཏེ་གྱོང་ཐག་ཆོད་འདུག རྒྱ་མིའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་འགྲིམས་ཀྱང་དོ་སྣང་བྱེད་ས་བོད་ཡིག་ལ་བྱས་ནས་སྙན་སུམ་སོགས་སྦྱངས་འདུག ཁ་ནས་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་དབུས་གཙང་གི་སྐད་ཆ་སྒྲ་དག་པོ་ཞིག་ལམ་སང་ཤོད་དགོས་ན་ཁག་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག འོན་ཀྱང་ཡིག་ཐོག་ལ་འབྲི་སྐབས་བརྗོད་བྱ་བདེ་པོ་ཧ་ལས་པ་ངོ་མཚར་སྐྱེ་བ་དང༌། ཁོང་ཚོ་བོད་ཀྱི་མཐའ་མཐའ་ནས་ཡིན་ཀྱང་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་འདུག ཁོང་ཚོ་བརྒྱུད་ནས་གནས་ཚུལ་ཐོས་པར་མདོ་སྨད་ཁུལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་ཕྲུག་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་རེད་འདུག ཁ་སང་ལྷ་ས་ཁུལ་ལ་ཞི་རྒོལ་བྱུང་སྐབས་ཁོང་ཚོས་མི་རིགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱས་འདུག བོད་མི་རིགས་ཞེས་པ་འདི་སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཚོའི་སྐབས་ནས་བཟུང་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང༌། བོད་མི་རིགས་ལ་འཛམ་གླིང་ཐོག་གཞན་ལ་སྨོན་མི་དགོས་པའི་རིག་གཞུང་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཐོག རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མིའི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱང་བཟང་པོ་ཡོད་པ་བཅས་ང་ཚོའི་མི་རིགས་འདི་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། ཡ་རབས་དང་སེམས་བཟང་ལྡན་པའི་མི་རིགས་འདི་རྒྱ་མིས་འབུ་ཆེས་ཆུང་ཟོས་ཀྱི་བཙན་ཟོས་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་མཐོང་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་བཟོས་པ་རེད། དེ་ལ་ང་ཚོ་ནད་མི་ཐེག་པར་སྐད་རྒྱག་གི་ཡོད། བཙན་དབང་ཤོད་མཁན་ཚོར་ང་ཚོ་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ལས་ལྷག་པ་མེད་ཀྱང་མ་ཆད་པའི་ཐོག་ནས་མི་ཡ་རབས་དང་བཟང་པོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡོད་ན་ཁྱད་པར་མི་འདུག་ཀྱང༌། དེ་འདྲ་མི་འདུག རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོས་བོད་པ་ཚོ་གཤིས་ཀ་འཇམ་པོ་འདུག རྒྱ་མི་ནི་གདུག་རྩུབ་ཆེན་པོ་དང༌། ཕྲག་དོག་ཚ་པོ་རེད་ཤོད་ཀྱི་འདུག དཔེར་ན། ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་ཕྲུག་རྒྱ་རིགས་གཅིག་རྒྱ་ནག་ནས་བྲོས་ཏེ་བོད་ས་བརྒྱུད་བལ་ཡུལ་དུ་འབྱོར་བ་མི་དེས་ང་ཐུག་པར་སླེབས་བྱུང༌། ང་ཐུག་སྐབས་བརྗོད་དོན། དེ་སྔ་ངས་བོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་མེད། བོད་ས་འགྲིམས་ཏེ་བྲོས་ཡོང་རིང་ཁོ་རང་རྒྱ་མི་ཡིན་ཡང་བོད་པས་ལྟོ་ཆས་སྟེར་བ་དང༌། རྒྱ་དམག་ཐུག་གྲབས་བྱེད་སྐབས་འགེབས་སྲུང་བྱེད་པ་བཅས་སྲོག་སྐྱོབ་རོགས་རམ་ཡག་པོ་བྱས་བྱུང༌། བོད་མི་རིགས་འདི་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་ཡ་རབས་འདུག་ཅེས་ཁོ་རང་ཧ་ལས་ནས་མིག་ཆུ་གཏོང་གྲབས་ངང་བརྗོད་བྱུང༌། དེའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་ཆེད་དུ་ཁོ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་འཁོད་པའི་དེབ་ཅིག་བྲིས་པ་ཡིན་ཞེས་རྒྱ་ཡིག་དེབ་ཅིག་བྲིས་འདུག རྒྱ་མིས་རྒྱུན་དུ་ཀྲུང་གོ་རླབས་ཆེན་ཡིན། གུང་ཁྲན་ཏང་རླབས་ཆེན་ཡིན་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཁོང་ཚོ་རླབས་ཆེན་ཡིན་མིན་མི་ཤེས། རྒྱུན་དུ་རལ་པ་ལྷན་པས་མ་ཁེབས་པར་སྡོད་དགོས་པ་དང༌། ཏང་གི་སྲིད་བྱུས་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ཤོད་ཀྱང་འགྱུར་བ་རྟག་པར་འགྲོ་གི་འདུག དེ་ལྟར་སྲིད་བྱུས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཞེས་རྟག་པར་བརྗོད་ཀྱང༌། ཡང་དག་པ་ཁོ་རིལ་གྲབས་རིལ་གྲབས་བྱས་ཏེ་རྟ་ཁ་འཐེན་འཐེན་པར་སྡོད་དགོས་པ་དང༌། སྦོ་ལུགས་གྲབ་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཚུར་ཕྱོགས་བོད་ཀྱི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་བོད་པའི་ཡ་རབས་གོམས་གཤིས་རྣམས་ང་ཚོས་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཞེས་བརྒྱ་བཤད་སྟོང་བཤད་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཀྱང༌། རིན་ཐང་མིས་རྒྱག་གི་འདུག བོད་པ་ཞེས་ལབ་དུས་དངོས་གནས་མི་ཡ་རབས་དང༌། བོད་པའི་རིག་གཞུང་ཞེས་ལབ་དུས་བསམ་བློ་གཏིང་ཟབ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་ཚུར་ཤོད་ཀྱི་འདུག འདི་ཡག་པོ་རེད། རྒྱ་དམར་ལ་མིས་བསྟོད་བསྔགས་གཏོང་མཁན་མེད་པར་ཁོ་རང་ཚོས་སྐད་བརྒྱབ་ནས་བཤད་དགོས་པ་དེ་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་རེད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཞེས་སྩལ།

ནོ་སྦེལ་ཞི་བའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད༌།

ནོ་སྦེལ་ཞི་བའི་གཟེངས་རྟགས་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༠༡ ལོར་ཐོག་མར་འགོ་ཚུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་སུའུ་ཌན་ (Sudan) རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚན་རིག་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་ཐོབ་པ་སྐུ་ཞབས་ཨེལ་ཕར་ཌི་བོ་ནར་ཌི་ནོ་བེལ་ (Alfred Bernhard Nobel) ཞུ་བས་འབར་གས་རྫས་རིག་གི་ནུས་པ་གསར་གཏོད་གནང་མཐར་དེ་དག་འཛམ་གླིང་གི་སྣོད་བཅུད་འཇིག་ཉེན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པར་ཐུགས་འགྱོད་དྲག་པོ་དང་བཅས་གང་གི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དངོས་པོ་ཅི་ཡོད་འཛམ་གླིང་མི་དམངས་ཀྱི་བདེ་ཐབས་སུ་དམིགས་ནས་ཞི་བདེ་དང༌། ཚན་རིག རྩོམ་རིག་བཅས་འགྲོ་བ་མིའི་འཚོ་བའི་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གལ་ཆེའི་ལས་ཐབས་གསུམ་པོ་འདིའི་ཐད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་མཛད་རྗེས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱ་དགའ་གཟེངས་རྟགས་འབུལ་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་དུ་སྦྱར་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ བར་ལོ་ངོ་ ༨༩ ཙམ་སོང་བ་བཅས་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་བྱ་དགའ་གཟེངས་རྟགས་ཁོངས་ནས་ལོ་རྒྱུས་རིང་ཤོས་དང་སྙན་གྲགས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་དང༌། འདི་ལོའི་དམིགས་ཁོངས་སུ་ཨུ་རུ་སུའི་སྲིད་འཛིན་སྐུ་ཞབས་མེ་ཀར་གྷོར་པོ་ཅོབ་ (Mikhail Gorbachev) དང༌། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་རོ་ནལ་རི་གྷན། (Ronald Reagan) ལྷོ་ཨ་ཧཕི་རི་ཀའི་རྒྱལ་གཅེས་དབུ་ཁྲིད་སྐུ་ཞབས་ནལ་སན་མན་ཌ་ལ་ (Nelson Mandela) སོགས་འཛམ་གླིང་ནང་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་མི་སྣ་བདུན་ཅུ་དོན་དྲུག་དང༌། ཚོགས་སྡེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བཅས་ཡོད་ཅིང༌། དེ་དག་གི་ཁོངས་ནས་འདི་ལོ་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བ་ནི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། བོད་མི་དམངས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་བརྙན་འཕྲིན་དང༌། རླུང་འཕྲིན། གསར་འགྱུར་ཆེ་ཁག་བཅས་ཀྱིས་དགའ་འབོད་བརྩི་བཀུར་ཞུ་བའི་ལེ་ཚན་ཆེད་བསྒྲིགས་བྱས་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་ཆེ་བྱས་པ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་མཐོང་དཀོན་པའི་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་ཞིག་བྱུང༌།

ཚིག་འགྲེལ།

བློ་གསར་བ་སོགས་མཛད་རྣམ་འདི་ཀློག་པ་པོ་ཕྱི་བོད་ཐ་སྙད་གསར་རྙིང་གི་དངོས་དོན་ཤེས་རྒྱ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བའི་ཆེད་དུ། སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་མིན་པ་དང༌། ཚིག་མཛོད་ཆེ་ཆུང་ཁག་ནང་མ་གསལ་བའམ། གསལ་ཡང་ཚིག་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ། དག་ཆ་འདྲ་མིན་བཅས་པར་དམིགས་བསལ་འགྲེལ་བཤད་དགོས་རིགས་ཟུར་བཏོན་འདི་གཤམ་ཀ་སྡེའི་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། མཁྱེན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་འགྲེལ་འདི་དག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁུངས་དག་དར་ཁྱབ་སླད་དུ་སྐྱོན་སེལ་དགོངས་འཆར་གསལ་པོར་སྩོལ་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

ཀ་དར་སྒྲོག མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་སྟེ་གྲོལ་ཁར་རྟེན་འབྲེལ་སླད་ཚོམས་ཆེན་གྱི་ཀ་རིང་མདུན་མ་གཉིས་རེ་རེར་དར་དཀར་ཨ་ཤེ་རེ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོགས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང༌། ཀ་བ་ཕྲ་བའི་རིགས་ལ་ཀ་དར་བཅིངས་ཞེས་འབྲི་དགོས།

བཀར་ཡོང་བོགས་གསུམ། བཀར་འཇུག ཡོང་བཞེས། བོགས་མ་བསྡུ་མཁན།

ཀེར་ལེབ་སྒུར་གསུམ། མི། ས། ཕྱུགས།

བཀའ་བློན་བླ་མ། སེར་མོ་བའི་བཀའ་བློན།

དཀར་སྤྲོ། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་མར་ཁུ་དང་སྣུམ་ལ་བསྲེགས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཞེ་ས།

བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང༌། བཀའ་ཤག་ཅི་རིགས་ནས་བཀའ་ཁྱབ་གནང་དགོས་རིགས་མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་དང༌། སྣེ་མགྲོན། བཀའ་མགྲོན་བཅས་ཁུངས་སོ་སོ་བརྒྱུད་དེ་ཡིག་ཐོག་དང༌། ངག་ཐོག་ཇི་འོས་སྐབས་བསྟུན་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ་བ་དེ་ལ་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ་ཟེར།

བཀའ་ཐམ་བདེ་སྐྱིད་མ། ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་བསྐྱར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་སྐབས་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་ཐམ་ག་ཞལ་རིས་སུ་ཧོར་ཡིག་‘བདེ་སྐྱིད’ཅེས་འཁོད་པ་དེ་ཡིན།

བཀའི་གུང་བློན། བཀའ་བློན་ལ་གོ་དགོས།

སྐུ་རྒྱབ་སློང་ཁྲ། བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་གི་རྒྱབ་བསྙེས།

བཀྱེ་ཆོག་ཞུས། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་སྤྲོ་དང༌། ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་བ་དང༌། དེ་ནས་མཛད་སྒོར་བཅར་བ་གོང་རིམ་ལ་འབུལ་འགྲེམས་ཞུ་བ། དེ་མིན་ཡོངས་རྫོགས་མི་དམངས་ལ་སྟོན་ཆེན་བཤམས་ཆོག་པ་ཞེས་ྋསྙན་གསན་ཞུས་པའི་དོན།

ཀྲད་བཀྲོན། གཞུའི་འཐེན་སྐུད།

བཀྲུ་བྱབས། བྱབས་ཁྲུས་དང་དོན་གཅིག

བསྐྲུ་བ། ཟས་སློང་བའི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཡར། ཁ་ཤས་ཀྱི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཤའི་གཤག་དེར། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང༌། ལྷ་ས་ཁུལ་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་ཁང་ཁུངས་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་སྒེར་པ་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གཅིག་ལ་ས་ཞིང་ཡང་ཡོད་འདུག་ཅིང༌། དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་ས་རྟེན་ལ་འཁྲི་བའི་རྟ་འུལ་དང༌། ཁལ་མ་གཏོང་བ་སོགས་གཞུང་ཁྲལ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དུད་ཚང་དེ་རྣམས་ལ་ནང་གསེས་ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཐོགས་འདུག

ཁད་ཆུད། ས་ཁད་རྒྱང་ཐག་རིང་ལ། ལམ་ཀྱོག་ཏུ་ཆུད་པ།

ཁོག་བརླམས། ཆོས་སྐྱོང་གི་སྐུ་རྟེན་ནམ། ལྷ་པའི་ཁོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲི་དར་སྒྲོན། མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་འཕྲལ་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲི་ལས་མ་བཞེངས་ཙམ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་སླད་བཞུགས་ཁྲིའི་མདུན་སྟེང་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་ཕྲེད་དུ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོན་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲུང་ཞུ་མ། ཆང་འདྲེན་མ།

ཁྲོམ་ཆོས། ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་པོ་འདུས་ཚོགས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

གུ་ཤའི་ཨ་ཁྲབ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

གོས་ཆེན་གྱི་གྷན་སྦྱར། འདི་ནི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པས་མཆོད་བཞེས་ཀྱི་སྐུ་བེར་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞིག

གྲུ་སུག་བྱས། སྐབས་འདིར་གྲུ་ནི། ལག་ངར་བསྐུམས་པའི་ཟུར་ཐོན་ཚིགས་རྡོག་གྲུ་མོ་ལ་ཟེར་བ་དང༌། གྲུ་མོའི་ཟུར་དེ་རང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པར་བསྣུན་པའམ། བཙུགས་པ་ལ་གྲུ་སུག་བྱས་ཟེར།

གླིང་མེ། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་འདྲ་བར། དགོན་པ་རི་ཁྲོད་ཁག་ལ་སོགས་པའི་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ཁའི་སྟེང་དང༌། སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཆོད་མེ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྟར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་འབུལ་བ་ལ་ཟེར།

མགོ་དང་འགོ འཇུག་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་མ་མགོ་དང༌། བྱ་བའི་འགོ་མཇུག་འ་འགོ་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་དུ་ ‘‘མགོ་ཆེན་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ནས་མགོ་བོ་ན། ལས་འགོ་འཛུགས་སྐབས་འགོ་ཁྲིད་གྲལ་འགོར་འཁོད།’’ ཅེས་པ་འདི་ལྟའི་སྔོན་འཇུག་འདྲ་མིན་འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྩ་བཟུང་གཅིག་གྱུར་འབྲི་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།

གོ་དྲུང༌། དྲུང་ཡིག གོར་ཁའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་དྲུང་ཡིག

མགྲོན་ཚབ། རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོའི་ལས་ཚབ་རྩེ་མགྲོན་ལ་ཟེར།

འགག་དེབ། རྩེ་འགག་ཏུ་རྩེ་མགྲོན་གྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་པ་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པའི་མཛད་དེབ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་དེབ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་བསྡུས་མིང་ཡིན།

མགོ་མཆན་ཐམ་འབྱར། ཆོག་མཆན་གནང་བ་ཞིག

རྒྱ་རྡོའི་སྒྲོམ་སྐྱོར། རྒྱ་ཕྲ་ལྟ་བུ།

རྒྱན་བཞི་མཚལ་ཀའི་ཡོལ་བ། གྱང་ལ་འགེལ་བྱེད་གོས་ཆེན་རྒྱན་བཞིའི་ཡོལ་བ།

གྱ་རི་གྱུ་རི། བརྟན་པོ་མེད་པའི་དོན།

རྒྱ་གར། མིང་ཚིག་འདིའི་རྩ་བའི་དག་ཆ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་ཡོད། སྔར་བོད་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ལ་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་སྐབས། གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ལྷོ་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་དཀྃར་པོ་གྱོན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་བ་’ ཞེས་འབོད་ པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

‘རྒྱ་དཀར་’ ཞེས་ངག་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་ (རྒྱ་གར་) ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་སྐད་ནང་ཚིག་འབྲུ་གཉིས་བསྡེབས་པའི་མིང་དང༌། ཚིག་གང་རུང་གི་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་དང༌། ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་ མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་ཡིན་ཚེ། ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ ‘འབྲས་དཀར་’ལ་ (འབྲས་གར་) དང༌། ‘འགྲོ་སྟངས་’ ལ་ (འགྲོ་སྡངས་) ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་མཐོ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ‘དབྱར་ག་’ ལ་ (དབྱར་ཀ་) ཟེར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ ‘རྒྱུན་གཏན་’ལ་ངག་ནས་ (རྒྱུན་གདན་) ཞེས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་‘གཏན་’གྱི་སྒྲ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལས་‘རྒྱུན་ལྡན་’ཞེས་པའི་དག་ཆ་སྣ་སྒྲ་ཅན་ལ་འགྱུར་བའང་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་རིགས་ནི། སྐད་རིགས་ཚང་མའི་རང་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཅིག་ཡིན་སྐོར་འཕྲུལ་སྤྱད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སྒྲ་འགྱུར་རིག་པར་དཔྱད་ན་དངོས་དོན་གསལ་བར་ རྟོགས་ཐུབ།

རྒྱ་སེའི་གཟར་ཆེན་གཟར་ཆུང༌། རྟ་སྒའི་འོག་ཏུ་འདིང་རྒྱུའི་གོས་ཆེན་གྱི་གདན་ཞིག

རྒྱ་ནག འདི་ལའང་རྒྱ་དཀར་དང་འདྲ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ཤར་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་ནྃག་པོ་གྱོན་པས་ན། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་ནག’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་ནག་པ་’ ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

རྒྱ་འདྲེ་བརྒྱབ། ཚིག་འདི་ནི་ཕལ་སྐད་དུ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ་བརྒྱབ་’ ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཚིག་འདིར་ཁ་རྩོད་བརྒྱབ་པ་དང༌། རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་པའམ། གཞུ་རེས་བཏང་བ་གཉིས་ཀའི་གོ་དོན་ཡོད། རྒྱ་འདྲེ་ལ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ’ ཟེར་བ་ནི། དགྲ་འདུལ་ལ་ ‘དགྲམ་འདུལ་’ ཟེར་བའི་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་དང་འདྲ་བ་ཡིན།

སྔར་སྲོལ་སྦད་རྒྱང་བཤད་པ། གཟིམ་ཆུང་དམག་མིའི་དམག་རྩལ་དང་དམག་གཞས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས།

ཅ་འགྲོས་ཅ་འགྲོས། འདི་ནི་ཚིག་རིས་ལྟར་རིམ་བཞིན་གྱི་དོན།

ཆབ་བདག་མ་གཉིས། གདན་ས་ཁག་གི་ལས་སྣེ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག

ཆིབས་བསྟར། རྟ་བཞོན་པ་མང་པོ་བསྟར་བསྒྲིགས་པའི་ཞེ་ས་ཡིན།

ཆིབས་རགས་དང་ཆིབས་ཧྲག ཆིབས་རགས་ནི། ཆིབས་བསྟར་གྱི་རིམ་པ་མ་འཁྲུགས་པར། ཆུ་རགས་ཀྱི་རྡོ་བསྟར་ཇི་བཞིན་གྲལ་བསྟར་འགྲིཊ་པོར་བསྒྲིགས་པ་དེ་ལ་ཟེར། ཆིབས་ཧྲག་ནི། ཆིབས་རྟ་ཤེད་ལྡན་ཞེ་གཅིག་བཅིབས་པའམ། བཞོན་པའི་རྟ་པ་མང་པོ་ཞིག་སྟེ། དེ་རྣམས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྔ་རྟིང་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་མ་དགོས་པར། གཉིས་གསུམ་མམ། འགའ་ཤས་མཉམ་སྐྱོད་དང༌། སྡེབ་སྐྱོད་བྱས་ ནའང་འགྲིགས། ཁ་རྒྱུན་དུ་རྟ་ཧྲག་མི་ཧྲག་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།

འཇུ་ལང༌། སོག་པོའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གི་གནས་བབས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པའམ། ཚབ་བྱེད་ཀྱི་མི་སྣ།

འཇུ་ཐ། མདོའི་རྣམ་གྲངས་སམ་མིང༌།

ལྗགས་རྒྱངས། གཞས་གདངས་ཀྱི་མིང་དམག་གཞས།

མཆོང་དམར། མཆོང་ཞེས་པའི་རྡོ་རིགས་ཁ་དོག་དམར་ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་འཇོག་བཟོ། རྗེས་འབྲས་སམ། ལྟ་བཟོ།

སྙན་གསན་ཞུས། སྙན་དུ་གསན་པར་གསོལ་བའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིག་ངག་ཅི་རིགས་ནས་ཞུས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། བར་ལམ་ཞིག་ནས་གཞུང་སྒེར་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང༌། ‘སྙན་གསན་’ དང༌། ‘སྙན་གསང་’ ‘སྙན་སང’ ‘སྙན་གསེང༌།’ ‘སྙན་སེང༌།’ ཞེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་དུ་མཆིས།

སྙེག་ལ་ཁད། སྙེག་ལ་ཉེ་བ། སྙེག་གྲབས།

གཏན་མེད་ཀྱི་གཏོང་བ། གཏན་མེད་ནི་སྒོ་གཏན་མེད་པ་སྟེ། སྒོ་དབྱེ་མི་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ། སྒོ་རྒྱབ་ལ་ཕྲེད་གཏན་ཟེར་བའི་ཤིང་གདུང་ཞིག་གིས་བཀག་སྟེ་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར། མཛོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡོངས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། དགོས་འདོད་ཀྱི་ཟས་ནོར་ཅི་ཡང་འཛད་མེད་མཆོད་སྦྱིན་དུ་གཏོང་བའི་དོན་ཡིན།

གཏན་ཞལ། ཁྱོ་ཤུག་གམ། བཟའ་ཚང་གི་ཞེ་ས་ཡིན། སྟེང་ཞལ་དང༌། སྟངས་དཔྱལ་ཞེས་ཀྱང་འབྲི་སྲོལ་སྣང༌།

རྟགས་ཐམ། ལས་ཁུངས་གང་ཞིག་མཚོན་པའི་དམ་ཕྲུག

སྟན་དམར། འགོ་སྣམ་མཚལ་ཀ་ཁ་གདན་རིང་པོའི་ཆ་ཚད་དང་མཚུངས་པར་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཧོར་ཇུས་དམར་པོས་བརྒྱན་པ། ནང་ཤ་གྲུའུ་ཙེ་མཚལ་སྨུག་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར། དེ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་གམ། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང་གིས་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་གནང་སྐབས་སུ་གཙང་སྟན་གྱི་ཚུལ་དུ་འདིང་དགོས་པ་ཡིན།

ལྟག་མཚེར། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ཡིག་ཆའི་དཀར་ཆག་ལ་ གཟིགས།

སྟེགས་སྟན། སྟེང་དུ་གདན་ཆུང་བཏིང་བའི་རྐུབ་སྟེགས་ལ་ཟེར།

བསྟེན་སྐྱིལ། གང་ཞིག་གིས་རང་གི་དགོས་དོན་ཆེད་དུ་མི་གཞན་དག་གམ། རྟ་ཟོག་སེམས་ཅན་ཅི་རིགས་འཇམ་རྩུབ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟེན་ཉར་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་པ།

ཐོན་ཐི་ཚོན་ཁྲའི་ཞྭ་མོ་སྒ་སྦུབ་རྒྱབ་འཇར་ཅན། རྩེ་དྲུང་ཚོས་དགུན་ཁ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་གྱོན་བྱེད་ཞྭ་མོ་ཞིག

མཐར་ཐོན་ཐི་མཚལ་སེར་གྱི་ཁ་གོས། གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ཤིག

ཐོལ་བྱུང༌། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ།

ཐེ་ཇི་འོ་ཆུ་སྡེ་དཔོན་དགའ་བཞི་བ། སོག་སྐད་ཀྱི་ཆེ་བསྟོད་ཅིག

དག་པ་ཤེལ་རི། བོད་དབུས་ཙ་རིའི་ནང་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་གནས་ཆེན་གངས་རི་ཞིག

དར་སང༌། དར་གོས་སྲབ་མོ་སང་རས་འདྲ་བ།

དོན་མཐུན། མངོན་བརྗོད་དུ་གསལ་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཚོང་པའི་མིང་ཡིན་ཏཻ། མཐའ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་ནོར་བུ་ལོན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། གྲུ་ཆེན་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་ཞུགས་ཚོང་པ་ཇི་ཡོད་ཀྱིས་ཐབས་བྱུས་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་ཞེས་དཔེ་མཚོན་དུ་འབྲི་ བརྗོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།

དྲི་རྟོག དྲི་བ་བཀོན་པ་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ།

དྲུང་འཁོར། ཤོད་དྲུང་དང་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན།

དྲུང་ཇ་ཚོགས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གདན་ས་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་སོགས་དགོན་ཁག་ནས་དགེ་འདུན་པ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་རྣམས་དང་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། རྫོང་གཞིས་ཁག་བཅས་པར་གཞུང་དོན་ལས་ཁུར་མཉམ་ལེན་ཞུ་བའི་ལམ་སྲོལ་གསར་གཏོད་བསྐྱངས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ལྷ་སར་གནས་འཁོད་གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཉིན་རེ་འཆར་ཅན་ཞོགས་པ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ཉེ་དྲུང་ངམ། ཉེ་འབྲེལ་ཚོམས་ཆེན་གྱི་མདོ་སྦུག་ཏུ་ཚོགས་ཚུགས་ཐོག རྩེ་གསོལ་ཐབ་ནས་ཚོགས་ཞུགས་ཡོངས་ལ་གསོལ་ཇ་བཏེགས། ཚོགས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་སྩལ་དགོས་རིགས་དང༌། བཀའ་འབྲེལ་གཞུང་གི་ལས་དོན་དང༌། གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ལས་ཁུར་བསྐོ་གཞག་སོགས་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ཚོགས་ (དྲུང་ཇ་) གྲོལ་རྗེས་རང་རང་གི་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་ཉིན་རེའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བར་བསྐྱོད་དགོས་པ་བཅས་སོ།།

དྲུང་ན་སྤྱོད་པ། ཉེ་འཁོར་དུ་ལས་སུ་གཞུག་བཞིན་གནས་པ་དག་ལ་ཟེར་ཡང༌། སྐབས་འདིར་གཞུང་སའི་དྲུང་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་དེ་གཞུང་ཞབས་སམ། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་དག་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན།

དྲུང་མདའ། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། མདའ་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རྩིས། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། རྩིས་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རིགས་སེར་སྐྱ། སེར་མོ་བའམ་རྩེ་དྲུང་དང༌། སྐྱ་བོའམ་ཤོད་དྲུང་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

དྲེལ་བྱམས། དྲེལ་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཁུར་བའི་འགྱོགས་བྱམས་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཟེར།

ཌག་ཁང༌། ཚིག་འདི་ཧིན་རྡུའི་ཡིག་ཐོག་ ‘ཌག་ཁ་ན་’ ཞེས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་བོད་དཔར་ནང་འཁོད་པ་སོར་བཞག

ཌན་ཌི། འགྱོགས་བྱམས་དང་འདྲ་བ། ནང་དུ་སྟེགས་བུ་གདན་བཅས་ཀྱི་གཞོགས་གཡས་གཡོན་སོ་སོར་རྒྱུག་པ་རིང་པོ་རེ་རང་སྦྱར་དུ་ཡོད་པ། དེའི་རྒྱབ་མདུན་སོ་སོ་ནས་མི་གཅིག་རེས་སམ། གཉིས་རེས་དཔུང་ པ་སྒྲེང་བའི་སྟེང་དུ་འཁུར་དགོས་པ་དེ་ལ་ཟེར། འདི་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག འདི་ལ་ ‘སྒྲེང་ཁྲི་’ དང༌། ཞེ་སར་ ‘ཕེབས་ཁྲི་’ ཞེས་བྲིས་པའང་འདུག

གདུང་ཆོག བླ་མ་ཞིང་གཤེགས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཀྲུས་ཏེ་དེ་ལ་ན་བཟའ་དང༌། དབང་ཆས་བསྒྲོན་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཐོག དེའི་མདུན་དུ་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང༌། བཙུན་མ་ལ་སོགས་པས་ཡི་དམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་བདག་འཇུག་ཆོ་ག་འདོན་པ་ལ་ཟེར།

བདེ་སྟན། འབོལ་གདན་སྲབ་མོ་འདྲ་བའི་བཞུགས་གདན་གྲུ་བཞི།

དཱ་ཁུ་རལ། ཕྱི་སོག་གམ། མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སའི་མིང་རྙིང་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེང་སང་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་ཟེར།

དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས། དབྱིན་ཚིག་ (Paragraph) ཟེར་བ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཡིག་གཞུང་གཅིག་གི་ནང་བརྗོད་གཞི་དོན་དག་འདྲ་མིན་ཡོད་རིགས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཆེད། དེ་རིགས་དུམ་མཚམས་ཟུར་དབྱེ་ཡིག་འཕྲེང་གཅིག་གཉིས་འོག་ཏུ་ཕབ་པ་ལ་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ སམ། ‘འབེབས་’ ཡང་ཟེར་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ ྋསྙན་ཞུ་སོགས་སུ་ྋཞབས་དྲུང་དུ་ཞེས་བྲིས། དེ་ནས་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ ཡིག་འཕྲེང་ཇི་འོས་བཞག་སྟེ། གུས་པས་ཞེས་འབྲི་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ།།

ལྡང་དང་འདང༌། ལྡང་ནི། ཡར་ལང་བ་དང༌། འབོར་ཚད་ལོངས་པ་གཉིས་ཀར་འཇུག་པ་འདི་རང་དག་པར་ངེས། དགོས་མཁོ་ལྡང་དང་ལྡང་མིན་ལ་འདང་དང༌། འདེང་འབྲི་བ་ནི། མ་དག་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་བར་མངོན།

ན་བཟའ་སྐུ་བེར། ཟླ་གམ་དང་འདྲ་མཚུངས་གོས་བེར་ཡང་ཟེར།

ནང་མ་མཁན་སྡེ། སེར་མོའི་གོ་གནས།

ནང་མ་མཁན་སྡེ་ཆེ་ཆུང༌། སྐུ་བཅར་ནང་མའི་གྲས་མཁན་ཆེ་དང་མཁན་ཆུང༌།

ནས། དུས་རབས་ ༡༧ དང་ ༡༨ ནང༌། བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་‘སྐུ་ ཞབས’ཞེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་ཞེ་སའི་ཚིག་ཏུ་སྣང༌། དཔེར་ན། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༠༡ ནང་‘སྟར་སྡོང་ནས་ ཀྱིས’ཞེས་པ་དེ་ནི། སྐུ་ཞབས་སྟར་སྡོང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

རྣམ་རྒྱུ་སྤྱན་སྦུག སྣམ་བུ་ཐིག་མའི་གྲས།

སྣང་རྩེ་ལྷ་མོ་བ། གྲོང་སྡེ་ཞིག་གི་ལྷ་མོ་ཟློས་གར།

གནམ་བྲོ་ཐག་རྩེད་པ། རྩེད་རིགས་ཤིག

པ་པོ། བ་བོ། མ་མོ། འདི་དག་བདག་སྒྲར་སྦྱོར་ཚུལ་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་རྩ་བཟུང་ཐོག མིང་མཐའི་འཇུག་ཚུལ་ནི་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལས། ‘‘བདག་པོའི་སྒྲ་སྟེ་ག་ད་ན༌།། བ་མ་ས་དང་དྲག་མཐར་པ།། ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་ལ།། བདག་སྒྲ་ཡར་གྱུར་བ་དང་ནི།། ཆ་ལ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལེགས།། མིང་མཐའི་པ་བའང་ཕལ་ཆེར་འདྲ།’’ ཞེས་པ་ཇི་བཞིན་བཀོད་ཡོད། དཔེར་ན། ཟློས་གར་བ་དང༌། གར་པ་ལྟ་བུའོ།།

པུ་ཏི། བོད་ཡིག་ནང་གླེགས་བམ་ཞེས་པར་པུ་ཏི་དང༌། པོ་ཏི། པོད་ཅེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་རྩ་བ་སཾསྐྲིཏའམ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་པུསྟིཀཿ ཞེས་པ་སྒྲ་ཟུར་ཆག་གི་འབྲི་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། དཔའ་དམ་འུར་ཐུ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

དཔར། འདི་ནི་‘སྤར་’གྱི་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བའི་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གནའ་སྔ་མོའི་དབུ་ཅན་ཡིག་གཟུགས་ལ་སྤ་ཞེས་འབྲི་བ་འདིའི་རྩེག་པ་‘ས’ཡི་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་དོར་ཏེ། ངྤ་ ཞེས་འབྲི་བ་རིམ་པས་‘དཔ’ ལ་འགྱུར་བར་མངོན། དཔེར་ན། ‘འཇམ་དཔལ་’དེ་གནའ་ཡིག་ཏུ་ཐོག་མར་‘འཇམ་སྤལ་’ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། དུས་དེང་སང་གི་ལ་དྭགས་པའི་ངག་རྒྱུན་ལ་འཇམ་སཔལ་ཟེར་བ་དང༌། གནའ་བོའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་དཔྱད་ནའང་གསལ་བར་ཤེས་ཐུབ། དཔྱད་ཚུལ་འདི་ནི་ཨ་མདོ་བ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས‘‘རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་’’ཞེས་གསུངས་པ་འདི་བདེན་པར་ངེས་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཞིག་ཡིན།

དཔྱིད་ཆོས། བོད་ཟླ་དང་པོའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་དང༌། དེ་མིན་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དགོན་ཁག་སོགས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་ལ་ཟེར།

སྤྱན་རྒྱ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་སྤྱན་འདྲེན་རྒྱ་གླིང༌།

སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུ་བཅར་ཞབས་ཞུ་བའི་གཙོ་བོ་དང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིན་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་གྱི་མཛོད་སྦུག་དང༌། མཛོད་ཆུང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ཡང་ཡིན། གནས་རིམ་བཀའ་བློན་དང་འདྲ་བའི་ཐོག བཀའ་ཤག་ནང་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་སྲིད་དོན་འབྲེལ་ཡོད་དོན་གནད་ཆེ་རིགས། དེ་བཞིན་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་ནས་རྩེ་དྲུང་གི་ལས་ཚན་བསྐོ་འཐེན་འཆར་གཞི་འགོད་སྐབས་བཅས་པའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་མཉམ་གཞུག་གནང་དགོས་པ་ཡིན།

སྤྱི་ཆོས། སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

སྤྱི་སོ། དགོན་པ་ཆེ་ཁག་གི་གཏོང་སྒོ་དང་ཡོང་སྒོ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་དང༌། དེ་དག་གི་ལས་ཁང༌།

དཔལ་གསོལ་མ། ལྷ་མོ་གསོལ་མཆོད་ཞུ་མཁན་བུད་མེད་ན་གཞོན་ཁག་གཅིག

ཕྱར་གྲུ་ཕྱར་སྟོད། གཞུང་ཞབས་རྩེ་དྲུང་གི་གཟབ་བཞེས་གྲྭ་ཆས་ཐེར་གཟན་ལ་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་གྲུ་དང༌། གོས་སྟོད་ཀྱི་གོང་པ་དང༌། ཕུ་ཐུང་ལ་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲ་ཕྱར་གྲུ་དང་ཞེ་མཚུངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་སྟོད་ཟེར།

ཕྱིང་དམར། ཕྱིང་པ་དམར་པོའི་ས་གདན་ཞིག

རྦད་བཤད་ལྗགས་རྒྱངས། གཟིམ་དམག་མིའི་དམག་གཞས་ཤིག

བླ་མ་དམིགས་བརྩེ་མ། གྲྭ་པའི་ལས་སྣེ་ཞིག

འབྲས་ལྷང༌། འབྲས་དོ་པོ།

བླ་མ་གཞུང་ལས་པ། གདན་སའི་ལས་སྣེ་ཞིག་གི་མིང༌།

བླ་མ་གཙང་ལས་པ། གོང་མཚུངས།

བླ་ཕྱག ལྷ་སའི་ཇོ་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་བྱང་ངོས་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ཅེས་པ་དེའི་བསྡུས་མིང༌།

དབུ་ཞྭ་འདིང་བ། བླ་མ་ལ་གུས་འདུད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་མཚོན་ཕྱིར། བླ་མ་ཕེབས་ལམ་དུ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་ཞྭ་འདིང་བ།

འབྲི་སྒྲུབ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དོན།

མར་གསར་དཀྲོག་ཀ འོ་མ་དཀྲོགས་ནས་མར་གསར་ཐོན་པ་རྡོག་རྡོག་སྒོག་ཕོར་ཆེ་བའི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ལ་དཀྲོག་ཀ་ཟེར།

མི་མང༌། དབུལ་ཕྱུག་དང༌། གོ་དབང༌། ལས་རིགས། རིགས་རུས། ཕོ་མོ། སེར་སྐྱ། ཆོས་ལུགས། ལུང་ཚན་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། དབྱིན་ཚིག་ People (པིའི་པཱལ་) ཟེར་བ་དང་འདྲ། དཔེར་ན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁོང་རྣམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མེད་པས་དབུས་པའི་བོད་མི་མང་ངམ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་འབངས་སྤྱིའི་འཐུས་མི་ཡིན།

མི་དམངས། འདིའི་གོ་དོན་ནི། གཙོ་བོ་དང༌། གཅིག་གམ། ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་འབོར་མང་ཆེ་བ་རྣམས་མཚོན་པའི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། མི་དམངས་ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཚུད་མེད། སྔར་སྲོལ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང༌། ‘‘སེར་སྐྱ་མི་དམངས་མཐའ་དག་ལ་བཟློ་བ་’’ དང༌། ‘གྲྭ་དམངས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་’ ཅེས་འཁོད་པ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་སྐུ་དུས་ཀྱི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཆེ་མོར་ཡང་ ‘དམངས་འདྲང་’ ཞེས་འཁོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཡིད་མཐུན་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། དེ་བཞིན་དེང་སྐབས་ས་ཁུལ་གང་ཞིག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་དང༌། འཐུས་མི་དག་གིས་ཀྱང༌། ‘‘ང་རང་གིས་འདི་འདྲ་བསམས་ཀྱང༌། དེ་ལ་མི་དམངས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་མི་བྱེད།’’ ཅེས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའང་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་དབྱིན་ཚིག་ Public (པབ་ལིག་) ཟེར་བ་དང་དོན་ མཚུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང༌། གང་ལྟར་བོད་མིའི་སེམས་སུ་ ‘དམངས་’ ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་སོགས་ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྤྱི་བྱིངས་མང་བའི་ཆ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། རིགས་དམའ་བའམ། དམངས་རིགས་དང༌། གདོལ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གོང་གསལ་དཔེ་མཚོན་ནས་གསལ་བར་མངོན།

མན་ཏོག་ཞྭ། མུ་མེན་གྱི་ཏོག་ཡོད་པའི་དཔོན་ཞྭ།

རྩད་གཅོད་དང་རྩད་དཔྱོད། རྩད་གཅོད་ནི། དངོས་དོན་ཇི་ཡིན་རྩད་ཞིབ་བགྱིས་མཐར། འདི་བདེན་དང༌། འདི་རྫུན་ཞེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང༌། རྩད་དཔྱོད་ནི། འཚོལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ལྡན་སེམས་མེད་ཅི་རིགས་པ་དེ་གང་དུ་ཡོད་རྩད་ཞིབ་དང་འབྲེལ་གང་རྙེད་པ་དེ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བམ། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ། དཔྱད་ཡུལ་དེའི་ཐོག་ནས་སྣང་ཚུལ་ཇི་བྱུང་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱད་གཞི་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། འདི་རང་དུ་ངེས་ཞེས་ཐག་གཅོད་མི་བྱེད་པའམ། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་སྲིད་རྩད་དཔྱོད་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

རྩེ་སྐོར། རྩེ་དྲུང་རྣམས་དང༌། རྩེ་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བ། རྩེ་འགག་སྟེ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གཟིམ་ཆུང་ཆེན་མོའི་འགག་ཏུ་ལས་ཁུངས་ཚུགས་ཏེ་ྋསྙན་ཞུ་འབུལ་བ་དང༌། ྋསྙན་གསན་ཞུ་བ། ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་འགོད་པ། མཛད་སྒོ་ཁག་གོ་སྒྲིག ཕྱི་ནང་མི་སྣར་རྒྱུས་སྟོན་སྣེ་ཤན་སོགས་ཀྱི་ལས་ཁུར་ཞུ་མཁན་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ་རྩེ་མགྲོན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱི་འདོམས་སུ་གནས་བཞི་པ་ (མཁན་ཆུང་) མགྲོན་གཉེར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྩེ་མཁན་ མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཞེས་འབོད།

རྩེ་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

རྩེ་ཕྱག རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ཕྱག་མཛོད་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེའི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ཞིང༌། མིང་གཞན་འཕྲལ་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱང་ཟེར།

རྩེ་གསོལ་ཐབ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། སྐུ་བཅར་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཉིན་རེའི་གསོལ་ཇ་གསོལ་ཚིགས་དང༌། རྒྱུན་གཏན་དྲུང་ཇ་དང་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། ཡང་མཛད་སྒོ་ཁག་དང་ཆབ་གཞུག་གི་སྐབས་སོགས་སུ་གསོལ་ཚིགས་ཀྱང་བཟོ་འབུལ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཐབ་ཚང་ཆེན་མོ་དེའི་མིང་ཡིན།

ཚིགས་བུབ། རྟ་ཁ་བརྡབས་པའི་དོན།

ཚིག་ཐོ་སྤྱི་ཐམ་བཞི་སྦྱར། གདན་ས་གསུམ་དང་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་རྟགས་ཐམ་ལ་ཟེར།

ཚོན་སྤེལ་བ། ཚོན་མདངས་འདྲ་མིན་བསྒྲིགས་པ།

ཚོས་མན་ཏོག་ཞྭ། གཞུང་ཞབས་ཚོའི་ཆས་གོས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

མཚན་གཟིམ་ལྷ་མོ་ཁང༌། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་སྟེང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གཟིམ་ཆུང༌། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་གསུང་བྱོན་མ་རྒྱུན་འགྲེམས་ཞུ་ས་དེའི་མཚན།

མཚལ་སྣག རྡོ་རིགས་རྒྱ་མཚལ་བསྣུར་བའི་སྣག་ཚ།

ཞུ་འགབ། ཞུ་འོས་པའམ། ཞུས་ན་འཚམས་པ།

གཞི་ཕབ། གནས་གཞིར་གཏན་འཇགས་སུ་འཁོད་པའི་དོན།

གཞུང་སོག སོག་པོ་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་རང་ཉིད་འཁོར་འབངས་བཅས་པ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མངའ་ཞབས་སུ་ཕུལ་ཏེ་བོད་གཞུང་གི་ཆབ་འབངས་སུ་གྱུར་པའི་སོག་རིགས་བོད་དབུས་འདམ་གཞུང་དུ་གཞིས་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཟེར།

བཞེས་ཐུག་ཐ་ཞི་བཏེགས། འབྲས་ཐུག་གི་རིགས་ཤིག

ཟན་བརྟག རྩམ་པ་བརྫིས་པའི་ཟན་གོང་ཧྲིལ་པོར་བསྒྲིལ་བ་གཉིས་གསུམ་གྱི་ནང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་མཚན་མིང་དང༌། བྱ་བ་བཟང་ངན་འདི་དང་འདི་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཤོག་སྐྱུར་ཐོག་བྲིས་ཏེ་བཅུག་ཡོད་པ་དེ་དག་དཀར་ཡོལ་ཡུ་རིང་ཞིག་ནང་བླུགས་ནས། སྐུ་བརྙན་རྩ་ཆེའི་མདུན་དུ་དཀར་ཡོལ་གྱི་ཡུ་བ་ལག་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་གཡས་སུ་སྐོར་བཞིན་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སྐབས། ཟན་ཧྲིལ་གཅིག་ཁེ་གཙང་ཕྱིར་ཐོན་ཡོང་བ་དེའི་ནང་མཚན་མིང་དང༌། བཟང་ངན་གང་འཁོད་པ་དེ་དངོས་བདེན་དུ་ངེས་པར་བརྩི་བའི་བརྟག་པ་བྱེད་སྲོལ་ལ་ཟེར།

གཟིམ་པ་འགོ་དམངས། དམག་མིའི་ཡོངས་ཁུངས། སྔར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་སྲུང་དམག་མི་ཡིན་ཞིང༌། ཉེ་དུས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་རུ་སྒྲིག་ཏུ་ཡོང་བའི་བོད་སྔ་རབས་པའི་ཆས་གོས་ཅན་གྱི་དམག་མི།

བཟེད་ཞལ་སྤྱིལ་བླུགས། གསོལ་ལྡན་བླུག་པའམ་ཞག་བླུག

ཡ་སོར། དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས། སྔར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་གི་དམག་རུའི་སྤྱི་ཁྱབ།

ཡུམ་བུ་གླ་སྒང༌། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་‘གླ་སྒང་’ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་དང༌། དེ་མིན་‘བརླ་མཁར་’ལ་སོགས་པའི་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་སྣང་བ་དེ་དག་གང་དང་གང་དུ་འཁོད་སྐོར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཟུར་སྣོན་ནང་ཚིག་འགྲེལ་གསལ་བཤད་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་སླད་དུ་ཡིན།

གཡང་ཊིའི་སམ་ཊ། ཡི་གེ་ཟིན་བྲིས་རྒྱག་ས་སྦྱངས་ཤིང་ལྟ་བུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག

རིན་རྒྱན་ཁྲི་པ། རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན།

རགས་སྐྱོར། ཁང་པའི་ཕྱིའི་ཟུར་ཁུག་སོགས་སུ་ཆུ་རགས་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྐྱང་ བརྩིགས་པའི་སྐྱོར་བ་ལ་ཟེར།

རིམ་པ་བཞི་པ། གཞུང་ཞབས་མཐོ་རིམ་རིམ་པ་བཞི་པ།

རུས་ཆེན་དྲུག བོད་ཀྱི་མི་བུ་ (མིའུ་) གདུང་དྲུག་གམ། རུས་ཆེན་དྲུག་གི་རྩ་བའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་ནི། ཕ་སྤྲེའུ་དང༌། མ་བྲག་སྲིན་འདུས་པ་ལས་བཙས་པའི་སྤྲེལ་ཕྲུག་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཡིན་ཞིང༌། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་སེར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སེ་དང༌། སྤུ་མདོག་སྨུག་པོ་དེ་ལ་སྨུ། དཔྲལ་བར་མདོངས་ཅན་དེ་ལ་ལྡོང་དང༌། སྤུ་མདོག་དཀར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སྟོང༌། སྤུ་མདོག་སྔོ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་འབྲུ་དང༌། རྟ་རགས་པའི་སྤུ་མདོག་དང་མཚུངས་པ་དེ་ལ་དབྲ་ཞེས་སྤུ་མདོག་འདྲ་མིན་སོ་སོར་ཐ་སྙད་རེ་ཐོགས། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ལས་མཆེད་པར་ཕྱི་མོ་རུས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རུས་མིང་མི་འདྲ་བའང་རིམ་པར་བྱུང་བ་སྣང༌།

ལུག་ཚར། ལུག་ཕྲུག་གི་ (ལུ་གུའི་) པགས་པ་བལ་རང་འབྱར་མཉེད་མ་ལ་ཟེར།

ལུང་སྒྱུར་ཐམ་ཀ་གྲུ་བཞི། དབང་སྒྱུར་བྱེད་དམ་ཕྲུག

ལོ་ཕྱག ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་མི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་ལྟ་བུ།

ཤ་བ་རི་རྫོང༌། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ལ་གཟིགས།

ཤེལ་གྲོང༌། གྲོང་ཚོ་ཞིག་གི་མིང༌།

ཤིང་གཉེར་གཅིག སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལས་སྣེ་ཞིག

ཤོད་སྐོར། ཤོད་དྲུང་རྣམས་དང༌། ཤོད་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

ཤོད་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་ཞབས་རྟེན་ཕ་གཞིས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

གསོལ་ཚིགས་ཆེན་མོ། བོད་ཟས་ཁེ་གཙང་གི་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཞིག

སེལ་ཐམ། ཡིག་ཆ་སོགས་བརྩི་མེད་སོང་བའི་རྟགས་དམ།

སྲས་རྣམ་པ། གཞུང་ཞབས་བཀའ་བློན་སོགས་མི་དྲག་ཆེའི་སྲས།

སྲིད་བཀའ་ལྷན་རྒྱས། སྲིད་སྐྱོང་ངམ། སྲིད་བློན། སྲིད་ཚབ་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་དང༌། བཀའ་བློན་དང་བཀའ་ཚབ་ངོ་མ་ཇི་ཡོད་ལྷན་རྒྱས་ཚོགས་པ་ལ་ཟེར།

སྲིད་དོན། གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ནང་གསེས་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དམིགས་དོན་འགྲུབ་ཐབས་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་ལས་དོན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་’’ ཞེས་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡིན། སྲིད་དོན་གྱི་ལས་རིགས་ནང་གཞུག་མཁན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་པ་’’ ཟེར་བ་དང༌། ཕྱི་འབྲེལ་ཐབས་བྱུས་ལ་མཁས་པ་དང༌། སྤྱི་སྒེར་གྱི་བྱ་བའི་ཐོག་གཡོ་ཐབས་ལ་བྱང་ཆུབ་པའི་མི་ལ་‘‘སྲིད་དོན་མཁས་པ་’’ཟེར།

གསོལ་ཚ་ཕེབས་སྒྲིག གསོལ་ཚ་ནི་ཚ་བབས་ཀྱི་ཞེ་ས་ཡིན་ཞིང༌། སྐབས་འདིར་ཚ་བབས་མཛད་སའི་ཕེབས་སྒྲིག་ལ་ཟེར།

གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གསོལ་ཇ་དང་གསོལ་ ཚིགས་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གསོལ་དཔོན་བགྲེས་གཞོན་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གཟིམ་དཔོན་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཕྱོགས་མཛད་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་བཅས་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ཞུ་བ་ཡིན།

ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ས། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གྲགས་པའི་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ས་སྟེ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་མོར་ཟེར་བ་ཡིན།

ལྷག་ལྷ། ལྷག་པའི་ལྷ་སྟེ། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡི་དམ།

དྷཱ་སྒོག་རྩེ། གོས་ཆེན་གྱི་གྱོན་པ་སྟེང་གོན་སྐེ་རགས་འཆིང་མི་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། སོག་པོ་ནས་བྱུང་བའི་གོ་སའི་གྱོན་ཆས་ཤིག

ལྷ་ཞོལ་བྲོ་པ་གཞས་མ། ལྷ་ས་དང་ཞོལ་པའི་བྲོ་པ་གཞས་མ།

ལྷ་ས་ཚོགས་པ། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱིར་ཚོ་ཁག་གསུམ་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ།

ལྷམ་རས་ཟོན་གོས་རྒྱ་མ། གོས་ཆེན་གྱི་རྒྱན་སྤྲས་ཡོད་པའི་གྲྭ་ལྷམ།

ཨོཾ་ཁང་བྲོ་པ། བྲོ་འཁྲབ་མཁན།

ཨ་ཙ་གྲུམ་འཇར། སྣ་རྒྱན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

ཨོད་མ་གར་པོ། གཞུ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད།

འདྲེན་རྟགས།

ལུང་འདྲེན་གྱི་རྟགས་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་ཉིས་གཤིབས་དང༌། ཆིག་རྐྱང་ཞེས་པ་གཉིས་ཡོད།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས།

‘‘ ’’ དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་ ‘‘དུས་རྒྱུན་དུ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་’’ ཞེས་བཀའ་སློབ་གནང་གི་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ།

འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང༌།

‘ ’ དཔེར་ན། ‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’ ཞེས་པའི་ ྋརྒྱལ་བའི་རང་རྣམ་ནང༌། ‘ཀརྨ་པ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་’ དང༌། ‘གངས་རི་ཨ་མྱེས་སྐྱེ་རི་’ ལ་སོགས་པའི་མཚན་མིང་འཁོད་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་ཀྱི་ནང་ཁོངས་འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས། ‘‘ངས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ནང་ ‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’ ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དེ། ང་རང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སོང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

གུག་རྟགས།

( ) ༡ དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འགོད་དགོས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་རྩོམ་ ‘‘བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་’’ (བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ/ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་) ཅེས་པའི་ནང་‘‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་ (གངས་ལྗོངས་ཁྱོན་ཡོངས།) རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’’ ཞེས་འཁོད་པ་དེ་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ (བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་) ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ཐུགས་སྨོན་མཛད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ༢ ལོ་དང་ཟླ་ཚེས། མིང་ཚིག རྗོད་པ་ཅི་རིགས་བོད་ཡིག་དང་ཕྱི་ཡིག་ གང་ཞིག་སྔོན་དང༌། གཞན་དེ་རྗེས་སུ་འགོད་དགོས་པའི་ཐོག་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (1904/09/07) ཉིན་ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་དང༌། ཝར་རེན་སིམིཐ་ (Warren Smith) ཡིས་བརྩམས་བྲིས་དབྱིན་དེབ་ (Tibetan Nation) (བོད་རྒྱལ་ཁབ་) ཅེས་པའི་ནང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་ཀློག་པའི་སྐབས་སུ་གུག་རྟགས་ ( ) ནང་འཁོད་པ་དེ་བཀླག་མི་དགོས།

གྲུ་རྟགས།

[ ] འདི་ནི་ ༡ ཕྱི་ཚིག་ཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡིག་ཐོག་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་སྒྱུར་མཉམ་དུ་ཡོད་སྐབས་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡུལ་མིང་ Australia[ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་]དང༌། Austria[ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་]ལྟ་བུ་དང༌། ཕྱི་ཡིག་མཉམ་དུ་མེད་ན། ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་ཞེས་འབྲི་བ་ལས། གྲུ་རྟགས་[ ]སྤྱོད་མི་དགོས། ༢ གསལ་བཤད་དགོས་རིགས་ལ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡིག་ཆ་ངོ་མའི་ནང་‘‘ཐོན་མི་ལ་དཔྱད་པ་’’ ཞེས་འཁོད་པར་ ‘‘ཐོན་མི་[སཾ་བྷོ་ཊ། བོད་ཀྱི་བློན་པོ། བོད་ཡིག་གསར་འགོད་མཛད་པོ་]ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་དང༌། ཡང་དངོས་མིང་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་ལ་ཡིག་ཆའྀ་ནང་ཨོ་རྒྱན་མ་གཏོགས་འཁོད་མེད་ན། དེ་གསལ་ཁ་དོད་དུ་གཏོང་ཆེད་ཨོ་རྒྱན་[རྡོ་རྗེ་] ཞེས་འགོད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡི་གེ་ཀློག་སྐབས་གྲུ་རྟགས་ནང་གང་འཁོད་པ་རྣམས་བཀླག་དགོས།

སེག་རྟགས།

/ འདི་ནི། མཚན་མིང་གང་འཁོད་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དོན་གཞན་སྟོན་པའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ་གཅིག་གམ། གཉིས་སོགས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་དེ་དག་གི་བར་མཚམས་དབྱེ་བའི་རྟགས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ ཟུར་རིམ་པའི་མཚན་ཁོངས་སུ་ (མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་/སྡེ་དྲུག་/ ཡོངས་འཛིན་/སྲིད་སྐྱོང་) ཞེས་འཁོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་མིན་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་ཨང་ཀི་ཁེ་གཙང་འགོད་སྐབས་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་བར་ལ་སེག་རྟགས་འགོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (༡༩༠༤/༠༩/༠༧) ཉིན། ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་པ་འདི་ལྟར་རོ།།

བསྡུས་རྟགས།

... ...འདི་ནི། ཚིག་དང་རྗོད་པ་བསྡུས་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བོད་ཡིག་ནང་ཚིག་རྗོད་བསྡུས་པ་ལ་ཀུར་རྟགས་xxx འདི་ལྟར་འཁོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ནང༌། ‘‘རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བའི་གསང་གསུམ་མ་ལུས་པ།། གང་འདུལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར།། སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀུན་ འབྱུང་ཡིད་བཞིན་ནོར།། དངོས་བརྒྱུད་དྲིན་ཅན་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། བདག་ཅག་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་ན།། གངས་ཅན་མགོན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་བསྐལ་བརྒྱར་རབ་བརྟན་ཅིང༌།། བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།། ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གསལ་ཁྱོན་དང་མཉམ་འཇུག་པའི།། རྡུལ་བྲལ་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྤྲིན།། གྲངས་མེད་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དུ།། ཤར་ བའི་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ།། བདག་ཅག་... ...གངས་ཅན་མགོན་པོ་... ...སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་... ...བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་......’’ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།

ཨང་གྲངས་བསྡུས་རྟགས།

དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། མི་མིང་བཀྲ་ཤིས་ཟེར་བ་ཞིག་ཤོག་གྲངས་ ༡ ནས་ ༡༠ བར་གྱི་ཤོག་ངོས་རེ་རེའི་ནང་འཁོད་ཡོད་ན། ཤོག་གྲངས་དེ་དག་གི་ཨང་ཀི་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པར་བསྡུས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་ ༡ ,_ ༡༠ ཞེས་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

ཤོག་ལྡེབས།

ན དང་ བ ངོ་སྤྲོད། བོད་ཡིག་ཕྱག་དཔེ་ཤོག་ལྷེ་སོ་སོའི་མདུན་ལྡེབས་ཀྱི་གཡོན་ཕྱོགས་མཐའ་བཅད་ནང་ཤོག་གྲངས་ཇི་ཡིན་ཡིག་ཐོག་བཀོད་ཡོད་ཀྱང༌། ཤོག་ལྷེའི་རྒྱབ་ལྡེབས་སུ་གང་ཡང་བཀོད་མེད་ཅིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ཕྱག་དཔེའི་ནང་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱས་པ་འཚོལ་ཁུངས་གཤམ་མཆན་འགོད་སྲོལ་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་བུ་ཆོས་ལེའུ་ལྔ་པའི་ཤོག་ལྡེབས་བཅུ་གཉིས་པའི་མདུན་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་གསུམ་པ་དང༌། རྒྱབ་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་བཞི་པ་ཞེས་འགོད་དགོས་པར། ཤོག་ལྡེབས་ ༡༢ ན ༣ པ་དང༌། བ ༤ པ་ཞེས་བཀོད་ན་འགྲིགས། འདིར་ ན ནི་མདུན་གྱི་རྗེས་འཇུག་དང༌། བ ནི་རྒྱབ་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པས། ཤོག་ལྷེའི་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་དོན་མཚོན་པ་བཅས་སོ།།

རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས།

༡༽བོད་ཡིག་ཁག

༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ།

༢༽ བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་པ། མཛད་པ་པོ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།

༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ་ལས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར།

༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་རྟོགས་བརྗོད་ དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང༌། མཛད་པ་པོ། སྟོད་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་གཡང་པ་ཆོས་རྗེ་དང༌། སྨད་ཆ། དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས།

༥༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ། མཛད་པ་པོ། ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༦༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།

༧༽ ྋརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ། ཟ་ཧོར་གྱི་བན་དེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་འདི་སྣང་འཁྲུལ་པའི་རོལ་རྩེད་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ལས་གླེགས་བམ་དང་པོ་ བཞུགས་སོ།། ཞོལ་པར་མ།[བསྡུས་པར་ ‘‘དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ།]

༨༽ དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཐུན་མོང་ཕྱིའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་གླེགས་བམ་གསུམ་པའི་འཕྲོས་བཞི་པ་དང༌། ལྔ་པ། དྲུག་པ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༩༽ པད་དཀར་འཛིན་པ་ངུར་སྨྲིག་གར་རོལ་ལྔ་པ་སྡོམ་བརྩོན་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་འཆང་བ་དྲུག་པར་འཕོས་པའི་གཏམ་རྣ་བའི་བཅུད་ལེན་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དགའ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༡༠༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་ (རིན་ཆེན་ཚངས་ དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་) དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཏམ་སྙན་ལྷའི་ཏམྦུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས། མཛད་པ་པོ། ལྷ་བཙུན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ།

༡༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ། མཛད་པ་པོ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ།

༡༢༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཛམ་གླིང་ཐ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན། མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དད་པའི་ཡིད་འཕྲོག མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བཅུ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༥༽ ཕྱག་ན་པདྨོ་ྋརྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ལྷའི་རོལ་མོ་དབྱངས་ཅན་རྒྱུད་དུ་སྙན་པའི་ཏམ་བུ་ར། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༦༽ ྋརྒྱལ་མཆོག་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་བཅུ་གཉིས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།

༡༧༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གླེགས་བམ་སྟོད་ཆ་བཞུགས་སོ།། [བསྡུས་པར་ ‘‘ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ།]

༡༨༽ ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་རྣམ། འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས།

༡༩༽ ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་གྱིས་སྦྱར་བ། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ རྒྱལ་རབས་དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༠༽ ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།

༢༡༽ ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རང་རྣམ་རང་གི་ངང་ཚུལ་མ་ བཅོས་ལྷུག་པར་བཀོད་པ་འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།

༢༢༽ གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༣༦༠ འཁོར་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་མ་འོངས་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། དེབ་འཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༣༽ བྱམས་བརྩེ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་བླ་སྲོག རྩོམ་པ་པོ་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲཊ།

༢༤༽ ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས།

༢༥༽ འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ།

༢༦༽ རྒྱུད་ ཐ པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༧༽ རྒྱུད་ ན པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༨༽ མདོ་ ཆ པའི་ནང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང༌། སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

༢༩༽ མདོ་ ཇ པའི་ནང་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ།

༣༠༽ མཆོད་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༣༡༽ པདྨ་བཀའི་ཐང་ཡིག་དང༌། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ།

༣༢༽ སྲོང་བཙན་བཀའ་འབུམ།

༣༣༽ གྲུབ་ཐོབ་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།

༣༤༽ བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྔ་བོ་ཆེ།

༣༥༽ བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ། མཛད་པ་པོ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།

༣༦༽ བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན།མཛད་པ་པོ། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༣༧༽ རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པ་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།

༣༨༽ དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། མཛད་པ་པོ། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ།

༣༩༽ ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། སྟོད་ཆ། མཛད་པ་པོ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ།

༤༠༽ རྨད་བྱུང་བསྐལ་པ་མའི་ཚིག་རྒྱན་མདུད་འགྲོལ་མུ་ཏིག་ཆུན་པོ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༤༡༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ། སྟོད་ཆ་དང༌། བར་ཆ། སྨད་ཆ། སྒྲིག་རྩོམ་མཁན། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན།

༤༢༽ མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ། བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས།

༤༣༽ བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་བརྩམས།

༤༤༽ དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང༌། ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།

༤༥༽ བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས། བསོད་ནམས་སྐྱིད་དང་དབང་རྒྱལ་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

༤༦༽ ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར།

༤༧༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༡ པོ་ནས་ ༢༣ བར།

༤༨༽ ྋགོང་ས་སྐུ་བཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང༌། རྡོར་གླིང་དཔར་ཁང༌། ༡༩༦༣

༤༩༽ བོད་ཀྱི་གནས་བབས། ཤིན་ཞིག་དཔར་ཁང༌། ༡༩༨༩

༥༠༽ སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲི་མངའ་ གསོལ། བོད་དཔར་དཔེ་གཟུགས།

༥༡༽ སྐྱེས་རབས།

༥༢༽ ལྟག་མཚེར་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུའི་མཛད་རིམ་བསྡུས་དོན་དཔྱོད་ལྡན་ཡོངས་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ངེས་དོན་སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉ། མདོ་སྨད་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་བྲིས།༡༩༨༩

༥༣༽ བོད་མི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱི་ སྲིད་དོན་མི་ཚེ་དང་དུས་སྐབས། ཆུང་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། ༢༠༠༦

༥༤༽ ཚ་བ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་རང་གི་མྱོང་ཚོར་ལས་དྲངས་པའི་བོད་དོན་བདེན་གླེང༌། ངག་རྒྱུན་དེབ་ཕྲེང༌། ༡༩ བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༢༠༠༥

༥༥༽ ཆུང་ཚེ་རིང་དང་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི་བོད་མི་དམངས་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་སྒྲོག སྣར་ཐང་དཔར་ཁང༌། ༢༠༠༡

༥༦༽ བཤད་ཟུར་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་ཅེས་པའི་ཕྱག་དེབ།

༥༧༽ སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་དེབ་གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༡༩༩༥

༥༨༽ མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད། ༡༩༩༦

༥༩༽ མཛད་རྣམ་གསེར་གྱི་ཡང་སྙིང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌། ༢༠༠༡

༦༠༽ བསམ་འགྲུབ་ཕོ་བྲང་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མི་ཚེའི་རྦ་རླབས་འཁྲུགས་པོ།

༦༡༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༢༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་ དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༣༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། (༡༩༦༠ ནས་ ༢༠༠༥) བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༤༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༥༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟོན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༩༦) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང༌།

༦༦༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༧༽ ཙོང་ཁ་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་གི་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༦༨༽ བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༦༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༧༠༽ བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཁྱབ་ཁོངས་དང་བཅས་པའི་བྱུང་རིམ་སྙིང་བསྡུས། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༧༡༽ གཞུང་ཞབས་མི་སྣ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡེབས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༢༽ ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱི་རྒས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་འབེལ་གཏམ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༣༽ གཡུ་ཐོག་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཡབ་གཞིས་གཡུ་ཐོག་ས་དབང་དམ་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་ཆེ་ལུང་ཙམ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བརྗོད་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༧༤༽ རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བརྩམས་པའི་རྒྱུན་མཁོའི་ཆོས་སྲིད་ཤེས་བྱ་གནས་བསྡུས། ཝར་ཎ་ལེགས་བཤད་གཏེར་མཛོད་ཁང༌།

༧༥༽ ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མའི་བོད་ཀྱི་བུ་མོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༦༽ རྣམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་འཇིགས་མེད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྣ་ཚོགས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༧༽ ཤན་ཁ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་རང་བྱུང་ཟངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༨༽ གྲྭ་བཞི་བརྒྱ་དཔོན་སྐལ་བཟང་དགྲ་འདུལ་གྱི་ཞི་དྲག་གི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་པའི་བརྗེད་བྱང༌། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༩༽ བར་ཞི་རྩེ་མགྲོན་ངག་དབང་བསྟན་སྐྱོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་བདེན་པའི་རང་སྒྲ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༠༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་སོགས་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ། ༡༩༩༩ སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང༌།

༨༡༽ བེ་རི་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་བཟང་ཞིང་གི་མཆོད་སྤྲིན་མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པ།

༨༢༽ མདའ་ཟུར་ལི་ཐང་དབྲ་ཕྲུག་ངག་དབང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཟོལ་མེད་སྲོང་པོའི་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ། སྟོད་ཆ། སྨད་ཆ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༨༣༽ སྣེའུ་ཤག་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པའི་བོད་གཞུང་རྩེ་ཡིག་ཚང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༤༽ རྩེ་དྲུང་ཤར་རྩེ་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་གྱི་མི་ཚེའི་མྱོང་ཚོར་གསལ་བར་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༥༽ བཀའ་ཟུར་བདེ་གྲོང་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེའི་སྒེར་ཟུར་ཁང་གི་གཡོག་ནས་བོད་ཀྱི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༦༽ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་བོད་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བ། ༡༩༨༥ སྐབས་བརྒྱད་པའི་བོད་མི་ དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༨༧༽ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་བོད་མིའི་རང་དབང་གསར་ཤོག

༨༨༽ འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གདན་རབས་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང༌། བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང༌།

༨༩༽ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས། ༢༠༡༠ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང༌།

༩༠༽ བསམ་དཀྱིལ་རིན་ཆེན་དབང་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཚོར་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༩༡༽ བཀའ་ཟུར་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་ཐབས་བྱུས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་འབྲས་བུ། དེབ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།

༩༢༽ ལྷ་རམས་པ་དགེ་བཤེས་ཚེ་དབང་གིས་བརྩམས་པའི་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་གྱི་བྱུང་བ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌།

༩༣༽ མང་གཙོའི་ལམ་བུ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༤༽ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས། བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང༌། ༢༠༡༠

༩༥༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༦༽ ལེགས་ཉེས་བདེན་རྫུན་རྣམ་འབྱེད་ལུང་རིགས་གསེར་གྱི་ལྡེ་མིག དགེ་ལྡན་བསྟན་བདག་ལྷན་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་ལྡན་ལྷན་ཚོགས། དགེ་ལྡན་ཆོས་ཁྲིམས་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས།

༩༧༽ རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་གནད་དོན་དང་མི་རིགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཕྱིར་རྟོག ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ། (ཕུན་དབང༌།) ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན།

༩༨༽ ང་དགའ་ལྡན་པའི་དམ་སྲི་ཁོ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༡༣

༩༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ ལས་ཁུངས་ནས་པར་བསྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༠༽ བཀའ་ཟུར་ཨ་ལགས་འཇིགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཆོས་སྲིད་གཏམ་གྱི་ཐེམ་སྐས། སྟོད་ཆ་དང༌། སྨད་ཆ། རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས། བདེན་རྒྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་དཔར་འགྲེམས་ཞུས།

༡༠༡༽ བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་དང་པོ་ནས་ཉེར་གཉིས།

༡༠༢༽ ༡༩༦༨ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་ཤེས་བྱ་གསར་དེབ།

༡༠༣༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༤༽ ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀུན་བཏུས། རིགས་སློབ་ལྷན་བརྩེགས་ཚོགས་ཆུང་ནས་བོད་བསྒྱུར་ཞུས།

༡༠༥༽ ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྔ་རྗེས་སྩལ་བ་ཁག་ཆ་ཚང་ཕྱོགས་བསྡེབས་ཞུས་པ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་ནས་ དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༦༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གསུམ་བཅུའི་གསུང་འཕྲིན་དང་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནང་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་བསྐྲུན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦)

༡༠༧༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་དཔར་གཞི་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༨༽ སྒ་རྗེ་ཁམས་དབུས་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་མིང་འཛིན་པ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་ཅེས་པའི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་བཞུགས་སོ།། འཆི་མེད་དགའ་ཚལ་གླིང༌། (༢༠༠༧)

༡༠༩༽ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་བུད་མེད་ཚོགས་པ། ཤཱཀྱའི་བུ་མོ། ཤཱཀྱ་དྷི་ཏས་རིན་མེད་འདོན་སྤེལ་ཞུས། (༡༩༨༨)

༡༡༠༽ བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ། (༡༩༨༧)

༡༡༡༽ ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པ་བསྐྱངས་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བསྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་པར་བསྐྲུན་ཞུས། (༡༩༨༩)

༡༡༢༽ ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ནམ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་བདེན་པའི་རང་མདངས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། རྗེས་དྲན་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།

༡༡༣༽ རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ལས་འཕྲོས་པ། རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པས་བརྩམས།

༡༡༤༽ བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས། (༢༠༡༤)

༡༡༤༽ རྒྱ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་དང་ཆུ་སྒང༌། བུ་རྫོང་ལྷ་མོ་ཚང་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས།

༢༽དབྱིན་དེབ་ཁག

1) Avedon, John F. In Exile from the Land of Snows, Vintage Books, New York, 1986

2) Bell, Sir Charles, Portrait of a Dalai Lama, Wm. Collins, London, 1946

3) Bell, Sir Charles, Tibet Past and Present, Oxford University Press (First Published 1924)

4) Belleezza, John Vincent, Antiquities of Northern Tibet, Antiquities of Upper Tibet.

5) Chapman, F.Spencer, Lhasa: The Holy City, Readers Union Ltd, London

6) Craig, Mary, Kundun, Harper Collins Publishers, Great Britian, 1997

7) Dian, David Zhang, Academic Journal, America, March 2002

8) Golstein, Melvyn C., A History of Modern Tibet, 1913-1951. Munshiram Manoharlal Publisher Pvt. Ltd, 1993

9) Goodman, M.H., The Last Dalai Lama, Boulder and London: Shambala, 1986

10) Gould, B.J., The Jewel in the Lotus, Chatto & Windus, London, 1957

11) Norbu, Thubten Jigme, Tibet is my Country, Wisdom Publications, 23 Dering Street, London W1, England, 1986

12) Mckay, Alex, Tibet and the British Raj: The Frontier Cadre, 1904- 1947, London Curzon Press, 1998

13) Pema, Jetsun, Tibet My Story (Autobiography) , Element Books Limited, Shaftesbury, Dorset SP7 8BP, Great Britain, 1997

14) Richardson, Hugh, High Peaks, Pure Earth. Serindia Publications, 10 Parkfields, London, SW15 6NH, 1998

15) Richardson, Hugh, Tibet and Its History, Boulder and London: Shambala, 1984

16) Rockhill, W.W. The Dalai Lamas of Lhasa and Their Relations with the Manchu Emperors of China: 1644-1908. T’oung - Pao, XI (1910)

17) Smith Jr, Warren W. Tibetan Nation, Harper Collins Publishers India, 1997

18) Teichman, Eric, Travels of a Consular Officer in Eastern Tibet, Cambridge University Press, 1922

19) Tsarong, Damdul Namgyal, In the Service of His Country, The Biography of Dasang Damdul Tsarong, Commander General of Tibet.

20) Yasha, Zhang, China’s Tibet Vol.12 No. 6, 2001

21) Indian Leaders on Tibet, Department of Information and International Relations, 1998

22) A History of Modern Tibet by Goldstein, 1993

23) Th Fate of Tibet by Claude Arpi, 1999

24) New York Times

25) Tibet Disappears by Chanakya Sen.

26) A History of Modern Tibet-Volume 2 (1951-1955) by Melvyn C.Goldstein, 2000

27) Freedom in Exile by H.H.The Dalai Lama 1990

28) Tibetan Nation by Warren W. Smith, Jr.,1996

29) With Nehru in the Foreign Office by Subimal Dutt.

30) The Assam Tribune

31) The Times, London.

32) The Hindu, Madras.

33) The Hindustan Times.New Delhi.

34) Tibet in the United Nations 1950-1961, Issued by The Bureau of H.H The Dalai Lama

35) The Story of Tibet, Conversations with the Dalai Lama, Thomas Laird, Grove Press New York

36) International Resolutions and Recognitions on Tibet (1959-2004) , Published by the Department of Information and International Relations

37) Tibet: Human Rights and the Rule of Law, International Commission of Jurists December 1997

38) Failures of the U.N.O, A.N. Bharadwaj, Published by Jay Kay Book House

39) Indian Parliament on the issue of Tibet, Lok Sabha 1952-2005, Published by Tibetan Parliamentary and Policy Research Centre

40) International Resolutions and Recognitions on Tibet 1959-1997, Published by the Department of Information and International Relations

41) Tibetans in Exile 1959-1969, Compiled by the Office of H.H Dalai Lama, Dharamsala

42) United Nations Resolutions on Tibet, Compiled by the Department of Information and International Relations

43) The Ocean of Wisdom, By P.N Chopra

44) Tibetans in Exile 1959-1980,Compiled, edited and published by The Department of Information and International Relations.

45) The Spirit of Tibet: Universal Heritage, Selected Speeches and Writings of H.H The Dalai Lama, XIV Edited by A.A Shiromany

46) Dalai Lama, My Son: A Mother’s Story, Diki Tsering, Edited & introduced by Khedroob Thondup

47) Tibet:The Position in International Law.

48) Tibetan Review, 1970-1980

49) Tibet:The Road Ahead by Dawa Norbu.

50) Lonely Planet:Lonely Planet Publications.

51) The Power-Places of Central Tibet Dowman.

52) The Noodle Maker of Kalimpong, Gyalo Thondup & Anne F. Thurston.

མཇུག་བྱང༌།

༡༽རྩོམ་སྒྲིག་གཙོ་འགན་ལེན་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

༢༽ཆེད་ལས་རྩོམ་སྒྲིག་པ།

ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།

༣༽འཕྲི་སྣོན་བསྒྱུར་བཀོད་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཐུགས་འགན་སྐྱེད་མཁན། ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། (གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོཊ་གཙོ་ཟུར་པ།) མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། (བཀའ་དྲུང་ཟུར་པ།) གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། (དང་སློབ་འགོ་འཛིན་ལས་རོགས་ཟུར་པ།)

༤༽རྩོམ་སྒྲིག་ལས་རོགས།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན།

༥༽ཚིགས་བཅད་རྩོམ་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས། (བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།) (རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་བརྒྱད་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། (རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་ནས་རླབས་འཕྲེང་བཞི་བཅུའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། (རླབས་འཕྲེང་ཞེ་དགུ་པ་དང་ལྔ་བཅུ་པའི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།)

༦༽སྐུ་ཡིག་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་རྒྱུ་ཆ་བསྡུ་རུབ་གནང་མཁན།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ།

༧༽དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་བསྒྱུར་གནང་མཁན།

གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ།

༨༽གློག་ཀླད་དུ་འགོད་འཇུག་དང་ཇུས་འགོད་པ།

རེབ་གོང་ལེགས་བཤད།

༩༽རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོད་པ།

བསོད་ནམས་ཆོས་འཛོམས་ཡེ་ཤེས།